T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2024/7 Esas 2024/96 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/7
KARAR NO: 2024/96
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP: ... ...
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/07/2023
NUMARASI: 2023/394 Esas 2023/543 Karar
DAVACI
VEKİLLERİ:
DAVALI
DAVA: Defter Onaylanması Konusundaki Muarazanın Giderilmesi
DAVA TARİHİ: 09/06/2023
KARAR TARİHİ: 24/01/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 28/01/2024
Taraflar arasındaki muarazanın giderilmesine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/613 Esas sayılı dosyası ile müvekkiline ait şirketin işlerinin eşi ... tarafından yürütüldüğünü, eşinin vefatından sonra işleri takip edemediğini, vergi ceza ihbarnamelerinin tebliği ile 2016-2017 yılına ait ticari işletmenin tüm defter, fatura, vergiye esas belge ve sair evrakına ulaşılamadığının öğrenildiğini iddia ederek şirket evrakının zayi olduğuna karar verilmesi talebi ile ikame edilen davanın reddine dair karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine Ankara BAM 21. Hukuk Dairesi'nin 2023/56 E.-2023/574 K. sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olmak üzere karar verildiğini, ancak şirketin davaya konu defter ve belgeleri hakkında mahkeme tarafından zayi kararı verilmemesi nedeniyle şirketin iş ve işlemlerinin yapılmasının imkansız hale geldiğini, dolayısıyla Ankara 26. Noterliğinden davaya konu defter ve belgelerin tasdik edilmesinin talep edildiğini ileri sürerek müvekkiline ait ... AŞ Pay Defteri ile Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterlerinin onaylanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalıya tebligat çıkarılmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; davacının, ticari şirket defter ve kayıtlarının zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesi istemli davanın Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesini 2021/613 E.-2022/680 K. sayılı kararı ile reddine karar verildiği, kararın Ankara BAM 21. HD'nin 2023/56 E.-2023/574 K. Sayılı ilamı ile kesinleştiği anlaşılmaktadır. Bir tacirin saklamakla görevli olduğu defter ve belgelerin zayi olması halinde mahkemenin görevi 6102 sayılı TTK'nın 82. maddesi uyarınca koşulları oluştuğunda zayi belgesi vermek olup, bunun dışında bir görevi bulunmadığı,bu nedenle eldeki davanın dinlenme olanağı olmadığından ve usul ekonomisi gözetilerek davalıya dava dilekçesi tebliğe çıkarılmaksızın davanın reddine karar vermiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... Şirketi müvekkilinin eşi ... tarafından yönetilmekte iken eşinin 16.06.2017 tarihinde vefat etmesi sonucunda yaşamış olduğu acı ve elem neticesinde müvekkili ...'nün şirket işlerini takip edemediğini, vergi ceza ihbarnamelerinin tebliğinin ardından 2016- 2017 yılına ilişkin ticari işletmenin defter, fatura, vergiye esas belge ve sair tüm evraklarına ulaşılmadığı sebebiyle şirket evrakının zayi olduğuna karar verilmesi talepli yürütülen davada 2022/680 karar sayılı mahkeme ilamı ile davanın reddine karar verildiğini, şirketin dava konusu defter ve belgelerine dair mahkemenin zayii kararı verilmemesi müvekkil açısından mağduriyet yaratmakta ve söz konusu şirketin iş ve işlemlerini yapmasını imkansız kıldığını, söz konusu firma ... Şirketine ait bir kısım defter ve belgelerin zayii olduğuna dair taleplerinin reddedilmesinin müvekkilinin şirket borçları sebebiyle mağdur olmasına sebebiyet verdiğini, ifade ettiği üzere şirket işlerinin daha önce müvekkilinin eşi tarafından yönetiliyor olması ve eşinin vefat etmesi üzerine söz konusu iş ve işlemlerin müvekkilinin üzerine kaldığını, eşinin vefatı ile zor günler geçiren ve büyük bir acı ve elemle mücadele eden müvekkili açısından bu süreçte şirket işlerini takip edemediğini, Ankara 26. noterliğinden davaya konu defter ve belgelerin tasdik edilmesi her ne kadar taraflarınca talep edilmişse de bu taleplerinin yerine getirilmediğini, tacirin tutmakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri saklamakla yükümlü olduğunun açık olduğunu, söz konusu şirket müvekkilinin eşi tarafından yönetilmekte iken, müvekkilinin eşini kaybetmesi ile birlikte şirket işleri adeta üzerine yığıldığını ve büyük bir kayıpla sarsılan müvekkilinin yaşadığı yas ve acı dolu dönemde bu işlerle ilgilenemediğini, müvekkilinin hiçbir zaman yönetici olarak bulunmadığını, fiili olarak hiçbir zaman şirketi yönetmediğini, müvekkili hiçbir şekilde kontrolünde dahi olmayan söz konusu şirkete ilişkin kapama işlemlerini dahi gerçekleştiremediğini, müvekkili hiçbir zaman söz konusu şirketin fiili olarak yöneticisi olmadığını, şirketi fiili olarak yönetmediğini, müvekkili şirkette yönetici pozisyonunda olmadığını, mevzubahis şirket müteveffa eşi tarafından kurulduğunu ve idare edildiğini, şirketin idaresi, kontrolü ve yönetimi müvekkilinin müteveffa eşi tarafından sağlandığını, müvekkil söz konusu şirkette hiçbir zaman fiili olarak bir yönetici pozisyonunda bulunmadığını, şirketi yönetmediğini, yerel mahkeme kararının iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava, dava dışı ... Şirketi'nin pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterinin onaylanması talebine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Ankara 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 20.09.2022 tarih 2021/613 Esas 2022/680 Karar sayılı kararı ile,davacı ... tarafından ... Şirketinin ticari şirket defter ve kayıtlarının zayi olduğunun tespiti ile zayi verilmesi istemine ilişkin açılan davada davacı yanın evrakın zayi olduğunu öğrendiğini iddia ettiği ihbarnamelerin ilkinin 13/05/2019, sonuncusunun ise 01/05/2021 tarihinde tebliğ edildiği, bu hali ile öğrenmeden itibaren yasal on beş günlük sürenin dolmasından sonra eldeki davanın açıldığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verildiği Dairenin 13.04.2023 tarih 2023/56 Esas 2023/574 Karar sayılı ilamı ile,ihbarnamelerin ilkinin tebliğ tarihinin 13/05/2019 sonuncusunun tebliğ tarihi 01/05/2021 tarihi olduğu ve dava tarihi itibariyle yasada öngörülen 15 günlük hak düşürücü sürenin dolduğu anlaşılmakla, davacının şirketin tek ortağı ve temsilcisi de olduğu gözetilerek ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmediğinden davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.
Anılan TTK'nun 82/7. maddesinde zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.
Noterlik Kanunun Defter onaylamak başlıklı 68.maddesi ile"Noterler Türk Ticaret Kanunu ve diğer kanunlar hükümlerine göre tutulması gereken defterleri bu kanunlar uyarınca onaylarlar. Yukarıki fıkrada anılan defterlerin onaylanmasından sonra noter, onayladığı defterin nevini, ait olduğu yılı, sayfa sayısını, sözü geçen kanunların emrettiği şekilde mercilerine, tek tek veya liste halinde taahhütlü mektupla bildirir.
Bunun için noter, ücret tarifesinde gösterilen yazı ücretini ve kanunun tek tek bildirmeyi zorunlu kıldığı hallerde ayrıca posta giderini de ilgilisinden alır."
Aynı Kanunun Defter onaylanması başlıklı 107.maddesi ile "Noterler, defter onaylamasını özel kanununda gösterilen şekilde yaparlar.
Özel kanununda hüküm bulunmıyan hallerde defter onaylaması, defterin baş ve son sayfasına kaç sayfadan ibaret olduğu yazılmak ve her sayfası numaralanıp mühürlenmek suretiyle yapılır."
6102 sayılı TTK'nun A) Defter tutma ve envanter I-Defter tutma yükümlülüğü başlıklı 64.maddesinin 1.fıkrası (Değişik: 26/6/2012-6335/8 md.) ile"Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir.
(2) Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür.
(3) (Değişik: 26/6/2012-6335/8 md.) Fiziki ortamda tutulan yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri ile dördüncü fıkrada sayılan defterlerin açılış onayları, kuruluş sırasında ve kullanılmaya başlanmadan önce noter tarafından yapılır. Bu defterlerin izleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları, defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk
ayından önceki ayın sonuna kadar notere yaptırılır. Pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri yeterli yaprakları bulunmak kaydıyla izleyen faaliyet dönemlerinde de açılış onayı yaptırılmaksızın kullanılmaya devam edilebilir. (Değişik dördüncü cümle: 28/3/2013- 6455/78 md.) Yevmiye defterinin kapanış onayı, izleyen faaliyet döneminin altıncı ayının sonuna kadar, yönetim kurulu karar defterinin kapanış onayı ise izleyen faaliyet döneminin birinci ayının sonuna kadar notere yaptırılır. (Mülga beşinci cümle: 15/2/2018-7099/22 md.) (…) Açılış onayının noter tarafından yapıldığı hâllerde noter, ticaret sicili tasdiknamesini aramak zorundadır. (Ek cümle: 15/2/2018-7099/22 md.) Ancak anonim ve limited şirketlerin ticaret siciline tescili sırasında defterlerin açılış onayları ticaret sicili müdürlükleri tarafından yapılır. Ticari defterlerin elektronik ortamda tutulması hâlinde bu defterlerin açılışlarında ve yevmiye defteri ile yönetim kurulu karar defterinin kapanışında noter veya ticaret sicili müdürlüğü onayı aranmaz. Fiziki ortamda veya elektronik ortamda tutulan ticari defterlerin nasıl tutulacağı, defterlere kayıt zamanı, onay yenileme ile açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esasları Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken çıkarılan tebliğle belirlenir.
(4) Pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri gibi işletmenin muhasebesiyle ilgili olmayan defterler de ticari defterlerdir. (Ek cümleler:27/12/2020-7262/27 md.) Ticaret Bakanlığı, pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterinin elektronik ortamda tutulmasını zorunlu kılabilir. Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri saklıdır.
(5) (Değişik: 26/6/2012-6335/8 md.) Bu Kanuna tabi gerçek ve tüzel kişiler, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun defter tutma ve kayıt zamanıyla ilgili hükümleri ile aynı Kanunun 175 inci ve mükerrer 257 nci maddelerinde yer alan yetkiye istinaden yapılan düzenlemelere uymak zorundadır. Bu Kanunun defter tutma, envanter, mali tabloların düzenlenmesi, aktifleştirme, karşılıklar, hesaplar, değerleme, saklama ve ibraz hükümleri 213 sayılı Kanun ile diğer vergi kanunlarının aynı hususları düzenleyen hükümlerinin uygulanmasına, vergi kanunlarına uygun olarak vergi matrahının tespit edilmesine ve buna yönelik mali tabloların hazırlanmasına engel teşkil etmez."hükümleri ile,
Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ'in; MADDE 4 – (1) Her tacir, bu Tebliğde belirlenen ticari defterleri tutmak ve defterlerinde ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri Kanuna göre açıkça görülebilir şekilde ortaya koymak zorundadır.
(2) Defterler üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içerisinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir.
(3) İşletmenin muhasebesi ile ilgili ticari defterlere yapılacak kayıtlarda, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerinde yer alan usul ve esaslara uyulur.
Tutulacak defterler
MADDE 5 – (1) Gerçek veya tüzel kişi olup olmadığına bakılmaksızın her tacir yevmiye defteri, envanter defteri ve defteri kebiri tutmakla yükümlüdür.
(2) Şahıs şirketleri birinci fıkrada sayılan defterlere ek olarak genel kurul toplantı ve müzakere defterini de tutarlar.
(3) Birinci fıkrada sayılan defterlere ilave olarak anonim (Değişik ibare:RG-22/3/2018-30368) , sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler ve kooperatifler pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri, limited şirketler ise pay defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri tutmak zorundadır. 11 inci maddenin dördüncü fıkrası hükmü saklıdır.
(4) Özel hukuk hükümlerine göre idare edilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan ticari işletmeler ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarıdan fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar tarafından kurulan ticari işletmeler ve bunlara benzeyen ve tüzel kişiliği bulunmayan diğer ticari teşekküller birinci fıkrada sayılan defterleri tutmakla yükümlüdürler.
Açılış onayı yapılacak defterler ve onay zamanı
MADDE 13 – (1) Tacirler tarafından fiziki ortamda tutulan yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterinin açılış onayları kuruluş sırasında ve kullanmaya başlamadan önce, izleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları ise defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar noter tarafından yapılır. Açılış onaylarının noter tarafından yapıldığı hallerde ticaret sicili tasdiknamesinin noterce aranması zorunludur. (Ek cümle: RG-1/12/2013-28838) Ticaret sicili tasdiknamesinin aslı ibraz edilmek kaydıyla bir örneği noterce saklanır.
(2) Ticaret şirketleri dışındaki gerçek ve tüzel kişi tacirlerin kuruluş sırasında yaptıracakları ticari defterlere ilişkin açılış onaylarında ticaret sicili tasdiknamesi aranmaz.
(3)(Değişik:RG-22/3/2018-30368) Anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerin kuruluşunda, ticari defterlerin açılış onayları şirket merkezinin bulunduğu ticaret sicili müdürlüğü tarafından yapılır.
(4) Yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri ile yönetim kurulu karar defterinin açılış onaylarının her hesap dönemi için yapılması zorunludur. Pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri yeterli yaprakları bulunmak kaydıyla izleyen hesap dönemlerinde de açılış onayı yaptırılmaksızın kullanılmaya devam edilebilir.
(5) Onaya tabi defterlerin hesap dönemi içinde dolması dolayısıyla veya başka sebeplerle yıl içinde yeni defter kullanmaya mecbur olanlar bunları kullanmaya başlamadan önce açılış onayı yaptırmak zorundadırlar.
(6) (Değişik: RG-1/12/2013-28838) Pay defteri ve yönetim kurulu karar defterinin yenilenmesinin gerektiği durumlarda açılış onayı yapılacak yeni defter, kullanımına son verilecek defterle veya zayi edilmişse zayi belgesi ile birlikte notere ibraz edilir. Yeni defterin açılış onayının yapıldığı sırada noter, eski deftere veya zayi belgesine, yeni defterin açılış onayının yapıldığını tarih ve sayıyı belirterek şerh düşer. Eski defterde veya zayi belgesinde söz konusu şerhi gören noter tekrar bir açılış onayı yapamaz.
(7) (Ek:RG-22/3/2018-30368) Sicil müdürü, defter tasdiki işlemlerinin yerine getirilmesi için yeterli sayıda personel görevlendirir, söz konusu işlemlerin müdürlükte hızlı, eksiksiz ve doğru bir biçimde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri alır. Bu işlemlerin yerine getirilmesi için gerekli personel, fiziki koşullar ile donanım, müdürlüğün kurulu bulunduğu ticaret veya ticaret ve sanayi odaları tarafından temin edilir. Gerekli görülmesi halinde bu işlerin yürütülmesi için müdürlük içinde ayrı bir bölüm oluşturulur.
Onayın şekli
MADDE 14 – (1) Noterler ile ticaret sicil müdürlüklerinin yapacağı açılış onayları defterin ilk sayfasına yazılır ve aşağıdaki bilgileri içerir: a) Defter sahibinin; gerçek kişilerde adı soyadı, tüzel kişilerde unvanı, b) Defter sahibinin iletişim bilgileri (adres, telefon, e-posta adresi), c) İşletmenin merkezi, ç) MERSİS numarası, d) Şirketin faaliyet konusu, e) Tacir sermaye şirketi ise taahhüt edilen ve ödenen sermaye miktarı, f) Defterin türü, g) Defterin kaç sayfadan ibaret olduğu, ğ) Defterin kullanılacağı hesap dönemi, h) Onay tarihi, (Ek ibare:RG-22/3/2018-30368) ve numarası ı) Onayı yapan makamın resmi mühür (Değişik ibare:RG-22/3/2018-30368) ve imzası, i) (Ek:RG-22/3/2018-30368) Vergi dairesi ve vergi kimlik numarası
(2) Defterler aşağıdaki şekilde onaylanır: a) Ciltli defterlerin sayfalarının sıra numarasıyla teselsül ettiğine bakılarak, bu sayfalar teker teker onay makamının resmi mühürü ile mühürlenir. b) Müteharrik yapraklı yevmiye defteri kullanan tacirler bir yıl içinde kullanacaklarını tahmin ettikleri sayıda yaprağı yukarıdaki esaslara göre onaylattırırlar. Onaylı yapraklar bittiği takdirde, yeni yapraklar kullanılmaya başlamadan önce onaylatılır. Bunların sayfa numaraları onaylı yaprakların sayfa numaralarını takiben teselsül ettirilir. Tasdik makamı, ilave yaprakların sayısını ilk onayın altına kaydeder ve bu kaydı usulüne göre onaylar.
Kapanış onayı yapılacak defterler ile onay zamanı ve şekli
MADDE 15 – (Değişik:RG-6/6/2013-28669)
(1) Kapanış onayı yapılacak defterlerin onay zamanı ve şekline ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir. a) Yevmiye defterinin, izleyen hesap döneminin altıncı ayının sonuna kadar notere ibraz edilip son kaydın altına noterce “Görülmüştür” ibaresi yazılarak mühür ve imza ile onaylanması zorunludur.(1) b) Yönetim kurulu karar defterinin, izleyen hesap döneminin birinci ayının sonuna kadar notere ibraz edilip son kaydın altına noterce “Görülmüştür” ibaresi yazılarak mühür ve imza ile onaylanması zorunludur.
(2) (Ek: RG-1/12/2013-28838) Vergi Usul Kanununun 13 üncü ve 15 inci maddesi uyarınca Maliye Bakanlığı tarafından mücbir sebep halinin ilan edildiği yerlerde, defterlerin kapanış onayları, mücbir sebebin sona erdiği tarihi takip eden (Ek ibare:RG-30/6/2017- 30110) ikinci ayın sonuna kadar yapılabilir.
Fiziki Ortamda Tutulacak Defterlerde Onay Yenileme
Genel olarak
MADDE 16 – (1) Yönetim kurulu karar defteri, yevmiye defteri, envanter defteri ve defteri kebir yeterli yaprakları bulunması halinde yeni hesap döneminin ilk ayı içerisinde onay yenilemek suretiyle kullanılmaya devam edilebilir.
(2) Onay yenilemede defterlerin türü değiştirilemez.
Kapanış onayına tabi defterlerde onay yenilemenin şekli
MADDE 17 –
(1) Kapanış onayına tabi olan yevmiye ve yönetim kurulu karar defterlerinde son kaydın altına yazılacak “Görülmüştür” ibaresinin yanında onay yenileme kısmında aşağıdaki bilgilerin yer alması zorunludur: a) Bu Tebliğin 14 üncü maddesinde açılış onayında bulunması gerektiği hüküm altına alınan hususlarda bir değişiklik olmuşsa bu değişiklikler, b) Defterin kalan sayfa adedi, c) Kullanılmaya devam edileceği hesap dönemi,
ç) Onay tarihi, d) Onay makamının resmi mühür ve imzası.
(2) Onay yenileme işleminde defterlerin kalan sayfalarının tekrar mühürlenmesine ve sıra numarası verilmesine gerek yoktur.
Kapanış onayına tabi olmayan defterlerde onay yenilemenin şekli
MADDE 18 – (1) Kapanış onayına tabi olmayan defteri kebir ve envanter defterinde onay yenileme son kaydın yer aldığı sayfadan sonraki sayfaya yapılır. Bu sayfada yer alacak bilgilere ve onay yenilemenin şekline ilişkin bu Tebliğin 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ilâ (d) bentleri ile aynı maddenin ikinci fıkrası hükümleri uygulanır."hükümleri mevcuttur.
Somut olaya gelince, davacının,pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterinin kaybolduğu gerekçesi ile zayi belgesi istemli açtığı davanın yargılaması sonunda Ankara 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 20.09.2022 tarih 2021/613 Esas 2022/680 Karar sayılı kararı ile davanın 15 günlük hakdüşürücü sürede açılmadığından reddine karar verildiği ve kararın İstinaf incelemesinden geçerek 13/04/2023 tarihinde kesinleştiği, davacının notelikten pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterinin onaylanması istediği, isteğinin zayi belgesi sunulmaması nedeni ile reddedildiği, davacının onaya ilişkin muarazanın giderilerek defterin onaylanmasına karar verilmesini talep ettiği görülmektedir.
Bir tacirin saklamakla görevli olduğu defter ve belgelerin zayi olması halinde mahkemenin görevi 6102 sayılı TTK'nın 82. maddesi uyarınca koşulları oluştuğunda zayi belgesi vermek olup, bunun dışında bir görevi bulunmamaktadır. Yukarıda özetlenen mevzuata göre de bu anlamdaki defterin onaylanmaması noterin kendisinden kaynaklanmamaktadır. Hal böyle olunca eldeki davanın dinlenme olanağı olmadığından ilk derece mahkemesince davanın reddine dair karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
Davalıya tebligat çıkarılmadan davanın reddine karar verilmesi davalı tarafından istinafa taşınmadığından bu konuda değerlendirme yapılamamıştır.
Gerekçeli karar başlığında; davalının adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik her zaman düzeltilebileceğinden bu husus eleştirilmekle yetinilmiştir.
Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 427,60 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucundaHMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.24/01/2024
Başkan- ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi -...
... ... ... ...
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.