T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2023/776 Esas 2023/716 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/776
KARAR NO: 2023/716
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/01/2023 -26/01/2023
NUMARASI: 2022/565 Esas
İHTİYATİ HACİZ KARARINA İTİRAZ EDEN VE KARŞI
TARAF DAVALILAR :
VEKİLİ:
LEHİNE İHTİYATİ HACİZ KARARI VERİLEN VE İHTİYATİ HACİZ TALEP
EDEN DAVACI :
VEKİLİ:
TALEP: İhtiyati Haciz Kararına İtiraz ve İhtiyati Haciz
TALEP TARİHİ: 09/09/2022 - 25/10/2022
KARAR TARİHİ : 17/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/05/2023
Taraflar arasındaki ihtiyati hacze itiraz ve ihtiyati haciz istemine ilişkin talebin yapılan yargılaması sonunda ilamlarda yazılı nedenlerden dolayı ihtiyati haciz kararına itirazın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı ihtiyati haciz kararına itiraz eden davalılar vekilince, nakit alacak yönünden ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı ise ihtiyati haciz talep eden davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz talep eden davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığını, diğer davalıların sözleşmede müteselsil kefil olarak imzalarının bulunduğunu, kredi borcunun ödenmediğini, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalıların haksız olarak itiraz ettiğini belirterek davalıların icra takibine itirazlarının iptaline, %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiş, dava dilekçesinde ayrıca müvekkilinin alacağının vadesinin geçtiğini, alacağın rehinle temin edilmediğini belirterek icra takibine konu alacak tutarında davalıların menkul ve gayri menkul mallarıyla üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının alacağa yeter miktarının ihtiyaten haczine, aksi kanaat halinde davalıların taşınmaz ve araç kaydının Uyap aracılığıyla sorgulanarak alacağa yeter miktarın karşılanmasını sağlayacak şekilde kayıtları üzerine ihtiyati tedbir şerhi işlenmesini talep etmiştir.
İhtiyati haciz kararına itiraz eden davalılar vekili itiraz dilekçesinde özetle; kefalet ilişkisinin kefilin eşinin muvafakati alındığı takdirde geçerli olacağını, takip dayanağı kredi sözleşmesinde kefillerin eşlerinin kefaletine ilişkin muvafakatlerinin bulunduğuna dair bir belge bulunmadığını, davacı tarafından 09/12/2019 tarihinde aynı kredi sözleşmesine istinaden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, yapılan takip sonucu ipotekli taşınmazlardan birinin 1.505.000,00 TL, diğerinin 166.100,00 TL bedelle satıldığını, yapılan bu ödemeler mahsup edilmeden aynı alacak kalemlerine ilişkin davacının mükerrer takip başlattığını, ihtiyati haciz kararı infaz edilerek takibin devamına neden olunduğunu, yargılamayı gerektiren bir konuda usul ve yasaya aykırı olarak ihtiyati haciz tesis edildiğini, ihtiyati haciz kararının kendilerine tebliğ edilmediğini belirterek 13/09/2022 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece 26/01/2023 tarihli ara karar ile, İİK'nun 257. madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının borçlunun yerinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarının ihtiyaten haczedilmesine talep edebileceği, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklar hakkında da ihtiyati haciz kararı verilebileceği, davanın itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde gks sureti ve hesap kat ihtarı örneğini sunduğu, İİK'nun 257. maddesi uyarınca yaklaşık ispat koşullarının oluştuğu gerekçesiyle talebin kabulüne, davalı borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile 3. şahıslardaki her türlü doğmuş ve doğacak hak ve alacaklarından 2.925.425,03 TL'lik kısmının ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
Mahkemece 19/01/2023 tarihli ara karar ile ihtiyati haciz kararına itirazın süresinde olduğu, alacaklının genel kredi sözleşmesine dayalı alacağın muaccel kılındığı ve rehin ile temin edilmediği iddiasıyla ihtiyati haciz talep ettiği, talebin kabulüne karar verildiği, İİK'nun 265. maddesinde ihtiyati hacze itiraz nedenlerinin sınırlı olarak sayıldığı, ileri sürülen itirazların sayılan sebeplerden olmadığı gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati haciz talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece 13/09/2022 tarihli ara karar ile ihtiyati haciz talebinin 2.137.161,85 TL üzerinden kabulüne, gayri nakdi alacaklar yönünden istemine reddine karar verildiği, karara karşı reddedilen kısım yönünden istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesince gayri nakdi alacaklar yönünden istinaf taleplerinin incelenmediğini, kamu düzenine aykırılık gözetilerek fazlaya ilişkin nakit alacağa dair ihtiyati haciz talebi hakkında karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine hükmedildiğini, bu karar üzerine mahkemece 19/01/2023 tarihli karar ile sadece davalı itirazları değerlendirilerek gayri nakdi alacaklar yönünden ve değerlendirilmeyen bakiye nakit alacak için değerlendirme yapılmadığını, 690.823,18 TL nakit alacak için olumlu veya olumsuz bir karar verilmediğini, gayri nakdi alacağın miktarı yönünden hataya düşüldüğünü, Bölge Adliye Mahkemesince ise tüm alacak miktarının nakit alacak olduğu hususunda hata yapıldığını, dairenin kaldırma kararı sonrası kalan nakit alacak yönünden ilk derece mahkemesinin yine karar vermediğini, davalının ihtiyati hacze yönelik itirazlarının değerlendirilmediğini, 97.440,00 TL gayri nakdi alacağa ilişkin talebin taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesi uyarınca yasal olduğunu, gayri nakdi alacağın kat ihtarıyla muacceliyet kazandığını, sözleşmede gayri nakdi riskin depo edileceğine ilişkin hüküm bulunduğunu, bu yetkinin ihtiyati haciz yetkisini de içerdiğini, teminat mektubu ve açık çek yaprakları sorumluluk tutarlarının muacceliyeti yönünden sözleşme koşulları değerlendirilerek sonuca varılması gerektiğini, karardaki aleyhe hususları kabul etmediğini belirterek ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılmasına, hakkında karar verilmeyen 690.823,18 TL nakit alacak ve reddedilen 97.440,00 TL gayri nakit alacak için ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.
İhtiyati haciz kararına itiraz eden davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz kararının müvekkillerine tebliğ edilmediğini, müvekkillerinin itiraz haklarının ellerinden alındığını, davacının ihtiyati haciz kararını infaz ederek itiraz sebebiyle duran icra takibinin devamını sağladığını, kötü niyetli davrandığını, davacının aynı zamanda ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlattığını, ipotekli taşınmazların satıldığını, aynı alacak miktarı üzerinden davacının mükerrer takip başlattığını, ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığını, gerekçeli kararın anlaşılır olmadığını belirterek ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılmasına, ihtiyati haciz kararına itirazlarının kabulüne karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Talep; İİK'nun 257 vd. maddeleri uyarınca ihtiyati haciz ve ihtiyati haciz kararına itiraz istemlerine ilişkindir.
İhtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf itirazı incelendiğinde; davacı yan dava dilekçesinde 2.925.425,03 TL harca esas değer gösterilerek davalıların icra takibine itirazlarının iptalinin yanı sıra ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiş, anılan talep üzerine mahkemece 13/09/2022 tarihli ara karar ile talebin nakit alacaklar yönünden kısmen kabulüne, davalı borçluların menkul ve gayri menkul mallarıyla üçüncü şahıslardaki her türlü doğmuş ve doğacak hak ve alacaklarından 2.137.161,85 TL'lik kısmının ihtiyaten haczine, gayri nakit alacaklar yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.
Anılan ara karara karşı ihtiyati haciz talep eden davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemizin 08/12/2022 tarih ve 2022/1863 Esas 2022/1550 Karar sayılı kararıyla; "... İhtiyati haciz talep eden davacı bankayla davalı şirket arasında 01/11/2016 tarihli 2.000.000,00 TL bedelli, 01/11/2016 tarihli 2.000.000,00 TL bedelli genel kredi sözleşmeleri akdedilmiş olup, diğer davalıların anılan sözleşmelerde müteselsil kefil sıfatıyla imzaları yer almaktadır.
Davacı banka tarafından davalı asıl borçlu ve davalı kefillere 13/11/2019 tarihli hesap kat ihtarnamesi gönderilerek kredi hesabının kat edildiği, 2.137.161,85 TL nakit alacağın 2 iş günü içerisinde ödenmesi, 48.720,00 TL gayri nakit alacağın 2 iş içerisinde depo edilmesi talep edilmiş, anılan hesap kat ihtarnamesi davalı asıl borçlu ve kefillere 14/11/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir.
İhtiyati haciz talep eden davacı banka tarafından davalı borçlular aleyhine toplam 2.925.425,03 TL nakit alacağın tahsili talebiyle Ankara 13. İcra Müdürlüğünün 2022/10667 sayılı icra takibi başlatılmıştır.
Davalılar tarafından haklarında başlatılan icra takibine itiraz edilmesi üzerine davacı banka tarafından davalılar aleyhine işbu itirazın iptali davası açılmış, açılan davada da dava konusu icra takip dosyasındaki alacak tutarında ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere dava konusu icra takip dosyasında toplam 2.925.425,03 TL nakit alacağın tahsili talep edilmiş ise de, gayri nakit alacağın depo edilmesine yönelik herhangi bir talebe yer verilmemiştir.
İhtiyati haciz talep eden davacının ihtiyati haciz talebi dava konusu icra takibine konu alacağa yöneliktir. Bir başka anlatımla talep, dava konusu icra takibi ile tahsili talep edilen toplam 2.925.425,03 TL nakit alacağa dair ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir.
Mahkemece, dava konusu icra takibinde gayri nakit alacak bulunmadığı gözetilmeden, ara karar gerekçesinde 2.137.161,85 TL'nin hesap kat ihtarı ile muaccel olduğu bildirildiğinden bu tutar üzerinden ihtiyati haciz isteminin kabulüne, gayri nakit alacaklar yönünden istemin reddine karar verilmesi gerektiği belirtildikten sonra nakit alacaklar yönünden talep kısmen kabul edilerek, 2.137.161,85 TL yönünden ihtiyati haciz kararı verildikten sonra gayri nakit alacak yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine hükmedilmiştir.
Talebe konu 2.925.425,03 TL nakit alacaktan 2.137.161,85 TL nakit alacağa yönelik ihtiyati haciz talebi kabul edilmiş ise de, fazlaya ilişkin nakit alacağa yönelik ihtiyati haciz talebi hakkında mahkemece olumlu veya olumsuz verilen bir ara karar bulunmamaktadır.
6100 sayılı HMK'nun 297/2. maddesi "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir." düzenlemesini içermektedir.
Hal böyle olunca, mahkemece talebe konu 2.925.425,03 TL nakit alacaktan 2.137.161,85 TL nakit alacağa yönelik ihtiyati haciz talebi kabul edilmiş ise de, fazlaya ilişkin nakit alacağa yönelik ihtiyati haciz talebi hakkında mahkemece olumlu veya olumsuz verilen bir ara karar bulunmadığından kamu düzenine ilişkin HMK'nun 297/2. maddesine aykırılık teşkil eden bu husus re'sen gözetilmiştir." denilmek suretiyle ilk derece mahkemesinin 13/09/2022 tarihli ara kararının 2.137.161,85 TL dışında fazlaya ilişkin nakit alacak hakkında bir karar verilmediğinden bu kısım yönünden kaldırılmasına, fazlaya ilişkin nakit alacak hakkında ara karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Dairemizin anılan kararı üzerine ilk derece mahkemesince 26/01/2023 tarihli ara karar ile yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği gerekçesiyle 2.925.425,03 TL üzerinden davacı vekilinin talebinin kabulüne karar verilmiştir.
İhtiyati haciz talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde 19/01/2023 tarihli ara karara yönelik istinaf başvurusunda bulunduğunu belirtmiş ise de, anılan kararın davalı yanın ihtiyati haciz kararına itirazının reddine yönelik olduğu, istinaf dilekçesinde ileri sürülen hususların ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebine ilişkin verilen 26/01/2023 tarihli ara karara yönelik olduğu gözetilerek ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun 26/01/2023 tarihli ara kararına yönelik olduğu kabul edilerek bu kabul çerçevesinde Dairemizce istinaf incelemesi yapılmıştır.
Yukarıda açıklandığı üzere ilk derece mahkemesince 13/09/2022 tarihli ara karar ile 2.137.161,85 TL nakit alacak yönünden ihtiyati haciz talebinin kabulüne, gayri nakit alacak yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine ise Dairemizce ilk derece mahkemesi kararı sadece 2.137.161,85 TL dışında fazlaya ilişkin nakit alacağa yönelik ihtiyati haciz talebi hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmediğinden kaldırılarak fazlaya ilişkin nakit alacağa ilişkin ihtiyati haciz talebi hakkında karar verilmek üzere dosya mahkemesine gönderilmiş olup mahkemenin 2.137.161,85 TL nakit alacağa yönelik ihtiyati haczin kabulüne ilişkin 13/09/2022 tarihli ara kararı kaldırılmamıştır. Dairemizin bu kararına rağmen mahkemece bu kez 26/01/2023 tarihli ara karar ile Dairemizce kaldırılmayan ve hükmen yürürlükte olan daha önce verilen ihtiyati haciz kararındaki miktarı da içerecek şekilde 2.925.425,03 TL nakit alacak yönünden ihtiyati haciz kararı verilmiştir. Bu durum ise infazda tereddüt yaratacak nitelikte olup, HMK'nun 297/2. maddesine aykırılık teşkil ettiğinden re'sen gözetilmiştir.
Mahkemece yapılması gereken iş, Dairemizin yukarıda anılan kaldırma kararı ile ilk derece mahkemesinin 13/09/2022 tarihli ara kararında yer alan 2.137.161,85 TL nakit alacağa ilişkin ihtiyati haciz talebinin kabulüne dair karar kaldırılmadığından, davacı talebinin 2.925.425,03 TL nakit alacağa yönelik olduğu gözetilerek 13/09/2022 tarihli ara kararla hakkında hüküm kurulmayan 788.263,18 TL nakit alacağa yönelik ihtiyati haciz talebi hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmesinden ibarettir.
İhtiyati haciz kararına itiraz eden davalılar vekilinin istinaf itirazına gelindiğinde; davalılar vekili 13/09/2022 tarihli ihtiyati haciz kararına itiraz dilekçesinde kredi borcunun teminatını teşkil etmek üzere taşınmazlar üzerinde ipotek tesis edildiğini, ipoteklerin icra takibi sonucu satıldığını ileri sürmüştür. Davacı bankanın talebine dayanak yaptığı 11/11/2019 tarihli Beyoğlu 31. Noterliğinin ... yevmiye no'lu hesap kat ihtarında da iki adet ipoteğin bulunduğu açıkça belirtilmiştir.
İİK'nun 45/1. maddesi gereğince, "rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla talep yapabilir, ancak rehnin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoluyla takip edebilir" madde hükmü alacağı rehinle temin edilen bir kimsenin "rehni veren" hakkında doğrudan doğruya genel haciz yoluyla takibe geçmesini önlemekte ve rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile, alacaklının yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceğine ilişkin bulunmaktadır.
Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş, davalı yanın itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü ve hesap kat ihtarnamesinde de yer alan ipoteklere ilişkin ipotek resmi senetleri getirtilip, ipoteklerin davalı borçlulardan hangisinin/hangilerinin kredi borçlarının teminatını teşkil ettiği ve ipotek limitleri gözetilerek ihtiyati haciz kararı verilen alacağın rehin ile teminat altına alınan kısmı yönünden İİK'nun 45. maddesinin gözetilerek davalıların ihtiyati haciz kararına itirazlarının değerlendirilmesi, şayet ipotekli taşınmazlar satılmış ise satış bedelleri tespit edilerek ihtiyati haciz kararı verilebilecek nakit alacağın buna göre tespitinin yapılmasından ibarettir.
Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin 26/01/2023 ve 19/01/2023 tarihli ara kararlarında isabet görülmediğinden taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi ara kararlarının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A)1-İhtiyati haciz talep eden davacı vekilinin 26/01/2023 tarihli ara karara yönelik istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6, 355. maddeleri gereğince kamu düzenine aykırılık gözetilerek KABULÜNE, sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
2-Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/01/2023 tarih ve 2022/565 Esas sayılı ara kararının KALDIRILMASINA,
3-Fazlaya ilişkin 788.263,18 TL (ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf talebindeki 97.440,00 TL'nin gayri nakit, 690.823,18 TL'nin nakit alacak olduğuna yönelik talebi de gözetilerek) alacak hakkında bir ara karar verilmek üzere dosyanın ara karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
4-İhtiyati haciz talep eden davacının yatırmış olduğu 179,90 TL maktu istinaf karar harcının talep halinde ihtiyati haciz talep eden davacı iadesine,
5-İhtiyati haciz talep eden davacının istinaf aşamasında yapmış olduğu yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yapılacak yargılama sonunda dikkate alınmasına,
6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından ihtiyati haciz talep eden davacı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
B)1-İhtiyati haciz kararına itiraz eden davalılar vekilinin 19/01/2023 tarihli ara karara yönelik istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6, 355. maddeleri gereğince kamu düzenine aykırılık gözetilerek KABULÜNE, sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
2-Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/01/2023 tarih ve 2022/565 Esas sayılı ara kararının KALDIRILMASINA,
3-İpotekler değerlendirilerek itiraz yargılaması yapılmak üzere dosyanın ara karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
4-İhtiyati haciz kararına itiraz eden davalıların yatırmış olduğu 179,90 TL maktu istinaf karar harcının talep halinde ihtiyati haciz kararına itiraz eden davalılara iadesine,
5-İhtiyati haciz kararına itiraz eden davalıların istinaf aşamasında yapmış olduğu yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yapılacak yargılama sonunda dikkate alınmasına,
6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından ihtiyati haciz kararına itiraz eden davalılar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere dosya üzerinden oy birliği ile karar verildi. 17/05/2023
Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.