T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2021/1659 Esas 2022/ Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2021/1659
KARAR NO: 2022/1278
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/07/2021
NUMARASI: 2021/205 Esas 2021/506 Karar
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
DAVA: Şirketin İhyası
DAVA TARİHİ: 02/04/2021
KARAR TARİHİ : 20/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/10/2022
Taraflar arasındaki şirketin ihyası istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı tarafça süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin terkin edilmiş olan ... Anonim Şirketi unvanlı şirketten alacaklı olduğunu, alacağın tahsili için Ankara 9.İcra Müdürlüğü dosyasında 02/07/2008 tarihinde takibe geçildiğini, dosyanın eski esasının 2016/17342 Esas yeni esasının ise 2020/4598 esas sayılı dosyası olup, bu dosya üzerinden icra takibi başlatıldığını belirterek re'sen terkin edilen şirketin ihyasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP
Davalı cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, ihyası talep edilen ...sicil numaralı şirketin 23/04/2014 tarihinde kurulduğunu, ... Anonim Şirketinin 6102 sayılı TTK'nun geçici 7.maddesi b bendinde tasfiye usulüne uyulmaksızın ticaret sicilden kaydının silineceğinin düzenlendiğini, ihyası istenen şirketin müdürlüklerine bildirilen son adresinin "... Ankara" olduğunu, şirket adresine kapatılma nedenine ilişkin TTK'nin Geçici 7. Maddesinin 4.fıkrasının a bendi uyarınca 03/10/2013 tarihinde çıkarılan tebligatın taşınmış notuyla iade olunduğunu, ihtarın ayrıca 07/10/2013 tarihinde ticaret sicil gazetesinde ilan edildiğini, 2 ay içinde bildirimde bulunmadığı takdirde münfesih sayılacağı ilanen bildirilen şirket, süresi içinde başvuruda bulunulmadığı için... tarih ve ... sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yapılan ilan ile sicilden re'sen terkin edildiğini, dava konusu şirketin geçici 7.maddede prosedüre uygun olarak hukuka uygun bir şekilde kapatıldığını, şirketin davalarının, alacak ve borçlarının müdürlükleri tarafından bilinmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın süre yönünden reddine, es tasfiyeye karar verilmesi halinde TTK'nın 547/2.maddesi uyarınca tasfe memuru atanmasına, müdürlüklerine açılan bu davada yasal hasım olduğundan tarafları aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmemesine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; dosya içerisinde toplanan tüm deliller, ticaret sicil müdürlüğünden gelen ticaret sicil kaydı, taraf beyanları, dosyaya sunulan diğer belgelere göre, 6102 sayılı TTK'nun geçici 7. maddesi uyarınca ticaret sicilinden resen terkin edilen şirketin ihyası için yasal koşulların oluştuğu, davacı tarafın ihya talep etmekte hukuken korunmaya değer haklı menfaatinin bulunduğu anlaşıldığından davacının davalı ... aleyhine açtığı davanın kabulüne, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğünde kayıtlı ...sicil nolu kayıtlı ... Anonim Şirketinin Ankara 9. İcra Dairesinin 2020/4598 sayılı dosyasıyla sınırlı olmak üzere ihyasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu,
Müdürlüklerince yapılan terkin işleminin usulüne uygun yapıldığını, mahkemece sınırlı olarak ihya kararı verilmiş olmasına rağmen tasfiye memuru atanmamasının usul ve yasaya aykırı olduğundan ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesine karşı vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; 6102 sayılı Kanunun Geçici 7. maddesi uyarınca ticaret sicilinden re'sen terkin edilen ... Anonim Şirketinin tüzel kişiliğinin ihyası istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Ticaret sicil kaydının incelenmesinde; ihyası istenen ... Anonim Şirketinin 23/01/2014 tarihinde ticaret sicilinden re'sen silindiği tescil edilerek ticaret sicil gazetesinde... tarihine ilan edildiği 25/12/2006 tarihli genel kurul tutanağına göre 3 yıl süre ile ...'un yönetim kurulu üyeliğine seçilerek 3 yıl süre ile en az ikisinin müştereken imzası ile temsile yetkili kılındığı, tasfiye halinde olup olmadığına ve tasfiye memuru atanıp atanmadığına ilişkin bilgi ve belgesinin dosyasında bulunmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.
Ankara 9.İcra Müdürlüğü dosyasında 02/07/2008 tarihinde takibe geçildiğini, dosyanın eski esasının 2016/17342 Esas, yeni 2020/4598 esası olup, dosyasının incelenmesinde; temlik eden alacaklı ....A.Ş. tarafından borçlu ... Anonim Şirketi aleyhine alacağın tahsiline yönelik olarak icra takibi yapıldığı, takibin devam ettiği, açılan ihya dosyasının sonucunun beklendiği anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere 6102 Sayılı TTK'nın geçici 7. maddesinde anonim ve limited şirketlerin hangi şartlarda sicilden resen terkin edileceği düzenlenmiştir. Anılan maddenin 1. fıkrası uyarınca 1.7.2015 tarihine kadar sayılan halleri tespit edilen ya da bildirilen anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerin tasfiyeleri, ilgili kanunlardaki tasfiye usulüne uyulmaksızın bu madde uyarınca yapılır. Madde hükmüne göre anonim şirketler, 559 Sayılı Türk Ticaret Kanununun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına dair Kanun Hükmünde Kararname gereğince sermayelerini öngörülen tutara çıkarmamış bulunmaları, 6102 Sayılı TTK'nın yürürlük tarihinden önce veya 1.7.2015 tarihine kadar münfesih olmaları, aralıksız son beş yıla ait olağan genel kurul toplantılarının yapılamaması, TTK'nın yürürlüğe girdiği tarihten önce tasfiye işlemlerine başlanılmış olmakla birlikte genel kurulun toplanamaması sebebiyle ara bilançoların ve kati bilançonun genel kurula tevdi edilemediği için ticaret sicilinden terkin edilememeleri sebepleriyle resen terkin edilebilirler. Anılan maddenin 4. fıkrasına göre; Ticaret sicil müdürlüklerince kapsam dâhilindeki şirket ve kooperatiflerin ticaret sicilindeki kayıtlı son adreslerine ve sicil kayıtlarına göre şirket veya kooperatifi temsil ve ilzama yetkilendirilmiş kişilere bir ihtar yollanır. Yapılacak ihtar, ilan edilmek üzere Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Müdürlüğüne aynı gün gönderilir. İlan, ihtarın ulaşmadığı durumlarda, ilan tarihinden itibaren otuzuncu günün akşamı itibarıyla, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılmış tebligat yerine geçer. Bu şirketler tasfiye memuru bildirdikleri takdirde maddede gösterilecek usulde tasfiye edilecek olup, ihtara rağmen tasfiye memuru bildirmeyen şirketlerin unvanı ise ticaret sicilinden re'sen silinir. Ancak, devam eden davası bulunan şirketler için bu madde hükmü uygulanmayacağı gibi sicilden kaydı silinen şirket alacaklıları ile hukuki menfaati bulunanlar haklı sebeplere dayanarak silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde mahkemeye başvurarak, şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilirler.
Öte yandan 5174 Sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği İle Odalar Ve Borsalar Kanunun 10/3. maddesinde; "Oda yönetim kurulu kararını takip eden yılbaşından itibaren iki yıl içinde, ilgilinin üyesi bulunduğu odaya müracaatla adres ve durumunu bildirmemesi halinde, oda yönetim kurulunun teklifi ve meclis kararıyla ticaret sicil kaydının re'sen silinmesi için ticaret sicil memurluğuna ihbarda bulunulur. İhbarı takip eden ayın ilk günü itibarıyla oda kaydı silinmiş sayılır. Bu süre içerisinde durumunu bildiren üyelerin aidat tahakkukları başlatılır. Ancak bu durumda olanlar tüm aidat borçlarını ödemedikçe seçmen listelerine tekrar kaydedilemeyeceği, hükmünü içermektedir.
30/12/2012 gün ve 28513 sayılı resmi gazetede yayınlanan " Münfesih olmasına veya sayılmasına rağmen tasfiye edilmemiş Anonim ve Limited Şirketler ile Kooperatiflerin Tasfiyelerine ve Ticaret Sicili Kayıtlarının Silinmesine İlişkin" Tebliğ'in 1. maddesinin "d" bendinde; "18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 10 ve 32 nci maddelerine göre adreslerinin ve durumlarının tespit edilememesi nedeniyle ilgili odadaki üyelikleri askıya alınan ve oda yönetim kurulu kararını takip eden yılbaşından itibaren iki yıl sonunda oda kaydı silinerek, sicil kaydı silinmek üzere Müdürlüklere bildirilen şirketler ve kooperatifler." ifadesi ile kanunda olmayan bir hali Tebliğ ile düzenlemiştir.
6102 sayılı TTK'nın geçici 7. maddesinde; "01/07/2015 tarihine kadar aşağıdaki hâlleri tespit edilen ya da bildirilen anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerin tasfiyeleri ve ticaret sicilinden kayıtlarının silinmesi, ilgili kanunlardaki tasfiye usulüne uyulmaksızın bu madde uyarınca yapılır" denilmek sureti ile ancak kanun metninde sayılan halleri tespit edilen şirketin tasfiyesi TTK hükümlerine uyulmaksızın anılan maddedeki usule göre tasfiye edileceği belirtilmiştir. Diğer bir anlatımla bu maddede belirtilen sınırlı hallere mühhasıran özel bir tasfiye yöntemi getirilmiştir. Bu nedenle tadadi nitelikteki (numerus clausus) bu haller dışındaki durumlarda geçici 7. maddeye göre değil TTK veya ilgili kanunlardaki tasfiye usulünü uygun tasfiye yapılacaktır. Maddenin geçici ve istisnai oluşu göz önüne alındığında anılan maddeki sayılan hallerin tadadi olduğu ve genişletilmeye tabi tutulamayacağı veya genişletici yorumda bulunulamayacağı açıktır. Kanunun istisnai tasfiye usulüne (geçici 7. Maddeye göre) tabi olacağını belirtmediği bir hal ikincil bir düzenleme ile de olsa geçici 7. madde kapsamına alınamaz. Hukuk Genel Kurulu'nun 14/06/2017 tarih ve 2017/4-1358 esas 2017/1193 karar sayılı kararında; "...Diğer taraftan normlar hiyerarşisi dikkate alındığında daha alt basamakta yer alan ve tamamen idarenin düzenleyici tasarrufu niteliğinde olan yönetmelikle, daha üst basamakta bulunan ve yasama organı tarafından objektif, soyut ve genel nitelikte bir yasama tasarrufu niteliğinde bulunan kanuna aykırı düzenleme getirilmesi mümkün değildir. Yönetmelik kaynağını kanundan alır ve ancak kanunun uygulanmasını gösterir. Kanunda bulunmayan bir düzenlemenin, yönetmelikle ihdası ve bu yolla kanunun önüne geçen bir uygulamanın benimsenmesi hukukun genel teorisine de aykırıdır" denilmek sureti ile yönetmeliğin kanunla çelişen hükümlerinin değil kanun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Özetle ikincil düzenlemeler dayandıkları kanun maddelerine aykırı olamaz ve çelişen hallerde ikincil düzenleme hükümleri dikkate alınmaz ve kanun hükümleri uygulanır.
Doktrinde de bu çelişkiye dikkat çekilerek Tebliğdeki düzenlemenin kanuni dayanağının bulunmadığı ve kanundaki sayımın sınırlı olduğu vurgulanmıştır. (Murat Kaderoğlu Anonim Şirketlerin İnfisahı, sayfa 350-351, dipnot 251 atfı Çalışkan s. 200; Şengül Al Kılıç, Anonim Şirketlerde Tasfiyeden Dönme, sayfa 168 dipnot 418-aynı yöndeki atıf Karaman Coşgun s.316)
Davalı ... Müdürlüğünce ihyası istenen şirketin oda kaydından re'sen terkin edilmesi sebebi ile silinme hususu kanunda tadadi olarak sayılan hallerden olmadığından yapılan terkin işlemi bu nedenle de usul ve yasaya aykırı ise de, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf sebepleri gözetilerek yapılan yargılama sonucu sınırlı olarak ihyasına karar verilen şirkete tasfiye memuru atanması gerekip gerekmeyeceğinin değerlendirilmesi gerekmektedir (Emsal: Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 04/03/2019 tarih ve 2019/540 Esas 2019/1798 Karar, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 24/09/2018 tarih ve 2018/2834 Esas 2018/5605 Karar).
Somut olayda, davacının ihyası istenen şirket aleyhine Ankara 9.İcra Müdürlüğünün 2020/4598 esas (Eski esası 2016/17342) sayılı dosyası sayılı dosyasında icra takibi yapıldığı, dosyanın derdest olduğu, ayrıca ihyası istenen şirketin oda kaydından silinme hususu da tadadi olarak sayılan nedenlerden olmadığından 5 yıllık hak düşürücü sürenin somut olayda uygulanması da söz konusu olamayacağından davacı yanın işbu davada şirketin ihyasını talep etmekte hukuki menfaati bulunduğu anlaşılmıştır.
Davalının istinafı sınırlı olarak ihyasına karar verilen şirkete tasfiye memuru atanmamasına ilişkindir.
Yukarıda da izah edildiği üzere, ihyası istenen şirketin oda kaydından re'sen terkin edilmesi sebebi ile silinme hususu kanunda tadadi olarak sayılan hallerden olmadığından yapılan terkin işlemi usul ve yasaya aykırı ise de, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf sebepleri gözetildiğinde ilk derece mahkemesince 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 7/15. maddesi uyarınca sicilden kaydı silenen şirketin ihyasına karar verilmiş olmasına rağmen ihyası talep edilen şirkete tasfiye memuru atanmamış olması yerinde olmadığından ilk derece mahkemesi kararının bu yönüyle kaldırılması ile davanın kabulüne, ...nün ...sicil numarasına kayıtlı olup ticaret sicil müdürlüğünden terkin edilen ... Anonim Şirketi'nin ihyasına, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 547/2.maddesi gereğince şirkete tasfiye memuru olarak şirket temsilcisi ...'un atanmasına, tasfiye memuruna ücret takdirine yer olmadığına, tasfiye memuru ile ilgili diğer işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine karar vermek gerekmiştir.
Tüm bu nedenlerle davalı ...'nün istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle,
A)1-Davalı ...'nün istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.2 maddesi gereğince KABULÜNE,
2-Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/07/2021 tarih ve 2021/205 Esas 2021/506 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
B)1-Davalı ... yönünden davanın KABULÜNE,
...nün ...sicil numarasına kayıtlı olup ticaret sicil müdürlüğünden terkin edilen ... Anonim Şirketi'nin tüzel kişiliğinin Ankara 9.İcra Müdürlüğünün 2020/4598 Esas (Eski esası 2016/17342) sayılı dosyasının sonuçlandırılması ile sınırlı olmak üzere ihyasına, Ticaret Siciline yeniden tescil ve ilan edilmesine,
2-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 547/2.maddesi gereğince şirkete tasfiye memuru olarak şirketin temsilcisi ...'un atanmasına,
3-Tasfiye memuruna ücret takdirine yer olmadığına, tasfiye memuru ile ilgili diğer işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
4-Davacı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
5-İlk derece mahkemesinin bu konuda verdiği karar ile istinafa gelen tarafın sıfatı da gözetilerek davacı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
6-HMK 333. maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
C)-Davalı ... tarafından yatırılan 59,30 TL istinaf karar harcı ile 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı ...'nün iadesine,
2-Davalı ... tarafından dosyanın istinafa gönderim masrafı 24,00 TL'nin davacıdan alınarak davalı ...'ne verilmesine,
3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucundaHMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.20/10/2022
Başkan- ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi -...
... ... ... ...
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.