T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2022/1360 Esas 2025/1801 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/1360
KARAR NO : 2025/1801
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 30/12/2021
NUMARASI : 2020/469 Esas 2021/1017 Karar
ASIL DAVADA:
DAVA TARİHİ : 18/10/2012
KARAR TARİHİ : 19/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/12/2025
Taraflar arasındaki asıl ve birleşen davada alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle asıl ve birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı asıl ve birleşen davada davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
ASIL DAVADA DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2002/41 değişik iş dosyasında yer alan ... İnşaat Taah. Turz. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait kırma eleme yıkama makineleri (konkasör tesisi) Antalya Valiliği İl Özel İdare Müdürlüğü’nden alınmış işletme ruhsatı ve bu ruhsatın ait olduğu arazi üzerindeki toplam rezerv hakkı, stok sahasında bulunan 4562 metreküp=8211,6 ton 3 no’lu malzeme (7-15 mm işlenmiş satışa hazır stok malzeme) ile 635 metreküp=1143 ton 4 no’lu malzeme (15-30 mm işlenmiş satışa hazır stok malzeme) kiralanarak tesviyesi yaptırılmış araziler üzerine inşa ettirilen şantiye binaları ve teferruatı, kantar odası ve kurulu kantar, konkasör tesisinin kurulduğu arazi üzerine imalatı yapılan beton setler, kumanda binası, tamirhane binası ve teferruatı, kiralanan arazilerin tesviyesi neticesinde yapılan yolların geçiş hakları, halihazır tasdikli ve onaylı şekliyle elektrik projesi ve elektrik abonelik hakkı ile bunlara bağlı olan elektrik ve enerji nakil hatlarının geçtiği trafo ve dikili vaziyetteki elektrik direklerinin davalı ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti.’ne parça parça devir ve satışının yapıldığını, buna bağlı olarak söz konusu satıştan kaynaklanan alacak hakkının 30/04/2003 tarihli temliknameyle müvekkiline geçtiğini, dava konusu detaylı şekilde belirtilen kum ocağı ve konkasör tesislerinin ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şirketi tarafından satın alındığı halde parça parça satış işlemleri gerçekleştirilen söz konusu değerlerin bedelinin bugüne kadar halen ödenmediğini, nitekim tesislere ilişkin devir işleminin dava dışı ... Bankasıyla dava dışı ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında akdedilmiş olan kredi sözleşmesi sonucu ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin kredi borçlarının ödenmemiş olması nedeniyle Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2006/405 esas sayılı dosyasıyla görülmekte olan ... Bankası’nın açmış olduğu tasarrufun iptali davasına konu olduğunu, davada alınan 13/06/2008 tarihli bilirkişi kurulu raporunda ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti.'ne huzurdaki dava konusu değerlere ilişkin hiçbir ödeme yapmadığının tespit edildiğini, satış sözleşmesinde satış bedeline ilişkin herhangi bir değer belirtilmediği durumlarda bugünkü piyasa değerlerinin gözönüne alınması gerektiğini, 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 209. maddesinde alıcı kati sipariş yapmış fakat semeni tayin etmemiş ise satımın siparişin yapıldığı gün ve mahalde cari fiyat üzerinden akdedilmiş sayılacağının düzenlendiğini, buna göre tarafların satım sözleşmesinde semeni belirlememiş iseler semenin tespiti yapılırken piyasa değerinin gözönüne alınması gerektiğini, müvekkili tarafından 20/03/2012 tarihinde Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2012/36 Değişik iş dosyasıyla yukarıda belirtilen değerlere ilişkin olarak 2012 birim ve piyasa fiyatları üzerinden her birinin ayrı ayrı keşif ve bilirkişi incelemelerinin yapılmasıyla parasal değerinin hesaplanarak tespitinin talep olunduğunu, bunun üzerine 26/03/2012 tarihinde Küçüklü Köyü’nde bulunan kum çakıl ocağında makine mühendisi bilirkişi ve jeolog bilirkişiyle yapılan keşif sonucu ayrı ayrı bilirkişi raporlarının düzenlendiğini ancak alınan bilirkişi raporlarında yapılan bir kısım değer tespitlerinin hatalı olduğunu, öncelikle Antalya İl Özel İdaresi’ne müzekkere yazılmak suretiyle ... mevkiinde bulunan taş ocağı ruhsatına ait belgeler ile Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2006/405 esas sayılı dava dosyasının taraf ticari defterleriyle birlikte getirtilerek işbu davanın belirsiz alacak davası olarak kabulüyle yargılama esnasında belirlenen stok, makine, elektrik projesi ve elektrik abonelik hakkı ile bunlara bağlı olan elektrik ve enerji nakil hatlarının, kum çakıl ocağına ait arazilerin tesviyesi ve imalatı yapılan yolların bedeli ve taş ocağı işletme ruhsatına ilişkin dava tarihi itibariyle miktarı mahkemece belirlenmesiyle birlikte şimdilik 326.537,00 TL’nin faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ASIL DAVADA CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, iş bu davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davacı tarafın davaya konu ettiği temlik eden ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin Antalya İl Özel İdaresi tarafından ruhsat tahsis edilen ve müvekkiline devrettiği kum çakıl ocağı işletmeciliğinin bulunduğu Beyovası Köyü Bıçkıcı Çayı üzerindeki şantiye ve kantar binası tesis alanı ve stok sahasındaki kiracılık ilişkisi veya devri nedeniyle müvekkilinin hiçbir borcu olmadığını, 03/09/2001 tarih 25.960,00 TL bedelli fatura ile ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden kapalı faturayla satın alındığını, kapalı faturanın ödemeye karine teşkil ettiğini, 04/09/2001 tarihli kira sözleşmesiyle aynı adreste 31/12/2001 tarihine kadar belirtilen şirkete kiraya verildiğini, taraflar arasında düzenlenen kapalı fatura ve kira sözleşmesi şirketlerin yetkililerince imzalanmış olup bu hususta bir ihtilaf olmadığını, diğer taraftan Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2006/401 esas sayılı dosyasında devir borcunun veya belirtilen mallar nedeniyle ödemenin yapılmadığı, bu nedenle borcun olduğunun kabulü gerektiği savının hukuki temel ve gerçeklerden uzak ve kabülünün imkansız olduğunu, belirtilen dosyanın Yargıtay bozması nedeniyle Ankara 7. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2009/1203 esas 2010/1118 karar sayılı ilamıyla müvekkili lehine reddolunduğunu, müvekkilinin Antalya İl Özel İdaresi’nden aldığı işyeri açma izni ve Gazipaşa’da devraldığı şantiye nedeniyle hiçbir borcu bulunmadığını, faturanın kapalı olmasına önceki beyan iddialara 04/09/2001 tarihli kira sözleşmesine rağmen borcun doğduğu ve ödenmediği kabul edilmesi halinde dahi taraflar arasında 03/09/2011 tarih ve 25.960,00 TL bedelli fatura nedeniyle 11 yıl geçtiğinden zamanaşımı itirazında bulunduklarını, müvekkilinin ilgili şantiye sahasını Antalya 3.Noterliği’nin 07/11/2002 tarihli sözleşmeyle Antalya İl Özel İdaresi’nde Antalya İli Gazipaşa İlçesi Ayancık Köyü Bıçkıcı Çayı üzerinde bulunan 7.300 metrekarelik alanda il daimi encümeni kararına göre ocak kum çakıl ocağı işletme ruhsatı alındığını ve ocak ruhsat süresinin 10/10/2002 tarihinde başlayıp 09/10/2003 tarihinde sona ereceğini, ocak ruhsatının iptali ve devri nedeniyle müvekkilinin ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine hiçbir borcu olmadığı gibi bir sözleşme de yapılmadığını, temlik alan davacı tarafından şimdiye kadar hiçbir bildirim veya talebin olmadığını, belirtilen dönemde ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin stoklarında dahi o çapta bir malzemenin varlığının bu şirketin defter ve kayıtlarıyla ispatı ve bu malzemenin müvekkiline satıldığının veya devredildiğinin müvekkilinin borçlandırıldığının yazılı belgelerle kesin olarak ispatı gerektiğini, stok sahasındaki hammaddelerin ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait olduğunu, davanın sebepsiz zenginleşme veya istirdat-menkul mal davası olarak kabulü halinde dahi 2002 yılından başlayarak 1 veya 2 yıl, 10 yıllık süreler geçtiğinden zamanaşımı itirazında bulunduklarını, taraflar arasında belirtilen sahada bulunan müvekkilinin makine ve demirbaşlarıyla sahada bulunan bir kısım stok malzemeleri nedeniyle müvekkilinin sorumlu olduğu ve/veya borçlu olduğuna ilişkin hiçbir satış, sipariş veya başka bir sözleşme olmadığı gibi bu durumun kabulünün de imkansız olduğunu, İl Özel İdaresi’nin tasarrufu altında bulunan saha için başka taliplilerle her dönem ihaleye iştirak edildiğini, en çok bedel verildiğinde taş ocağı işletmeciliği yapılabildiğini, müvekkilinin şantiyeyi 01/10/2002 tarihinde fiilen devraldığını, ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin borçları nedeniyle elektrik idaresinde kapatılan elektrik hatları borcunu dahi müvekkilinin yatırdığını, makbuzların uhdelerinde bulunduğunu, diğer taraftan sahada bulunan demirbaş ve makinelerin büyük bir kısmının kullanılamaz ve atıl durumda olduğundan sahada çalışma yapabilmek için çok ciddi maliyetlerle 2003 yılında ve diğer yıllarda yeni makineler almak zorunda kalındığını, davacı tarafça yapılan tespitte sahada bulunan makinaların ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin faturayla satmış olduğu makineler olmadığını, diğer taraftan şirketler arasındaki ticari ilişkinin basiretli tüccarlar tarafından karşılıklı belge ve kanıtlara dayanmak zorunda olduğunu, davacı tarafın muhtemel yakın tarihlerde işbu davayı açmak için muvazaalı olarak düzenlenmiş olan hukuken geçersiz olan 30/04/2003 tarihli temlikname nedeniyle bir hak kazanmasının mümkün bulunmadığını, ...’nun temliknamede yazılı tarihte ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin yetkilisi olmaması ihtimali bulunduğu gibi 2004 yılında şirketi devrettiği bilinen ...’nun çok sonradan yetkili olmadığı dönemde eski tarihli olarak şirket adına bir temlikname düzenlenmiş olduğunun anlaşıldığını, dava dilekçesinde bildirilen Ankara 7. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2009/1203 esas sayılı dosya ve bu dosya içerisinde bulunan Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2006/401 esas ve Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2006/616 esas sayılı dosyası ve dosya içerisinde bulunan belgeler incelendiğinde ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin ... Bankası A.Ş.’ne borcundan dolayı ..., ... ve ... hakkında icra takibi yapılmış olduğunu, icra dosyasında sureti bulunan sahte belgeyle şantiyenin devri nedeniyle müvekkilinin borçlandırıldığı belge düzenlenmiş olduğu, belge incelendiğinde “02/03/2004 tarihli belge ile ...’e aitken firmaya devredilen Gazipaşa Bıçkıcı Çayı Kum Çakıl Ocağı Konkasör Tesisi, ruhsat, stoklar, elektrik ve yer kullanım işletim hakları karşılığı ...’ya 24/04/2004 tarihinde 900.000,00 TL ödenecektir. Bu tesis ilişkisi nedeniyle üçüncü kişilerden alınan senetler hükümsüz olacaktır. ... ve ...’dan hiçbir alacağım kalmamıştır. 02/03/2004 ... (kaşe-imza)” içerdiği, belgedeki yazı ve imzaların davalıya ait olmadığının ortaya çıktığını, söz konusu belgede alacaklı olarak ... Ltd Şti’nin değil ...’nun gösterildiğini, düzenleme tarihinde ...’nun şirketin yetkilisi dahi olmadığını, özel evrakta sahtecilik ve dolandırıclık suçlarından ... ve ... hakkında yapılan şikayet üzerine şahısların özel evrakta sahtecilik suçu nedeniyle tecziyesine hükmedildiğini, gerek ticaret mahkemesi gerekse ceza mahkemesi savcılık dosyalarında alacakları olduğu iddiasında bulunmayan, müvekkiline bildirim yapmayan davacı ve annesinin 2012 yılında açılan bu davayla 2003 yılında yapılan temliknameden dolayı alacaklı olduğu iddiasının tarafların niyetini ortaya koyduğunu, temliknamenin de hukuken geçersiz olduğunu, temlikname kapsamındaki haklar için bir bedel öngörülmediğini, ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yetkilisinin mahkemelere ibraz ettiği 02/03/2004 tarihindeki sahte belgeye rağmen sonradan 30/04/2003 tarihli temliknameyle sonuç almaya çalıştığını, diğer taraftan 30/04/2003 tarihli belgenin tetkiki neticesinde ...’nun ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti.'ndeki alacaklarını tahsil etme yetkisi veren bir sözleşme olup tüm hak ve alacakların ...’ya geçerli olarak da temlik edilmediğini, hakkın sahibinin halen ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğundan açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
BİRLEŞEN DAVADA DAVA
Davacı ... 24/10/2014 tarihli dilekçesi özetle; davalı sıfatıyla Özdemirler Hafriyat Nakliyat Ticaret Sanayi Limited Şirketi, ..., ... ve ...'i göstererek, 30/03/2000 tarihinde ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi namına Antalya Valiliğinden aldığı işletme ruhsatı ile Kum-çakıl ve Konkasör tesislerini işletmeye açtıklarını, işlerin takibi ve yürütülmesinin kendisine bırakıldığını, bu işler için ... Bankası ve ...'tan krediler kullandığını, ... ve kendisinin de krediler için ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne kefil olduğunu, gayrimenkullerini teminat olarak gösterdiklerini, davalıların yaptıkları haksız fiil niteliğindeki eylemler ve maden ocağını sattıktan sonra bedelini alamadıklarını, kendi çabasıyla maden rezerv alanlarını artırdığını, 2001 ekonomik krizinden etkilendiğini, ayrıca Antalya yöresindeki sel felaketinin de işleri etkilediği, ekstra maddi külfetler yüklediğini, bu nedenle ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin işletmeyi ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti.'ne devretmek durumunda kaldığını, alım satım işlemlerinin Nisan 2003 tarihinde tamamlandığını, temlikname ile teslim alınan tesisten davalı şirketin çok kar ettiği halde satış bedelini ödemediğini, bunun üzerine bu bedelin tahsili için açtıkları davanın Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/572 esasına kayıtlı dava dosyasında devam ettiğini, bu davanın dışında, satış nedeniyle zaman geçtikçe artan zararları için şimdiki munzam zararın tazmini şeklindeki bu davayı açmak durumunda kaldığını, satış bedelinin ödenmesi için ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti. ile bu şirketin yöneticileri olan ... ve ...'in ödeme konusunda 24/05/2005 tarihinde bir araya geldikleri ve ödeme anlaşmasında mutabık kaldıklarını, ödeme günü geldiğinde ödeme yapılmadığı için aleyhlerine Ankara 4. İcra Müdürlüğü'nün 2005/890 Esas sayılı takip dosyasında takip başlatıldığını, borçlulardan ...'in bu belgedeki imzanın ...'e ait olduğunu, ancak, bu kişinin şirketten ayrıldığını ve ilgisinin kalmadığından söz ederek icra takibine itiraz ettiğini, oysa bu imzanın ...'e ait olduğu ve anlaşma tarihinde bu kişinin şirket yetkilisi olduğunun adli tıp raporu ve diğer belgelerden anlaşıldığını, kaldı ki ... ile ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti. arasındaki ilişkiyi iyi niyetli üçüncü kişilerin bilmesinin mümkün olmadığını, kredi kullandıran ... bankasının ipotekleri paraya çevirmek için takip başlattığını, bu şekilde zararlarının arttığını, bu konuda ceza soruşturmalarının yapıldığını, daha önce açtığı Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/572 esasına kayıtlı dava dosyasında yapılan bilirkişi incelemesinde, stok malzemenin ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ödenmediğinin ve bedelinin 23.069,00-TL olduğunun belirlendiğini, öncelikle dilekçesinde belirttiği dava dosyaları ve belgeler ile icra dosyalarının getirtilmesi, daha önce açtığı Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/572 Esasına kayıtlı dava ile bu davanın birleştirilmesini, davalıların satın aldıkları tesisin bedelini ödememek ve bu bedelin ödenmesini engellemek için başvurdukları hileli ve haksız fiil sayılacak eylemler nedeniyle uğradıkları maddi zararın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 23.069,00 TL'sinin ve yargılama sırasında hesap edilecek manevi zararlarının davalılardan alınarak kendisine verilmesini istemiştir.
BİRLEŞEN DAVADA CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, öncelikle ..., ... ve ... açısından husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, husumet itirazının kabul görmemesi halinde ise borcun kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davalılar açısından zamanaşımı itirazı nedeniyle davanın reddine, iş bu davanın belirsiz munzam zarar alacak davası olarak kabul edilmeyerek hukuki mesnetten ve gerekçelerden uzak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, tarafların gösterdikleri dava konusu tesisin ...)'lerde ki yer olduğu, davacının davalarında dayandığı 30/04/2003 tarihli temliknameye konu yerin ise " Antalya İli Gazipaşa İlçesi, Beyobası Köyü, Bıçkıcı Çayı" üzerindeki tesis olduğu, temliknamede yer bakımından sınırlama getirilmesi nedeniyle, temlik alan davacı yanın konkasör tesisinin devir ve satışından doğan alacağın varlığından bahsedilemeyeceği, temliknamenin dava konusu yeri kapsamadığı, temliknamede yer itibari ile sınırlama yapıldığı, yine taraflar arasında akdedilen 25/11/2002 tarihli protokol ve kira sözleşmesinde de ... Şirketi’nin kum çakıl ocağı işletmeciliğinin bulunduğu Beyovası Köyü Bıçkıcı Çayı üzerindeki şantiye ile Küçüklü Köyü Kumalar Bükü Bıçkıcı Çayı kenarındaki şantiye binasının devri ve kirasının protollerde ayrı ayrı izahının temliknamede yer bakımından sınırlama getirilmesinin taraf iradelerinin açıkça ortaya konulması açısından önem arz ettiği, dava konusu 5197 metreküp stok çakıl malzemesinin Antalya İli Gazipaşa İlçesi Küçüklü Köyü 4,5,143 no’lu parseller ile tapulama harici bir kısım yerdeki sahada olduğu, bu stok sahasının 30/04/2003 tarihli temliknameye konu edilmediği, temliknameye konu edilen stok sahasının Beyovası Köyü’ndeki Bıçkıcı Çayı üzerinde ve çevresinde kurulu çalışır ve işletmeye açık konkasör tesisinin bulunduğu sahada olduğu, temliknamede yer bakımından sınırlama getirilmesi nedeniyle temlik alan davacı yanın stok malzemesinin satışından doğan alacağının da bulunmadığı, temlik eden dava dışı ... Şirketi’nin 23/02/2000-23/02/2001 tarihleri arasında 1 yıl süreyle işletme ruhsatı aldığı, işletme ruhsatına konu Gazipaşa İlçesi Aydıncık Köyü Bıçkıcı Çayı mevkiindeki ... parselde şahsa tapulu 6926 metrekarelik kısmında bulunan 25561 metreküplük kum çakıl rezerv hakkına sahip olmadığı, rezerv hakkının devlete ait olduğu, sadece 23/02/2000-23/02/2001 tarihleri arasında 1 yıl süreyle kum çakıl ocağını işletme hakkına sahip olduğu, bu nedenle kum çakıl rezerv hakkından doğan temlik alan davacı yanın alacağının olmadığı, temlik eden dava dışı ... Şirketi tarafından 24/04/2002 tarihli kira sözleşmesiyle Antalya İli Gazipaşa İlçesi Aydıncık Köyü Bıçkıcı Çayı mevkiindeki ... parselin kiralanması, kira sözleşmesinde taşınmazın boş arazi olduğunun belirtilmesi, kira sözleşmesinin imzalandığı tarihte dava dışı ... adına kum çakıl ocağı işletme ruhsatının alınmaması karşısında temlik alan davacının kiralanarak tesviyesi yaptırılan araziler üzerine inşa edilen şantiye binalarının ve yol geçiş haklarının devir ve satışından doğan alacağının da var olmadığı mahkemece alınan raporlar doğrultusunda kabul edilmiş, davacının 326.537,00 TL alacak ve stok malzemesinden kaynaklı 23.069,00 TL munzam zarar istemlerinin de yerinde olmadığı, davaya konu temliknameden dolayı davacının alacağı var olmadığı belirlendiğinden, davacının davalılardan ayrıca munzam zarar kapsamında maddi ve manevi tazminat da talep edemeyeceği sonucuna varıldığından, davacının çekilen enerji hattına dair talebi de dahil olmak üzere tüm taleplerini içerir asıl ve birleşen davalarının reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Asıl ve birleşen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesinin önceki 2002/41 ve 2012/36 D.iş sayılı dosyalarındaki bilirkişi raporları üzerinden yapılan doyurucu açıklamalar dikkate alınmaksızın gerçeğe ve hukuka aykırı değerlendirme yapılarak karar verildiğini, birleşen dava yönünden eksik inceleme ile karar verilerek adil yargılanma hakkı ve hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, mahkemece istinafın gönderme sebebine bağlı kalınarak harita mühendisi bilirkişiden rapor alınmış olsa da, temliknamede yer itibariyle sınırlama yapılıp yapılmadığının tespitine ilişkin istinaf kaldırma kararının yerine getirilmediğini, böylelikle BAM kararına uyulmadığını, temliknamede yer sınırlandırılmasının bulunmadığını, mahkemece hangi delillerle sonuca ulaşıldığı, dayanılan delillerde hangi vakanın kabul edildiği hususuna ilişkin gerekçe yazılmadığını, ilk derece mahkemesi kararının Anayasa'nın 141. ve HMK'nın 297.maddelerine uygun gerekçe içermediğini, bilirkişi raporuna atıf yapılarak karar verildiğini,
Sözleşmelerde tarafların gerçek iradesini açıkça ortaya koyan 04/09/2001 tarihli protokol maddeleri ile 25/11/2002 tarihli protokolün 1-2 maddeleri ile 03/09/2001 tarihli kapalı fatura arasındaki hukuksal bağın ilk derece mahkemesince incelenmeksizin hukuki sebeple sonuçları değerlendirilmeksizin sadece kapalı fatura karinesinden hareketle hüküm kurulmuş olmasının hukuka aykırı olduğunu,
... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin kum ocağını 2000 yılından beri kurucu sahibi olduğunu, kum ocağına giden yolun Beyobası Köyü, Bıçkıcı Çayı üzerindeki mahalde yapılmış olması nedeniyle müşterilere hem kullanacakları ocak yolu güzergahını göstermek hem de yeni ocağın tanıtılıp mahallinde bilinmesi bakımından kum - çakıl ocağının başlangıçtaki kurucu iradesi yeni işletmeye Gazipaşa Beyobası Köyü Bıçkıcı Çayı üzerinde kum ve çakıl ocağı adı verildiğini, işletme girişindeki tabelasına da mahal adresi olarak yine Gazipaşa Beyobası Köyü Bıçkıcı Çayı kum ve çakıl ocağı yazdırıldığını, bu ad / adres altında birleşen ayrı ayrı yerlerde üretim ve işletmecilik yaptığının müşterilerce de bilindiğini,
Temliknamede tarafların gerçek iradesinin belli bir mıntıkayı göstermeksizin sadece temliknamede işletme unvanı yanı sıra işletme adınında yazılı bulunması maksatlı olduğunu, davalı şirketin dahi kendi unvanı yanı sıra Gazipaşa Beyobası Köyü Bıçkıcı Çayı üzeri olarak aynı ad / adresi kullanmaya devam ettiğini, ayrıca davalının yer sınırlamasına ilişkin olarak cevap dilekçesinde ve ön incelemede herhangi bir itirazının bulunmadığı ve ıslah yapmadığı halde bilirkişilerin kendilerinden getirdiği sınırlama sonucu mahkemece davacı yanın konkasör tesisinin devir ve satışından doğan alacağın varlığından bahsedilemeyeceği, bu hususu teyit eder yaklaşımın yine taraflar arasında akdedilen 25/11/2002 tarihli protokol ve kira sözleşmesinde de ... Şirketi’nin kum çakıl ocağı işletmeciliğinin bulunduğu Beyovası Köyü Bıçkıcı Çayı üzerindeki şantiye ile Küçüklü Köyü Kumalar Bükü Bıçkıcı Çayı kenarındaki şantiye binasının devri ve kirasının protollerde ayrı ayrı izahının temliknamede yer bakımından sınırlama getirilmesinin taraf iradelerinin açıkça ortaya konulması açısından önem arz ettiğinin kabul edildiği ile dava konusu 5.197 metreküp stok çakıl malzemesinin ... no’lu parseller ile tapulama harici bir kısım yerdeki sahada olduğu, bu stok sahasının 30/04/2003 tarihli temliknameye konu edilmediği, temliknameye konu edilen stok sahasının Beyovası Köyü’ndeki Bıçkıcı Çayı üzerinde ve çevresinde kurulu çalışır ve işletmeye açık konkasör tesisinin bulunduğu sahada olduğu, temliknamede yer bakımından sınırlama getirilmesi nedeniyle temlik alan davacı yanın stok malzemesinin satışından doğan alacağının da bulunmadığı gerekçeleriyle davaların reddi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu,
... no'lu parselin 3 yıllık kira sözleşmesi ...özel şahıs olan mal sahibinden alınan ve dosyaya sunulan 11/10/2002 tarihli 3 yıllık devir muvafakatnamesi ...il daimi encümeninin 10/10/2002 tarihli ve 875 sayılı işletme ruhsat kararı ile davacı müvekkilinin hukuki haklarının kayıt altına alındığı, ayrıca dava dışı şirketin 11/10/2005 tarihine kadar kum çakıl ocağını kullanma - işletme hakkına sahip olduğu ve il daimi encümeninin 10/10/2002 tarihli ve 875 sayılı kararına göre işletme ruhsatının ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne verilmiş olmasına göre 24/10/2002 tarihinde ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin hem ruhsattaki işletmecilik haklarını hem de muvafakatnameden kaynaklı ruhsata dayanak rezerv haklarını davalı şirkete temlik ve devir etmiş olduğundan temliknamede ki işletme ruhsatı ve ruhsata bağlı rezerv hakkından rapor alınması gerektiği gibi;
İl daimi encümenin 23/02/2000 tarih 117 sayılı kararına göre verilmiş ruhsatla ilgili yeniden uzatma talebinde bulunan dava dışı ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne 10/10/2002 tarihli ve 875 sayılı kararına göre 1 yıl süreyle ruhsat verildiği, bu ruhsatın 24/10/2002 tarih ve 914 sayılı kararla 24/10/2002 tarihinde davalı şirkete devredilmiş olduğu gerçeğinin mahkemece değerlendirme dışı bırakılarak işletme ruhsatı alınmadığına ilişkin gerekçenin yerinde olmadığını,
İl daimi encümeninin 10/10/2012 tarihli ve 875 sayılı kararına göre ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne işletme ruhsatı verilmiş olmasına göre kiralanarak tesfiyesi yaptırılmış araziler üzerindeki şantiye binaları - kantar - komanda binasının Küçüklü köyünde, yolların ise Beyobası köyünde bulunmaları nedeniyle bu yerlerin Aydıncık köyü ... parselin kiralanması ve iş yeri ruhsatının hiçbir alakasının olmadığı gözetilmesi ve mahkemece ek rapor alınması gerekirken mahkemece, temlik eden dava dışı ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin
23/02/2000 - 23/02/2001 tarihleri arasında 1 yıl süreyle işletme ruhsatı aldığı, işletme ruhsatına konu ... parselde şahsa tapulu 6926 metrekarelik kısmında bulunan 25561 metreküplük kum çakıl rezerv hakkına sahip olmadığı, rezerv hakkının devlete ait olduğu, sadece 23/02/2000-23/02/2001 tarihleri arasında 1 yıl süreyle kum çakıl ocağını işletme hakkına sahip olduğu, bu nedenle kum çakıl rezerv hakkından doğan temlik alan davacı yanın alacağının olmadığı, temlik eden dava dışı ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
tarafından 24/04/2002 tarihli kira sözleşmesiyle Antalya ili ... parselin kiralanması, kira sözleşmesinde taşınmazın boş arazi olduğunun belirtilmesi, kira sözleşmesinin imzalandığı tarihte dava dışı ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına kum çakıl ocağı işletme ruhsatının alınmaması karşısında temlik alan davacının kiralanarak tesviyesi yaptırılan araziler üzerine inşa edilen şantiye binalarının ve yol geçiş haklarının devir ve satışından doğan alacağının da var olmadığı gerekçesiyle reddi kararının da yine usul ve yasaya aykırı olduğunu,
Birleşen dava yönünden ise alacağın tahsili aşamalarında borcun ödenmemesi, imza ve yetki itirazında bulunulması gibi eylemlerin aynı zamanda ceza kanunu anlamında nitelikli dolandırıcılık suçu niteliğinde olduğunu, ayrıca 04/09/2001 tarihli protokol ve 03/09/2001 tarihli fatura ile teminat amaçlı verilen makine, ekipman bedelleri ödenmediği gibi bu malların iade etmekten kaçınan şirket yetkilisi davalıların eylemlerinin güveni kötüye kullanma suçu niteliği taşıdığını, bu nedenle haksız fiilden ötürü maddi ve manevi tazminata karar verilmesi gerekirken bu taleplerin reddi kararının da usul ve yasaya aykırı olduğunu bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; kum ocağı devrinden kaynaklı dava dışı ... Limited Şirketi’ne ait davacıya temlik edilen alacağın davalıdan tahsili istemine ilişkindir
Birleşen dava ise; davalıların hileli ve haksız fiil sayılacak kusurlu eylemleri nedeniyle davacının alacağını tahsil edememesinden kaynaklı maddi ve manevi tazminatın davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Mahkemece davanın reddine dair verilen 07/11/2018 tarihli karar Dairemizin 22/09/2020 tarih 2019/434 Esas 2020/826 Karar sayılı kararı ile " İlk derece mahkemesince, davacının talepleri arasında enerji nakil hattı - elektrik üretim tesisinden kaynaklı alacak kalemi hakkında da olumlu veya olumsuz bir karar verilmediğinden bu talep yönünden Dairemizce denetim yapılmamıştır. Bu husus HMK'nın 297. maddesine aykırı olup, HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi kapsamında taleplerinin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş halinin dışındadır.
Öte yandan, somut olayda, asıl davada kum ocağı devrinden kaynaklı dava dışı ... Limited Şirketi’ne ait davacıya temlik edilen alacağın davalıdan tahsili, birleşen davada ise, davalıların hileli ve haksız fiil sayılacak kusurlu eylemleri nedeniyle davacının alacağını tahsil edememesinden kaynaklı maddi ve manevi tazminatın davalılardan tahsili istemine ilişkin işbu dava açılmış, ilk derece mahkemesince açılan davaların davaya konu temliknamede yer itibariyle sınırlama yapıldığı gerekçesiyle reddine karar verilmiş ise de, davaya konu 30/04/2003 tarihli temliknamede yer itibariyle sınırlama yapılıp yapılmadığı hususunun mahallinde keşif yapılarak iddia ve savunma ile Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2002/41 D.iş dosyası ile bu dosyadan alınan bilirkişi raporları ile Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/36 D.iş dosyası ve bu dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları göz önünde bulundurularak temliknamede yer itibariyle sınırlama yapılıp yapılmadığının tespiti ile ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiği halde dosya üzerinden rapor ile sonuca ulaşılması, uyuşmazlığın çözümünde önemli ölçüde deliller toplanması ve değerlendirmemesidir.
Hal böyle olunca, HMK'nın 297.maddesine aykırı çekilen enerji hattına ilişkin talep hakkında karar verilmediğinden ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli nitelikte mahallinde keşif yapılarak bilirkişi heyetinden rapor alınmamış olması gözetildiğinde davaya konu delillerin toplanmadığı ve değerlendirilmediği anlaşılmakla 6100 Sayılı HMK'nın 22/07/2020 tarih ve 7751 Sayılı Yasa'nın 35.maddesi ile değişik 353/(1)-a.6.maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. " gerekçesiyle kaldırılarak dosya yeniden görülmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmiştir.
Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2002/41 Değişik İş dosyası örneğinin incelenmesinde, tespit isteyenler ... ve ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin
25/11/2002 tarihli dilekçelerinde ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti.’nin ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nden Beyovası Köyü Bıçkıcı Çayı Gazipaşa adresinde kiraladığı arazi üzerine kurmuş olduğu kum çakıl eleme kırma tesisi (konkasör tesisi) şantiye binası, kantar odası ve stok sahasındaki gayrimenkulu kiraladığı ve kiraya vermiş olduğu malları protokol ile teslim aldığı, işbu tespit davası ile tarafların gerek kendi aralarındaki ilişki gerekse üçüncü kişilerle olan ilişkilerinde Beyovası Köyü Bıçkıcı Çayı Gazipaşa adresinde kiraladığı arazi üzerine kurmuş olduğu kum, çakıl eleme kırma tesisi şantiye binası, kantar odası ve stok sahasındaki malların (makine, teferruat, stok edilen malzemeler, bunların cinsi, markası, miktarı vs.) tespitini istemek gereğinin bulunduğu, Gazipaşa Bıçkıcı Çayı üzerinde kiraladığı arazi üzerindeki kum çakıl eleme kırma tesisi ve bu alandaki şantiye binası, kantar odası ve stok sahasında bulunan malların cinsi tonajlarının tespit edilmesinin talep edildiği,
Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2002/41 Değişik iş dosyasına sunulan makine mühendisi bilirkişinin 28/11/2002 tarihli raporunda özetle; Beyovası Köyü Bıçkıcı Çayı mevkiinde taş ve kum çakış şantiye alanında yapılan tetkik ve inceleme sonucunda hazırlanan tespit raporuna göre bir kısım menkullerin bulunduğunun tespit edildiği,
Teknik Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 02/12/2002 tarihli raporda ise, dava konusu olan yerde davacının tespit talebinde bulunduğu nizalı yer içerisindeki tüm müştemilatların incelenerek gerekli ölçümlerine yapılması neticesinde 4, 5, 143 no’lu parseller içerisindeki kum çakıl ocağı şantiyesi ve müştemilatlarının parseller içerisinde kaldığı, yine tespit alanı içerisinde 1 adet işçi şantiye binası ve 60 tonluk kantar, kumanda merkezi, trafo, panjur, kırıcı kankasör, bant, kırıcı bant ve helezonun mevcut olduğunun tespit edildiği, basit krokide gösterildiği, 3 numaralı alanda kum ve çakıl ocaklarında 5197 metreküp kırılmış çakıl bulunduğunun jeoloji bilirkişiyle birlikte tespit edildiği, 12/12/2002 tarihli jeolog bilirkişi raporunda ise 5.197 metreküp stok tespit edildiği, tespit edilen bu malzemenin parasal tutarının 23.069.000.000,00 TL olduğunun belirlendiği,
Ankara 28. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2007/978 esas 2009/1189 karar sayılı dava dosyasında müşteki e ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti ile sanık ... ve ... arasında 2001 yılına dayanan hukuki bağlantı bulunduğu, Ankara 4. İcra Müdürlüğü’nün takip dosyasında sanıkların mal beyanında bulunurken müştekinin sahip olduğu e ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti'nden 900.000.000.000,00 TL alacaklı olduğunu gösterir özel bir belge sunduklarını, bu belgenin sahte olduğu yapılan bilirkişi araştırmasıyla anlaşıldığından sanıklar ... ve ...’nun özel belgede sahtecilik suçundan cezalandırılmalarına karar verildiği,
Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2012/36 Değişik iş dosyasında, tespit isteyen ...’nun mahkemeye verdiği dilekçeyle temlikname ile temlik aldığı dava hakkına istinaden mahkemenin 2002/41 Değişik iş sayılı dosyasından ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin
e ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti’ne devir ile sattığı kum çakıl ocağı ve konkasör tesisinin bütününü oluşturan birbirinden bağımsız parçaların 2012 yılı rayiç fiyatları üzerinden her birinin ayrı ayrı keşif ve bilirkişi incelemelerinin yaptırılmasıyla parasal değerinin hesaplanarak belirlenmesini talep ettiği, mahkemece oluşturulan heyette mevcut jeoloji mühendisinin düzenlediği 26/03/2012 tarihli raporda, daha önce jeolog raporunda tespit edilmiş stok rezervinin toplam tutarının 57.167,00 TL olarak belirlendiği, 02/04/2012 tarihli bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporda dava dosyasına konu yerin dosya içerisinde bulunan teknik bilirkişi ...’a ait 02/12/2002 tarihli rapordaki yerler ile aynı yerler olduğunu belirlediği, ziraat ve inşaat mühendisi bilirkişilere gösterdiğinin bildirildiği, 03/04/2012 tarihli makine mühendisi ... tarafından düzenlenen raporda 28/11/2002 tarihinde makine mühendisi bilirkişi tarafından tespit edilerek listelendiği ve halen tesiste kullanılmakta olan makine ve teçhizatın 2012 yılı fiyatlarıyla değerinin 269.370,00 TL olduğu görüş ve kanaati bildirildiği,
Antalya İl Özel İdaresi Müdürlüğü’nün cevabi yazısında, il encümeninin 23/02/2000 tarih 117 sayılı kararına göre ... Şirketi’ne verilen ruhsatla ilgili şirket tarafından yeniden ruhsat talebinde bulunulduğu, 10/10/2002 tarih 875 sayılı karara istinaden ... Şirketi’ne 1 yıl süreyle ruhsat verilmesine karar verildiği, ilgili şirketlerin karşılıklı talepleri üzerine il encümeninin 24/10/2002 tarih ve 914 sayılı kararıyla 10/10/2002 tarihinden geçerli olmak üzere e ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti’ne ruhsatın devrinin yapıldığı, e ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti’ne devri yapılan ruhsat sürelerinin 10/10/2002 - 09/10/2003 tarihleri arasında olduğu, ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti’ne devredilen ruhsat alanına daha sonra 20/11/2003 - 20/11/2004 tarihleri arasında ruhsat verildiği, ruhsat süresinin 20/11/2004 tarihinde ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti. yönünden de sona erdiği, başka bir firmaya devredildiğinin bildirildiği,
Antalya İl Özel İdaresi Müdürlüğü ile ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti. arasında Antalya ili, Gazipaşa ilçesi, Aydıncık Köyü sınırları içerisinde Bıçkıcı Çayı üzerinde şahıslar adına tapulu ... no’lu parselin 7.300 metrekarelik kısmında bulunan 21.900 metreküp rezervli 1 yıl süreli ve 21.000.000.000,00 TL rüsum bedelli kum çakıl ocağına ait 07/11/2002 tarihli sözleşme imzalandığı, ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti.'ne 24/10/2002 tarih 914 sayılı karar ile kum çakıl ocağı işletme ruhsatı verildiği, ocak ruhsat süresinin 10/10/2002 - 09/10/2003 tarihinde sona ereceği,
Ankara 7. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2009/1203 esas sayılı dava dosyasının incelenmesinde; Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2006/401 esas sayılı dava dosyasının görevsizlik kararı ile aktarıldığı, davacı vekili davacı bankanın borçlu ...’dan olan bakiye alacakları için Ankara 4. İcra Müdürlüğü’nün 2005/9801 sayılı dosyasıyla takibe geçtiklerini, davalı ...’nun mal beyanında bulunarak 02/03/2004 düzenleme tarihli belgeye dayanarak diğer davalı ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti.'nden 900.000.000.000,00 TL alacağı bulunduğunu belirtmesi üzerine davalı şirkete 89/1 haciz ihbarnamesi gönderildiğini, itiraz edildiğinden ve itirazın kötü niyetli olduğundan yapılan itirazın iptaliyle alacaklarının ödenmesine karar verilmesinin istendiği, bu dava dosyasıyla birleşen Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2006/616 esas sayılı dosyada ise; davalılar ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti. ve ...’in diğer davalı ...’ya borçları bulunmadığını belirterek kendilerini zarara uğrattıklarından, ... ile ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti. arasında hukuki ve fiili irtibatı bulunduğundan, ...’in ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti.’nin yetkilisi değil ise bu kez imzadan şahsi sorumluluğu söz konusu olduğunu belirterek itirazın iptaliyle davalılar ..., ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti. ve ... aleyhine tazminat davası açıldığı, yapılan yargılama neticesinde sicil özetinden 02/03/2004 tarihinde ...’in ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti.’nin yetkilisi olmadığı, yetkili olmayan kişinin imzaladığı ikrar belgesinin şirketi bağlamayacağı, ...’nun mal beyanında ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti.’nden değil ...’den alacağı olduğunu bildirdiği, yapılan yargılama esnasında imzanın ...’e de ait olmadığı yönünde rapor alındığı, kaldı ki ...’e ait olsa bile belgenin imzalandığı tarihte ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti.’nin yetkilisi olmadığından 89/1 haciz ihbarnamesine dayanak 02/03/2004 tarihli belgeden ... Şirketi’nin sorumlu olmayacağı, ayrıca davacı vekilinin 04/03/2008 tarihli celsede kendilerinin 89/1 haciz ihbarnamesi yönünden sadece icra dosyasına sunulan belgedeki beyana göre alacak iddiasında bulunduklarını, bunun dışında şirketlerin ticari defter ve kayıtlarında sair bir alacak bulunduğu yönünde bir iddialarının olmadığını belirterek beyanını imzasıyla tasdik ettiği, buna göre mahkemece sadece araştırılması gereken hususun ...’in tanzim ettiği 02/03/2004 tarihli imzalı belgenin ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti.’ni bağlayıp bağlamayacağı olduğu, belirtilen tarihte şirket yetkilisi olmadığından ve şirketin bu yönde haciz ihbarnamesine itiraz ettiğinden ve itirazında mevcut delillere göre haklı olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verildiği, öte yandan asıl davanın dava dilekçesinde davalılar... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti., ..., birleşen davanın dava dilekçesinde davalılar ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti., ... ve ... olarak gösterilmiş ise de, İİK’nın 89/4 maddesi gereğince görülen tazminat davalarında davalı yalnızca haciz ihbarnamesine haksız yere itiraz ettiği iddia edilen üçüncü şahıs olabileceğinden somut olayda davalı olarak ... Harfiyat Nak. Tic. San. Ltd. Şti. gösterilebileceğinden İİK’nın 89/4 maddesi anlamında borçlu ... ve dayanak belgede imzası bulunan ancak yetkili olmayan ...’in davalı olarak yer alamayacağı, şirketin taraf olabileceği, diğer davalıların taraf ehliyeti olmadığından bu davalılar yönünden de taraf ehliyeti yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
29/09/2014 tarihli Hukukçu Doç. Dr. ... ve Mali Müşavir ...’ın hazırladığı raporda özetle; davalının dava dışı ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nden kum ocağını devraldığı ve kum ocağında bulunan faturada dökümü mevcut ekipmanı satın aldığı, satışa konu malların faturaya konu olanlardan ibaret olduğunun kabulü gerektiği gibi bedelinin de taraflar arasındaki sözleşmeye ek yapılarak her iki tarafça kabul edildiği anlaşılan faturada yazan 25.960,00 TL olduğunun kabulü gerekeceği, satışa ilişkin taraflarca sözleşme eki yapılan 03/09/2001 tarihli 25.960,00 TL bedelli faturanın kapalı fatura şeklinde düzenlendiği, kabul edilen teamüle göre fatura bedelinin ödenmediğine dair belge olmadığı takdirde fatura bedelinin ödendiğinin kabulü gerektiği, dosya içerisinde fatura bedelinin ödendiğine dair bir belge bulunmadığından faturanın kapalı fatura olması sebebiyle malzeme ve ekipman satışından dolayı davalının bir borcu bulunmadığı, dava dışı ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin
25/11/2002 tarihli kira sözleşmesiyle birlikte davalıya stokta bulunan 23.069,00 TL bedelli malzemeyi de devretmiş olduğunun kabulü gerekeceği, emtia bedelinin dava dışı temlik edene ödenmiş olduğuna dair bir bilgi ve belge bulunmadığından davalının 23.069,00 TL alacağı bulunduğu, temliknamenin geçerli olduğu, her ne kadar malzeme ve ekipman bedeline ilişkin faturadan doğan borcun ödenmiş olduğu tespit edilmiş ise de, mahkemece aksinin kabulü ihtimali sebebiyle bu alacak için geçerli 10 yıllık zamanaşımı süresinin 03/09/2001 tarihinde başladığı ve alacağın 03/09/2011 tarihinde zamanaşımına uğradığı, stokta bulunan malların bedeline ilişkin 23.069,00 TL alacak için geçerli 10 yıllık zamanaşımı süresinin 23/11/2002 tarihinde başladığı ve alacağın 23/11/2012 tarihinde zamanaşımına uğramış olduğu, ayrıca raporda davacının bir kısım taleplerinin değerlendirilmesi için bilirkişi kurulunda bu hususlarda inşaat mühendisi ve maden mühendisi bulunmadığından davalının kum ocağı devrinden dolayı dava dışı ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne bir borcu bulunup bulunmadığı hususunun, var ise miktarının belirlenmesi hususunda görüş bildirmesinin mümkün olmadığı bildirilmiştir.
Eksikliklerin giderilmesi için önceki heyete maden mühendisi, inşaat mühendisi ve elektrik mühendisi iştiraki sağlanarak oluşturulan heyetten alınan 31/01/2018 tarihli ek raporda özetle; davaya konu edilen konkasör tesisinin ... no’lu parseller ile tapulama harici bir kısım yerde kurulu olduğu, bu tesisin 30/04/2003 tarihli temliknameye konu edilmediği, temliknameye konu edilen konkasör tesisini Antalya ili, Gazipaşa ilçesi, Beyovası Köyü’ndeki Bıçkıcı Çayı üzerinde ve çevresinde kurulu çalışır ve işletmeye açık konkasör tesisi olduğu, temliknamede yer bakımından sınırlama getirilmesi nedeniyle temlik alan davacının konkasör tesisinin devir ve satışından doğan alacağın varlığından bahsedilemeyeceği, dava konusu 5.197 metreküp stok çakıl malzemesinin ... no’lu parseller ile tapulama harici bir kısım yerdeki sahada olduğu, bu stok sahasının 30/04/2003 tarihli temliknameye konu edilmediği, temliknamede konu edilen stok sahasının Antalya ili, Gazipaşa ilçesi, Beyovası Köyü’ndeki Bıçkıcı Çayı üzerinde ve çevresinde kurulu çalışır ve işletmeye açık konkasör tesisinin bulunduğu sahada olduğu, temliknamede yer bakımından sınırlama getirilmesi nedeniyle temlik alan davacı yanın stok malzemesinin satışından doğan alacağının bulunmadığı, temlik eden dava dışı ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin
23/02/2000 - 23/02/2001 tarihleri arasında 1 yıl süreyle işletme ruhsatı aldığı, işletme ruhsatına konu Antalya ili, Gazipaşa ilçesi, Aydıncık Köyü Bıçkıcı Çayı mevkiinde ... parselde şahsa tapulu 6.926 metrekarelik kısımda bulunan 25.561 metreküplük kum çakıl rezerv hakkına sahip olmadığı, bu rezerv hakkının devlete ait olduğu, sadece 23/02/2000 - 23/02/2001 tarihleri arasında 1 yıl süreyle kum çakıl ocağını işletme hakkına sahip olduğu, bu nedenle kum çakıl rezerv hakkından dolayı temlik alan davacı alacağının olmadığı, temlik eden dava dışı ... Şirketi tarafından 24/04/2002 tarihli kira sözleşmesiyle Antalya ili, Gazipaşa ilçesi, Aydıncık Köyü Bıçkıcı Çayı mevkiindeki ... parselin kiralanması, kira sözleşmesinde taşınmazın boş arazi olduğunun belirtilmesi, kira sözleşmesinin imzalandığı tarihte dava dışı ... İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına kum çakıl ocağı işletme ruhsatının alınmaması karşısında temlik eden davacı yanın kiralanarak tesviyesi yaptırılan araziler üzerine inşa edilen şantiye binalarının ve yol geçiş haklarının devir ve satışından doğan alacağın var olmadığı anlaşıldığından davacının 326.537,00 TL alacak, stok malzemesinden kaynaklı 23.069,00 TL munzam zarar istemlerinin yerinde olmadığı, davaya konu 30/04/2003 tarihli temliknameden dolayı alacağın var olmadığı belirlenmiş olması nedeniyle davacının davalılardan munzam zarar kapsamında maddi manevi tazminat istemlerinin de yerinde olmadığı belirtilmiştir.
Dairemiz kaldırma kararı üzerine, mahkemece mahal mahkemesine yazılan talimatla mahallinde yapılan keşif sonrası maden mühendisi, inşaat mühendisi, elektrik mühendisi, harita mühendisi ve mali müşavir bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetince düzenlenen 10/05/2021 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere uyuşmazlığa konu makina ekipman tutarları bakımından heyete makina mühendisi bilirkişi de dahil edilmesi gerekirken makina mühendisi bilirkişi eklenmemesi ve eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Öte yandan her ne kadar mahkemece, dava konusu temliknamade yer bakımından sınırlama getirilmesi nedeniyle temliknamenin dava konusu yeri kapsamadığı, temliknamede yer itibariyle sınırlama yapıldığına ilişkin gerekçe yazılmak suretiyle davanın reddine karar verilmiş ise de;
Davacı ... asıl davada; Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 16/12/2002 tarih, 2002/41 değişik iş dosyasında yer alan dava dışı olup alacağı temlik eden ... Şirketi'ne ait eleme yıkama makineleri, işletme ruhsatı ve bu ruhsatın ait olduğu arazi üzerindeki rezerv hakkı, sahada bulunan malzeme, arazi üzerinde inşa edilen şantiye binaları ve teferruatı, kantar odası ve kurulu kantar, kankasör tesisinin kurulu olduğu arazi üzerine imalatı yapılan beton setler, kumanda binası, tamirhane binası ve teferruatı, kiralanan arazilerin tesviyesi neticesinde yapılan yolların geçiş hakları, elektrik projesi ve elektrik abonelik hakkı ile bunlara bağlı olan elektrik ve enerji nakil hatlarının geçtiği trafo ve dikili vaziyette olan elektrik direklerinin davalı şirkete devir ve satışına dayalı olarak devredilen değerlerin 2012 birim ve piyasa fiyatları üzerinden her birinin ayrı ayrı parasal değerlerinin belirlenerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı, 30/04/2003 tarihli ... Şirketi'nin yetkilisi ... tarafından tanzim edilen temliknameye dayalı olarak iş bu davayı açmıştır.
Temliknamede ... Şirketi’nin yetkilisi ...’nun sahibi ve ruhsat işletmecisi olduğu Gazipaşa Beyovası Köyü Bıçkıcı Çayı üzerindeki ve çevresindeki araziler üzerine kurulan kum çakıl ocağı üretim ve işletim tesislerinin bütününü oluşturan kurulu, çalışır ve işletmeye açık durumdaki kırma eleme yıkama makinaları (konkasör tesisi) Antalya Valiliği İl Özel İdare Müdürlüğü’nden alınmış işletme ruhsatı ve bu ruhsatın ait olduğu arazi üzerindeki toplam 3 yıllık rezerv hakkı, stok sahasında bulunan 4562 metreküp=8211,6 ton 3 no’lu malzeme ile 635 metreküp=1143 ton 4 no’lu malzeme, kiralanarak tesviyesi taraflarınca yaptırılmış arazi üzerine inşa ettirilen şantiye binaları ve teferruatı, kantar odası ve kurulu kantar, konkasör tesisini kurduğu arazi üzerine imalatı yapılan beton setler, kumanda binası, tamirhane binası ve teferruatı, kiralanan arazilerin tesviyesi neticesinde yapılan yolların geçiş hakları, halihazır tasdikli ve onaylı şekliyle elektrik projesi ve elektrik abonelik hakkı ile bunlara bağlı olan elektrik ve enerji nakil hatlarının geçtiği trafo ve dikili vaziyetteki elektrik direklerinden oluşan, her biri parça parça satılan ve birbirinden bağımsız maddi değerleri olan bölümlerden oluşan kum çakıl ocağı ve konkasör tesislerinin ... ve ... tarafından temsil edilen ... Şirketi’ne devir ve satışı sonucunda sahibi ve yetkilisi bulunduğu ... Şirketi’nin doğmuş ve doğabilecek her türlü alacaklarının ve bu alacaklarını takip etme ile tahsil etme haklarını ...’ya temlik ettiği anlaşılmaktadır.
-30/04/2003 tarihli temlikname incelendiğinde; "Beyovası Köyü Bıçkıcı Çayı üzerindeki ve çevresindeki araziler üzerine kurduğumuz kum-çakıl ocağı üretim ve işletim tesislerinin bütününü oluşturan" ifadesi yer almakta olup bu ifade sadece belli bir mıntıkayı işaret etmemektedir. Taraflar, Bıçkıcı Çayı üzerinde yer alan tüm işletme ve tesisleri hedef alarak temlikname düzenlemişlerdir.
-Temliknamede sadece mahal gösterilmek suretiyle düzenleme yapılmamıştır. Temlik edilen maddi varlıkların neler olduğu tek tek sayma suretiyle de gösterilmiştir. Özellikle stok sahasında bulunan 4562 metreküp 3 no'lu ve 635 metreküp 4 no'lu malzemeden kaynaklı alacağın temliki kararlaştırılmıştır. Stok malzemenin mahallinde mevcut olduğu gerek taraflarca yaptırılan tespit raporlarında gerekse mahkememizce atanan bilirkişilerin raporlarında belirlenmiştir. Yine temlike konu kankasör tesisi, şantiye binaları, kantar odası ve kurulu kantar, kumanda binası, tamirhane binası ve teferruatı, yapılan yollar, elektrik projesi, enerji nakil hatları, trafo ve dikili vaziyetteki elektrik direklerinin varlığı da sahada tespit edilmiştir. Çoğunluğun görüşüne göre tüm bu maddi varlıkların "Beyovası Köyü" dışında ayrıca başkaca bir yerde de (Küçüklü Köyü) bulunması gerekmektedir. Toplam 4562 metreküp 3 no'lu malzeme ve 635 metreküp 4 no'lu malzemenin temliknamenin taraflarının belirttiği Beyovası Köyü dışında aynı zamanda Küçüklü Köyü sınırlarındaki şantiyede de bulunma ihtimali bulunmamaktadır. Temliknamede konu tüm maddi varlıklar tek tek sayılmış ve bunların tamamının sahada mevcut olduğu tespit raporlarıyla belirlenmiştir.
-Davalı ile alacağını davacıya temlik eden dava dışı ... Firması 26/11/2002 tarihinde Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesi'ne birlikte müracaat ederek ve ortak dilekçe yazarak "Beyovası Köyü"nde bulunan konkasör tesisi, şantiye binası, kantar odası ve stok sahasındaki malların (makina, teferruat, stok edilen malzemeler, bunların cinsi, markası ve stokların miktarı vs.) tespitini talep etmişlerdir. Tespit mahkemesince de mahallinde keşif yapılmış ve Fen Bilirkişisi ... tarafından düzenlenen raporda "Küçüklü Köyü Devirli Çeşme Deresinde yapılan keşifte tespit talebinde bulunulan yerin 4,5,143 no'lu parseller içerisinde kaldığı" tespiti yapılmıştır. Yani taraflar tespit dilekçelerinde "Beyovası Köyü" ifadesini kullanmış iseler de fen bilirkişisi tespit yapılan mahalin "Küçüklü Köyü" olduğunu belirlemiştir. Söz konusu tespit temlik eden ... Firması ile dava konusu maddi varlıkları devralan davalı şirket yetkililerinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Bu durumda tarafların "Beyovası Köyü" olarak nitelendirdikleri yerin tapuda "Küçüklü Köyü" olarak tespit edildiği ve devredilen değerlerin bulunduğu yer mahal isminin sözleşmenin taraflarınca Beyovası Köyü olarak nitelendirildiği ortadadır.
-Davalı taraf cevap dilekçesinde veya sonraki dilekçelerinde hiçbir şekilde devre konu maddi varlıkların bulunduğu yerin temliknamede bahsedilen yer olmadığı konusunda bir savunmada bulunmamıştır. Hatta cevap dilekçesinin birinci sayfasının ikinci paragrafında Beyovası Köyü Bıçkıcı Çayı üzerindeki şantiye ve kantar binası, tesis alanı ve stok sahasındaki kiracılık ilişkisi veya devri nedeniyle hiçbir borçları bulunmadığını savunmuş ve temliknamede geçen Beyovası Köyü tabirine önem atfetmeksizin temliknamenin içeriğinde yer alan maddi değerler yönünden savunmasını yapmıştır.
-Temliknamede ... Şirketi adına imza atan ... temlik alan davacı ...'nun annesidir. Temliknamenin tarafı olan kişiler yakın akraba olduğundan temliknameyle devredilmesi istenilen maddi varlıkların neler olduğunu, karşılıklı iradelerinin uyuşup uyuşmadığını bilebilecek konumdadırlar. Temliknamedeki maddi varlıkların tek tek sayılması oluşacak tereddütü giderme amaçlı olup buna rağmen mahkemenin çoğunluğunda oluşan tereddütün giderilebilmesi, temliknamenin taraflarının, özellikle devreden ... Şirketi'nin yetkilisinin dinlenilmesi suretiyle mümkün olup davacı devralana bu hususun aydınlatılması için 11/07/2018 tarihli celse 1 no'lu ara kararı uyarınca süre verilmiş, davacı 24/07/2018 tarihli dilekçesiyle Beyovası Köyü, Küçüklü Köyü, Aydıncık Köyü sınırlarında yer alan birden fazla imalatın bulunduğunu, konkasör tesisinin Küçüklü Köyü'nde, stok sahası ve malzemenin Küçüklü Köyü'nde, işletme ruhsatının Aydıncık Köyü'nde, şantiye binaları, kantar odası, beton setler, kumanda binası ve tamirhane binasının yine Küçüklü Köyü'nde, elektrik ve enerji nakil hatlarının Beyovası-Küçüklü ve Aydıncık Köylerinde yer aldığını, bunların hepsinin bir işletmenin parça ve teferruatları olduğunu açıklamıştır. Neticede yukarıda açıklanan gerekçelerle dava dışı ... Firması'nın davalıya devrettiği maddi değerlerin, birden fazla köy sınırından geçen Bıçkıcı Çayı üzerinde çeşitli alanlarda yer aldığı anlaşılmaktadır.
Ne var ki ilk derece mahkemesi kararında bu yönlere ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmamış olup, temliknamenin diğer tarafının dinlenilmesi ve tarafların sözleşmedeki iradelerinin açıkça belirlenerek davacı ile dava dışı ... Firması arasında imzalanan temliknamede sadece Beyovası Köyü isminin zikredilmesinden temlikin bu köyün sınırlarında yer alan kısmi varlıklara dair yapıldığı sonucuna varılıp varılamayacağı, davacının temlikname kapsamı gözetildiğinde davalıdan alacaklı olup olmadığı, 03/09/2001 tarihli faturada, fatura konusu malların cinsi tek tek yazılmış olup, tespit raporunda sahada bulunan ve yine temliknameye konu maddi değerler ayrıca kalem kalem belirlendiği anlaşılmakla faturada yer alan maddi değerler ile sahada tespiti yapılan maddi değerler tamamen örtüşüp örtüşmediği, sahada tespiti yapılan maddi değerlerin faturada yer alıp almadığı, devredilen maddi varlıklıkların nelerden ibaret olduğunun tespiti gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Hal böyle olunda mahkemece yapılması gereken iş, davaya konu 30/04/2003 tarihli temliknamede yer itibariyle sınırlama yapılıp yapılmadığı hususunun iddia ve savunma ile Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2002/41 D.iş dosyası ve bu dosyadan alınan bilirkişi raporları ile Gazipaşa Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/36 D.iş dosyası ve bu dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlar, taraflar arasındaki protokolün kapsamı göz önünde bulundurularak temliknamede yer itibariyle sınırlama yapılıp yapılmadığının tespiti ile bilirkişi heyetine makina mühendisi dahil edilmek suretiyle 03/09/2001 tarihli faturada belirtilen ve cinsi tek tek yazılan malların tespit raporunda sahada bulunan ve yine temliknameye konu maddi değerler ile sahada tespiti yapılan maddi değerler tamamen örtüşüp örtüşmediği, sahada tespiti yapılan maddi değerlerin faturada yer alıp almadığı, devredilen maddi varlıklıkların nelerden ibaret olduğu ve maddi değerlerinin belirlenmesi için bilirkişi heyetinden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli ek rapor alınması gerektiği (bilirkişi heyetine makina mühendisi dahil edilmesi gerektiğine ilişkin rapordaki açıklama da gözetilerek) halde eksik inceleme ile sonuca ulaşılması, uyuşmazlığın çözümünde önemli ölçüde deliller toplanması ve değerlendirmemesi niteliğinde olduğundan davaya konu delillerin toplanmadığı ve değerlendirilmediği anlaşılmakla 6100 Sayılı HMK'nın 22/07/2020 tarih ve 7751 Sayılı Yasa'nın 35.maddesi ile değişik 353/(1)-a.6.maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Asıl ve birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurularının 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6 maddesi gereğince KABULÜNE,
2-Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/12/2021 tarih ve 2020/469 Esas 2021/1017 Karar sayılı kararının asıl ve birleşen dava yönünden ayrı ayrı KALDIRILMASINA, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
4-Asıl ve birleşen davada davacı tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının talep halinde asıl ve birleşen davada davacıya iadesine,
5-Asıl ve birleşen davada davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından asıl ve birleşen davada davacı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nun 353/(1)-a.6 ve 362/(1)-g.maddeleri uyarıca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/12/2025
Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -