T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2024/1177 Esas - 2025/175 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/1177
KARAR NO: 2025/175
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ:ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/06/2024
NUMARASI:2024/351 Esas 2024/509 Karar
DAVACILAR :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz
DAVA TARİHİ: 16/04/2024
KARAR TARİHİ: 28/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 28/02/2025
Taraflar arasındaki ticaret sicil memurunun kararına itirazı istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle dava da karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen hükme karşı davacılar vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; mahkemenin 2024/288 sayılı dosyasında 01/04/2024 tarihli dilekçe ile asli müdahale talebinde bulunduklarını, başvuru harcı yatırılmadığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiğini, başvuru harcı yatırmak için mahkeme kalemine geldiklerinde ön büroya yönlendirdiklerini, ön büronun ise dosyada taraf olmadıkları için başvuru harcını alamadığını, mahkeme kaleminin müdahillik talebinin kabulüne karar verilmediğinden taraf kaydetme yapmadığını, bu durumda harcı yatıramadıklarını, bu sebeple bu davayı açmak zorunda kaldıklarını, asıl dava olan 2024/288 sayılı ... tarafından açılan davadan haricen haberdar olduklarını, şirkette pay sahibi oldukları için bu davadan etkileneceklerini belirterek mahkemenin 2024/288 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, asli müdahale talebinin kabulünü talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı ... Sicil Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; asli müdahil talebinin kabulü hususunda takdirin mahkemeye ait olduğunu, davanın esasına yönelik de mahkememizin 2024/288 sayılı dosyasına cevap verdiklerini, takdirin mahkemeye ait olduğunu beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece;davacı tarafın 2024/288 esas sayılı dosyaya asli müdahale talebinde bulunduğu, harç yatırılmadığından müdahale talebi konusunda karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği, müdahil talebi kabul etmeyen davacının birleştirme talepli olarak iş bu davayı açtığı, dava açıldıktan sonra 22/05/2024 tarihinde mahkemenin 2024/288 sayılı dosyasında davacının 20/03/2024 tarih ve 6338 sayılı işlemine ilişkin memur kararına itiraz için davanın açıldığı, davaya ilişkin delillerin sunulduğu ve ilgili yerlerden delillerin getirtildiği, deliller üzerinde yapılan inceleme sonucu öncelikle davacının dava açma ehliyeti olup olmadığının tespitinin gerektiği, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından gönderilen yazı cevabında davacının şirketin ortağı olduğu, TTK'nun 34. maddesi uyarınca ticaret sicil memurluğu kararlarına karşı ancak ilgililerin itiraz edebileceği, bu ilgililerin ise kimler olacağı konusunda ticaret sicil nizamnamesinin 30. maddesi ve TTK'nun 28. maddesinde açıklamaların bulunduğu, ayrıca bu hususta ticaret sicil yönetmeliğinin 22. maddesinin de dikkate alınmasının gerektiği ve 22. maddenin e bendinin 5. maddesinde limited şirketlerde genel kurul kararlarının iptaline dair mahkeme kararlarının tescilinde müdürlerin ilgili kişi olduğunun bildirildiği ve davacının şirkete sadece ortak olduğu dikkate alındığında ilgili kişi olmadığı ve bu nedenle davada aktif dava ehliyetinin de bulunmadığı görülmekle davacının davasının aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği, davacılar tarafından mahkemenin 2024/288 esas sayılı dosyasına asli müdahale davası açılmış ise de, yukarıda belirtildiği şekilde o dosya ile ilgili karar verildiği, uyuşmazlığın çözümlendiği bu nedenle bu dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği ayrıca davalılar yasal hasım oldukları, dava açılmasına sebebiyet vermemeleri yanında davacı hangi tarafın yanında ve hangi sebeple iş bu davayı açtığını açıklayamadığı, bu nedenle davalılar aleyhine yargılama giderine hükmedilmemesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/288 E. sayılı dosyasına asli müdahale talebinde bulunduklarını, davalılardan ...'ın, davalı ... Sicil Müdürlüğü'ne açtığı, sicil müdürlüğü kararına karşı itiraz davası olduğunu, davalı ..., bu dava ile, ... ve ...'ın, ... Şti.'de bulunan hisselerinin iptali ile, kendi adına tescilini de talep ettiğini, yani bu davanın kabulü, doğrudan doğruya, davacıların şirketteki hisselerinin iptali anlamına geldiğini, davaya konu Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/288 E. sayılı dosyasına asli müdahale talebinde bulunduklarında harç yatırılmadığından bahisle, taleplerinin reddedildiğini, HMK'nun 115/2. maddesi sonradan tamamlanabilen dava şartı noksanlığı bulunması halinde, bu noksanlığın tamamlanması için kesin süre verileceğinin düzenlendiğini, yerel mahkemenin, taraflarına kesin süre vererek harcı yatırmaları gerektiğini bildirmek yerine, taleplerini reddettiğini, ret kararını tebliğ dahi etmediğini, ilgili dosyaya daha sonrasında harç yatırılarak tekrar başvurulmuşsa da, taleplerinin değerlendirilmediğini, kabul yada reddedilmediğini, asli müdahale talebi yönünden öncelikli olarak inceleme yapılıp yargılama neticelenmeden karar verilmesi gerektiğini, harç yatırıldıktan sonra, asli müdahale taleplerinin kabul yada reddedilmeden dosya karara çıkarıldığını ve Anayasa ile güvence altına alınan "mahkemeye ulaşma haklarının" kısıtlandığını, yerel mahkeme, taraflarına tebliğ edilen gerekçeli kararında, 2024/288 E. Sayılı dosyada, zaten aktif husumet yokluğunundan davanın reddine karar verildiğini, bu nedenle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini belirttiğini, ilgili dosyanın da henüz kesinleşmediğini, esas hakkında karar verilmeden önce asli müdahale yönünden değerlendirme yapılması gerekirken, yerel mahkemenin yaptığı işlemlerin usul ve yasaya aykırı olduğunu bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; asli müdahale davasıdır.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Davalı ... tarafından 15/02/2024 tarih ve 28/02/2024 tarihli dilekçeler ile Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/747 Esas, 2020/337 Karar sayılı kararı, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin 2023/395 Esas, 2024/40 Karar sayılı ilamı ile kaldırılması nedeniyle, değişen ortaklık payına ilişkin Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında belirtilen paylar oranında ortaklık paylarının tescil ve ilanının talep edildiği, davalı Sicil Müdürlüğü'nce Bakanlık'tan görüş sorulmak suretiyle, Bakanlık'ça bildirilen 18/03/2024 tarihli cevabi yazı doğrultusunda, Dairemizin 2023/395 Esas, 2024/40 Karar sayılı ilamının kesinleşmesinin beklenildiği bildirilerek, davacının talebinin reddine karar verildiği, akabinde davalı ... tarafından TTK'nun 34. maddesi uyarınca ticaret sicil memurluğu kararlarına karşı dava açıldığı ve Eskişehir Ticaret Mahkemesi'nin 2024/288 Esas sırasına kaydının yapıldığı,
Eldeki dosyanın davacıları ..., ... ve dava dışı ... Şti.'nin ilgili dosyaya asli müdahale talebinde bulunduklarını beyan etmelerine karşılık, Mahkemece talepleri hakkında karar verilmediğinden bahisle, Eskişehir Ticaret Mahkemesi'nin 2024/288 Esas sayılı dosyası ile birleştirmek üzere asli müdahale talepli eldeki davanın açıldığı,
Mahkemece birleştirme talep edilen Eskişehir Ticaret Mahkemesi'nin 2024/288 Esas sayılı dosyada karar verilmesi nedeniyle, davacıların talepleri hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.
Davacı tarafın eldeki davanın birleşmesini talep ettiği, Eskişehir Ticaret Mahkemesi'nin 2024/288 Esas sayılı dosyası kapsamında verilen kararın davacılarca istinafı sonucu Dairemizin 28/02/2025 tarih,2024/1180 E, 2025/178 K sayılı ilamı ile , ilk derece mahkemesinin davanın aktif husumet yönünden reddi yönündeki kararında isabet görülmediğinden ..., ... ve ... Şti.'nin istinaf başvurusunun kabulüne, müdahale talebinde bulunanların, müdahale taleplerinin mahiyetinin anılan Kanun hükümleri çerçevesinde asli değil fer'i müdahale olduğu dikkate alınarak, fer'i müdahale talep dilekçesinin 6100 sayılı HMK'nun 67/(2) madde uyarınca davanın taraflarına tebliğ edilip ,karar verilmek üzere, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verildiği görülmüştür.
6100 sayılı Kanun'un 65 nci maddesinde asli müdahale bir yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişinin, hüküm verilinceye kadar bu durumu ileri sürerek, yargılamanın taraflarına karşı aynı mahkemede açacağı dava olarak tanımlanmış, asli müdahale davası ile asıl yargılamanın birlikte yürütülerek karara bağlanacağı hüküm altına alınmıştır. Bununla birlikte asli müdahale davası bağımsız bir dava olduğundan, davacının yargılama harçlarını yatırmış olması da bir gerekliliktir.
Öte yandan fer'i müdahale ise aynı Kanun'un 66 ncı maddesine göre üçüncü kişinin davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar davada yer almasıdır.
Somut olayda, asli müdahale talebinde bulunan ..., ...'ın sunmuş olduğu dilekçelerinde davacının talebinin davalı sicil müdürlüğünce yerine getirilmemesinin, davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği, asli müdahalenin devam eden yargılamaya teşkil eden ayrı bir dava olup, bu müdahale talebinin mahiyetinin anılan Kanun hükümleri çerçevesinde asli değil fer'i müdahale olduğunun kabulü gerekeceği, şöyle ki ... ve ... 'ın yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişi olmayıp, davalı Sicil Müdürlüğü'nün davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında yer almak isteyen üçüncü kişi olduğu izahtan varestedir.
Hal böyle olunca, Mahkemece ... ve ... müdahale talepleri hakkında, Dairemiz kaldırma kararı doğrultusunda birleştirme talep edilen Eskişehir Ticaret Mahkemesi'nin 2024/288 Esas sayılı dosyası kapsamında karar verileceği ve 2024/288 Esas sayılı dosyasındaki davacıların talebi ile dosyamızda görülmekte olan davanın aynı sebepten doğması, her iki dosyanın taraflarının aynı kişiler olması, bu bağlamda dosyalar arasında bağlantının var olması ve usul ekonomisi göz önünde bulundurularak, 6100 sayılı HMK'nun 166/(2)-(3). maddesi uyarınca, eldeki dosyanın Eskişehir Ticaret Mahkemesi'nin 2024/288 Esas sayılı dosyası (Dairemizin kaldırma kararının sonraki yeni esasla) birleştirilmesine karar verilmek üzere ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davacıların talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönündeki kararında isabet görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2024/288 Esas sayılı dosya ile birleştirilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip oluşacak sonuca göre bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6 maddesi gereğince KABULÜNE,
2-Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/06/2024 tarih 2024/351 Esas 2024/509 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Davanın fer'i müdahale talebi olarak 2024/288 Esas sayılı dosyanın yeni esasında birleştirilerek yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
4-Davacılar tarafından yatırılan 855,20 TL istinaf karar harcının talep halinde davacılara iadesine,
5-Davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığından davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/(1)-a.6 ve 362/(1)-g. maddeleri uyarıca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.28/02/2024
Başkan- ... Üye - Üye - ... Zabıt Katibi -...
... ... ... ...