T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2021/49 Esas 2022/1199 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/49
KARAR NO: 2022/1199
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: KONYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/04/2018
NUMARASI: 2018/112 Esas 2018/226 Karar
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALILAR :
VEKİLİ:
VEKİLİ:
DAVA: İtirazın İptali (Kasko Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/09/2015
KARAR TARİHİ: 12/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 09/11/2022
Taraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kasko sigortacısı olduğu aracın davalı ...'e ait olup, diğer davalının ZMMS sigortacısı olduğu araç ile karıştığı trafik kazası sonucu hasara uğradığını, hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini, sigortalıya ödenen hasar bedelinden davalıların sorumlu olduğunu, rücuen alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalıların haksız olarak itiraz ettiğini belirterek davalıların icra takibine itirazlarının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazanın karayolunda gerçekleşmediğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçede yazılı limitle sınırlı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde davalı ...'e ait araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, davacı tarafından sigortalanan araçta 7.108,77 TL hasar oluştuğu, davacı sigorta şirketinin ödeme yaptığı tarihten takip tarihine kadar işlemiş faiz talep etme hakkı var ve davalıların bu kısma yönelik itirazlarının da iptaline karar vermek gerekirse de önceki kararda işlemiş faize yönelik itirazının iptali talebinin reddedildiği, bu kararın sadece davalılar tarafından istinafa götürüldüğü, bu nedenlerle davalılar lehine usuli kazanılmış hak doğduğu, davacının yasal faiz talebinde bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalıların icra takip dosyasında asıl alacağa yönelik yaptıkları itirazının iptaline, asıl alacağa yasal faiz uygulanmak suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının talebinin trafik sigortası genel şartları uyarınca teminat dışı olduğunu, sigortalı araç ile mağdur aracın aynı işletene ait bulunduğunu, araçların işleteninin belediye olduğunu, trafik sigortasının yalnızca üçüncü kişilerin uğradığı zararı teminat altına aldığını, davada talepte bulunan sigortalı aracın işleteni ile müvekkilinin sigortalısı aracın işleteninin ayni kişi olup, üçüncü kişi olmadığını, alacaklı borçlu sıfatlarının birleştiğini, trafik sigortasının motorlu bir aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişilerin uğradığı zararı teminat altına aldığını, kazanın kara yolunda meydana gelmediğini, müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, zararın poliçe teminatı dışında olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi asliye hukuk mahkemesine hitaben hazırlandığı halde dosyanın Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edildiği, anılan mahkemece 07/12/2015 tarih 2015/110 Esas sayılı yazı ile dosyanın asliye hukuk mahkemesine tevzi için dosyanın hukuk mahkemeleri tevzi bürosuna gönderilmesine karar verildiği, anılan karar üzerine dosyanın Konya 4. Asliye Hukuk Mahkemesine tevzi edildiği, anılan mahkemece yapılan yargılama sonunda 2015/926 Esas 2016/1016 Karar sayılı karar ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalılar vekillerinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 2017/1303 Esas 2017/1606 Karar sayılı kararı ile asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, anılan karar üzerine Konya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/10 Esas 2018/3 Karar sayılı kararı ile asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, kararın kesinleşmesi ve davacı vekilinin yasal süre içerisinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi üzerine dosya, Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmiştir.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Kasko sigortalı aracın hasarlı fotoğrafları, kasko sigorta poliçesi, ekspertiz raporu, Konya 2. İcra Müdürlüğünün 2014/11085 sayılı takip dosyası, kaza tespit tutanağı, davalı araç ZMMS poliçesi, hasar faturası, yargılama aşamasında makine mühendisi bilirkişiden alınan 15/08/2016 tarihli rapor, davacının davalı sigorta şirketin gönderdiği rücu talebi, Konya Ticaret Odası yazı cevabı, Bursa İl Emniyet Müdürlüğü müzekkere cevabı, davalı ...'e ait iş makinasındaki hasar nedeniyle davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeye ilişkin yazı sureti, Batman Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabı, ... Belediyesi çöp toplama ve nakli işi hizmeti alımına ait sözleşme,... Belediyesi yazısı, dava dışı sürücünün 06/09/2016 tarama tarihli yazılı beyanı dosya içerisinde yer almaktadır.
Dava konusu Konya 2. İcra Müdürlüğünün 2014/11085 sayılı icra takip dosyası ile, davacı alacaklı tarafından davalı borçlular aleyhine toplam 7.650,40 TL alacağın tahsili istemi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalılara 18/11/2014 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu ...'e 21/11/2014, davalı ... Sigorta A.Ş.'ye 201/11/2014 tarihinde takibe konu borca itiraz ettiği, itirazın 7 günlük hak düşürücü süre içerisinde yapıldığı, davacı alacaklı vekiline itirazın tebliğ edilmediği, işbu itirazın iptali davasının, itiraz dilekçesinin alacaklı yana tebliğ tarihinden itibaren başlayacak olan 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde, 16/09/2015 tarihinde açıldığı dosya içeriği ile sabittir.
Davacı yan kasko sigortalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu hasara uğraması nedeniyle sigortalıya ödenen hasar bedelinden davalıların sorumlu olduğunu iddia etmiş, davalı yan ise davanın reddini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle yukarıda özetlendiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunda, davalı ...'in malik olduğu yol süpürme araç sürücüsünün meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu bulunduğu, sigortalı araçta 7.108,77 TL hasar meydana geldiği, davacının davalılardan 7.108,77 TL talep edebileceği tespit edilmiştir.
Davalı aracın sürücüsü ...'in 06/09/2016 tarama tarihli yazılı beyanında, ... Belediyesinin hizmet alım sözleşmesi kapsamında şoför olduğunu beyan ettiği görülmüştür.
... Belediyesinin 06/09/2016 tarihli, davalı süpürme aracının sürücüsü ...'e hitaben yazdığı yazısında,... Belediyesi çöp toplama ve nakli işi hizmeti alımına ait sözleşme kapsamında şoför olarak çalıştığını, çalışma sürecinde trafik kazası yaptığını belirttiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında davacının kasko sigortacısı olduğu aracın, davalıların malik, ZMMS poliçecisi olduğu araç ile karıştığı trafik kazası sonucu hasara uğradığı, hasar bedelinin davacı tarafından sigortalıya ödendiği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.
İstinaf itirazları kapsamında uyuşmazlık, meydana gelen trafik kazasında alacaklı borçlu sıfatlarının birleşip birleşmediği, kasko sigortalı araç ile ZMMS poliçesi ile teminat altına alınan aracın işleteninin aynı kişi olup olmadığı, davacının sigortalısına ödediği hasar bedelini davalı sigorta şirketinden talep edip edemeyeceği, davalı sigorta şirketinin icra takibine itirazının haklı olup olmadığı hususlarından kaynaklanmaktadır.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde, davacı yan, kasko sigorta poliçesi ile teminat altına aldığı aracın, davalı ...'e ait olup davalı şirket tarafından ZMMS poliçesi ile teminat altına alınan araç ile karıştığı trafik kazası sonucu hasara uğradığını, sigortalısına ödediği hasar bedelinden davalıların sorumlu olduğu iddiasıyla iş bu itirazın iptali davasını açmıştır.
TBK'nun 135/1. maddesi "Alacaklı ve borçlu sıfatlarının aynı kişide birleşmesiyle borç sona erer." hükmünü içermektedir.
Öte yandan zorunlu trafik sigortasında sigortacı, işletenin 2918 sayılı KTK'nun 85/1 maddesinde yazılı hukuki sorumluluğunu anılan kanunun 91/1. maddesi uyarınca üstlenmiştir. Gerek 2918 sayılı KTK'nun 85/1 maddesinde, gerekse Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesinde, ölüm veya cismani zararlar yanında bir şeyin zarara uğraması halinin teminat kapsamında olduğu hükme bağlanmıştır. Buna göre, ZMSS'nin amacı, trafik kazaları sonucu 3. kişilere verilecek zararların güvence altına alınmasıdır. Ayrıca, KTK'nun 92. ve ZMSS Genel Şartlarının A.3.b. maddesinde, "işleten tarafından ileri sürülecek tazminat taleplerinin" teminat kapsamı dışında kalacağı hüküm altına alınmıştır.
Somut olayda, davacı kasko sigorta şirketine sigortalı araç ile davalı ZMSS şirketine sigortalı aracın çarpışması sonucu kasko sigortalı araçta hasar meydana gelmiştir. Davacının kasko sigortacısı olduğu araç ile davalının ZMMS sigortacısı olduğu aracın her ikisinin de dava dışı... Belediyesi tarafından çöp toplama ve nakli işi hizmeti alımı sözleşmesi kapsamında işletildiği dosya içeriğiyle sabittir. Bir başka anlatımla, her iki aracın işleteni... Belediyesi olup, araçlardan birisi kasko sigorta poliçesi ile davacı ... Sigorta Şirketi, diğer araç ise, ZMSS poliçesi ile davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından teminat altına alınmıştır. Her iki aracın sigorta şirketleri farklıdır.
Bu durumda, her iki aracın işleteni aynı kişi (... Belediyesi) olup, her iki araç bakımından da... Belediyesi 3. kişi durumunda olmadığı gibi, TBK'nun 135/1. maddesindeki alacaklılık ve borçluluk sıfatı işleten... Belediyesi'nde birleşmiştir. KTK'nun 85/1.maddesi uyarınca, işleten olarak kendi sorumluluğunu üstlenenin, davalı zorunlu trafik sigortacısından tazminat talebinde bulunması mümkün değildir. ZMMS üçüncü kişilerin zararlarını karşılamakla yükümlü olup, işleten aynı zamanda üçüncü kişi değildir. (Emsal YHGK'nun 15/04/2011 tarih ve 2011-17-13 Esas 2011/191 Karar sayılı ilamı, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 15/02/2013 tarih ve 2011/9549 Esas 2013/1688 Karar, 26/02/2015 tarih ve 2014/24502 Esas 2015/3471 Karar, 15/02/2013 tarih ve 2012/5894 Esas 2013/1691 Karar sayılı ilamları)
Hal böyle olunca, mahkemece kasko sigorta poliçesi ve ZMMS poliçesi ile teminat altına alınan araçların işleteninin... Belediyesi olduğu, her iki araç bakımından da... Belediyesi'nin 3. kişi durumunda bulunmadığı, TBK'nun 135/1. maddesindeki alacaklılık ve borçluluk sıfatının işleten... Belediyesi'nde birleştiği, KTK'nun 85/1. maddesi uyarınca, işleten olarak kendi sorumluluğunu üstlenenin, davalı zorunlu trafik sigortacısından tazminat talebinde bulunmasının mümkün olmadığı gözetilerek davalı sigorta şirketi yönünden açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.
Tüm bu nedenlerle davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının davalı sigorta şirketi yönünden kaldırılmasına, davalı sigorta şirketi hakkında açılan davanın reddine, diğer davalı hakkında istinaf kanun yoluna başvurulmamış ise de, hükmün bütünlüğü gözetilerek davanın kısmen kabulüne yönelik yeniden hüküm kurmak gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
A)1-Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/04/2018 gün 2018/112 Esas 2018/226 Karar sayılı kararının davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden KALDIRILMASINA,
2-Davalı ... Sigorta A.Ş. hakkındaki davanın REDDİNE,
3-Davalı ... hakkındaki davanın KISMEN KABULÜNE, davalı ...'in Konya 2. İcra Müdürlüğünün 2014/11085 sayılı dosyasında 7.108,77 TL asıl alacağa yönelik itirazının iptaline, takibin 7.108,77 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle takibin devamına,
4-Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,
5-Alınması gereken 485,60 TL harçtan peşin alınan 83,21 TL ve Konya 4. AHM sinin 2015/926 Esas 2016/1016 Karar sayılı dosyasından 27.03.2017 tarihinde yazılan harç tahsil müzekkeresi ile yazılan 402,39 TL harcın mahsubu ile başkaca harç alınmasına yer olmadığına, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 83,21 TL'nin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 541,63 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine,
8-Davalı ... Sigorta A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 7.650,40 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine,
9-Davalı ... hakkındaki davanın kabul ve red oranına göre davacı tarafından anılan davalı hakkında yapılan 77,40 TL ilk masraf, 300,00 TL bilirkişi ücreti gideri ve 197,20 TL yazışma ve tebligat gideri olmak üzere toplam 574,60 TL yargılama giderinden 533,91 TL'sinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Davacı tarafından davalı ... Sigorta A.Ş. Hakkında yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
11-Kabul ve red oranına göre davalı ... tarafından yapılan yazışma ve tebligat gideri olmak üzere toplam 100,00 TL yargılama giderinden 7,08 TL'sinin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine, bakiyesinin davalı ... üzerinde bırakılmasına,
12-Davacı tarafından yatırılan ve dosyada bakiye fazla kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
B)1-Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yatırılan 119,62 TL istinaf karar harcının talep halinde anılan davalıya iadesine,
2-Davalı sigorta şirketi tarafından istinaf aşamasında yapılan 98,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 58,42 TL posta masrafı olmak üzere toplam 156,52 TL yargılama masrafının davacıdan alınarak davalı sigorta şirketine verilmesine,
3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davalı sigorta şirketi yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu miktar dikkate alındığında HMK'nın 362. maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi. 12/10/2022
Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.