T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2024/681 - 2026/874
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2024/681
KARAR NO : 2026/874
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 5. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ : 15/11/2023
NUMARASI : 2022/58 E. - 2023/484 K.
DAVANIN KONUSU : Marka Hükümsüzlüğü
Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 15/11/2023 tarih ve 2022/58 E. - 2023/484 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, "..." ibareli tescilli markanın sahibi olan müvekkilinin bu marka altında kendi tasarım ve faydalı modelinin üretimini yaparak bu ürünlerin satışını gerçekleştirdiğini, hal böyle iken davalı ...'nın 12/11/2019 tarihinde 2019/107001 sayılı "..." markasının tescili başvurusunda bulunduğunu, müvekkili tarafından marka yayımına itirazda bulunulmuşsa da, davalı kurumun manevi baskısı ve vaatleri sonucunda bu itirazdan vazgeçilmesi sonrasında markanın davalı adına tescil edildiğini, davalı kuruma ait "..." ibareli markanın müvekkilinin "..." markası ile aynı veya ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu, davaya konu marka kapsamındaki malların müvekkilinin markasının tescilli olduğu 28. sınıfa mallarla çakışması nedeniyle markaların ortalama tüketiciler tarafından karıştırılması ihtimalinin bulunduğunu, müvekkilinin yaratmış olduğu kendi markasının davaya konu marka nedeniyle iş yapamaz hale gelmiş olup maddi ve manevi zarar gördüğünü ileri sürerek davalı kuruma ait 2019/107001 sayılı "..." markasının hükümsüzlüğüne, müvekkiline ait 2018/63635 sayılı ... markasına yönelik tecavüzün durdurulmasına, bu tecavüzden kaynaklanan 200.000,00-TL manevi tazminat ile ileride bilirkişi marifetiyle tespit edilecek gerçek maddi zarar belirlendiğinde artırılmak şartıyla 150,00 TL maddi tazminatın davalı markasının tescil edildiği tarihten itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, ilk kez 1945 yılında dönemin Milli Eğitim Bakanı ...'in desteği ile hayata geçirilen Olgunlaşma Enstitülerinin kadınların bir meslek edinerek iş hayatında ve ulusal kalkınmada etkili olmasını amaçladığını, anılan bu Olgunlaşma Enstitülerinin geliştirilmesi projesi doğrultusunda 2019 yılında tek marka altında toplanmasına karar verildiğini, davaya konu ... markasının da bu amaçla tescil edildiğini, taraf markaları arasında logo, isim ve diğer unsurlar bakımından bir benzerlik bulunmadığını, milli kültürün bir parçası olan ... ibaresi ile kelimenin İngilizce yazılış şekli arasında bir bağlantı bulunmadığını, müvekkilinin davacının markasına tecavüzünden söz edilmeyeceğini ve davacı tarafından ispatlanan maddi veya manevi zarar bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, davaya konu "..." ve davacının davaya dayanak yapmış olduğu "..." ibareli markası arasında görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzerlik bulunduğu, markaların aynı kavramsal algıyı ortalama tüketiciye çağrıştırdığı, bu nedenle taraf markalarının ortak olarak kapsadığı 28. Sınıftaki "Oyunlar ve oyuncaklar. Salonda oynanan oyunlar; harici ekran ya da monitör ile bağlanıp oynanabilen oyunlar için aletler, makineler ve cihazlar (jetonla çalışanlar dahil). Hayvanlar için oyuncaklar. Çocuk bahçeleri, parklar ve oyun parkları için oyuncaklar. Bu sınıfa dahil jimnastik ve spor aletleri; olta takımları, yapay balık yemleri, avcılık ve balıkçılık için tuzaklar. Suni yılbaşı ağaçları ve bunlar için süsler, suni karlar, çıngıraklar, parti ve benzeri eğlenceler için malzemeler, kağıttan parti şapkaları. 16.sınıf: Kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç) 20.sınıf: parmaklıklı oyun parkları (iç mekanlar için)" emtiaları bakımından markalar arasında SMK m.6/1 hükmü uyarınca ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesinin bulunduğu, sair emtialar bakımından ise SMK m.5/1-ç ve m.6/1 koşullarının gerçekleşmediği, emtia benzerliğinin gerçekleştiği emtialar yönünden davaya konu markanın hükümsüzlüğü koşullarının oluştuğu, buna karşılık davacı tarafından dosya kapsamına sunulan delillerden davalının markasını hangi mallarda kullandığı konusunda net bir çıkarım yapılamamakla birlikte "..." markasının olgunlaşma enstitülerinde üretilen bir takim el ürünlerinde kullanılacağı sonucuna varıldığı, ancak davalı ...'nın doğrudan bir ticari faaliyetinin tespit edilemediği, öte yandan davalının, davacı markalarının kapsamındaki emtialar dışında ve benzer olmayan emtialarda dava konusu markayı kullanmasının davacının tescilli markalarından doğan haklarının ihlaline sebebiyet vermeyeceği, "..." kelimesinin farklı mal ve hizmet sınıflarında rahatça akla gelebilecek ve tercih edilebilecek ibarelerden olmasından kaynaklı, marka hakkının ihlalinin ancak aynı ya da benzeşen emtialarda mevcut olabileceği ve somut olayda davacı tarafından iddianın genişletilmesi yasağından önce bu hususu somutlaştıran delillerin ibraz edilmediği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile 2019/107001 sayılı markanın "28.sınıf: Oyunlar ve oyuncaklar. Salonda oynanan oyunlar; harici ekran ya da monitör ile bağlanıp oynanabilen oyunlar için aletler, makineler ve cihazlar (jetonla çalışanlar dahil). Hayvanlar için oyuncaklar. Çocuk bahçeleri, parklar ve oyun parkları için oyuncaklar. Bu sınıfa dahil jimnastik ve spor aletleri; olta takımları, yapay balık yemleri, avcılık ve balıkçılık için tuzaklar. Suni yılbaşı ağaçları ve bunlar için süsler, suni karlar, çıngıraklar, parti ve benzeri eğlenceler için malzemeler, kağıttan parti şapkaları. 16.sınıf: Kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç) 20.sınıf: parmaklıklı oyun parkları (iç mekanlar için)" emtiaları bakımından hükümsüzlüğüyle sicilden terkinine ve marka hakkı ihlali iddiasından kaynaklı tecavüzün durdurulması, maddi ve manevi tazminat istemlerinin ise reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davaya konu 2019/107001 sayılı markanın tüm sınıflarda hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesi gerektiğini, zira davalının diğer sınıflarda aktif kullanımlarının devam etmekte olup, müvekkilinin mağduriyetinin devam ettiğini, markalar arasında mevcut olan iltibası aşan SMK m.5/1-ç kapsamında bir benzerlik bulunduğunu, davalı kurumun doğrudan ticari faaliyetinin bulunduğunun dava dilekçesinde mağaza haberleri ile ortaya konulduğunu, mağazalar ancak ticari amaçla açılacağından bu hususun açık olduğunu, kaldı ki mahkemece bu hususun tespiti için ilgili mağazalarda keşif icra edilebileceğini, dava öncesinde de dava sırasında da davalı kurumun müvekkilinin markası ile aktif ticari eylemlerine devam ettiğini, bilirkişi heyetinin bu husustaki tespitlerinin eksik olduğunu, dava dilekçesinde açılışı yapıldığı belirtilen mağaza ve bu mağazaya ait web sitesinin örnek olarak sunulduğunu, bu somut örneklerin iddianın genişletilmesi olarak yorumlanamayacağını, müvekkilinin uğradığı maddi zararların hesap edilmesi talep edilmiş olmasına rağmen bu yönde bir inceleme yapılmadığını, ticari defter ve kayıtların dahi incelenmediğini, kabul red oranı 1/2 olarak belirlenmesine rağmen vekalet ücreti belirlenirken müvekkil lehine 25.500,00TL vekalet ücretine hükmedilirken, aleyhine 76.650,00TL vekalet ücretine hükmedildiğini, A.A.Ü.T nin m.13 hükmüne atıf yapılmış ise de, bu hükmün somut olayla ilgisi bulunmadığını, yine markaya tecavüzün durdurulması ve maddi tazminat ve manevi tazminat ile ilgili ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının da da isabetsiz olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili, bir bütün olarak değerlendirildiğinde markalar arasında görsel, işitsel, kavramsal ve logo itibariyle bir benzerlik bulunmadığını ve geleneksel kültürün bir parçası olan "..." kelimesinin İngilizce “ch” ile yazımıyla anlamsal bir bağlantısının bulunmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE : Dava, marka hükümsüzlüğü, markaya tecavüzün durdurulması ve tazminat istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacının 2018/63635 ve 2019/67524 sayılı ve "..." ibareli markaları ile davalı Kurumun hükümsüzlük talebine konu 2019/107001 sayılı "..." ibareli markası arasında 28. Sınıf ;Oyunlar ve oyuncaklar. Salonda oynanan oyunlar; harici ekran ya da monitör ile bağlanıp oynanabilen oyunlar için aletler, makineler ve cihazlar (jetonla çalışanlar dahil). Hayvanlar için oyuncaklar. Çocuk bahçeleri, parklar ve oyun parkları için oyuncaklar. Bu sınıfa dahil jimnastik ve spor aletleri; olta takımları, yapay balık yemleri, avcılık ve balıkçılık için tuzaklar. Suni yılbaşı ağaçları ve bunlar için süsler, suni karlar, çıngıraklar, parti ve benzeri eğlenceler için malzemeler, kağıttan parti şapkaları. 16.sınıf: Kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç) 20.sınıf: parmaklıklı oyun parkları (iç mekanlar için)" malları bakımından emtia benzerliği oluştuğu, davacının "..." markası ile davaya konu "..." markası arasında harf farkı bulunmakla birlikte, davaya konu markadaki "ch" harflerinin Türkçe'deki "ç" harfini karşılayan İngilizce'deki sesi nitelediği nazara alındığında taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal olarak birbirinden yeterince uzaklaşmadığı, markalar arasındaki işaret ve emtia benzerliğinin SMK'nın 6/1 maddesi anlamında iltibas ihtimalini doğurduğu, ancak davaya konu "..." ibareli markanın davacının "..." ibareli markalarının kapsamında bulunan emtialar yönünden ticari kullanımının somut delillerle ispatlanamadığı ve hükmedilen vekalet ücretlerinin taleplerin sayısı uyarınca A.A.Ü.T. 3 ve 13. maddelerine uygun olduğu anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davacının adli yardım talebinin kabul edilmesi nedeniyle Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcının alınmasına yer olmadığına,
3-Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-İstinaf aşamasında taraflarca yapılan yargılama giderlerinin uhdesinde bırakılmasına,
5-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 24/04/2026 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 24/04/2026
Başkan
Üye
Üye
Katip
Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.