T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2023/1495 Esas 2025/1845 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/1495
KARAR NO : 2025/1845
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 09/06/2023
NUMARASI : 2021/554 Esas 2023/417 Karar
DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 08/09/2021
KARAR TARİHİ : 25/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/12/2025
Taraflar arasındaki tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket adına kayıtlı ... plakalı 2013 model ... marka ve tipindeki aracın davalı sigorta şirketine 21/11/2019-2020 vade tarihleri arasında 324192/1026473919 no.lu birleşik kasko sigorta poliçesi (genişletilmiş kasko) ile sigortalandığını, söz konusu aracın 15/03/2020 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda ağır şekilde hasarlandığını, pert total olarak akdedildiğini, aracın sovtajı (hasarlı hali) davalı şirket tarafından ödeme yapılmadığından müvekkiline kaldığını, hasar ile ilgili davalı sigorta şirketine müracaat ile hasar dosyası açıldığını, sigorta şirketince görevlendirilen ekspertiz şirketi tarafından ekspertiz raporunun kapatılmaması sebebiyle müvekkilince ekspertiz raporu alınmak zorunda kalındığını, sigorta şirketi tarafından tazminat taleplerinin 16/06/2020 tarihli yazı ile reddedildiğini, dosya kapsamına göre hasarın teminat dışı kalmasını gerektiren bir hususun bulunmadığını, trafik kazası tespit tutanağında olayın oluşumunun izah edildiğini, hasarın teminat dışı yada belirtilenden farklı bir şekilde olduğunun ispat külfetinin sigorta şirketinde olduğunu iddia ederek şimdilik 50.000,00 TL maddi tazminatın 16/06/2020 temerrüt tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 15/12/2021 tarihli dilekçesiyle talep miktarını 650.000,00 TL daha arttırarak eksik harcı ikmal etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketi muamele merkezinin Beykoz/İstanbul adresinde bulunduğunu, İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, rehinli alacaklının davaya muvafakati olmadığından davacının dava ehliyetinin bulunmadığını, ... plakalı araç için müvekkili şirket nezdinde birleşik kasko sigorta poliçesinin mevcut olduğunu, poliçenin mevcut olmasının teminatın tamamen veya otomatik ödeneceği anlamına gelmeyeceğini, hasarın beyan edildiği şekilde gerçekleşmediğinin diagnoz verileri uyarınca sabit olduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin 11/01/2021 tarihli kararında davacının talebinin reddine karar verildiğini, kararda belirtildiği üzere sigortalının doğru beyan yükümlülüğüne aykırı hareket etmekle sigorta poliçesinin zayi olmasına sebebiyet verdiğini, kabul anlamı içermemek kaydıyla hasar tespiti yapılması durumunda poliçede yer alan kasko muafiyeti tenzilinin yapılması gerektiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacı şirketin işletenin ve sigortalısı olduğu ... plakalı aracın 15/03/2020 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucunda hasarlandığı, aracın davalı sigorta şirketinde birleşik kasko sigorta poliçesiyle sigortalı olduğu, davacı tarafından sigorta şirketine yapılan tazminat taleplerinin "hasarın beyan edildiği şekilde gerçekleşmediği" belirtilerek reddedildiğinin 16/06/2020 tarihli yazı ile bildirildiği, tarafların ayrı ayrı yaptırdıkları ekspertiz incelemesi sonrasında araçta meydana gelen hasarların değerlendirilmesinde aracın 15/03/2020 tarihli kaza öncesinde 5 ayrı hasar kaydının daha bulunduğu ancak, ağır hasar kaydının bulunmadığının tespit edildiği, hasar miktarının yüksek olması nedeniyle aracın pert işlemine tabi tutulmasının daha ekonomik olacağının ve aracın sovtaj bedelinin 250.000,00 TL ödenebilecek tazminat miktarının 700.000,00 TL olarak belirlendiği, aksi kanıtlanamayan trafik tespit tutanağına göre araç sürücüsünün ... ve alkol promilinin sıfır olduğunun tespit edildiği, TTK 1409 maddesi hükmünde sigorta şirketinin sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan sorumlu olduğu, sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükünün sigortacıya ait olduğu düzenlemesi yer almakta olup davalı sigorta şirketinin hasarın sigorta teminatı dışında kaldığını somut delillerle kanıtlayamadığı ve hasardan sorumlu olduğu gerekçeleriyle davanın kabulüne 700.000,00 TL tazminatın 16/06/2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sigortalı araç üzerinde ... bankasının rehin hakkı bulunduğundan davacının aktif dava ehliyetine sahip olmadığını, davacının doğru ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğini, dosyaya sunulan diagnoz verileri uyarınca hasarın beyan edilen şekilde gerçekleşmediğinin sabit olduğunu ve hasarın teminat kapsamı dışında olduğunu, ispat yükünün davacıya geçtiğini, mahkemece hatalı bilirkişi raporu uyarınca karar verildiğini, diagnoz verilerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının araç üzerinde fiziki inceleme yapılarak tespit olunabileceğini, ancak bu konuda bir inceleme yapılmadığını, hasar bedelinin fahiş olduğunu, bilirkişi raporunun hasara ilişkin olarak denetime elverişli olmadığını, bilirkişi raporu ile ekspertiz raporu arasındaki çelişkinin giderilmediğini, ıslah ile arttırılan kısma ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, eldeki davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; tek taraflı kaza neticesinde araçta meydana gelen hasarın kasko poliçesine dayalı olarak giderilmesi istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Kasko sigorta poliçesi ve hasar dosyası, ekspertiz raporu, Sigorta Tahkim Komisyonu kararı, ... Bankasının bila tarihli muvafakat yazısı, kaza tespit tutanağı, bilirkişi kök ve ek raporları vs deliller dosya arasında mevcuttur.
Davaya konu hasarlanan araca ait Birleşik Kasko Poliçesi Eki "Genişletilmiş Kasko" 1026473919 no.lu poliçe örneğinin incelenmesinde; davalı sigorta şirketi tarafından davacı şirketin sigortalı sıfatıyla 21/11/2019-2020 dönemi kapsayacak şekilde düzenlendiği, ... Bankası A.Ş.'nin rehinli alacaklı olarak yer aldığı görülmüştür.
... Bankası A.Ş. ... Şubesinin davacı şirketin 13/07/2020 tarihli müracaatı üzerine verilen cevabi yazıda, 15/03/2020 tarihli kaza sonucu ... plakalı aracın hasarı ile ilgili olmak üzere başvuruya istinaden yargılama yapılmasına, mükellefiyetlerin şirkete ait olmak üzere hasar bedelinin şirkete ödenmesine muvafakat ettiklerini bildirmişlerdir.
Davacı tarafından Sigorta Tahkim Komisyonu'na müracaatı üzerine Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından 11/01/2021 tarihli karar ile talebin reddine karar verildiği, itiraz üzerine 17/02/2021 tarihli İtiraz Hakem Heyeti kararı ile itirazın esası hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına, başvuru sahibinin yetkili mahkeme de dava açmakta muhtariyetine karar verilmiştir.
17/10/2022 tarihli kök, 04/12/2022 tarihli 1. ve 13/02/2023 tarihli ek bilirkişi raporlarında özetle; dava konusu tazminat talebine ilişkin dosya muhteviyatın da mevcut tüm bilgi, belge ve Sigorta Tahkim Komisyonu'na yapılan başvurular ile değerlendirme sonuçlarına ilişkin tüm belgelerin incelendiği, araçta oluşan hasarın tespit edilmesi amacıyla kasko sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinin talebi ile ekspertiz incelemesinin yapıldığı, yine davacı şirketin özel talebi üzerine hasarın tespit edilmesi amacıyla hasar ekspertiz raporu düzenletildiği, her iki ekspertiz incelemesi itibariyle yapılan değerlendirme sonrasında sigorta şirketinin ekspertizi tarafından düzenlenen raporda belirlenen hasarlı parça ve malzeme listenin hasarı niteliğiyle uyum sağladığı, ... plakalı aracın rapor tarihi itibariyle hasarsız ortalama bedelinin 2.400.000,00 TL olabileceği, bedelin kaza tarihine taşınması sonrasında tespit edilen bedelin 1.064.000,00 TL olarak bulunduğu, aracın kaza tarihi itibariyle 5 ayrı kaza aşamasında oluşacağı kanaatine varılan 104.000,00 TL reel değer kaybı bedeli de dikkate alınarak kaza tarihindeki hasarsız hal ikinci ek değerinin 950.000,00 TL olduğu, aracın hasarlı bedelinin 250.000,00 TL olarak belirlendiği bildirilmiştir.
Davacı yan, davacıya ait ... plakalı aracın ile 15/03/2020 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucu hasarlandığını, aracın kasko sigorta poliçesini düzenleyen davalının zarardan sorumlu olduğunu iddia ederek eldeki davayı açmış, davalı yan hasarın teminat dışında kaldığını, doğru beyan yükümlülüğünün yerine getirilmediğini savunarak davanın reddini istemiş, mahkemece alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
6100 Sayılı HMK'nın 22/07/2020 tarih ve 7751 Sayılı Yasa'nın 35.maddesi ile değişik 353/(1)-a.6.maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması." halinde duruşma yapılmadan karar verileceği, düzenlemeleri yer almaktadır.
Dosya kapsamından, davacı şirketin işletenin ve sigortalısı olduğu ... plakalı aracın 15/03/2020 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucunda hasarlandığı, aracın davalı sigorta şirketinde birleşik kasko sigorta poliçesiyle sigortalı olduğu, davacı tarafından sigorta şirketine yapılan tazminat taleplerinin "hasarın beyan edildiği şekilde gerçekleşmediği" belirtilerek reddedildiğinin 16/06/2020 tarihli yazı ile bildirildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık, davacının maliki olduğu ... plakalı aracı ile 15/03/2020 tarihinde karışmış olduğu kaza nedeniyle aracında meydana gelen hasarların davalı sigorta şirketinde bulunan kasko poliçesi uyarınca tazminine yönelik hakkının bulunup bulunmadığı ve hasar miktarı noktasındadır.
Davalı yan, dosyaya sunulan diagnoz kayıtlarının incelenmediğine, incelenseydi davacının doğru ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğini tespit edileceğine dair istinaf itirazları ileri sürmüştür. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarında dosyada mevcut ingilizce dilindeki diagnoz raporlarında kazaya karışan aracın bilgilerinin bulunmasına rağmen bu raporun hangi kuruluş tarafından yapıldığının belli olmadığı, belirsiz vede belki de yetkisiz bir kuruluş yada şirket tarafından düzenlenmiş olabileceği, bu aşamada test yapılan başka bir aracın bilgilerinin kayıtlara girebilmiş olabileceği ve rapor kapsamında belirtilen değerlerin kazaya karışan araca ait olamayacağının düşünülmesi itibariyle rapor kapsamının yüksek derecede tereddüt yarattığı belirtilmek suretiyle dosyaya sunulan diagnoz verilerinin değerlendirilmemiş, mahkemece de gerekçeli kararda diagnoz verileri yönünden bir inceleme ve denetime elverişli değerlendirme yapılmamıştır.
Hal böyle olunca mahkemece, davalı yanca sunulan diagnoz verilerinin türkçe tercümesinin yaptırılarak söz konusu verilerin dava konusu araca ve kazaya ilişkin açıklamalar içerip içermediğine dair davalı delillerinin dosyaya celbi sağlandıktan sonra itirazlar da gözetilerek ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu anlamda bir tahkikat yapılmaması ve davacının doğru beyan yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği, ispat yükünün yer değiştirip değiştirmediğine ilişkin delillerin tartışılmaması HMK 353/1-a-6 anlamında esaslı delillerin toplanmaması ve değerlendirilmemesi anlamında olduğundan Dairemize bir değerlendirme yapılmamıştır. Bu eksiklik aynı zamanda tahkikate ilişkin iki dereceli yargılama hakkına ilişkindir.
Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli nitelikteki delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olduğu anlaşılmakla 6100 Sayılı HMK'nın 22/07/2020 tarih ve 7751 Sayılı Yasa'nın 35.maddesi ile değişik 353/(1)-a.6.maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a.6 maddesi gereğince KABULÜNE,
2-Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/06/2023 tarih 2021/554 Esas 2023/417 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından yatırılan 11.954,25 TL nispi istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,
5-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nun 353/1-a.6 ve 362/1-g maddeleri uyarıca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/12/2025
Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -