T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2022/1541 Esas 2022/1333 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1541
KARAR NO: 2022/1333
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 01/07/2021
NUMARASI: 2022/98 D.İş Esas 2022/98 D.İş Karar
İHTİYATİ HACİZ
TALEP EDENLER:
VEKİLİ:
KARŞI TARAF:
TALEP: İhtiyati Haciz
TALEP TARİHİ: 25/06/2022
KARAR TARİHİ: 27/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 17/11/2022
Taraflar arasındaki ihtiyati haciz isteminin yargılaması sonunda ara kararda yazılı nedenlerden dolayı istemin reddine yönelik olarak verilen ara karara karşı ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz isteyen vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkilleri ile dava dışı ... arasında 11/11/2014 tarihinde imzalanan Hisse Alım Anlaşmasının 3.7 maddesindeki, "Satıcı, hisse devrinin gerçekleşmesi ile birlikte kendisine ödenen 1.100.000 USD karşılığında EPDK ve DSİ Genel Müdürlüğü'nün iki projenin birleşmesine uygunluk vermemesi riskine bağlı olarak teminat olarak 1.100.000 USD karşılığı 2.475.000,00 TL bedelli ... nolu ... ... şubesi'ne ait keşidecisi ...A.Ş çekini verecektir." hükmü gereğince ... tarafından ilgili çekin müvekkillerine Ankara'da 11.11.2014 tarihinde sözleşmenin ek b sıra numarası ile teslim ettiğini, Hisse Alım Sözleşmesine aykırı olarak ... tarafından sonradan sahte senet tanzim edilmesi nedeniyle müvekkilleri tarafından ... hakkında evrakta sahtekarlık ve dolandırıcılıktan dolayı açılan davaya Osmaniye 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/183 E.sayılı dosyasına ilgili çekin delil olarak sunulduğunu, sözleşmedeki edimleri yerine getirmeyen ... hakkında işbu sözleşmede tahkim şartı olması nedeni ile Ankara'da ... ile ... ve ... arasında tahkim davasının açıldığını, hakem heyetince verilen karar ile 2.475.000,00 TL lik teminat çekinden kaynaklı ...'ın çek istirdatı ile borçlu olmadığına ilişkin tespit talebi reddedilmiş olup, müvekkillerinin 11.11.2014 tarihli sözleşmeye göre ...'a ödedikleri 1.100.000 USD 'nin 21.05.2019 tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsiline karar verildiğini, iş bu kararla müvekkillerin 11.11.2014 tarihli sözleşmenin 3.7 maddesine istinaden alınan teminat çekinden kaynaklı olarak iki projenin birleşmediği ve teminat çekine bağlı olan 1.100.000 USD'nin müvekkillere ödenmesi kararı karşısında ilgili çeke yönelik olmak üzere işlem yapılmasının önünde hiç bir engel kalmadığını, Konya 3 ATM'nin 2022/319 D.İş numarası ile dava dışı ... hakkında alınan ihtiyati haciz kararının icra takibine konu edildiğini, icra dosyasından gelen sonuca göre alacağı karşılar nispette malvarlığına rastlanmadığını, borçlu ...'ın bir takım malvarlıklarını elinden çıkardığının icra dosyasından tespit edildiğini, icra emrine yönelik olarak tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile müvekkiller tarafından teslim alınan teminat çekinden işlem yapılması noktasında müvekkillerin her türlü hak ve yetkisinin olduğunu, çekin keşidecisi ... .... A. Ş'nin tahkim sözleşmesine taraf olmaması ve bu nedenle çek bedelinin ödenmesi/tahsili noktasında tahkim mahkemesinin karar vermeye yetkili olmaması nedeni ile mahkemenin çekle ilgili karar vermeye yetkili ve görevli olduğunu, müvekkillerin alacağının yargılama gerektirmediğini, ilgili çekten kaynaklı olarak müvekkilleri yönünden İİK 259/2 gereğince öncelikle teminatsız olarak, bu talepleri uygun görülmez ise mahkeme tarafından uygun görülecek teminat mukabilinde borçlu şirketin borca yetecek miktarda taşınır,taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesince dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda; Dosyada çek aslını sunmayan davacının dilekçesindeki talebi nazara alınarak UYAP üzerinden temin edilen Osmaniye 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/183 esas sayılı dosyasında bulunan çekin önlü ve arkalı onaylı örneğinde keşide tarihinin olmadığının ve bankaya ibrazının bulunmadığının, bu haliyle kambiyo senedi vasfını taşımadığının anlaşıldığı, yine davacının talebine dayanak yaptığı hisse devir sözleşmesi ve de tahkim heyeti kararında, keşideci şirketin yer almadığı, dilekçede belirtilen çekin düzenlenmesine gerekçe olarak gösterilen 1.100.000 USD 'nin, davalı şirketteki payların devri için şirket ortağı ...'a verildiği ve de şirkete verilen borç bir paranın da bulunmadığı dosya kapsamında anlaşılmakla, alacağın varlığı ve muaccelliyeti hususlarında yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati haciz isteyenler vekili istinaf dilekçesinde özetle; ihtiyati haczin her türlü para alacakları için talep edilebileceğini, bu nedenle Yerel Mahkemece ihtiyati hacze konu çekin kambiyo niteliğinin değerlendirilmesi ve bu değerlendirmenin kararda etkili tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ihtiyati haczin yasal koşullarının oluştuğunu, ayrıca, ihtiyati haciz taleplerine rağmen İİK'nın md. 257/2 uyarınca hiçbir şekilde incelenmediğini, fakat talep dilekçesi ve ekindeki mevcut delillerden de sabit olduğu üzere karşı taraf şirket yetkilisi ...'ın 01/06/2022 tarihli hakeme heyeti kararından hemen sonra tüm malvarlığını kaçırdığının Konya 5. İcra Müdürlüğü'nün 6379 Esas sayılı dosyasında tespit edilmiş olup, ihtiyati haciz taleplerinin İİK'nın 257/2. md. uyarınca da değerlendirilmesi gerektiğini, yine hatalı şekilde ihtiyati hacze konu çek taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan 11/11/2014 tarihli hisse alım sözleşmesinin 3.7. maddesinde açıkça belirtildiğini ve açıkça sözleşme ekine de eklenmiş ise de çek keşidecisi .... A.Ş.'nin müvekkillere karşı rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun olduğunun kabul edilmediğini, karşı taraf ...A.Ş. her ne kadar 11/11/2014 tarihli hisse alım sözleşmesinde taraf değilse de, 2.475.000,00 TL bedelli ... no.lu ... ... Şubesi çekinden keşideci sıfatıyla sorumlu olup bu hususun sözleşme metni ile sabit olduğunu, karşı taraf .... A.Ş. her ne kadar sözleşmenin tarafı değil ise de sözleşmeden kaynaklı olarak dolaylı dahi olsa sözleşmenin tarafı şirket yetkilisi ve sahibi olduğundan dolayı maddi menfaat temin edecek olup, edeceği maddi menfaate karşılık ihtiyati hacze konu çeki keşide ettiğini, karşı tarafın, müvekkillere karşı borcunun var olduğunu ve muacceliyet kazandığının dosya kapsamıyla sabit olduğunu, söz konusu çek müvekkilleri tarafından ödenen 1.100.000 USD bedelin teminatı olup, tahkim mahkemesinin de söz konusu bedel nispetinde müvekkillerin alacağının tahsiline karar verdiğini, ihtiyati hacze konu çekin 11/11/2014 tarihli sözleşmeye istinaden verildiğini ve sözleşmenin ekinde mevcut olduğunu, sözleşmeyi şahsen, çeki ise yetkilisi, sorumlusu olarak ...'ın imzaladığı dosya kapsamındaki imzalardan da sabit olduğunu, ayrıca, dosya kapsamında ... tarafından imza inkarı ve/veya itirazının da bulunmadığını, bu nedenle ihtiyati hacze konu çekin ... tarafından kendi hür iradesi ile sözleşmede kendi şirketi ve yetkilisi olduğu .... A.Ş.'ni de 2.475.000,00 TL borçlandırdığını, iş bu sözleşme kapsamında ihtiyati hacze konu çek ile ve çek bedelinden öncelikle keşideci sıfatıyla ve de hukuki ve ekonomik bağlantının bulunması nedeniyle de .... A.Ş. Sorumlu olduğunu, çünkü karşı taraf şirket de sahibi ve yetkilisi ...'ın imzaladığı 11/11/2014 tarihli hisse alım sözleşmesinin maddi menfaatlerinden dolaylı olarak yarar sağlayacağını, Mahkemece, çekin tek başına muaccel bir alacağın varlığını ispata elverişli olmadığına dair karar verilmiş ise de, alacağın varlığına ve muacceliyetin kesbedildiği 11/11/2014 tarihli hisse alım sözleşmesinde alacağın varlığı sözleşmenin 3.7. maddesinde ve ekB kısmında düzenlenmiş, talep dilekçesinde mevcut olduğu halde ve Kanun'en de zorunlu olmasına rağmen İİK md. 257/1 uyarınca değerlendirme yapıldığını ancak 257/2 uyarınca hiçbir şekilde değerlendirme yapılmadığını, bu nedenle de kararın hatalı olduğunu, ayrıca, çekin keşidecisinin de .... A.Ş. olduğu da gözetildiğinde ihtiyati haczin kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerekaçıklanan bu ve re'sen gözetilecek sebeplerle 2.475.000,00 TL bedelli ... no'lu ... ... Şubesi'ne ait keşidecisi ...A.Ş. Çekinden kaynaklı olarak müvekkiller yönünden 2004 sayılı İİK'nun 259/2 maddesi gereğince öncelikle teminatsız olarak aksi halde uygun görülecek teminat mukabilinde borçlu şirketin borca yetecek miktarda taşınır, taşınmaz ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini istemiştir.
Borçlu vekili, ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf sebeplerinin esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Talep, çeke dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle istemin reddine karar verilmiştir.
Bilindiği üzere ihtiyati haciz, İİK'nın 257. vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, bir para alacağının zamanında ödenmesini temin etmek içi, mahkeme kararı ile borçlunun mal varlığına geçici olarak el konulması halidir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için, İİK'nın 257/1. Maddesine göre talepte bulunanın alacaklı olması, bu alacağın muaccel bulunması ve rehinle temin edilmemiş olması gerekir. İİK'nın 257/2. Maddesinde ise, vadesi gelmemiş borçtan dolayı borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa, veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği, bu suretle ihtiyati haciz konulursa borcun yalnızca borçlu hakkında muacceliyet kesbedeceği düzenlenmiştir. İİK'nın 258/1. maddesinde ise; ihtiyati haciz isteyenin alacaklı olduğunu yaklaşık ispat kuralına göre ispat edebilmiş olması düzenlenmiştir. O halde İİK'nın 258/1. maddesinde getirilen yaklaşık ispat ölçütüne göre ihtiyati haciz istemine konu alacağın varlığının ispatında Mahkemeye kanaat getirecek delillerin sunulması yeterli görülmüştür.
İhtiyati haciz isteyen vekili, hisse alım anlaşmasına, tahkim kararına, ağır ceza mahkemesi kararına ve ilamlı icra takip talebine dayalı olarak, hisse alım anlaşmasına konu karşı tarafın yetkilisi ve sahibi olduğu ... ... AŞ'nin hisselerinin devir bedeli karşılığında, alıcı olan davacı taraflara verilen teminat çekinin keşidecisi olan hisseleri devrolunan anonim şirket aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edilmiştir.
Bir örneği dosyaya sunulan,... ... AŞ'nin yetkilisi ve %100 hissesine sahip ... satıcı, ... ve ... alıcı olarak tanımlandığı ve anılan taraflarca imzalanan 11.11.2014 tarihli hisse alım sözleşmesinin A bendinde; alıcının... ... AŞ'nin hisselerini, sahip olduğu ... Hes Projesine ilişkin su kullanım hakkı ve buna bağlı diğer haklarla birlikte devralmak istediği, 3.6. Maddesinde; alcının 1.000.000 USD'yi hisse devrinin gerçekleştirilmesini müteakiben 5 iş günü içerisinde satıcıya yani ...'a ödeyeceği, 3.7. Maddesinde "Satıcı, hisse devrinin gerçekleşmesi ile birlikte kendisine ödenen 1.100.000 USD karşılığında EPDK ve DSİ Genel Müdürlüğü'nün iki projenin birleşmesine uygunluk vermemesi riskine bağlı olarak teminat olarak 1.100.000 USD karşılığı 2.475.000,00 TL bedelli ... nolu ... ... şubesi'ne ait çeki verecektir." düzenlemesine, yer verilmiş, ek-b'de ise teminat çekinin fotokopisi (...) ibaresine yer verilmiştir.
İlk derece mahkemesince Osmaniye 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2019/183 Esas sayılı dosyasında bulunan çekin önlü arkalı onaylı örneği UYAP ortamından temin edilmekle söz konusu ...'a ait ... no'lu 2.475.000,00 TL bedelli, keşidecisi .... AŞ, lehtarı ... olan üzerinde teminat çeki ibaresinin yazılı olduğu belgede keşide tarihinin bulunmadığı görülmüştür.
İhtiyati haciz talep eden tarafın, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ettiği .... AŞ'nin keşidecisi olduğu hisse alım sözleşmesine konu 2.475.000,00 TL bedelli ... nolu teminat çeki ibareli çekte zorunlu unsur olan keşide tarihi bulunmadığından çek kambiyo vasfında değildir.
Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/319 D.iş dosyasında 21.06.2022 tarihli 2022/322 K. Sayılı kararına göre ihtiyati haciz talep edenler tarafından 20.06.2022 tarihinde 11.11.2014 tarihli hisse alım sözleşmesine ve 01.06.2022 tarihli hakem heyeti kararına göre karşı tarafta yer alan borçlu ... aleyhine 1.100,000 USD karşılığı 19.082,360,00 TL üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkin talep ilk derece mahkemesince kabul edilerek talep olunan alacak tutarı üzerinden teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmiş, Konya 5. İcra Müdürlüğü'nün 2022/6379 Esas sayılı icra takip dosyasına ait 21.06.2022 tarihli icra emri örneğine göre; ihtiyati haciz talep eden alacaklılar tarafından borçlu ... aleyhine 11.11.2014 tarihli hakem heyeti kararından doğan uyuşmazlığına ilişkin 01.06.2022 tarihli hakem heyeti kararına göre 1.100.000,00 USD'nin tahsili için ilamlı icra takibi başlatıldığı, söz konusu takip dosyasında borçlu adına kayıtlı araç ve taşınmaz mal varlığına rastlanmadığı, herhangi bir malvarlığının bulunmadığı gibi emeklilik maaşı da almadığına dair kayıtların sunulduğu, anlaşılmıştır.
Sonuç olarak yukarıda açıklanan nedenlerle; ihtiyati haciz isteyenler vekilinin, istinaf başvuru dilekçesinde yer verdikleri itirazların yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, İİK'nın 258. maddesi gereği mevcut delil durumuna göre yaklaşık ispat ölçütünün dosya kapsamı itibarıyla gerçekleşmemiş olmasına, ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İstinafa başvuran ihtiyati haciz isteyenler vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan 492 sy. Harçlar Kanunu'nun ilgili Tarifesi hükümleri uyarınca istinafa başvuran taraftan alınması gereken 80,70 TL maktu karar harcı başlangıçta alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, ihtiyati haciz isteyenler vekilince ikinci kez yatırılan 80,70 TL istinaf maktu karar harcı ile 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcının talep halinde yatıran tarafa iadesine,
3-Yapılan istinaf yargılama giderlerinin istinafa başvuran taraf üzerinde bırakılmasına, varsa kullanılmayan gider avansının istek halinde kendisine iadesine,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-f. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 27/10/2022
Başkan - ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi -
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.