T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2022/34 Esas 2024/157 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2022/34
KARAR NO: 2024/157
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/09/202
NUMARASI: 2019/670 Esas 2021/530 Karar
DAVACI
VEKİLİ
DAVALI
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 10/12/2019
KARAR TARİHİ: 06/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 06/02/2024
Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin eski ünvanının ... San. ve Tic. A.Ş. Olduğunu 14.06.2018 tarih ve 9600 sayılı TSG ilanı ile davalı şirket halini aldığını, taraflar arasında 02.06.2017 tarihinde akdedilen ''Şirket ve Pay Devri Ön Protokolü'' başlıklı protokol ile davalı tarafın ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş. ve ... A.Ş.'de bulunan tüm hisselerini borçsuz olarak 31.07.2017 tarihine dek müvekkiline devretmeyi, yukarıda yazılı 10 adet şirketin yatırım yaptığı ... ... - ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş. ve ... A.Ş.'de bulunan tüm hisselerini borçsuz olarak 31.07.2017 tarihine dek müvekkiline devretmeyi, 2.1 ve 2.2 maddede yazılı devirlere ilişkin olarak ... Projesi için ... üzerinden kullanılmış olan tüm kredileri kapatmayı kabul ve taahhüt ettiğini, müvekkilinin, yukarıda 2. Maddede yazılı tüm taahhütlerin eksiksiz yerine getirilmesi karşılığında davalıya 16.328.500 EURO satış bedeli ödemeyi taahhüt ettiğini, davacının işbu ödeme öncesinde satın alma bedelinde mahsup edilmek üzere davalıya, davaya konu 78.500 EURO tutarında ödemeyi banka kanalıyla 05.06.2017 tarihinde gönderdiğini, davalı tarafın, mutabık kalınan 31.07.2017 tarihine dek, ne ...'tan kullandığı proje finansman kredisini kapattığını, ne de protokolde devretmeyi taahhüt ettiği şirket paylarını ve taşınmazı müvekkile devrettiğini, müvekkilin davalı tarafa bir çok kez sözlü ve mail kanalıyla devirleri yapmasını talep ettiğini ancak davalı tarafın taahhüt ettiği edimlerini yerine getirmekten kaçındığını, müvekkili tarafından gönderilen mailde ödenen 78.500,00 EURO teminatın iadesinin talep edildiği ancak davalı şirket yetkilisi ... tarafından 28.06.2018 tarihinde verilen cevapta ''78.500,00 EURO bedelin kapora olarak alındığı ve davacının sözleşmeden vazgeçmesi nedeniyle bedelin iade edilemeyeceği'' nin ifade edildiği, davacı tarafından davalıya Gazipaşa Noterliği tarafından 18.12.2018 tarih ve 12533 yev. Nolu ihtarname keşide edilerek; davalıdan süresi içerisinde taahhüt ettiği edimleri yerine getirmediğinden bahisle tahsil ettiği 78.500,00 EURO'luk ödemenin iadesini talep ettiği, davalı tarafından Ankara 56. Noterliğinin 17.01.2019 tarih ve 0930 yevm. Nolu cevap yazısında ''davacının mevcut ... kredi borçları ile birlikte protokole konu hisseleri devralmak istediğini, ancak banka ile müvekkilinin mutabakata varamadığını, bunun üzerine müvekkilinin, davalının diğer projelerini satın almak için süre istediğini, ancak yine finansman sağlanamadığını'' beyan ettiğini ve devamla pay devir işlemlerinin, davacının proje alımı için gerekli finansmanı sağlayamaması sebebiyle gerçekleştirilemediğini ve davalının bir kusurunun olmadığını ve kusurun müvekkilde olduğunu, süreç içerisinde başka firmaların verdikleri teklifleri kaçırdıklarından bahisle, ödemiş oldukları 78.500,00 EURO'luk tutarı iade edemeyeceklerini beyan ettiğini, davalı tarafın gerek elektronik posta ile vermiş olduğu cevap, gerekse noter kanalıyla göndermiş olduğu cevap yazısının hem birbiriyle hem de ihtilafa konu protokol ile açıkca çeliştiğini, taraflar arasında düzenlenen 02.06.2017 tarihli ön protokolün 3. Maddesinin 3. Fıkrasında ''Taraflar pay devrinin en geç 31.07.2017 saat 24:00'e kadar mutabakata varmışlardır. Alınması gereken izinler nedeniyle bu sürecin uzaması halinde, tarafların mutabakatı işbu süre uzatılabilir'' denilerek esasen pay devrinin en geç 31.07.2017 tarihine dek yapılması gerektiği, bu tarihin ancak ve ancak tarafların karşılıklı mutabakatı halinde uzatılabileceğinin yazılı olduğu , müvekkilinin bu sürenin uzatıldığına dair yazılı veya sözlü bir beyanının bulunmadığı, davalı şirket yetkilisinin müvekkiline gönderdiği e-postada alınan paranın kapora olduğu ve müvekkilinin sözleşmeden vazgeçtiği belirtilmişse de, davalının almış olduğu paranın kapora mahiyetinde bir para olduğuna ilişkin hiçbir yazılı ya da sözlü anlaşma olmadığı, ödenen 78.500,00 EURO'nun bir ön ödeme olduğu ve satınalma işlemlerinin tamamlanmasının ardından bakiye kısmın ödeneceğinin protokolün 3. Maddesinin 4. Fıkrasında sabit olduğu, müvekkilinin sözleşmeden dönme beyanı olmadığını, taraflar arasında akdolunan protokolde, müvekkilinin ... ile anlaşma sağlayacağı, davalının diğer projelerini de satın almak için anlaşma sağlandığı, bu projeler için de finansman sağlayacağı yönünde hiçbir hüküm bulunmadığı, aksine protokolün 3. Maddesinin 7. Fıkrasında açıkça müvekkili tarafından davalının ... üzerinden kullandığı kredinin bilindiği ve davalının da kendisine ödenen dava konusu avans ile birlikte bu kredi borcunu kapatacağının yazılı olduğu, dolayısıyla müvekkilinin, bahse konu banka ile anlaşmak gibi bir yükümlülüğü olmadığı gibi pay devrinin böyle bir koşula bağlandığı, ya da başkaca projelerin de satın alınmasının müvekkiline şart koşulduğu yönünde yazılı ya da sözlü bir anlaşma bulunmadığı, ilgili protokolün 3. Maddesinin 6. Fıkrasında ''satıcının, protokole konu şirketleri/payları devretmekten vazgeçmesi halinde ise; satıcı alıcıya ödenen avansı iade etmeyi kabul ve taahhüt eder'' denildiği, somut olayda bu durumun mevcut olduğu, davalı tarafın geçerli hiçbir hukuki gerekçesi olmadan müvekkiline devretmeyi taahhüt ettiği payları devretmediği ve taşınmaz devrini de gerçekleştirmediğini, bununla birlikte almış olduğu 78.500,00 EURO'yu da uhdesinde tuttuğunu, Ticaret Sicil kayıtlarında, davalı tarafın, dava dilekçesinin 2.1. Maddesinde belirtmiş olduğu hisselerini devretmeyi taahhüt ettiği 10 şirketten ... A.Ş.'ye devrettiğinin tespit edildiğini, bu durumun davalının devrini taahhüt ettiği hisseleri devretme dolayısıyla protokoldeki edimlerini yerine getirme niyeti olmadığının ispatı olduğunu, müvekkilinin ödemiş olduğu paranın iadesi için öncelikle arabulucuya başvurduğunu ancak taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, bu sebeplerle müvekkilinin ödemiş olduğu bedelin şimdilik 6.000,00 TL'sının tahsili için işbu davayı açtıklarını, toplam 78.500,00 EURO alacağın şimdilik 6.000,00 TL'sının davalıdan, davalının müvekkiline noter üzerinden keşide ettiği cevap yazısının tarihi olan 17.01.2019 tarihinden itibaren işletilecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, ...'nin Protokol uyarınca yükümlülüklerini ifa edemediğini, ... A.Ş. (Eski unvanı ... San. Ve Tic. A.Ş.) (...) ve ... A.Ş. (...) arasında 02.06.2017 tarihinde ... mülkiyetinde bulunan şirket paylarının ve bir adet taşınmazın alıcıya satılması hususunda mutabık konuları belirlemek üzere Ön Protokol ve Şirket Pay Devri Ön Protokolü (Protokol) akdettiğini, protokole konu şirketler üzerinde enerji santral projeleri bulunduğunu, Protokolün 3 (7)'de ''Alıcı, şirketin ... Projesi için ...'tan proje finansmanı kullandığını bildiğini ve bu kredinin pay devrinden önce veya eş zamanlı olarak kapatılmasını talep etmektedir. Bu nedenle Satıcı ... nezdinde kredinin kapatılması amacıyla gerekli prosedürleri avansın ödenmesi ile başlatmayı beyan, kabul ve taahhüt eder.'' denildiği, ilgili kredinin kapatılabilmesi için davacı ... tarafından pay devri bedelinin tamamının ödenmesi veya ilgili kredinin davacı tarafından devralınması veya davacı adına yeni kredi açılması gerektiği, bu halde protokol 3 (7) uyarınca ... nezdinde müvekkili ...'in yürütmesi gereken prosedürlerin aşağıdaki gibi olabileceğini, davacı ... tarafından pay devir bedelinin tamamının ödenmesi hali bu durumun gerçekleşmesi halinde ...'in ... tarafından ödenen pay devir bedellerini 3. Madde hükmü uyarınca ... nezdindeki krediyi kapatması için kullanması gerektiğini, ancak somut olayda, davacı ...'nin mevcut kredilerle şirketleri devralmak istediğini ve pay devir bedellerinin tamamını ödemediğini, dolayısıyla müvekkilinin bu yönde aksiyon almadığını, davacı tarafından kredinin devralınması hali: davacı tarafından kredinin devralınması için müvekkili tarafından ... nezdinde görüşmeler yapılması gerektiği, ancak somut olayda, davacı ...'nin krediyi devralmak istediğini belirterek ... ile bire bir görüşmek istediğini, davalı ...'in iyi niyetli olarak ... ile ...'nin görüşmesi hususunda gerekli bilgi ve belgeleri temin ettiğini, muvafakat sağladığını, bankanın kredi devrine onay vermesi halinde protokol uyarınca şirket pay devrilerinin yapılacağını, ancak davacı ...'nin bu konuda ... ile mutabakata varamadığını, davacı adına ... nezdinde yeni kredi açılması: Davacı adına ... tarafından yeni kredi açılması için davacı tarafından yani kredi açılmasının talep edilmesi, ... tarafından kabul edilebilir bulunması, arkasından ... ve ... tarafından önceki proje kredilerinin, yeni kredi açılması sebebiyle kapatılması gerektiği, somut olayda davacının yeni kredi açtırmak istemediği, dolayısıyla müvekkilinin bu yönde aksiyon almadığını, davacı ...'nin mevcut kredileri devam ettirmek istediğini, bu nedenle, ilgili şirket paylarını kredi borcu ile birlikte devralmak istediğini belirttiğini, bu konuda ... ile birebir görüşmek istediğini müvekkilinin bu konuda muvafakat ettiğini, banka ile birebir görüşmeler yürüttüğünü, müvekkilinin Protokol 3(7) uyarınca, birebir görüşmeye engel olmadığını, muvafakat ettiğini, davacı ...'nin görüşmeler sonucunda, ... ile kredilerin devri hususunda mutabakata varamadığını bildirdiğini, Protokol hükümlerinde müvekkil ...'nin finansman tedariki ile ilgili herhangi bir yükümlülüğünün bulunmadığını, projeler ve kredi sözleşmeleri ile ilgili her türlü bilgilendirmenin imza aşamasından önce yapıldığını, finansman bulamamasını müteakip, davacı şirket tarafından hiçbir şekilde pay devrinin gerçekleştirilmesinin talep edilmediğini, pay devri bedellerinin ödenmediğini veya buna ilişkin bir niyet açıklaması yapılmadığını, bunun yerine, davacı şirket tarafından e-mail yazışmasında protokolün yerine getirilemeyeceğini ifade eder şekilde ''..GES devri ön protokolü kapsamı yükümlülük iş ve işlemlerinin ülkemizin içerisinde bulunduğu ekonomik koşullar / konjonktür nedeniyle hedeflenen noktaya ulaşamaması ile ilgili olarak şahıslarımızın ve şirketlerimizin kasıt ve kusurunun olmadığı'' şeklinde beyanlarda bulunulduğu, davacı şirketin pay devrini gerçekleştiremediğinin/ gerçekleştiremeyeceğinin farkında olarak, işbu davayla ilgili protokolün ifasına ilişkin tazminat talebinde bulunmadığı, yalnızca ödenen avansın iadesini talep ettiği, bu bağlamda protokol kapsamında pay devrinin gerçekleşmemesine sebebiyet verenin davacı şirketin kendisi olduğunun aşikar olduğu, 14.03.2018 tarihinde davacı şirket tarafından müvekkiline gönderilen e-mail ekinde yer alan word belgesini müvekkili şirketin imzalamadığı, ilgili belgedeki ifadelerin konuyu özetler nitelikte olduğu; ... ile ... arasında yapılan iyi niyet anlaşmasının (... GES Devri) olumlu sonuçlanmasını canı gönülden istemekte idik ancak konjonktürden kaynaklanan ve karşılıklı olarak her iki tarafın da etki edemeyeceği nedenlerden dolayı gecikme yaşanan ve sonucunda hedeflenen amaca ulaşılamamış olunan bu durum karşısında çıkış yolu bulmak adına....Şirketimiz adına tahsisi tamamlanma aşmasına gelinmiş kredinin devir alınacak şirketlere ilişkin bölünme işlemlerinin tamamlanamamış olması ile söz konusu şirketlerin bankaya olan erken kapama ceza maddesinin aşılabilmesi amacıyla mevcut banka borçları ile devri talebiniz sonrası iptal edildiği malumunuzdur. Şirketlerin borçlu bulunduğu banka tarafından devre ilişkin çok daha ağır kredi şartlarının ileri sürülmüş olduğu da malumunuzdur. Sonuçta iyi niyetle başlamış ve koşulların el vermemesi nedeniyle tamamlanamamış bir satışın söz konusu olduğu her iki taraf için de bir gerçek haline gelmiştir. Bu çerçevede (....) devir bedelinin ''16.328.500,- EURO devir bedeli tutarında bir ödeme yapacaktır. (satın Alma Bedeli)'' yüksekliği ve ülkemiz konjonktüründe finansman bulmanın/yatırım yapmanın nerde ise imkansız hale gelmesi, (....) .Sonuçta maddi anlamda zarar gören tarafın sadece şirketimiz olduğunun da göz önüne alınması; .... İyi niyetle başlamış bu çalışmanın sonucunda Şirketimizin daha fazla zararını önlemek adına kaparo bedelinin (78.500 EURO) iadesini iyi niyetinize ve anlayışınıa güvenerek talep ediyorum'' denildiği, davacı dilekçesinde, Protokol hükümlerine aykırı olarak sanki kredi kapatma yükümlülüğünün müvekkili ... üzerindeymiş gibi yorumlanmasının kabul edilemeyeceği, davacı ...'nin hiçbir şekilde mevcut kredinin kapatılması için gerekli finansmanı bulamadığı için, kendi kusuruyla hisse devrine engel olduğunu, davacının ... ile anlaşamaması üzerine, müvekkili ...'ten diğer projelerini (... GES) satın almayı talep ettiğini, ancak ilgili finansmanın yine sağlanamadığını, bu süre zarfında müvekkilinin birçok müşteri fırsatını da kaçırdığını, protokolün süresinin uzatılmasına ilişkin bir mutabakat yapılmadığını, davacı tarafından istenen sürenin Protokol'de yer almayan diğer projelerin satımına ilişkin olduğu, protokol uyarınca pay devir işlemlerinin davacı ...'nin finansman sağlayamaması nedeniyle tamamlanamadığını, müvekkilinin herhangi bir kusuru veya sorumluluğu olmadığını, protokol uyarınca davacı tarafından ödenen meblağın iadesinin mümkün olmadığını, protokol madde 3(6) ''Satıcının protokole konu şirketleri /payları devir etmekten vazgeçmesi halinde Satıcı bu protokolün imzalanmasının ardından alıcı tarafından ödenen avansı iade etmeyi kabul ve taahhüt eder.'' hükmüne haiz olduğu, yalnızca satıcının isteği sebebiyle gerçekleştirilmeyen pay devirlerine ilişkin avans iadesi yükümlülüğü bulunduğunu, yine Protokol madde 3(5) hükmünde açıkca ''Alıcı'nın satılacak şirketleri/Payları satın almaktan vazgeçmesi halinde satıcı bu protokolün imzalanmasının ardından alıcı tarafından ödenen avansı iade etme yükümlülüğü olmayacaktır.'' şeklinde, davalı müvekkilinin avansı iade yükümlülüğünün olmadığının belirtildiği, TBK 179. Madde uyarınca yükümlülüklerini yerine getirmeyen alıcı için cezai şart öngörüldüğünü, davacının kendi kusuruyla finansman sağlayamadığını imkansızlık olmadığını, davacı şirketin kredi hususunda ... ile anlaşmaya varamadığını, davacı şirketin Protokol uyarınca pay devrilerinin gerçekleştirilebilmesi için gerekli ve yeterli pay devir bedelini sağlayamadığını, davacı şirketin, pay devrini gerçekleştirme istediğine, finansman sağladığına, devir bedelini ödeyeceğine ilişkin beyanda bulunmadığı, tam tersine ekonomik konjonktür sebebiyle yükümlülüklerini ifa edemeyeceklerini bildirdiğini, yukarıda yer verilen açıklamalar ve Mahkemeye sunulan e-mail yazışmalarından anlaşılacağı üzere davacı şirketin protokol uyarınca payları devralmak vazgeçtiğini, caydığını, davacı şirket Genel Müdürü tarafından Protokol çerçevesinde avans iadesinin mümkün olmadığının bilindiğini, ''iyi niyet çerçevesinde avans iadesinin talep edildiğini, davacı şirketin TTK uyarınca ''Basiretli Tacir'' olarak Protokolü değerlendirip kabul ettiğini, tarafların tacir olup, sözleşmeleri tüm kapsamıyla değerlendirmek ve taahhüt altına girmek külfet altında olduklarını, protokol görüşmelerinin şeffaflıkla yürütülmüş olduğunu, davacının da ...'nin taleplerini kabul ettiğini, 02.06.2017 tarihli e-mailde davacı şirket yetkilisinin '' avans bedelinin (78.500 EURO) alıcının devriden vazgeçmesi halinde iade edilmeyeceği hükmüne itirazım yoktur, ancak satıcının devriden vazgeçmesi halinde 20.000 EURO bedel karşılıklı eşitlik ilkesine uygun olsun diye aynı tutarda yani 78.500 EURO olarak düzeltilmiştir.'' ifadelerine yer verildiği, ve bu talebi davalı şirketin kabul ettiğini gösterdiğini, basiretli davrandıklarını ifade ettiğini, davalı şirket tarafından ... A.Ş. Haricindeki tüm şirketlerin ... A.Ş.'ye satıldığı ve bu durumun davalı şirketin Protokolü gerçekleştirme niyet olmadığı iddiasının gerçek olmadığı, söz konusu işlemin satış işlemi olmadığını, operasyonel anlamda aynı bölgede yer alan şirketlerin, muhasebe ve iç işleyişte bütünlük sağlanması amacıyla birleştirilmesinden ibaret olduğunu, Sicil Gaztesinden görülebileceğini, Protokolün tamamlanması öngörülen tarihten yaklaşık 2 sene sonra şirket birleşmesinin 11.01.2019 tarihinde yapıldığını, bu duruma engel bir kanun hükmü bulunmadığını, iddiaların kötü niyetli olduğunu, davacı ...'den kaynaklanan sebeplerle pay devrinin gerçekleştirilememesi halinde müvekkili ...'nin avans ödemesini iade zorunluluğu ve yükümlülüğü bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; alıcı şirketin ... Projesi için ...'tan kredi finansmanı kullandığını bildiğini ve bu kredinin pay devrinden önce veya eş zamanlı olarak kapatılmasını talep etmektedir. Bu nedenle satıcı ... nezdinde kredinin kapatılması amacıyla gerekli prosedürleri avansın ödenmesi ile başlatmayı beyan kabul ve taahhüt eder." hükmünü içerdiği, aynı maddede davacı yanca ödenmiş olan davaya konu bedel avans olarak nitelendirildiği, yine sözleşmede pay devrinin 31.07.2017 tarihine kadar bitirilmesi kabul ve taahhüt edildiği, davalı yanın sözleşme gereği dava tarihi itibariyle devir işlemlerini yapmadığını yine ... nezdindeki krediyi kapatmadığını kabul etmektedir. Davalı yan krediyi kapatmayanın davacı olduğunu yine sözleşmeden vazgeçenin de finansman sıkıntıları nedeniyle davacı olduğunu söyleyerek, e-mail çıktılarını mahkemeye sunulduğu, bu delillerin incelenmesinde davacının iddiasını dayandırdığı e-maildeki ifadelerin sözleşmedeki devir için belirlenen 31.07.2017 tarihinden sonra gönderildiği yine devam eden e-maillerde sözleşmeden dönme iradelerinin olmadığının bildirildiği ve sonrasında davacı yanca keşide edilen dava dilekçesine ekli ihtarnamede de sözleşmeden dönme iradesinin davalıya bildirilmediği, sözleşme süresinin uzatıldığına ilişkin taraflar arasında bir mutabakat da bulunmadığı, sözleşmenin yukarıda alıntılanan maddesine göre ... nezdinde kullanılmış olan kredinin kapatılması yönündeki taahhüdün davalının taahhüdü olduğu ve kredinin kapatılmasına yönelik ifa yükünün davalı yanda olduğunun açık olduğu, ...'a yazılan müzekkere cevabında da kredinin kapatılmamış olduğu mahkemeye bildirildiği, öte yandan ATO'ya yazılan müzekkere cevabında sözleşmeye konu şirket paylarının 21.12.2018 tarihinde başka şirketlere devredildiği, davalı yan bu devirlerin birleşme ve devralmalardan kaynaklı olduğunu açıkladığı, buna göre davalının 31.07.2017 tarihi itibariyle ifada temerrüde düştüğü, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Satıcının Temerrüdü" başlıklı 212.maddesi uyarınca taraflar arasındaki sözleşmenin ticari bir satış olduğu ve zilyetliğin devri için belirli bir süre öngörüldüğü, bu halde davacının borcun ifa edilememesinden doğan zararın giderilmesini isteme hakkı doğduğu, davacı yanın iradesini ödenmiş olan avansın iadesi şeklinde dava açarak kullanmış olup mahkemece taleple bağlı kalınarak 6.000,00 TL'nin davacıya iadesi gerektiği anlaşılmakla davanın kabulüne, 6.000,00 TL'nin 17/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu,
Açılan davanın dava konusunun temerrütün ve temerrütün sonuçlarına ilişkin olmadığını, bu nedenle mahkemenin satıcının temerrüte düştüğüne ilişkin değerlendirmesinin hukuka aykırı ve kendi içinde çelişkili olduğunu, her ne kadar dava konusu temerrüt ve sonuçlarına ilişkin değil ise de, gerekçeli kararda yer verildiğinden davaya konu somut olayda satıcının temerrütünün şartlarının mevcut olmadığının ve davacının aynen ifayı talep etmiş sayılacağının ve somut olayda davacı tarafından ihtar ve ek süre verme şartının gerçekleşmediğini, tarafların pay devrinin en geç 31/07/2017 saat 24:00'a kadar bitirilmesi konusunda mutabakata vardıklarını, alınması gereken izinler nedeniyle bu sürecin uzaması halinde tarafların mutabakatı ile iş bu sürenin uzatılabileceğinin düzenlendiğini, bu nedenle kesin vade durumunun bulunmadığını, satıcının temerrütünün oluşması için alıcının kendisine sunulan ifayı kabul etmeyi hazır olması gerektiğini, alıcının kendisini sunulan ifayı kabul etmemesi veya hazırlık fiillerini yapmaması durumunda alıcının temerrüte düşeceğini, somut olayda, davacı finansman açıdan protokol kapsamında hisse devir bedelini ödemeyemeyeceğini müvekkili şirkete defaetle bildirdiğini, bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının bu yönüyle de hatalı olduğunu,
Davacı yanın bizzat genel müdürünün satış işlemi için gerekli olan finansmanı sağlayamadıklarını ikrar ettiğini, davacı yanın tüm satış bedelini ödemeye veya devralmaya veya kalan miktarı ödemeye hazır olduğunu hiçbir zaman beyan etmediğini veya bu hususlarda müvekkili şirket tarafından kabul edilecek bir garantinin sunulmadığını, davaya konu 78.500,00 Euro'nun kapora niteliğinde olduğunu, alıcının hisse almadan imtina etmesi halinde avansın iade edilemeyeceğinin protokol hükmü olduğunu,
Müvekkili şirketin protokol kapsamında iki yükümlülüğü bulunduğunu, bankalarla görüşmeye muvafakat edilmesi ve dağıtım şirketine bildirim yükümlülüğü bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından her türlü yükümlülüğün yerine getirildiğini, müvekkili şirketin finansman tedariki ile herhangi bir yükümlülüğünün ise bulunmadığını, protokol sonrası davacı şirket tarafından ... ile kredinin devir alınması yönünde görüşmeler yapıldığını, ancak sonuç alınamadığını, davacı yanca protokol hükümlerine aykırı olarak sanki kredi kapama yükümlülüğünün müvekkili şirket üzerindeymiş gibi yorumlanmasının kabul edilemeyeceğini, müvekkili şirketin herhangi bir finansman bulunması veya sağlanması yönünde bir yükümlülüğü bulunmadığını, ayrıca davacının finansman sağlayamaması noktasında müvekkilinin herhangi bir kusur veya sorumluluğunun da bulunmadığını, protokolün hiçbir yerinde kredinin müvekkili tarafından kapatılacağı yönünde bir ibare yer almadığını, protokolün 3.6.maddesinde, avansın iadesine ilişkin düzenleme yapıldığını, 3.5.maddesinde ise, alıcının hisseleri satın almaktan vazgeçmesi halinde alıcı tarafından ödenen avansı iade yükümlülüğünün olmadığına ilişkin düzenleme yapıldığını, başka bir deyişle davacı şirket tarafından sebep olan nedenlerle pay devirlerinin gerçekleştirilmemesi halinde avansın iadesinin yapılmayarak adeta yükümlülüklerini yerine getirmeyen alıcının TBK'nun 179 ve devamı maddeleri gereğince cezai şart getirilmiş olduğunu, tüm dosya kapsamından müvekkilinin üzerine düşen edimlerini yerine getirdiğini, davacının ise edimlerini yerine getirmediğinin dosya kapsamıyla sabit olduğunu, kendi kusuruyla finansman sağlayamayan ve edimi para olan davacı bakımından TBK kapsamında imkansızlığın gerçekleşmesinin mümkün olamayacağını, para borçlarında borcun ifasının imkansız hale gelemeyeceğini, bu nedenle açılan davanın reddi gerektiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; sözleşme gereği ödenen avans bedelinin iadesi istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Davacı yanca ...'a yazılan 29/06/2017 tarihli yazıda, ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş. ve ... A.Ş. isimli şirketlerin sahibi olduklarını, paylarının tamamının şirketleri tarafından ... A.Ş.'ne devredileceği bilgilerinize sunulur denildiği,
14/05/2018 tarihli e-mail yazısında, "...şirketimiz arasında yapılmış olanan GES devri ön protokol kapsamı yükümlülük ve iş ve işlemlerinin ülkemizin içerisinde bulunduğu ekonomik koşullar / konjektür nedeniyle hedeflenen noktaya ulaşamaması ile ilgili olarak şahıslarımızın ve şirketlerimizin kast ve kusurunun olmadığı / olamayacağı hususunu tekrar hatırlatmak, bu süreçte ekonomik koşullar nedeniyle mali kayba uğrayan tek tarafın şirketimiz olması nedeniyle en azından bugüne kadar doğmuş ve tarafımızdan karşılanan mali kaybın karşılanması, daha fazla uğramamızın önlenmesi adına ...'lu GES devrine ilişkin olarak şirketinize avans olarak ödenmiş bedelin iyi niyet çerçevesinde iade edilmesini tekrardan rica ederim..." ..., ... A.Ş. Genel Müdürü.
02 Haziran 2017 tarihli Şirket Ve Pay Devri Ön Protokolü'nün incelenmesinde;
"Taraflarının ... A.Ş ile ... ... A.Ş. olduğu,
Protokolün Konusu Ve Amacının, işbu Protokol,
(i) Satıcı mülkiyetinde bulunan Satılacak/devredilecek şirket ve şirket paylarının Satıcı tarafından Alıcı'ya satılması ve söz konusu Satılacak şirketin/Payların Alıcı tarafından satın alınması ile bu Şirketlerin üzerine yatırım yaptığı ... ... Mahallesi ... parsel sayılı taşınmazın alıcı şirkete devrine/satışına ilişkin karşılıklı
mutabakatlarını belirlemek amacıyla akdedilmiştir.
Bu Protokol'de geçen ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş. ve ... A.Ş.'nin sermayelerinin satıcıya ait olduğu,
Satın Alma Bedeli'nin yukarıda belirtilen 10 adet Şirketin ve bu şirketlerin tüm paylarının devri, ... ... Mahallesi ... parsel sayılı taşınmazın alıcı şirkete devri/satışı karşılığı olarak, 16-328.500- EURO. (On altı milyon üç yüz yirmi sekiz bin beş yüz Avro) Devir Bedeli tutarında bir ödeme yapılacağı,
Tarafların, Pay Devrinin en geç 31Temmuz 2017 saat 24:00'e kadar bitirilmesi konusunda mutabakata vardıkları, alınması gereken izinler nedeniyle bu sürecin uzaması halinde, tarafların mutabakatı işbu süre uzatılabilecekleri,
Satın Alma Bedelinin ödemesinin iki ayrı ödeme halinde yapılacağı, alıcı tarafından bu Ön Protokol'ün imzalanmasını müteakip Satın Alma Bedelinin 78.500- EURO”luk (yetmiş sekiz bin beş yüz Avro) kısmı Alıcı'nın Satıcıya bildireceği hesaba yatırılmak sureti ile avans olarak, Satın Alma Bedelinin bakiye kısmı ise müteakip yasal devir prosedürünün/işlemlerinin tamamlanması ile eş zamanlı yapılacaktır. Şirketlerin hisselerinin devir işlemlerinin yapılması ve satılınalma bedelinin ödenmesini müteakip Şirketler ve satılacak paylar tüm borçlarından ari olarak devir edileceği,
Alıcı'nın Satılacak şirketleri/Payları satın almaktan vazgeçmesi halinde Satıcı bu Protokol'ün imzalanmasının ardından Alıcı tarafından ödenen avansı iade etme yükümlülüğü olmayacağı,
Satıcının protokole konu şirketleri/payları devir etmekten vazgeçmesi halinde ise: Satıcı alıcıya ödenen avansı iade etmeyi kabul ve taahhüt edeceği,
Alıcı, Şirket'in ... Projesi için ...'tan proje finansmanı kullandığını bildiğini ve bu kredinin pay devrinden önce veya eş zamanlı olarak kapatılmasını talep ettiği, bu nedenle, Satıcı ... nezdinde kredinin kapatılması amacıyla gerekli prosedürleri avansın ödenmesi başlatmayı beyan, kabul ve taahhüt edeceği,
Tarafların, pay devir tarihine kadar Şirket'in enerji üretim gelirleri ile ilgili ödemelerin (pay devir tarihinden önce dağıtım şirketine fatura düzenlenmemiş olsa bile) ve bankalardaki serbest nakdin veya alacakların Satıcı'ya ait olacağı konusunda mutabık kalacakları,
Bundan sonra satılan-devir şirketlerin bünyesinde kalan devreden KDV'si alacak olarak kabul edilmeyeceği ve söz konusu devreden KDV, Alıcı'ya olacağı, pay devir tarihinde Şirket kasasında veya bankada bulunan nakit kadar bedel satış bedeline eklenerek Alıcı tarafından Satıcı'ya ödeneceği..." düzenlenmiştir.
Mali müşavir, nitelikli hesap uzmanı ve bankacı bilirkişiden oluşan heyetten alınan raporda özetle; taraflar arasında 02.06.2017 tarihinde akdedilen ''Şirket ve Pay Devri Ön Protokolü'' başlıklı protokol ile davalı tarafın; 3-Satın alma bedeli bölümünde, satın alma bedelinin ödenmesi iki ayrı ödeme halinde yapılacağını, alıcı tarafından bu Ön Protokol'ün imzalanmasını müteakip satın alma bedelinin 78.500 EURO'luk kısmı alıcının satıcıya bildireceği hesaba yatırılmak sureti ile avans olarak, satın alma bedelinin bakiye kısmı ise müteakip yasal devir prosedürünün / işlemlerinin tamamlanması ile eş zamanlı olarak yapılacağını, şirketlerin hisselerinin devir işlemlerinin yapılması ve satınalma bedelinin ödenmesini müteakip şirketler ve satılacak paylar tüm borçlarından ari olarak devir edileceğini, bu konudaki nihai takdir ve münakaşası Mahkemeye ait olmak üzere, alıcının krediyi finanse edemediği ve devir işleminin bu noktada sıkışıp gerçekleşmemiş olabileceğini,
Davacı tarafından davalıya gönderilen 78.500 EURO'luk kısmı 05.06.2017 tarihinde banka hesabına yatırılarak ödendiğini, davacı taraf vekilinin şimdilik 6.000,00 TL'sinin yasal faizi ile talep edildiğini, Mahkemenin nihai takdirinin bu yönde olması halinde, Ankara 66. Noterliğinin 17.01.2019 tarihinde keşide edilen ihtarname ile dava açma tarihi olan 10.12.2019 tarih aralığı için 1.035,86 TL avans faiz hesaplandığını,
Davalıya ait 2017 yılı yasal defterlerin 6102 sayılı Yeni TTK’nın 64. Maddesinin 3. Fıkrası gereğince açılış ve kapanış tasdiklerini yaptırdığı görülmüş olup, 6102 sayılı yeni TTK’nın 64. Maddesinde ifade edilen belirli kanuni şartları taşıdığından, sahibi lehine delil olma özelliği bulunduğunu,
Taraflar arasındaki ticari ilişkinin 05.06.2017 yılında ... adına gelen 78.495,00 EURO karşılığı 310.628,26 TL gelen devir avansı ile başladığını (... 11 MW Es santralleri Devir Avansı açıklamalı gelen para) , İlgili 349 Alınan Nakit Borçlar cari hesaba 2017 ve 2021 yıllarında dönemsel kur farkı hesaplamaları yapıldığını ve 31.03.2021 sonu itibariyle 78.495,00 EURO karşılığı 767.217,98 TL davacının davalıdan Alınan Avans karşılığı alacaklı olduğu defter kayıtlarında görüldüğünü,
02.06.2017 tarihinde imzalanan Şirket ve Pay Devri Ön Protokolü Sözleşmesinin incelenmesinde; Alıcının satılacak şirketleri/payları satın almaktan vazgeçmesi hainde satıcı bu protokolün imzalanmasının ardından alıcı tarafından ödenen avansı iade etme yükümlülüğü olmayacağı, satıcının protokole konu şirketleri/payları devir etmekten vazgeçmesi halinde ise; satıcı alıcıya ödenen avansı iade etmeyi kabul ve taahhüt ettiği, Sözleşmeden vazgeçen tarafın davacı olduğunun e-mail yazışmalarından anlaşıldığı, e-mail yazışmasında aynen; . ''..GES devri ön protokolü kapsamı yükümlülük iş ve işlemlerinin ülkemizin içerisinde bulunduğu ekonomik koşullar / konjonktür nedeniyle hedeflenen noktaya ulaşamaması ile ilgili olarak şahıslarımızın ve şirketlerimizin kasıt ve kusurunun olmadığı'' şeklinde beyanlarda bulunulduğunu, davacı şirketin pay devrini gerçekleştiremediğinin/ gerçekleştiremeyeceğinin bildirildiği protokol sözleşmesine göre, alıcının satılacak şirketleri/payları satın almaktan vazgeçmesi hainde satıcı bu protokolün imzalanmasının ardından alıcı tarafından ödenen avansı iade etme yükümlülüğü olmayacağı yönünde hüküm olduğunu, bu konudaki nihai takdirin mahkemeye ait olduğunu,
Taraflar arasında 02.06.2017 tarihinde akdedilen ''Şirket ve Pay Devri Ön Protokolü'' başlıklı protokol ile davalı tarafın 2.1-maddesi ile; belirtilmiş olan bu 10 (on) şirketin davacı tarafa devretmeyi taahhüt ettiğini, Ticaret Sicil kayıtlarında, ... sicil noda kayıtlı ... A.Ş, ... sicil noda kayıtlı ... A.Ş, ... sicil noda kayıtlı ... A.Ş, ... sicil noda kayıtlı ... A.Ş, ... sicil noda kayıtlı ... A.Ş, ... sicil noda kayıtlı ... A.Ş, ... sicil noda ... A.Ş, ... sicil noda kayıtlı ... A.Ş, ... sicil noda kayıtlı ... A.Ş. olmak üzere toplamda 9 şirketin bütün aktif ve pasifleriyle kül halinde devir edildiğinii, ... sicil noda kayıtlı ... A.Ş.'ne devir olduğunu, 21.12.2018 tarihinde bu 9 şirketin sicil kaydının silindiğini, ... A.Ş.'nin durumunun aktif olduğu belirtilmiştir.
Somut olaya gelince, davacı yanca 02/06/2017 tarihli şirket ve pay devri ön protokolü kapsamında davalı yana ödenen avans bedelinin protokol de belirtilen koşullar yerine getirilmediğinden iadesine yönelik olarak işbu dava açılmıştır.
Taraflar arasında 02/06/2017 tarihli şirket ve pay devri ön protokolü imzalandığı, protokolün konusu ve amacının davalı satıcı mülkiyetinde bulunan 10 adet şirketin ve şirket paylarının ve ... parsel sayılı taşınmazın alıcı davacı yana 16.328.500 Euro karşılığında devredileceği, satın alma bedelinin ödenmesinin iki ayrı ödeme halinde yapılacağı, alıcı tarafından bu ön protokolün imzalanmasını takiben satın alma bedelinin 78.500 Euro'luk kısmının avans olarak davalı satıcı hesabına yatırılacağı, alıcının şirketin ... projesi için ...'tan proje finansmanı kullandığını bildiği ve kredinin pay devrinden önce veya eş zamanlı olarak kapatılmasını talep ettiğinde satıcının ... nezdinde kullandığı kredinin kapatılması amacıyla gerekli prosedürleri avansı ödemesi ile başlatmayı kabul, beyan ve taahhüt edildiği, davacı yanca 78.500 Euro'nun davalı hesabına yatırıldığı dosya kapsamıyla sabittir.
İlk derece mahkemesinin gerekçesinde de belirtildiği üzere, davalı yanca protokole konu ...'tan müvekkilince kullanılan kredinin kapatma yükümlülüğünün davacı yanda olduğu, sözleşmeden finansman sıkıntıları nedeniyle vazgeçen tarafın davacı yan olduğu iddia edilmiş, iddiasına dayanak olarak da davacı şirketin genel müdürü tarafından gönderilen e-maile dayanılmış ise de, e-mailin devir için öngörülen 31/07/2017 tarihinden sonra gönderildiği, e-mailde şirketin sözleşmeden dönme iradelerinin bulunmadığının belirtildiği gibi pay devrinin gerçekleştirileceği en geç tarih olan 31/07/2017 tarihinden sonra da sözleşmenin süresinin uzatıldığına ilişkin taraflar arasında imzalanan herhangi bir mutabakatın dosyaya sunulmadığı, protokole göre davalı şirketin ... Projesi için ...'tan proje finansmanı olarak kullandığı kredinin de kapatılmasının alıcı tarafından avansın ödenmesi ve talep halinde davalı satıcının yükümlülüğünde bulunduğu halde davalı satıcı tarafından bu yükümlülüğünün yerine getirilmediği, davalı yanın sözleşmenin ifasında temerrüte düştüğü, ayrıca sözleşmeye konu 9 adet şirketin bütün aktif ve pasifleriyle birlikte ... A.Ş'ne devredildiği, davacı yanın protokol kapsamında davalıya avans olarak verilen 78.500 Euro'yu davalıdan talep ve dava hakkı bulunduğu, davacı yana ödenen 78.500 Euro'dan şimdilik 6.000,00 TL'lik kısmının davalıdan talep edildiği taleple bağlılık ilkesi gereğince 6.000,00 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine yönelik ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygundur.
Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davalıdan alınması gerekli olan 409,86 TL harçtan peşin alınan 102,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 307,36 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucundaHMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.06/02/2024
Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.