T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
...
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
...
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/10/2020
NUMARASI: ....
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 03/05/2003
KARAR TARİHİ: 09/09/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 21/09/2021
Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... .... firmasının kredi talebi üzerine firma hakkında yapılan istihbarat sonucunda düzenlenen olumlu rapor doğrultusunda banka şubesince 5.000.000 USD kredi tahsis talebinde bulunulduğu, şubenin talebi üzerine ... tarafından hazırlanan önergenin Yönetim Kurulunun 27/12/1996 tarih ve 46 sayılı oturumunda kabul edildiği, firmaya ekspertiz değeri 337.430.000.000 TL olan gayrimenkul üzerinde kredinin %200 fazlasıyla ipotek edilmesi koşuluyla cari kurdan kullandırılmak üzere 3.000.000 USD ... kredisi tahsis edildiği, tahsis talimatında ''...hiçbir şekilde depasmana yer verilmemesi...'' bildirilmiş olmasına rağmen şube müdürü... ile müdür yardımcısı ... tarafından aval verilen 7 adet poliçe tutarı 3.631.229 USD'ye tekabül ettiğinden, firmanın onaylı kredi limitinde 631.229 USD depasmana neden olunduğu ve bu tutar kadar teminat açığı oluşturulduğu, aval verilen poliçelere ilişkin faiz tutarları firmadan tahsil edilerek transfer edildiği, ancak 01/02/1999 vadeli 3.164.000 USD poliçe bedelinin aynı gün banka kaynaklarından karşılandığı, kredi vadesi itibarıyla banka riski 1.000.980.000.000 TL iken teminat tutarı 990.000.000.000 TL olması nedeni ile azda olsa bir risk-teminat dengesi oluşturulduğu, istihbarat raporunda olumlu-olumsuz net bir görüş bildirilmemesine rağmen rapora dayanılarak şube kredi tespit kurulu tarafından olumlu görüş ve aynı teminat koşuluyla ...... için 5.000.000, ... ..... için 3.000.000 USD kredi talebinde bulunulduğu, şubenin talebi üzerine ... tarafından hazırlanan önerge Yönetim Kurulunun 12/06/1997 20 sayılı oturumunda kabul edildiği, firmalara ekspertiz değeri 563.882.500.000 TL olan gayrimenkul üzerinde kredilerin %200 fazlasıyla ipotek tesis edilmesi, ekspertiz değeri 147.675.000.000 TL olan makina-techizat üzerinde 100.000.000.000 TL'lik ticari işletme rehni tesisi ve şirketlerin yönetim kurulu başkan ve yardımcısının kefaletlerin alınması koşuluyla, ... İnşaat ve San. A.Şye 3.000.000 USD ... kredisi, ... ... ve Otomotiv A.Şye 3.000.000 USD ... kredisi tahsis edildiği, ... İnşaat A.Ş lehine verilen aval tutarının 3.769.183,24 USD'ye, ... A.Ş lehine verilen aval tutarının ise 3.910.387,04 USD'ye tekabül etmiş olması nedeniyle firmaların onaylı kredi limitlerinde depasman yapılıp bu tutar kadar teminat açığı oluşturulduğu, aval verilen poliçe bedelleri vade tarihlerinde banka kaynaklarından kaynaklandığı, şubenin talebi üzerine ... tarafından hazırlanan önerge, Yönetim Kurulu'nun 04/09/1997 tarih 31 sayılı oturumunda kabul edildiği, ... A.Ş'ye gerçek müşteri senetleri, tahsil çekleri ve kefalet alınmak koşuluyla 350.000 USD ithalat ve 15.000.000.000 TL teminat mektubu kredileri tahsis edildiği firmaya kullandırılan 350.000 TL'lik USD'lik kredinin tahsil edildiği, kullandırılan kredilere ilaveten şubenin talebi üzerine ... tarafından hazırlanan önerge, Yönetim Kurulunun 17/12/1998 tarih 43 sayılı oturumunda kabul edildiği, ekspertiz değeri 183.680.000.000 TL olan gayrimenkul üzerinde kredinin %200 fazlasıyla ipotek tesis edilmesi, ... Holgind A.Ş ve şirket yönetim kurulu başkanının kefaletlerinin alınması koşuluyla 500.000 USD döviz kredisi tahsis edildiği, krediye ilişkin devre faizlerinin tahsil ediliği ancak 500.000 USD tutarındaki döviz kredisinin vadesinde tahsil edilemediği, firmaların borçlarının tasfiyesi hakkında verdikleri iki teklif Yönetim Kurulunun 29/09/1999 tarih 29 sayılı ve 23/12/1999 tarih 40 sayılı kararları ile kabul edildiği, protokoller imzalandığı ancak kredilere ilişkin teminatların banka riskini karşılamaktan çok uzak olması, risk/teminat dengesizliği bulunması, ilave teminat alınmaması nedenleriyle protokollerin 1683 sayılı Karşılıklar Genelgesi'ne aykırı olduğunun tespit edildiği, firmalardan protokollerin geçerli olduğu sürelerde hükümlere bağlı kalınmadan toplam 1.099.500 USD tahsilat sağlandığı ancak firmaların yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle protokollerin hükümsüz kaldığı, 20/12/2001 tarihinde ... A.Ş'den 5.150.000.000 TL tahsil edildiği, kredi kullandırımının bankacılık genel mevzuatı, iç mevzuatı bankacılık ilke ve teamüllerine aykırı olduğu, firmalara kullandırılan kredilere karşılık ipotek tesis edilmiş ise de, ekspertiz değerleri toplamının 2,5 katı tutarında ipotek tesis edilerek teminat açığı oluşturulduğu, ipotekli taşınmazların satış işlemlerine devam edildiği, Nisan-2003 tarihi itibarıyla firmalar üzerinde faiz dahil yaklaşık 36 trilyon lira alacağı bulunduğu, davalıların özen borcuna aykırı olarak aldıkları kararlar ve yaptıkları usulsüz işlemler TTK'nın 320, 336 maddesi ile BK'nın 41. maddesi nedeniyle üstlendikleri görevleri gereği gibi yerine getirmemeleri sonucu bankanın zarara uğradığı ileri sürülerek ... İnşaat San. Tic. A.Ş ve ... ... .... Firmalarına usulsüz kredi kullandırmak suretiyle banka zararına sebebiyet veren davalılardan söz konusu kredilerden kaynaklanan ve teminatsız olması nedeniyle tahsil kabiliyetinin bulunmadığı tespit edilen ... A.Ş için 30/04/2001 tarihinde 8.050.504.188.000 TL, ... A.Ş için 30/04/2001 tarihinden itibaren muhtelif tarihlerde 5.208.646.396.700 TL olarak tasfiye olunacak alacaklar hesabına aktarılan alacaklarının, aktarıldıkları tarihler itibariyle tahsil edileceği tarihe kadar değişen temerrüt faiz oranlarının tahakkuku suretiyle dava tarihinden önce yapılan tahsilatların da tahsil edildikleri tarih itibarıyla hesaplanacak faiz alacağı ve yapılan masrafların da eklenmesiyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalılar .... ..., ..., ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini, davaya ticaret mahkemelerinin bakmakla görevli olduğu, davanın zamanaşımına uğradığı, ... Kit Komisyonunda dava konusu işlemler ibra edildiği, banka kredilerinde risk unsurunun bulunduğu, kredilerin teklifinde alınması gerekli olan tüm bilgi ve belgelerin şubece alındığı, şubeden Genel Müdürlüğe (...) gelen tekliflere uygun görüş verilerek genel müdür yardımcısına ve genel müdüre sunulduğu, makamlardan teklif olumlu geçtikten sonra Yönetim Kuruluna sevk edildiği, tüm istihbarat raporlarının olumlu olduğu, kredi vermeye engel bir durum bulunmadığı, müvekkilinin de içinde bulunduğu Yönetim Kurulunun olumlu veriler bulunduğundan onay verdiği, verilen onayın hukuka, Halk Bankası dahili mevzuatına ve bankacılık ilke ve teamüllerine uygun ve kredilerin teminatının yeterli olduğu, bankanın zararının doğmadığı, banka Yönetim Kurulu üyelerinin kredinin kefilleri olmadığı bildirilerek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini, müvekkilinin bankadaki görevinden 22.09.1997 tarihinden itibaren izinli olmak üzere 01.10.1997 tarihinde istifaen ayrılmış olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığı, ... ... A.Ş. ve ... ...... firmasına tahsis edilen kredilerde usulsüzlük söz konusu olmadığı, kredi teminatlarının yeterli olduğu, müvekkilinin görev yaptığı dönemde halk bankasının tüm işlemlerinin ... Kit Komisyonunda ibra edildiği, yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğunun kusura dayanan bir sorumluluk ve ispat külfetinin davacıya ait olduğu, müvekkilinin tesis edilen işlemde kastı, ihmali ve tedbirsizliğinin söz konusu olmadığı belirtilerek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini, dava dilekçesinde belirtilen kredilerin şubelerinin yetkisinde olmadığı, Genel Müdürlük ve Yönetim Kurulunun yetki ve talimatlarında olduğu, müvekkilinin yasaya aykırı bir kredi teklifinde bulunmadığı, şube olumsuz veya olumlu görüş bildirmiş olsa da şirketle ilgili bütün verileri ticari kredilere iletmekte hiçbir şeyi gizlemediği, kredinin depasman ve limit aşımı olmadığı beyan edilerek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini, mahkemenin görev ve yetkisine itiraz edildiği, müvekkilinin firmalar lehine genel müdürlükçe incelenmek ve değerlendirilmek üzere sunulan kredi teklif formlarını kredi komitesi üyesi olarak imzalamaktan ibaret eyleminin bulunduğu, kredinin firmalara kullandırılması onay ve yetki limitlerini aşarak aval verilmesi işlemlerinde bir dahlinin bulunmadığı, kredinin depasman ve limit aşımı olmadığı beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini, müvekkilinin banka şubesinde şef olarak görev yaptığı, kredinin firmalara kullandırılması, onay ve yetki limitlerini aşarak aval verilmesi işlemlerinde bir dahlinin bulunmadığını, kredilerin onayının Genel Müdürlük ve Yönetim Kurulunun yetki ve talimatlarında olduğu, kredinin depasman ve limit aşımı olmadığı bildirilerek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; dava dışı .... davacı banka arasında farklı tarih ve limitlerde kredi sözleşmeleri imzalandığı, kredi sözleşmelerinin imzalanması öncesi inceleme ve istihbarat raporlarında firmalar hakkında yapılan tespit ve değerlendirmeler olumsuz olduğu kadar olumlu unsurları da içerdiği, raporlarda firmalara kredi tahsisi yapılmaması gerektiği yönünde değerlendirme yapılmadığı, kredilerin teminatı ipoteklerin kredilerin %200 fazlası seviyesinde tesis edildiği, şirket ortaklarının kefaletlerinin alındığı, firmaların ticaret ve iş tecrübesine sahip ortaklarca faaliyetlerini yürüttükleri, ... A.Ş.'nin iştigal konusunun az riskli ve karlı inşaat işleri, ... A.Ş'nin iştigal konusunun ise iç-dış piyasada pazarlanması gibi her zaman pazar payı bulunan faaliyet olduğu, banka müfettişlerince düzenlenen 21/03/2002 tarihli inceleme raporunda firmalarla yapılan protokolün genel hükümlere aykırılık teşkil ettiği belirtilmiş ise de banka alacağının kısmen de olsa tahsilatının yapıldığı, 2000 ve 2001 yılındaki mali krizler nedeniyle döviz kurlarında ve faiz oranlarında meydana gelen artışlara rağmen bankanın maddi bir kaybı bulunmadığından ilgililer hakkında sorumluluk tespitine gidilmediğinin belirtildiği, davalılar hakkında BK 60 ve TTK 309 maddesine istinaden 1-2 ve 5-10 yıllık zaman aşımı sürelerinin söz konusu olduğu, banka çalışanları ile ilgili 03/02/2003 tarihli ... kararı ile sürecin başlayacağı, davalı yönetim kurulu üyeleri ile ilgili 27/03/2003 tarihli Olağan Genel Kurul toplantısında genel kurulun zararı ve faili öğrendiğinin kabulü gerektiği, 03/05/2003 dava tarihi itibariyle zaman aşımın varit olmadığı, firmaların borçlarının tasfiyesi konusunda 26/07/2004 tarihli ..... Sözleşmesi ile yargılama sürecinde 07/12/2010 tarihinde ......Sözleşmesi imzalandığı, bu kapsamda banka alacağının tahsil ve tasfiye edildiği, davalıların sorumluluklarının bulunmadığı, davaya konu kredilerin kullandırılmasında herhangi bir usulsüzlük ve davalıların sorumlulukları bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesine karşı vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesikararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesine karşı vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesikararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalılar ..., ... ve ...
vekili istinaf başvuru dilekçesine karşı vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesikararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalılar .... ..., ..., ... ve ... vekili istinaf başvuru dilekçesine karşı vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesikararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; dava dışı firmaya banka usul ve mevzuatına uyulmadan, istihbarat ve değerlendirme raporlarındaki olumsuzluklara rağmen yeterli teminat alınmadan kredi kullandırıldığı ve bankanın zararının oluştuğu iddiası ile zararın giderilmesi istemine ilişkindir.
Dairemiz, önceki görevsizlik kararı Yargıtayca onanmak sureti ile kesinleştiğinden HMK'nın geçici 3. Maddesi gerğince HUMK hükümleri uygulanamayacağı, HMK hükümlerine göre de 20/07/2016 tarihinden sonra verilen kararın istinaf incelemesine tabi olduğu görüşünde ve Hukuk Genel Kurulu'nun 14/01/2020 gün ve.... Karar sayılı kararı da bu yönde ise de;
İstinaf mahkemesi ile Yargıtay arasında olumlu/olumsuz görev uyuşmazlığı çıkması hukuken mümkün değildir. Yargıtay temyiz incelemesi sırasında başvuruyu temyiz başvurusu sayarak istinaf mahkemesi kararını kaldırılarak temyiz incelemesi yapma yetkisini haizdir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 16/09/2015 tarih.... K.sayılı ilamı, Hukuk Genel Kurulunun kararından sonra Dairenin görüş değiştirip değiştirmediğine ilişkin nitelendirme de Yargıtay Dairesi tarafından yapılacaktır).
Açıklanan gerekçe ile temyiz incelemesi yapılması için Yargıtay'a gönderilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Temyiz incelemesi yapılması için dosyanın Yargıtay ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere mahalli mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE
2-HMK'nın 352. maddesi gereğince kesin olmak üzere dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi.09/09/2021
Başkan- ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi -...
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.