Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi 2021/661 Esas 2023/1722 Karar

T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2021/661 Esas 2023/1722 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/661
KARAR NO: 2023/1722
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR

İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/12/2018
NUMARASI: 2011/664 Esas -2018/1000 Karar
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALI :
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 08/12/2011

KARAR TARİHİ: 06/12/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 03/01/2024
Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı taraf vekilleri tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın Resmi Gazete'nin 3 Temmuz 2001 gün ve 24451 sayılı nüshasında yayınlanarak yürürlüğe giren 4684 sayılı Yasanın 2. Maddesiyle 4603 sayılı Kanuna eklenen geçici maddeler kapsamında tasfiyesinin öngörülmüş olup tasfiyenin halen sürdürüldüğünü, 4603 sayılı Kanun gereğince Bakanlar Kurulu'nca çıkartılan 28/03/2001 tarih ve 2001/2202 sayılı B.K. Kararnamesinin 1. Maddesiyle;"... A.Ş. nin bankacılık faaliyetleri dışında kalan mal varlıkları ve bu konuda faaliyet gösteren iştiraklerindeki hisse payları ve ticari gayrimenkulleri ile ihtiyaç fazlası gayrimenkulleri tüm hak ve yükümlülükleri ile bilanço değerleri üzerinden Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devredilmiştir.... A.Ş.'nin bankacılık ve bankacılık dışı faaliyetlerinde müştereken kullanılan menkul, gayrimenkul, araç, gereç ve malzemelerinin dağılımı ... A.Ş. İle ... arasında yapılacak protokolle belirlenir." hükmü getirildiğini, Kararnamenin 1.maddesi gereği davalı ... ile müvekkili banka arasında 14/12/2001 tarihli protokol akdedildiğini, devri yapılan gayrimenkuller içinde yapımı tamamlanmış olanlar dışında inşaatı devam eden gayrimenkuller de olduğundan protokol eki devir listesinde bunların inşaat projeleri şeklinde yer aldığını, ancak bir kısmı tamamlanmış bir kısmı halen devam eden 3380 gayrimenkulün ve projenin kağıt üzerinde yapılan devrinin fiiliyatta gerçekleşmesi sırasında davalı tarafça devir konusu varlık, iş ve işlemler, sözleşme ve yükümlülüklerin derhal teslim alınmaması nedeniyle gayrimenkullerin bilanço değerlerinin tespitinden ve 14/12/2001 tarihli protokolden sonra söz konusu gayrimenkuller için (... Projesi vb.) yapılması zorunlu olan ve gecikmesinde sakınca bulunan bir takım harcamaların müvekkili bankaca yapılmak zorunda kalındığını, harcamaların esasen davalının söz konusu gayrimenkulleri ve projeleri fiilen devir tarihinde teslim almış ve teslim almakta gecikmemiş olsa idi yapacağı ve yapmak zorunda olduğu harcamalar olduğunu, yapılan bu harcamaların müvekkili bankaya ödenmesi gerektiğini, alacaklarının Bakanlar Kurulu Kararnamesi nedeniyle yapılan devirden kaynaklanan yapımcı firmalara ödenen hakediş bedelleri, ... parsele ilişkin harcamalar, ... adına ödenen sigorta primi ve aidat tutarları ile Yüksek Planlama Kurulu kararlarından kaynaklanan vadesi geldiği halde ödenmeyen KEY tahvili ve kupon bedelleri tutarları ve YPK kararı ile yapılan ertelemenin dışında kalan KEY tahvili kupon bedellerinden kaynaklandığını belirterek uğradıkları ve uğrayacakları faizi aşan munzam zararlara ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla oluşan 69.260.045,28 TL alacağın her bir alacak kalemi için ayrı ayrı belirtilen başlangıç tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen 14/12/2001 tarihli protokolün 5.maddesi gereğince tahkim itirazında bulunduklarını, dava konusu talepler yönünden zamanaşımı sürelerinin geçtiğini, Başkanlıkça devralınan hak ve yükümlülüklerin sadece mülkiyeti Başkanlığa devredilen taşınmazlarla sınırlı olduğunu, Başkanlığa devredilen taşınmazlarla ilgili hak ve yükümlülüklerden sadece devir protokol tarihi olan 14/12/2001 tarihinden sonraki iş ve işlemlerden kaynaklananların Başkanlığa ait olduğunu 14/12/2001 tarihinden önceki iş ve işlemlerle ilgili hak ve yükümlülüklerin ise tasfiye halindeki Bankaya ait olup bunlarla ilgili hukuki işlemlerinde Bankanın sorumluluğunda olduğunu savunarak davanın usul ve esastan reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesince iddia, savunma, bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarına, toplanan tüm delillere göre; taraflar arasında Bakanlar Kurulu Kararından kaynaklanan gayrimenkullerin devri nedeniyle akdedilen 14/12/2011 tarihli protokolden sonra davacı tarafından yapılan harcama ve KEY hesapları nedeniyle oluştuğu iddia olunan alacağın tahsili istemiyle açılan davada, davalı tarafından ileri sürülen tahkim ve zamanaşımı itirazı protokol kapsamı ve 5/2 maddesi gereğince yerinde bulunmayarak reddine karar verildiği, bilirkişi kurulunun özellikle 04/12/2015 ve 15/11/2016 tarihli ek raporlarına göre; davacı tarafından 03/04/2001 tarih 24352 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2001/2202 Bakanlar Kurulu Kararı ile taraflar arasında akdedilen 14/12/2001 tarihli protokol gereği davalı kuruma devredilen gayrimenkullerle ilgili olarak devir sonrası davacı Banka tarafından ödendiği iddia edilen heyelan önleme giderleri hakediş bedelleri diğer bazı giderler ve KEY anapara ve taksitlerinin YPK kararı ile ertelenen tekrar vadesi gelen taksitlerle ilgili yeniden yapılandırma kapsamı dışında kalan kupon bedellerinden kaynaklı alacağın tahsilinin talep edildiği, davadan önce davalı yanın temerrüdüne ilişkin belgelerin dosyaya kazandırılamadığı, gayrimenkullerin devrinden sonra davacı tarafından karşılanan harcama ve giderler toplamının 53.948.416,32 TL olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne, 53.948.416,32 TL'nin 08/12/2011 dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; cevap, düplik, bilirkişi raporlarına itiraz dilekçelerindeki beyanları ile dosya kapsamındaki sabit ödeme tutarları gözetilmeden hukuka aykırı olarak karar verildiğini, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarında mevzuat hükümlerinin dikkate alınmadığını, 06.06.2003 tarihli ve 25130 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4864 sayılı Kanunun 10.maddesi ile 2985 sayılı Kanuna eklenen geçici 4. Maddesi hükmü gereği "28.03.2001 tarihli ve 2001/2202 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince Tasfiye Halinde ... AŞ tarafından ...'na devredilen varlıklarla ilgili iş ve işlemlere ilişkin hak ve yükümlülüklerin 14.12.2001 tarihinden önceki dönem için Bankaya, bu tarihten sonraki dönem için Başkanlığa ait olduğunu, 4684 sayılı Kanun ve 2001/2202 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde devre konu olan varlıklara dair "hak ve yükümlülüklerin" aidiyetinin konu bakımından sadece Başkanlıkça devralınan hak ve yükümlülüklerin sadece mülkiyeti Başkanlığa devredilen taşınmazlarla sınırlı olduğunu, zaman bakımından ise Başkanlığa devredilen taşınmazlarla ilgili hak ve yükümlülüklerden sadece devir protokol tarihi olan 14.12.2001 tarihinden sonraki iş ve işlemlerden kaynaklananların Başkanlığa ait olduğunu, bu protokol tarihinden önceki iş ve işlemlerle ilgili hak ve yükümlülüklerin ise tasfiye halindeki Bankaya ait olup bunlarla ilgili hukuki işlemlerin de Bankanın sorumluluğunda olduğunu, 09.03.2010 tarihli ve 27516 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5953 sayılı Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 3. Maddesi ile 2985 sayılı Kanuna eklenen ek 14. Maddede ise; 28.03.2001 tarihli ve 2001/2202 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince, Tasfiye Halinde ... Aş tarafından Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devredilen varlıklardan ve bu varlıklarla ilgili devirden önce yapılmış akitlerden doğan yükümlülükler nedeniyle ...'ndan ve ortaklarından hiçbir hak ve alacak talep talebinde bulunulamayacağının düzenlendiğini, 4. Maddesi ile de 2985 sayılı Kanunun geçici 4. Maddesi ile yapılan değişikliğe göre; Tasfiye Halinde ... AŞ tarafından ...'na devredilen varlıklardan ve bu varlıklarla ilgili devirden önce yapılmış akitlerden doğan yükümlülükler nedeniyle ...'na ve ortaklarına karşı yargı merciilerinde açılmış veya husumet yöneltilmiş devam eden davalar ile icra takipleri ek 14. Madde hükmü uygulanarak sonuçlandırılır " hükmüne yer verildiğini, bu düzenlemelere göre müvekkilinin dava konusu talep olunan bedelleri ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını, taraflar arasında Bakanlar Kurulu Kararına istinaden imzalanan 14.12.2001 tarihli protokol hükümlerinin dikkate alınması gerektiğini, bu protokolün özel hükümler başlıklı 4.3. Maddesinde; "Devre konu mal varlığı, hisse payları, menkul ve gayri menkullerle ilgili olarak devir tarihinden (işbu protokolün imzalandığı tarih) önceki tüm iş ve işlemlerin sorumluluğu ve hakları Tasfiye Halinde ... AŞ'ne devir tarihinden (işbu protokolün imzalandığı tarih) sonraki tüm iş ve işlemlerin sorumluluğu ve hakları ...'na aittir. Bu kapsamda, devir tarihinden önce ödenmesi gerekip de ödenmeyen borçların sorumluluğunun Tasfiye Halinde ... AŞ'ne ait olup, yine bu kapsamdaki borç ve taleplerle ilgili hukuki işlemlerin Tasfiye Halinde ... AŞ tarafından yürütülecektir" düzenlemesine yer verildiğini, bu durumda 14.12.2001 tarihli protokolden önceki iş ve işlemlerle ilgili hak ve yükümlülükler ile bu tarihten önce ödenmesi gerekip de ödenmeyen borçların sorumluluğunun davacı Bankaya ait olduğunu, dolayısıyla bunlarla ilgili hukuki işlemlerin sorumluluğunun da davacı Bankada olduğunu, 28.03.2001 tarih ve 2001/2202 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve taraflar arasında akdolunan 14.12.2001 tarihli protokol çerçevesinde devir konusu varlıkların hak ve yükümlülükleri ile Bilanço değerlerinin sağlıklı olarak tespiti ile mümkün olan en kısa sürede müvekkili idarenin tasarrufuna verilmesi sorumluluğunun gayrimenkullerin zilyetliğinin bulunduğu davacı Bankaya ait olduğunu, bu nedenle davacı Bankanın devre konu gayri menkullerin bilanço değerlerine dahil etmediği harcama unsurlarının bulunmasının da kendi sorumluluğunda olduğunu, 2001/2202 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile bu karar gereğince taraflar arasında akdedilen Protokol hükümleri hilafına "her bir gayri menkul için yapılan tüm harcamaların toplamından oluşacak gerçek bilanço değerleri karşılığının saptanması" şeklindeki beyan ve iddianın haksız olduğunu, davacı Banka tarafından devre konu tüm gayri menkullere ilişkin olarak gerçek bilanço değerleri karşılığının ... uhdesine geçirilmiş olan her bir gayri menkul için yapılan tüm harcamaların toplamından oluşacak şekilde saptanması talebinin gerçekle bağdaşmadığını, zira, davacı Banka'nın devre konu gayrimenkullere ait bilanço değerlerinin, gayrimenkul için yapılan tüm harcamaların toplamından oluşmadığını, mevduat faizlerinin maliyete intikal ettirilmesiyle şişirilmiş Bilanço değerlerini ifade ettiğini, sonuç olarak 2001/2022 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince müvekkili İdareye devredilen gayrimenkullere ilişkin 14.12.2001 tarihinden önceki döneme ait olup da bu tarihten sonra ödendiği iddia olunan harcamaların davacı Bankaya ait olduğu hususu Protokolde hükme bağlandığından, bu harcamaların Bilanço değerlerine yansıtılmaması gerekçesiyle müvekkili idareden talep edilmesinin hiçbir hukuki gerekçesinin bulunmadığını, 4684 sayılı Kanun ile tasfiyesi öngörülen davacı Banka'nın, devir konusu varlıklardan ve bu varlıklarla ilgili devirden önce kendisi tarafından yapılmış akitlerden doğan yükümlülüklerin de Banka tarafından yapılmış işlemlerden doğduğu dikkate alınarak Bankanın tasfiyesi çerçevesinde karşılanması gerektiğini, dava konusu ... Projesi ile ilgili olarak yapımcı firmalara ödenen hakediş bedellerine ilişkin davacı talebinin protokolün özel hükümler başlıklı 4.3. Bendi kapsamında geçerliliğinin bulunmadığını, davacı tarafından gerek müteahit firmalara gerekse projeye ilişkin müvekkili idare tarafından davacı Banka tarafından ödeme yapılabilmesi için müvekkilinin yazılı muvafakati veya mutabakatının bulunmadığını, cevap dilekçesinde de belirtildiği üzere müvekkili idarenin 19.02.2002 tarihli ve 816 sayılı yazısı ile yüklenicilere ödenecek hakedişlerin Protokolün imza tarihi sonrası 17 gününe isabet eden %54,83 oranında müvekkili İdare tarafından ödeme yapılacağının bildirildiğini, bu kapsamda anılan Banka tarafından bu nitelikteki enterpolasyon yolu ile olan ödeme işlemine ilişkin herhangi bir itirazda bulunulmadığını ve ... İnş..AŞ ile ...AŞnin hakedişlerinin belirlenen oranda müvekkili idare adına fatura edilerek ödemesinin yapıldığını, ancak bilirkişi raporunun 9. Sayfasında yer alan 1. Tabloda 142 (369.980,99 TL) ve 143 (177.820,54-TL) no'lu hakedişler ödendiği halde bu husustaki ödemelerin toplam borçtan 583.628,89 TL düşülemeyerek hatalı rapor düzenlendiğini, bu tutara ilişkin yine faiz başlangıç tarihinin 14.12.2001 tarihinin esas alınmasının ve avans faizi hesaplanmasının da hukuka aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla faiz başlangıç tarihinin söz konusu Aralık ayı hakedişlerinin ödeme süresinin son günü esas alınmak suretiyle belirlenmesi gerektiğini, Tasfiye Halinde ... kayıtlarına göre firmalara yapıldığı belirtilen hakedişlerin ödeme tarihlerinin ve temerrüde düşürülüp düşürülmediğinin araştırılmadığını, sonuç olarak, Banka tarafından “Heyelan Önleme Giderlerine Katılım Payı” olarak talep edilen ödemenin; 2001/2202 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'na istinaden davacı Banka ile İdaremiz arasında 14.12.2001 tarihinde imzalanan Protokol'ün (4.3)/'üncü maddesi hükmü ile yukarıda değinilen Yargıtay 15. HD. 2004/5592 E. ve 2005/2815 K. sayılı kararı ile onanan 14.11.2005 tarihli Hakem Heyeti Kararı çerçevesinde; 14.12.2001 tarihinden sonra yapılan ve müvekkilinin % 50 mülkiyet payı üzerinden (437.225,42/2) 218.612,71.-TL'lik borçlanma tutarının müvekkili idarece kabul edildiğini, ancak, ... Projesi'ne ait devam eden inşaat uygulamaları ve giderler kapsamında müvekkili İdarece ödenen toplam 14.016.249.-TL'lik hakediş ödemelerinden müvekkili idareye devir edilmeyen 61 adet konuta isabet eden Banka payı üzerinden davacı Banka'nın müvekkili İdareye 649.388,06.-TL borcunun bulunduğunu, davacı Banka'ya yönelik bu borçlandırma işleminin, Banka'ya yazılan 28.12.2004 tarih ve 15761 sayılı yazılarının ve bu yazı ekinde yer alan 27.12.2004 tarih ve Seri-A, 376059 Sıra No'lu müvekkili idare faturası üzerinden yürütüldüğünü, bu nedenle, “Heyelan Onleme Giderlerine Katılım Payı” olarak davacı Banka'ya ödemede bulunulmadığını, ancak bilirkişi raporunda, bu husustaki beyanları dikkate alınmadan 281.669,71-TL (?) asıl alacak, 707.483,93-TL temerrüt faizi olmak üzere 989.153,64-TL alacak hesaplandığını, müvekkili idare adına ödendiği iddia edilen sigorta primi ve aidat tutarları yönünden; taraflar arasında imzalanan Protokolün özel hükümler başlıklı 4.3. Maddesi gereği müvekkilinin bu kalem alacağın tahsilinin mümkün olmadığını, yine davacı Bankanın Yüksek Planlama Kurulu Kararlarından kaynaklanan alacak taleplerinin de haksız olduğunu, Konut Edindirme Yardımı Hesaplarına olan borçlarına ilişkin davacı banka tarafından müvekkili İdareye yapılan ödeme taleplerine ilişkin olarak müvekkili İdare tarafından Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı'ndan alınan görüşe göre; “,..2000/T-28-KEY-I Özel Seri No'lu tahvile ilişkin ödenmeyen kupon ödemeleri ve anapara borcu dahil olmak üzere 112 Milyon TL tutarındaki toplam borcun 2010 yılından başlamak üzere yıllık eşit ödemeli 5 yıl vadede yapılması ve Tasfiye Halindeki ... A.Ş.'ye 2010 yılından önce bir ödeme yapılmaması gerektiği düşünülmektedir.” ifadesinin yer aldığını, Hazine Yardımı'nın müvekkili İdare hesaplarına KEY Tahvil Borcu'nun ödenmesine münhasır intikal etmesi sonrasında da, 112.439.719.-TL'lik tutarın davacı Banka'ya aktarılmasına yönelik müvekkili İdare işlemi; Ziraat Bankası'nın 08.02.2012 tarih ve F01357 Referans sayılı Dekontunda görüleceği üzere “... 10420 Tal. İst. 2004/T-31 Sayılı YPK Kararı ile belirlenen tahvil borcu" dekont açıklamasıyla davacı Banka'nın hesabına aktarılarak gerçekleştirildiğini, ne var ki bilirkişi raporunda, dosyaya sunulan dekontun değerlendirme konusu dahi yapılmadığını, diğer yandan, bilirkişi raporunun 13. sayfasında yer alan tablonun “KEY hesaplarından kaynaklanan alacaklar” bölümünde hesaplama hatalarının da bulunduğunu, gerek Yüksek Planlama Kurulu Kararları, gerekse Devlet Planlama Teşkilatı görüşü ile Maliye Bakanlığı tasarrufunda gerçekleştirilen iş ve işlemlerin; müvekkili idarenin KEY borçlanmasına yönelik genel değerlendirme çerçevesinin tümüyle amme intizamına yönelik olduğunu, bu nedenle, amme intizamına yönelik olarak değerlendirilmesi gereken müvekkili idare KEY borçlanmasına yönelik iddiaların dava konusu yapılmasının esasa ve usule aykırı olduğunu, kaldı ki; davaya konu edilmeye çalışılan borcun müvekkili idarece davacı Banka'ya ödendiğini, vadesi geldiği halde ödenmeyen KEY Tahvili ve Kupon bedelleri tutarı olarak 22.487.943,89- TL ile YPK Kararı ile yapılan ertelemenin dışında kalan KEY tahvili kupon bedellerinden kaynaklanan alacaklar tutarı olarak 32.013.878,36-TL talep edilmesinin de hukuka aykırı olduğunu, kök rapora itiraz edilmesi üzerine alınan ek raporda da itirazlarının karşılanmadığını, yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması istendiği halde mahkemece aynı heyetten 3. Ek rapor alındığını, müvekkilinin 3. Ek rapora itirazları, mevzuat ve protokol hükümleri değerlendirilmeksizin eksik inceleme ile karar verildiğini, kaldı ki davanın zamanaşımına uğradığını ileri sürerek açıklanan bu ve re'sen gözetilecek nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; KEY hesaplarından davalıya nakit olarak ödenen bedellerin iadesine ilişkin, Yüksek Planlama Kurulu Kararına istinaden davalı tarafından çıkarılan tahvillerden kaynaklı alacaklarının dayanağı olan tahvillerde ödemeye ilişkin açık ve kesin bir tarih belirlendiğini, gayrimenkullerin devrine ilişkin protokolde kesin bir tarih belirtilmiş olması itibarıyla, bu tarihlerde başka bir ihtara gerek kalmaksızın borçlunun temerrüde düştüğünü, kaldı ki, davaya konu bedellerin davalıdan talep edilmesine ilişkin yazışmaların mahkemeye ibraz edildiğini ve bu yazışmaların tamamına yakınının Davalı tarafından tebellüğ edildiğinin, bizzat davalı kayıtları ile doğrulanmış olup, temerrüde bağlı sonuçların dava tarihinden itibaren başlatılmasının hukuka aykırı olduğunu, bizzat davalı 07.03.2002 tarihli YK-63 sayılı yazıyı 15.03.2002 tarihinde tebellüğ ettiğini beyan ve kabul ettiğini, temerrütün en geç bu tarihten başlatılması gerektiğini, diğer yandan alacağın avans faiziyle tahsiline yönelik talepleri hakkında da Mahkemece gerekçe gösterilmeden yasal faiz uygulanması yönünde hüküm kurulduğunu, oysa müvekkili Banka tacir olup alacağın dayanağı Kanun, Bakanlar Kurulu Kararı da olsa işletme ile ilgili olduğundan, alacak hakkında ticari işlerde uygulanan faiz uygulanması gerektiğini, bu nedenle; KEY hesaplarından davalıya nakit olarak ödenen bedellerin iadesine ilişkin, Yüksek Planlama Kurulu Kararına istinaden davalı tarafından çıkarılan tahvillerden kaynaklı alacaklarımızdan Mahkemece Bilirkişi raporları doğrultusunda kabul edilen 22.487.923,88.-TL KEY taksit bedelinin; Dava tarihi itibarıyla 01 Ocak 2010 tarihinde vadesi geldiği halde ödenmeyen 11.243.961,94.-TL'sına bu tarihten; 01 Ocak 2011 tarihinde vadesi geldiği halde ödenmeyen 11.243.961,94.-TL'sına bu tarihten itibaren avans faizine hükmedilmesini; Yine YPK kararı ile yapılan ertelemenin dışında kalan ve Mahkemece kabul edilen 30.288.034,20.-TL tutarındaki KEY tahvili kupon bedellerine ilişkin ödenme tarihi de tahvilde belirlenmiş olup, her yılın Ocak ayının biri itibarıyla borçlunun borcu ödememesi nedeniyle temerrüde düştüğünün kabulü gerekmekte olup, bu alacağın ;
-2005 yılına ait olan 4.714.817,75.-TL'lik kısmı için ödeme/temerrüt tarihi olan 01.01.2006’dan itibaren;
- 2006 yılına ait olan 6.031.246,03.-TL'lik kısmı için ödeme/temerrüt tarihi olan 01.01.2007’dan itibaren;
- 2007 yılına ait olan 5.132.975,34.-TL'lik kısmı için ödeme/temerrüt tarihi olan 01.01.2008’dan itibaren;
- 2008 yılına ait olan 6.575.096,99.-TL'lik kısmı için ödeme/temerrüt tarihi olan 01.01.2009’dan itibaren;
- 2009 yılına ait olan 3.379.208,77.-TL'lik kısmı için ödeme/temerrüt tarihi olan 01.01.2010’dan itibaren;
- 2010 yılına ait olan 4.518.559,98.-TL'lik kısmı için ödeme/temerrüt tarihi olan 01.01.2011’dan itibaren avans faizine hükmedilmesini gerektiğini,
-2001/2202 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince, ‘bilanço değerleri karşılığında’ mülkiyetleri davalıya devredilen gayrimenkuller ile ilgili olarak taşınmazların yapımcı firmalarına Bankaca ödenen hakediş bedellerinin, taşınmazların yönetsel giderleri ve güvenliği ile ilgili yapılan masrafların Mahkemece kısmen kabul edilerek büyük bir kısmının reddedilmesi hukuka ve nesafet kurallarına aykırı olduğunu, devrin dayanağı Bakanlar kurulu Kararı gereğince 12.833.485,45.-TL hakediş ödemesi ve 699.031,58.-TL aidat, sigorta ödemelerinin tamamının gayrimenkullerin bilanço değerlerinin tespitinde maliyet hesaplarına dahil edilmesi gerektiğinden, bu bedellerin 14.12.2001 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiğini, 243/1 No’lu parseldeki heyelan riskinin bertaraf edilmesi için Müvekkil Banka tarafından sarfedilen 1.225.706,00.-TL’nin dahi kısmen kabulünün doğru olmadığını, mülkiyeti devredilen taşınmazlar ve üçüncü kişiler yönünden heyelan riski oluşmasına rağmen, davalı İdare tarafından bu riskin önlenmesi için önlem alınmadığını, müvekkili Banka, davalıya devretmiş olmakla birlikte kamu adına prestijli bir proje olan ... Projesi kapsamında, üçüncü kişiler için hayati tehlike oluşturacak olan bu durumun engellenmesi için bekleme riskini göze alamadığını ve davalının onayı dahilinde, onun adına ve hesabına olarak heyelan riskinin önlenmesini sağladığını, inşaatın yapımı sırasında davalı ile sürekli mutabakat kurulduğunu ve yapım bedeli davalıdan müteaddit defalar talep edildiğini, davalı İdare ile Banka arasındaki hukuki ilişki (ortak/paydaş) ilişkisi olmadığını, devir ile birlikte Projenin sahibi olan Davalı tarafından yapılmayan işin müvekkili tarafından yapıldığını, müvekkili bankanın bu tarihte arsa sahibi/paydaşı veya herhangi bir konutun sahibi olmadığını, bu durumda davalının diğer arsa paydaşları gibi değerlendirilmesinin ve bu harcamalardan kısmen sorumlu tutulmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, bu nedenle Müvekkil Banka tarafından sarfedilen 1.225.706,00.-TL’nin, bu işle ilgili kesin hesap tarihi 08.01.2003’ten itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini ileri sürerek açıklanan bu ve re'sen gözetilecek nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava, 28/03/2001 tarih ve 2001/2202 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden davacı banka ile davalı idare arasında imzalanan 14.12.2001 tarihli protokol ile davalı idareye devredilen taşınmazlardan kaynaklanan yapımcı firmalara ödenen hakediş bedelleri, ... parsele ilişkin harcamalar, ... adına ödenen sigorta primi ve aidat tutarları ile Yüksek Planlama Kurulu kararlarından kaynaklanan vadesi geldiği halde ödenmeyen KEY tahvili ve kupon bedelleri tutarları ve YPK kararı ile yapılan ertelemenin dışında kalan KEY tahvili kupon bedellerinin, devirden sonra davacı tarafından ödendiği iddia olunarak bu ödemelerin davalıdan rücuan tahsili istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Öncelikle davalı vekilinin zamanaşımı def'i değerlendirildiğinde; dava dilekçesi davalı idareye 27.02.2012 tarihinde tebliğ edilmiş olup davalı vekili tarafından cevap süresinde verilen 05.03.2012 tarihli dilekçe ile cevap süresinin uzatılması talep edilerek iş bölümü itirazında bulunulmuş, ilk derece mahkemesince 06.03.2012 tarihli ve 2011/664 Esas sayılı ara kararla cevap süresinin 1 ay uzatılmasına karar verilmiş, bu ara karar davalı idareye 29.03.2012 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı vekili 11.04.2012 havale tarihli dilekçe ile cevaplarını ve ilk itirazlarını sunmuştur. Dava dilekçesi muhabere yoluyla İstanbul 27. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne 08.12.2011 tarihinde usulüne uygun olarak açılmıştır. Davacı Tasfiye Halinde ... AŞ harçtan muaf olduğundan harç yatırmadan davayı açmıştır. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan TBK'nın 146. Maddesi gereği sözleşmeden doğan borç ilişkilerinde geçerli olan 10 yıllık zamanaşımı süresinin davanın açıldığı 08.12.2011 tarihi itibarıyla dolmadığı anlaşılmış olmakla davalı vekilinin zamanaşımı def'inin reddine karar vermek gerekmiştir.
Dava konusu 2001/2202 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesinin 1.maddesinde;"... A.Ş. nin bankacılık faaliyetleri dışında kalan mal varlıkları ve bu konuda faaliyet gösteren iştiraklerindeki hisse payları ve ticari gayrimenkulleri ile ihtiyaç fazlası gayrimenkulleri tüm hak ve yükümlülükleri ile bilanço değerleri üzerinden Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devredilmiştir.... A.Ş.'nin bankacılık ve bankacılık dışı faaliyetlerinde müştereken kullanılan menkul,gayrimenkul,araç,gereç ve malzemelerinin dağılımı ... A.Ş. İle ... arasında yapılacak protokolle belirlenir." hükmü uyarınca taraflar arasında imzalanan 14/12/2001 tarihli Protokolün 3.maddesinde,"Banka tarafından Kararname gereği devri öngörülen varlıkların değeri, adetleri, mülkiyet bilgileri ve nitelikleri ilişik(Ek-2) listesinde verilmiştir.
Devir konusu varlıkların bilanço değeri 1.293.577.000.445.980 TL.. olup bu bedel karşılığında ... 2001/T-27 nolu Yüksek Planlama Kurulu Kararında(Ek-3) belirlenen koşullarla Borçlanma Senedi ihrac ederek BANKA'ya teslim edecektir.",
4.3.maddesinde,"Devre konu mal varlığı, hisse payları menkul ve gayrimenkullerle ilgili olarak devir tarihinden(iş bu protokolün imzlandığı tarih) önceki tüm iş ve işlemlerin sorumluluğu ve hakları Tasfiye Halinde ... Anonim Şirketi'ne, devir tarihinden(iş bu protokolün imzalandığı tarih) sonraki tüm iş ve işlemrin sorumluluğu ve hakları ...'na aittir.Bu kapsamda devir tarihinden önce ödenmesi gerekipte ödenmeyen borçların sorumluluğu tasfiye halinde ... Anonim Şirketi'ne ait olup yine bu kapsamdaki borç ve taleplerle ilgili hukuki işlemler Tasfiye Halinde ... Anonim Şirketi tarafından yürütülecektir." düzenlemelerine yer verilmiştir. Şu halde protokoldeki bu özel düzenlemeden de açıkça anlaşılacağı üzere, davacı banka ancak devredilen mal varlığı değerleriyle ilgili 14.12.2001 tarihli protokol tarihinden sonra doğmuş borç ve yükümlülüklerden dolayı davalı idareden alacak talebinde bulunabilecek, bu tarihten önceki borç ve yükümlülükler ise davacı bankaya ait olacaktır.
İlk derece mahkemesince yargılama sırasında alınan bankacılık işlemleri konusunda uzman ... tarafından düzenlenen 08.11.2013 tarihli bilirkişi heyeti kök raporunda;
1-Heyelan önleme giderlerine katılım payı olan 1.225.706.-TL tutarındaki talebi yönünden; ... A.Ş.nin bankacılık faaliyetleri dışında kalan ve davalı kuruma devir olunan gayrimcnkullerden ... projesi ... ada ve 56 yolunda aşırı yağışlar nedeniyle oluşan toprak kaymasının önlenmesi amacıyla ödendiği iddia olunan hakediş bedellerinin ödenmesiyle ilgili olarak Bankanın Uygulama ve Kontrol Daire Başkanlığına adına Daire Başkanı tarafından Mali ve İdari İşler Daire başkanlığına gönderilen; 22.01.2003/26 tarih ve sayılı yazıda; ... ... ada heyelan önleme projesine ait müteahhit firma ... ve İnş.A.Ş. yükleniminde yapımı sürdürülen heyeları önleme inşaatı işinin kesin hesabına dayalı 5 nolu kesin hak edişe ait KDV dahil 1.444.320,00 TL tutarın yüklenici firma ... ve İnş. AŞ'ye ödenmiş olduğunun belirtildiği ve yazı ekinde 08.01.2003 tarihli 1.444.320,00 TL tutarlı olan da dahil olmak üzere toplam 5 adet kesin hak ediş raporunun dosyaya sunulduğu, Davacı banka tarafından ise bu tutarın diğer malikleree ödenmeyen 1.225,706,00 TL lik bölümünün 243/1 parselde yapılan iyileştirme nedeniyle gayrimenkulun 94 50 hissesini kanuni devir yoluyla alan davalı kurumca kesin hesap tarihi olan 08.01.2003 tarihinden itibaren işleyecek gecikme (avans) faizi ile birlikte ödenmesi talep edildiği 5. numaralı kesin hakediş tarihinin ise 08.01.2003 olarak görüldüğü, Davalı kurum tarafından isc, diğer arsa maliklerince hazırlanarak, idarelerine sunulan paylaşım listelerinde", 243/1 no'lu parsel değerlendirilme kriterlerinde; yapılan iyileştirme imalatının dikkate alınmadığı, söz konusu parsel değerlendirme kriterlerinde “ÖA3 (Önlem Şartlı Alanlar)” olarak değerlendirildiği dolayısıyla, yapılan paylaşımda iddia edilen kazanılmış değerin dikkate alınmadığını, heyelan önleme bedellerine katılım payına ilişkin olarak Yargıtay 15. HD. 2004/5592 E., 2005/2815 K. sayılı kararı ile onanan 14.11.2005 tarihli Hakem Heyeti Kararında, vekaletsiz iş görme hükümlerine göre karar verildiğinden ve vekaletsiz iş görenin Tasfiye Halinde T. ... A.Ş. olduğuna, vekaletsiz iş görme sonucu Bankanın -yazınızda ileri sürüldüğü gibi 225.706.-TL değil- zorunlu ve faydalı masrafları talep edebileceğine, zorunlu ve faydalı masraflar tutarının ise 437.225,42 TL olduğuna karar verildiğinden, idarenin vekaletsiz iş gören Bankaya karşı diğer paydaşlar gibi sadece faydalı ve zorunlu masraflar oranında sorumluluğu olabileceği ve bu çerçevede de, söz konusu taşınmaz üzerinde idarenin %50 payı bulunduğundan, Tasfiye Halinde ... A.Ş.'nin talebinin aksine İdarenin ödemekle yükümlü olduğu tutarın 218.612,71 TL (437.225,42-2) olduğu, şeklinde davalı idare tarafından itirazda bulunulduğu, olayın hakem heyeti tarafından incelenip sonuçlandırıldığı ve karar da Yargıtay taralından onandığına göre davalı kurumun borç tutarının 218.612,71 YTL olduğuna ilişkin iddiasının haklı olduğunun düşünüldüğü, aksi bir düşünce halinde ise davacının talep ettiği 1.225.206,00 YTLye 08.01.2003 tarihinden itibaren değişen oranda avans faizi uygulanmak suretiyle tahsilinin gerektiği,
2-... projesi ile ilgili olarak yapımcı firmalara ödenen hakediş bedelleri tutarı olan 12.833.485,45 TL lik ödeme ilc ilgili talep yönünden; Yine 2001/2202 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereği imzalanan protokol ile davalı kuruma devri gerçekleşmiş olan konutlarla ilgili olarak, 28.09.2001 tarihi itibariyle devir maliyeti tespit edildikten sonra, mevcut sözleşmeler ve protokoller doğrultusunda gerek müteahhit firmalara ait, gerek kontrollük teşkilatına ait, gerekse projeye ilişkin diğer harcamaların bankaca davalı adına ilgililerine ödendiği ve bu kapsamda yapılan “harcama toplamı 12.833,485,45 TL hakediş bedelinin davalı idareden faiziyle birlikte iadesinin talcp edildiği, hakediş bedellerine ilişkin tüm faturalar davacının sunduğu klasör içerisindeki delil listesinde yer almakta olup 4 nolu listede fatura toplamının 12.343.534,54 TL ayrıca 5 nolu listede 692,511,07 TL olup böylece tüm hakkediş bedelleri toplamının 13.036.045,61 TL olduğu, bu tutardan kurumdan yapıları 202.560,16 TL tahsilat mahsup edilerek kalan 12,833.485,45 TL ye ilişkin her bir ödemenin yapıldığı tarihlerinden itibaren gecikme (avans) faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği, ... projesi ile ilgili olarak yapımcı firmalara ödenen hakediş bedellerinin bilirkişi raporunun 7. Sayfasındaki tabloda belirtildiği gibi 12.343.534,54 TL olduğu, ... projelerinde meydana gelen hasarların giderilmesi amacıyla yapılan harcama tutarlarının da 692.511.070,983 TL olduğu, böylece davacı bankanın talep ettiği 4 nolu listedeki 12.343.534,54 TL ile 5 nolu listedeki tutarın 692.511,07 TL olup iki listedeki hakediş bedelleri toplamının 13.036.045,61 TL olduğu, bu tutardan kurumdan yapılan 202.560,16 TL tahsilat mahsup edildiğinde kalan tutarın 12.833.485,45 TL olup davacının talep ettiği tutar ile örtüştüğü, bu talep karşısında davalı idarenin cevabının ise, dava dilekçesine konu istihkak ödemelerine ilişkin Aralık ayı içindeki 14.12.2001 protokol tarihinden sonraki 17 gününe isabet eden %54,83 oranında tutarın idarece ödeneceği hususunun 19.02.2002 tarih ve 816 sayılı yazı ile bankaya bildirildiği banka tarafından bu nitelikteki enterpolasyon yolu ile olan ödeme işlemine herhangi bir itirazda bulunulmadığı ve ... İns, ve Tic. A.Ş., ile ... San, A.Ş.'nin hakedişlerinin belirlenen oranda İdare adına fatura edilerek ödemesinin yapıldığı, Banka tarafından ise talep edilen hakediş ödemelerinde, anılan yüklenici firmalara Protokolün imza tarihi itibariyle Aralık ayının 14 gününe isabet cden tutarların da yer aldığı, oysa Protokolün imza tarihinin öncesine isabet eden 14 günlük anıları firma hakedişlerine bağlı faturaların Banka adına düzenlenerek ödemesinin gerçekleştiği, Protokolün imza tarihinin sonrasına ait 17 günlük anılan firma hakedişlerine bağlı faturaların da İdare adına düzenlenerek ödemelerinin gerçekleştirildiği şeklinde olduğu, davacı bankanın yukarıdaki talebine bağlı 2001/Aralık ayı hakedişlerinin 14 günlük tutarının davacı bankaya 17 günlük tutarının ise davalı kuruma ait olup her iki rakamın 31 günlük süre içindeki oranının ise 14 gün için % 45,17 (14x100/31- 44 45,17) 17 günlük süre için ise %54.83 olarak bulunduğu, bu durumda davacı bankanın Aralık ayına ilişkin ödediği faturalar nedeniyle davalı idareden talep edebileceği miktarın yapılan hesaplamasında; Aralık ayına ilişkin ödenen hakediş tutarının toplam 1.064,433,51 TL olduğu, davalı kurumun ise bu ödemenin %54,83 oranına tekabül eden 583.628,89 TL bölümünden sorumlu olduğu, sorumluluk tutarından tahsil edildiği bildirilen 202.560,16 TL tutarın mahsubuyla talep edilebilecek tutarın 381.068,73 TL olarak bulunduğu, bu tutara 14.12.2001 protokol tarihinden 16.12.2011 dava tarihine kadar değişen oranda avans faizi uygulanmak surctiyle yapılan hesaplama sonunda, 381.068,73 TL anapara, 11.248.196,24 TL faiz ve toplam 11.629.264,97 TL olduğu, 381.068,73 TL değişen oranda avans faizi uygulanıp bu tarihe kadar hesaplanan 11.248.196,24 TL faiz eklenmek suretiyle ayrıca dava tarihinden sonra varsa yapılmış tahsilatlar gözetilmek suretiyle tahsilinin gerektiği, belirtilmiş olup bilirkişi raporundaki yapılan hesaplama taraflar arasındaki protokolün 4.3 maddesine de uygun bulunmuştur.
3) Aidat, sigorta ve diğer ödemeler tutarı 699.031,58 TL yönünden; davacı banka tarafından davalı idareye devredilen gayrmenküller ile ilgili olarak devir sonrası, Bankaca idare adına ödenen sigorta primi ve aidat tutarlarının detayının rapora ekli tabloda belirtildiği (Ek.1), her bir ödemenin yapıldığı tarihten itibaren dava tarihine kadar yapılan hesaplama sonunda toplam borcun, anapara 570.444,50 TL, faiz 2.500.896,58 TL olmak üzere toplam 3.071.341,08 TL olduğu, anaparaya değişcn oranda avans faizi uygulanıp bu tarihe kadar hesaplanmış tabloda görülen 2.500.896,58 TL faiz ilave edilmek ayrıca dava tarihinden sonra varsa yapılmış tahsilatlar gözetilmek suretiyle tahsilinin gerektiği,
4-Vadesi getdiği halde ödenmeyen KEY Tahvili ve Kupon Bedelleri 22.487,943,89 TL Yüksek Planlama Kurulunca alınan 17.07.2000 tarihli ve 2000T-28 sayılı karar yönünden; “...'nin Konut Edindirme Yardımı Hesaplarına olan borcunun tahvil olarak ödenmesiyle ilgili olarak ... (...) Başkanlığının 08.06.2000 tarih ve 3188 saylı yazısı dikkate alınarak; 2985 ve 3320 sayılı kanunlar, 412 sayılı Kanun İlükmünde Karamame ve 27.08. 1990 tarih ve 90T-65 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Karan çerçevesinde, ... ... tarafından 329.136.006 ECU karşılığı ihraç edilen ve Konut Edindirme Yardımı Hesaplarında yer alan 05.03.1996 tarih ve 96T-27 sayılı karar ile Türk Lirasma dönüştürüldükten sonra 01.01.2000 tarihi itibariyle 61.106.849.315.069 TL'ye ulaşan borç tutarının 01.01.2000 tarihinden başlamak üzere beş yıl vadeli Devlet İstatistik Enstitüsü taramadan faiz ödeme tarihinde açıklanan en son Tüketici Fiyat Endeksi oranının esas alınması suretiyle yılda bir faiz ödemeli (01.01.2001'den başlamak üzere) tahvil ihraç edilerek ödenmesine karar verilmiştir.” denildiği, Yüksek Planlama Kurulu'nca alınan 04.11.21X4 tarihli ve 2004/T -31 sayılı karar“ ...'nın 7.5.2004 tarih ve 4301 sayılı yazısı dikkate alınarak: ... tarafından 01.01.2000-tarihinde ... A.Ş. lehine ihraç edilen 2000/7-28-KEY-I özel seri nolu, TRGO10105116 tanımlı, 5 (beş) yıl vadeli, Tüketici Fiyat Endeksi üzerinden yılda bir kupon ödemeli tahvile ilişkin vade sonu itibariyle kupon ödemeleri ile birlikte oluşan toplam ödemenin, Ocak 2005' ten itibaren beş (5) yıl ödemesiz, geri ödeme başlangıcının Ocak 2010 olmak üzere, yıllık eşit ödemeli olarak, toplam, ön (10) yıl vadede yapılmasına karar verilmiştir” denildiği, Buna göre ... A.Ş. lehine ihraç edilen 2000/7-28-KEY-İ özel seri nolu TRG0O10105116 tanımılı S (beş) yıl vadeli, TÜFE üzerinden yılda bir kupon (faiz) ödemeli tahvile ilişkin vade sonu itibariyle kupon ödemeleri ile birlikte oluşan toplam ödemenin, Ocak 2005 'ten itibaren 5 (Beş) yıl ödemesiz geri ödeme başlangıcının Ocak 2010 olmak üzere, yıllık eşil taksitlerle ödemeli olarak, toplam on (10) yıl vadede yapılmasının Yüksek Planlama Kurulunun 04.11.2004 tarih 2004/T-31 sayılı kararı ile uygun görüldüğü, bu karara uygun olarak 61.108.849,00 TL olan tahvil anapara bedeline 2001-2010 yıllarındaki önceki yılın aynı ayına göre TÜFE oranında faiz uygulanıp her yıl için faiz miktarının hesaplanması halinde, bilirkişi raporunun 11. Sayfasındaki tabloda görüleceği üzere 2004 yılı sonu itibariyle 4 yıllık (2001, 2002, 2003 ve 2004 yılları faiz ödemcleri) faiz tutarının 51.332.870,14 TL olduğu, işlemiş olan bu faize 61.106.849,00 TL anapara ilave edildiğinde ertelenen toplam alacak tutarının (Kurumun borcunun ) 112.439.619,14 TL olarak bulunduğu, Yüksek Planlama Kurulunun 04.11.2004 tarih ve 2004/T-31 sayılı kararı gereği bu borcun ilk iki taksiti toplamı olan 22.487.943,89 TL'nin (11.243.961,91 x 2) Ocak 2010 ve Ocak 2011 tarihinde ödenmesi gerektiği, YPK kararı ile yapıları ertelemenin dışında kalan KEY tahvilinin anapara bedeline tahakkuk ettirilen 2005, 2006, 2007,2008,2009 yılı kupon bedellerine 2010 yılı kupon bedeli de ilavc edilerek (YPK kararı ile ertelenen kupon bedelleri kapsamına girmeyen) faiz toplamının ise 30.288.034,20 TL olarak hesaplandığı, ödenmeyen iki taksit bedelinden 1.taksit tutarı 11.243,961,00 TL ye 01.01,2010 tarihinden, 2. taksit tutarı olan 11.243,961,00 TL ye ise 01.01.2011 tarihinden itibaren 30.288.034,20 TL kupon bedeline ise 01.01.2010 tarihinden itibaren, böylece 01.01.2016 tarihinde ödenecek olan 41.531,995,00 TL ile 01.01.2011 tarihinde ödenecek olan 11,243.961,00 TL ye dava tarihine kadar değişin orunda avans faizi uygulanmak suretiyle yapılan hesaplama sonunda; 113.881.805,00 TL anapara, 32.169.970,00 TL faiz, toplam 146.051,775,00 TL belirlendiği, 113.881.805,00 TL anaparaya değişen oranda avans faizi uygulanıp bu tarihe kadar 32.169.970,00 TL faiz ilave edilmek ayrıca dava tarihinden sonra yapılmış tahsilatlar gözetilmek suretiyle tahsilinin gerektiği, dava tarihi itibarıyla davalı kurumun davacı bankaya toplam 161.741.534,69 TL borçlu olduğu, 54.007.757,94 TL anaparaya değişen oranda avans faizi uygulanıp bu tarihe kadar hesaplanmış tabloda görülen 46.626.546,75 TL faiz ilave edilmek ayrıca dava tarihinden sonra varsa yapılmış tahsilatlar gözetilmek suretiyle tahsilinin gerektiği, belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin itirazı üzerine alınan 10/02/2015 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda; heyelan önleme bedelleri ile ilgili olarak belirlenen 281.676,71 TL'ye davalı idarenin ödemesi gereken 08.01.2003 tarihinden itibaren avans faizi uygulanarak yapılan hesaplama sırasında oran tarih ve tutarlarının 3095 sayılı Kanunun 2/2 maddesine uygun olmadığı anlaşıldığından, yapılan hesaplamaya göre temerrüt faizi alacağının 772.470,76 TL olduğu, toplam alacağın 1054.147,47 TL belirlendiği, ... Projesine ilişkin yapımcı firmalara ödenen hakediş bedelleri ile ilgili olarak davacı tarafından talep edilebilecek olan alacağın kök raporda belirlendiği üzere 381.068,73 TL'ye protokol tarihi 14.12.2001 tarihinden itibaren avans faizi uygulanarak yapılan hesaplama sırasındaki oran ve tarihlerin 3095 sayılı Kanunun 2/2 maddesine uygun olmadığı anlaşılmış olmakla doğru yapılan değişen oranlarda avans faizi üzerinden hesaplamaya göre 1.321.916,84 TL temerrüt faizi, toplam 1.702.985,57 TL olduğu, ayrıca varsa dava tarihinden sonra yapılan tahsilatların da gözetilmesi gerektiği, aidat, sigorta ve diğer ödemelere ilişkin alacak tutarı 699.031,58 TL olduğu halde raporda 570.444,50 TL olarak belirlendiği rapor ekindeki liste ile delil listeleri karşılaştırıldığında bir farklılık görülmediği halde arasında 128.587,08 TL farkın tapaj hatasından kaynaklandığının düşünüldüğü, rapor ekinde sunulmuş bulunan tabloda anapara toplam 572.758,88 TL olması gerekir iken hatalı toplama sonucunun 570.444,50 TL olarak toplandığının saptandığı, her bir ödemenin yapıldığı tarihten itibaren dava tarihine kadar yapılan hesaplama sonunda toplam borcun 572.758,88 TL, 2.506,61 TL faiz, 575.265,49 TL toplam alacağın bulunduğu, sonuç olarak asıl alacağın toplamda 54.007.757,90 TL işlemiş faizin 22.145.737,07 TL olduğu belirlenmiştir.
Ek rapora yönelik taraf itirazları karşılanmak üzere aynı bilirkişi heyetinden alınan 04/12/2015 tarihli 2. Ek ve itirazlar üzerine alınan 15.11.2016 tarihli 3. ek raporda; davacı alacağı olarak heyelan önleme giderlerine katılım payına ilişkin 218.612,71 TL asıl alacak 08.01.2003 tarihinden dava tarihi 16.12.2011 tarihine kadar işlemiş avans faizi alacağı 599.539,28 TL faiz olmak üzere toplam 818.151,99 TL, ... projesiyle ilgili olarak yabancı firmalara ödenen hakediş bedelleri 381.068,73 TL anapara dava tarihine kadar işlemiş avans faizi alacağı 1.321.916,84 TL faiz toplamı 1.712.985,57 TL, aidat sigorta ve diğer ödemeler tutarı 572.758,88 TL anapara 2.506,61 TL dava tarihine kadar işlemiş avans faizi alacağı olmak üzere toplam 575.265,49 TL, vadesi geldiği halde ödenmeyen KEY tahvili ile tahvil fon bedelinden dolayı 52.775.976,00 TL anapara, vadeden dava tarihine kadar avans faizi işletilerek hesaplanan 26.616.054,51 TL faiz olmak üzere toplam 79.392.230, 69 TL olduğu, ceman toplam alacağın anapara alacağının 53.948.416,32 TL işlemiş faiz alacağı ile birlikte toplam 82.488.433,35 TL olduğu belirtilmiştir. Ne var ki 15.11.2016 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu alacak kalemleri olarak hesaplanan ve belirtilen alacaklar toplamı 53.948.416,32 TL olarak yanlış hesaplanmış hükme de yanlış hesaplanan işbu toplam alacak esas alınmıştır. Şöyle ki işbu raporda alacak kalemleri toplamı sonuç olarak 218.612,71 +381.068,73 TL+ 572.758,88 TL +22.487.942,00 TL+30.288.234,20 TL= 53.948.616,5 TL olması gerekirken hükme esas alınan işbu raporda ve dolayısıyla hükümde toplam hatası yapılarak 53.948.416,32 TL alınmıştır. Bu durumda eksik hesaplanan toplam alacak yönünden de davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.
Uyuşmazlık, 28/03/2001 tarih ve 2001/2202 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden davacı banka ile davalı idare arasında imzalanan 14.12.2001 tarihli protokol ile davalı idareye devredilen taşınmazlardan kaynaklanan yapımcı firmalara ödenen hakediş bedelleri, ... parsele ilişkin harcamalar, ... adına ödenen sigorta primi ve aidat tutarları ile Yüksek Planlama Kurulu kararlarından kaynaklanan vadesi geldiği halde ödenmeyen KEY tahvili ve kupon bedelleri tutarları ve YPK kararı ile yapılan ertelemenin dışında kalan KEY tahvili kupon bedellerinin, davalıdan rücuan tahsil edilip edilemeyeceği, bu ödemelerden protokol hükümlerine göre kimin sorumlu tutulacağı ve varsa rücuya esas alacakların miktarları noktasında toplanmaktadır.
İlk derece mahkemesince hükme esas alınan 04/12/2015 ve 15/11/2016 tarihli bilirkişi heyeti ek raporlarında 28/03/2001 tarih ve 2001/2202 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile bu karara istinaden davacı banka ile davalı idare arasında imzalanan 14.12.2001 tarihli protokol hükümleri dikkate alınarak yapılan hesaplamalar Dairemizce, objektif, ayrıntılı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş, davalı vekilinin tüm davacı vekilinin öteki istinaf sebeplerinin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
Diğer taraftan dava konusu alacak kalemlerinin HMK'nin 117. Maddesi anlamında vadelerinin belirli ya da belirlenebilir nitelikte oldukları halde ilk derece mahkemesince vade tarihlerinden itibaren faize hükmedilmeyip dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi doğru olmadığı gibi esasen tacir olan davacı hakkında TTK'nın 19/1 maddesindeki ticari iş karinesi ve aynı Yasa'nın 8. Maddesi hükmü gereği davacı tacirin ticari işlerde avans faizi talep edebileceği gözetilmeksizin ilk derece mahkemesince yasal faize hükmedilmesi doğru görülmemiş, bu sebeplerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir. Bu durumda dava konusu toplam 53.948.616,5 TL alacak kalemlerinden; a) heyelan önleme giderleri olarak belirlenen 218.612,71 TL asıl alacağa 08.01.2003 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi, b) ... Projesi ile ilgili olarak yapımcı firmalara ödenen hakediş bedeli alacağı olarak belirlenen 381.068,73 TL alacağa protokol tarihi 14.12.2001 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans, c) toplam 572.758,88 TL aidat, sigorta ve diğer ödeme bedeller için 08.11.2013 tarihli bilirkişi heyeti kök raporu ekinde tabloda belirlenen ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ve d) vadesi geldiği halde ödenmeyen KEY Tahvili ve Kupon Bedelleri yönünden ise; i) Yüksek Planlama Kurulu Kararına istinaden davalı tarafından çıkarılan tahvillerden kaynaklı 22.487.942,00.-TL KEY taksit bedelinin; 01 Ocak 2010 tarihinde vadesi geldiği halde ödenmeyen 11.243.971,00.-TL'sına bu tarihten; 01 Ocak 2011 tarihinde vadesi geldiği halde ödenmeyen 11.243.971,00.-TL'sına bu tarihten itibaren avans faizine, ii) yine YPK kararı ile yapılan ertelemenin dışında kalan ve Mahkemece kabul edilen 30.288.234,18.-TL tutarındaki KEY tahvili kupon bedellerine ilişkin bu alacağın ;
-2005 yılına ait olan 4.714.817,75.-TL'lik kısmı için ödeme/temerrüt tarihi olan 01.01.2006’dan itibaren;
- 2006 yılına ait olan 6.031.246,00.-TL'lik kısmı için ödeme/temerrüt tarihi olan 01.01.2007’dan itibaren;
- 2007 yılına ait olan 5.132.975,34.-TL'lik kısmı için ödeme/temerrüt tarihi olan 01.01.2008’dan itibaren;
- 2008 yılına ait olan 6.575.097,00.-TL'lik kısmı için ödeme/temerrüt tarihi olan 01.01.2009’dan itibaren;
- 2009 yılına ait olan 3.379.208,77.-TL'lik kısmı için ödeme/temerrüt tarihi olan 01.01.2010’dan itibaren;
- 2010 yılına ait olan 4.454.889,32.-TL'lik kısmı için ödeme/temerrüt tarihi olan 01.12.2011’dan itibaren avans faizine hükmedilmesine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin öteki istinaf başvuru sebeplerinin esastan reddine, davacı vekilinin, toplam alacağın miktarına, dava konusu alacak kalemlerine işleyecek faizin türü ve faiz başlangıç tarihleri yönünden istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile duruşma açılmasına gerek görülmeksizin ilk derece mahkemesince verilen karar HMK'nın 353/1-b-2. Maddesi gereği kaldırılarak davanın esası hakkında yeniden aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A)1-İstinafa başvuran davalı vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-İstinafa başvurusunda haksız çıkan davalı idare harçtan muaf olduğundan başvuru ve karar harcı alınmasına yer olmadığına, başlangıçta alınan 121,30 TL istinaf başvuru harcı karar kesinleştiğinde ve talep halinde kendisine iadesine,
3-İstinaf aşamasında yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına, varsa kullanılmayan gider avansının istek halinde kendisine iadesine,
B)1-İstinafa başvuran davacı vekilinin öteki istinaf sebeplerinin esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvuru sebeplerinin KISMEN KABULÜNE,
2-Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06.12.2018 tarihli ve 2011/664 Esas-2018/1000 Karar sayılı Kararının hüküm altına alınan alacaklara işleyecek faiz türü ve başlangıç tarihleri yönünden HMK'nın 352/1-b-2. Maddesi gereği KALDIRILMASINA,
C) 1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
Toplam 53.948.616,5 TL alacağın;
a) Heyelan önleme giderleri olarak belirlenen 218.612,71 TL asıl alacağa 08.01.2003 tarihinden;
b) ... Projesi ile ilgili olarak yapımcı firmalara ödenen hakediş bedeli alacağı olarak belirlenen 381.068,73 TL alacağa protokol tarihi 14.12.2001 tarihinden;
c)aidat, sigorta ve diğer ödeme bedelleri için toplam 572.758,88 TL alacağa 08.11.2013 tarihli bilirkişi heyeti kök raporu ekinde tabloda belirlenen ödeme tarihlerinden;
d) vadesi geldiği halde ödenmeyen KEY Tahvili ve Kupon Bedelleri yönünden ise; i) Yüksek Planlama Kurulu Kararına istinaden davalı tarafından çıkarılan tahvillerden kaynaklı 22.487.942,00.-TL KEY taksit bedelinin; 1-11.243.971,00.-TL'sına 01.01.2010 tarihinden,
2-11.243.961,94.-TL'sına 01.01.2011 tarihinden;
ii) YPK kararı ile yapılan ertelemenin dışında kalan 30.288.234,18.-TL tutarındaki KEY tahvili kupon bedellerine ilişkin bu alacağın ;
-2005 yılına ait olan 4.714.817,75.-TL'lik kısmı için ödeme/temerrüt tarihi olan 01.01.2006’dan itibaren;
- 2006 yılına ait olan 6.031.246,00.-TL'lik kısmı için ödeme/temerrüt tarihi olan 01.01.2007’dan itibaren;
- 2007 yılına ait olan 5.132.975,34.-TL'lik kısmı için ödeme/temerrüt tarihi olan 01.01.2008’dan itibaren;
- 2008 yılına ait olan 6.575.097,00-TL'lik kısmı için ödeme/temerrüt tarihi olan 01.01.2009’dan itibaren;
- 2009 yılına ait olan 3.379.208,77.-TL'lik kısmı için ödeme/temerrüt tarihi olan 01.01.2010’dan itibaren;
- 2010 yılına ait olan 4.454.889,32.-TL'lik kısmı için ödeme/temerrüt tarihi olan 01.12.2011 tarihinden,
İtibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Taraflar harçtan muaf olduğundan harçla ilgili karar verilmesine yer olmadığına,
3-Yargılamada vekil ile temsil olunan davacı yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davada kabul edilen kısım yönünden hesap ve takdir olunan 843.486,17 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Yargılamada vekil ile temsil olunan davalı yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesap ve takdir olunan 457.114,29 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarfedilen 117,00 TL posta gideri ve 2.250,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.367,00 TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre (%77,90) 1.843,90 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından sarfedilen 32,00 TL posta giderinin kabul ve red oranına (%22,1) göre 7,07 TL nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, artan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
7-HMK 333 Maddesi gereğince gider/delil avansının artan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
D) 1-İstinafa başvuran davacı harçtan muaf olup istinaf karar harcı alınmadığından iadesi için hüküm kurulmasına yer olmadığına,
2-İstinafa başvuran davacı tarafından yapılan 302,00 TL istinaf giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucundaHMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.06/12/2023

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.

Full & Egal Universal Law Academy