T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2023/370 Esas 2025/1168 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/370
KARAR NO : 2025/1168
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ : 22/11/2022
NUMARASI : 2020/542 Esas 2022/619 Karar
DAVA : Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ : 26/10/2020
KARAR TARİHİ : 27/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/10/2025
Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçeyle davanın reddine yönelik verilen karara karşı, davacı tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı; şirket yetkilisi ...'nun yapmak istediği bir ticari işlem için 29/04/2020 tarihinde, saat 15:36'da aynı gün valörlü olmak üzere davalı ...'ta bulunan 00158048018491179 numaralı şirket hesabından internet bankacılığı aracılığıyla 17.750-USD (onyedibinyediyüzelli Amerikan Doları) tutarlı SWIFT işlemine onay verdiğini, ancak kısa bir süre sonra alıcı tarafla yaptığı görüşmeler sonucunda paranın gönderimini durdurmak isteyen şirket yetkilisinin 30/04/2020 tarihinde saat 17:57'de ... ... Şubesinde görevli ...'na ulaştığını, yapılan görüşmede 2020001588154422 işlem numaralı SWIFT işleminin iptali isteminin bildirildiğini, şube görevlisinin ise şube ekranının kapalı olduğunu, işlem yapılamayacağını, bu nedenle işlemin iptalinin ancak pazartesi günü (04/05/2020 tarihinde) mümkün olduğunu ve SWIFT işleminin iptali istemli bir dilekçeyi mail vasıtası ile Şubeye göndermesi gerektiğini bildirdiğini, ısrarlı bir şekilde SWIFT işleminin acilen iptalin istenmesine rağmen hiçbir işlem yapılmadığını, şirket yetkilisinin yine 30/04/2020 tarihinde ... numaralı ... Çağrı Merkezi üzerinden de SWIFT işleminin iptalini istediğini, ancak kendisine çağrı merkezi üzerinden böyle bir işlemin yapılamayacağı bilgisinin verildiğini, 1 Mayıs gününün resmi bayram tatiline denk gelmesi nedeniyle 04/05/2020 Pazartesi günü saat 10:00'da işlemin ivedi şekilde iptal edilmesi için ... Bankası ... Bulvarı Şubesine mail yoluyla dilekçe gönderdiğini, şube tarafından bir ay sonra 08/06/2020 tarihinde şirketin aranarak ... Bankasından) paranın çekilmiş olduğu bilgisi verildiğini, paranın iadesi için Ankara 44. Noterliği'nden 01/07/2020 tarihli 06092 yevmiye numaralı ihtarname çekildiği halde paranın iade edilmediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000-USD tutarındaki alacağın, faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı; usulüne uygun dava dilekçesi tebliğine rağmen yasal süresinde davaya cevap vermemiş, davalı vekilinin, dosya kapsamı ile bilirkişi raporuna karşı beyanlarını içerir 31/05/2021 havale tarihli dilekçesinde özetle; müşterisi olan davacı şirketin, 29/04/2020 tarihinde internet bankacılığı üzerinden 17.750-USD'lik transfer işlemi yaptığını, 30/04/2020 tarihi saat 18:00 sıralarında şirket yetkilisinin ... Bulvarı Şubesini arayarak işlemin iptalini istediğini, kendisinden işlemin iptaline ilişkin kaşeli imzalı dilekçe istenmesi üzerine kendisinin dışarıda olduğunu ve gönderemeyeceğini ilettiğini, 01/05/2020 tarihinin resmi tatil olması nedeniyle dilekçeyi 04/05/2020 tarihinde yolladığını, banka şubesince işlem iptalinin hemen işleme alınarak Teminat Mektubu ve Transfer İşlemleri Müdürlüğü birimine gönderildiğini, ilgili birimin aynı gün muhabir bankaya SWIFT mesajı yolladığını ve tutarın iadesinin muhabir bankadan talep edildiğini, ancak alıcı ve alıcı bankanın onayı olmadan tek taraflı olarak işlemin iptal edilmesi/ödemenin iadesinin yapılmasının mümkün bulunmadığını, sonuç olarak; transfer işlemi sonrası müvekkili bankaya ulaşan yazılı müşteri talebinin anılan şube tarafından aynı gün ve hemen işleme alındığını, davacının iddia ettiği gibi talebin işleme alınmaması veya geç işleme alınmasının söz konusu olmadığını, tarafından gerekli tüm aksiyonların zamanında alındığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; davacının, yurt dışındaki bir bankaya para göndermek amacı ile ... aracılığı ile yaptığı SWIFT işleminden sonradan vazgeçerek bu işlemin iptali amacı ile gerçekleştirdiği başvuruların, davalı banka tarafından ele alındığı, ancak davacının işlemin iptali için başvuruyu yaptığı ilk tarih olan 30/04/2020 tarihi saat 17:57 itibari ile şube ekranının kapalı olması sebebiyle işleminin yapılamadığı, sonraki günün resmi tatil olması ve araya da hafta sonunun girmesi nedeniyle 04/05/2020 tarihinde işlemin iptali için gerekli olan dilekçenin gönderilebildiği, bankanın bu işlemlerin ardından bedelin iadesi için iade mesajı çektiği ancak gelen bilgi mesajına göre ödemenin lehtar bankaya yapıldığının muhabir banka tarafından bildirildiği, lehtar banka tarafından iade taleplerine dönüş yapılmadığı, davacının SWIFT işleminin iptali için bankacılık kurallarına uygun şekilde dilekçe gönderdiği 04/05/2020 tarihinde davaya konu paranın davalı bankanın uhdesinde olmadığı, SWIFT işleminin 29/04/2020 tarihinde gerçekleştirildiği ve aynı tarihte muhabir banka tarafından davalı banka hesabının borçlandırılarak ödemenin gerçekleştirildiği, bu durumda davacının SWIFT işleminin iptali için başvurduğu tarihlerde davaya konu paranın davalı bankanın uhdesinde bulunmadığı, davalı bankanın gerek SWIFT işleminin gerçekleştirilmesinde, gerekse işlemin iptali isteminden sonra gerçekleştirmiş olduğu işlemlerde bir kusur ve ihmalinin olmadığı, davacının vazgeçtiği SWIFT işlemi nedeniyle gönderdiği parayı alamamasında davalıdan kaynaklanan bir kusurun tespit edilemediği, davacının yurt dışındaki alıcıdan parayı talep etmesinin mümkün olduğu gerekçesiyle; " davanın reddine" ilişkin karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece alınan bilirkişi kök ve ek raporlarının istikrarlı olduğunu, düzenlenen raporlar ile mahkeme gerekçesinin çelişkili olduğunu, davada ispat yükünün davalı yanda olup davalının, paranın uhdesinden çıktığını ispat etmek zorunda olduğunu, ancak ispat edemediğini, davanın kabulü gerektiğini ileri sürmüştür.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava, davacı şirket tarafından yapılan aynı gün valörlü SWIFT işleminin iptali ile hesaptan çıkan tutar yönünden uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 22/07/2020 tarih ve 7751 Sayılı Yasa'nın 35.maddesi ile değişik 353/(1)-a.6.maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması." halinde duruşma yapılmadan karar verileceği, düzenlemeleri yer almaktadır.
Uyuşmazlık; davacının, bankaların uluslararası para transferinde kullandığı bir para aktarım yöntemi olan SWIFT işlemi ile aynı gün valörlü notuyla davalı bankada bulunan USD doları hesabından yurt dışında (...) bulunan bir başka şirketin banka hesabına gönderilen dolar cinsinden paranın, davacı tarafından işlemin gerçekleştirilmesinden bir gün sonra SWİFT işleminin iptali amacı ile davalı bankaya yaptığı başvurusu üzerine, davalı banka tarafından SWIFT işleminin iptali yönünde gerekli işlemlerin derhal yapılıp yapılmadığı, yapılan işlemlerde davalı bankanın bir kusuru bulunup bulunmadığı, söz konusu paranın gönderildiği hesaptan ilgilisi tarafından çekilip çekilmediği, hangi tarihte çekildiği, davacıya iadesi yönünden koşulların bulunup bulunmadığı, davalı bankanın ihmali sonucu davacının bir zarara uğrayıp uğramadığı hususlarında toplanmaktadır.
Somut dosya kapsamında toplanan delillerden olayların gelişimine bakıldığında; Davacı şirketin, internet bankacılığını kullanarak 29/04/2020 tarihinde saat 15:36 itibariyle aynı gün valörlü işlem seçeneği ile bir başka deyişle 29/04/2020 tarihinde 17.750-USD ödenmek üzere SWİFT havale talimatı verdiği, bu talebin davalı bankaca, 29/04/2020 tarihinde saat 15:40:48 de muhabir bankaya iletildiği, muhabir bankanın da aynı gün 29/04/2020 tarihinde saat 15:42:35 de aynı gün valörlü ( 29/04/2020 ödemeli) alıcı ... Bankası nezdinde bulunan ... Firması hesabına havale işlemini gerçekleştirdiği, davacı tarafından iddianın ileri sürülüşüne göre paranın gönderildiği yurt dışında ki firma hesabının dolandırıcılar kontrolüne geçtiği bilgisinin verilmesi üzerine, davacı şirket yetkilisinin ertesi gün (30/04/2020 tarihinde), 29/04/2020 tarihinde yaptığı SWİFT işlemini iptal etmek istediği, mesai saati bitimi sonrası 30/04/2020 tarihinde saat 17:57 de davalı banka şubesini telefonla aradığı, banka görevlisi tarafından, ilk mesai günü olan pazartesi günü ( 1 Mayıs cuma gününün bayram, takip eden 2- 3 Mayıs'ın ise hafta sonu tatiline denk gelmesi nedeniyle) itibariyle dilekçe/ mail gönderilmesinin istenildiği, davacı şirket yetkilisi tarafından, bunun üzerine aynı gün saat 18:12:50 itibariyle davalı bankanın çağrı merkezinin arandığı, çağrı merkezindeki görevli tarafından da bu işlemin ancak resmi iş günü olan 04/05/2020 günü şubeden yapılabileceği, çağrı merkezinden yapılamayacağı bilgisinin verilmesi üzerine, davacı şirket yetkilisinin, 04/05/2020 günü saat 10:00 da davalı bankanın ilgili birimine mail atarak acilen 29/04/2020 tarihli 17.750-USD tutarlı havale/ SWİFT işleminin iptalini istediği, mail üzerine davalı banka tarafından, 04/05/2020 tarihinde saat 10:52:16 da "çok acil" mesajlı olarak 29/04/2020 tarihinde gönderilen 17.750-USD'nin iadesinin muhabir bankadan ( ...) talep edildiği, muhabir bankaca, bu talebin derhal lehtar bankaya bildirildiği, ancak bir çok kez yazılan yazılara rağmen işbu dava tarihi itibariyle lehtar bankadan bir cevap alınamadığı anlaşılmaktadır.
Bu tutarın ... Bankası nezdindeki firmanın hesabına alacak kaydedilip kaydedilmediğine, alıcının havaleyi kabul edip etmediğine, alıcıya bu paranın ödenip ödenmediğine dair dosyada bir delil bulunmamakla birlikte yargılamanın devamı sırasında davalı banka tarafından dosyaya sunulan 21/05/2021 tarihli banka yazı cevabı ile ekindeki belgelere göre; davacı şirkete ait 17.750-USD tutarlı transfer işleminin internet bankacılığı üzerinden 29/04/2020 tarihinde, saat 15:15'te müşteri tarafından girişinin yapılması ile işlemin 15:36'da onaylandığı, muhabir banka tarafından aynı gün saat 15:42'de banka hesabının borçlandırıldığı ve ödemenin gerçekleştirildiği, 04/05/2020 tarihinde bankaya ulaşan iade talebine istinaden bedelin iadesi için derhal muhabir bankaya iade mesajı çekildiği, aynı gün içinde muhabir bankadan gelen bilgi mesajından ödemenin lehtar bankaya yapılması nedeniyle iade talebinin ilgili bankaya iletildiği bilgisinin, davalıya verildiği, yine muhabir bankaca, 07/05/2020 ve 12/05/2020 tarihlerinde verilen bilgiler de lehtar bankadan cevap alınamadığının davalıya iletildiği, en son 18/05/2020 tarihinde muhabir bankadan gelen mesajda lehtar bankanın iade taleplerine dönüş yapmadığı ve lehtar ile bankaca direkt olarak iletişime geçilmesi gerektiği hususunun belirtildiği, bunun üzerine 03/07/2020 tarihinde, lehtar bankaya gönderilen tutarın iadesi için bankaca mesaj çekildiği halde dönüş alınamadığının bildirildiği görülmüştür.
Mahkemece, tüm deliller toplandıktan sonra bankacı bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş olup 04/10/2021,12/04/2022 ve 12/09/2022 tarihli bankacı bilirkişi ... tarafından düzenlenen asıl ve ek raporlar kapsamında özetle; " 29/04/2020 tarihinde, davacı tarafından, internet bankacılığından aynı gün valörlü (29/04/2020 tarihinde ödenmek üzere) düzenlenen swift mesajları incelendiğinde, davacının başlattığı swift havale işleminin, davalı bankaca 29/04/2020 tarihinde 15:40:48 'de muhabir Bankaya iletildiği, muhabir bankanın aynı gün 29/04/2020 tarihinde saat 15:42:35'de aynı gün valörlü (29/04/2020 tarihi ödemeli) alıcı ... nezdindeki ... firmasının ... molu hesabına havale yaptığı/ iletildiği, ancak dava dosyasında ... nezdindeki ... nolu ...'nin hesabına 17.750-USD'nin alacak kaydedilip kaydedilmediğine veya kaydedildiği halde alıcının bu havaleyi kabul edip etmediğine, alıcıya ödenip ödenmediğine dair herhangi bir belge bulunmadığı, bu belgenin (yazı ve dekontun) ...'dan celbinin gerektiği, davacı, davalı bankanın çağrı merkezini havalenin iptali için 30/04/2020 tarihi 18:12:50'de aradığından iptal işlemi için 10 dakikalık bir sürenin swift mesaj hazırlanması ve Genel Müdürlük onayı yönünden yeterli olacağı düşünüldüğünde; 18:22:50'ye kadar ... mezdindeki ... firmasının ... nolu kesabına alacak kaydedilmemişse veya alıcının bu havaleyi kabul etmediğini beyan etmesi durumunda, davalı bankanın, davacıya karşı 17.750-USD'yi ödemeden sorumlu olacağı, Davalı Bankanın, ... nezdindeki ... nolu ...'nin hesabına alacak kaydedildiğine dair belge (yazı ve dekont) sunamadığı veya sunmakla birlikte alacak kaydının Türkiye saati ile 18:22:50 ve sonrasına tekabül etmesi halinde, davacının, davalı bankadan 17.750-USD'yi talebiyle bağlı olarak 1.000-USD'yi dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizi Hakkında Kanun'un 4 /a maddesi uyarınca kamu bankalarının USD yabancı para borçlarına uyguladığı en yüksek faiz oranında faizi ile birlikte talep edebileceği, alacak kaydının Türkiye saati ile 18:22:50 ve öncesine tekabül etmesi halinde davacının, davalı bankadan talepte bulunamayacağı tespit ve kanaatine ulaşıldığı, bu nedenle davalı bankanın, ... da gerçekleşen işlem bilgisini dosyaya ibraz etmesi gerektiği, davalı tarafından, sonradan dosyaya sunulan ve ...'dan gelen 19/10/2021 tarihli SWİFT mesajında, havalenin, havale alıcısına ödendiği, bu nedenle iade edilemeyeceği belirtilmekle birlikte, havale alıcısının hesabına hangi tarihte geçtiğine ve/veya havale alıcısına hangi tarihte ödendiğine dair bir açıklık bulunmadığının görüldüğü, ilgili alıcı bankadan gelen 19/10/2021 tarihli SWIFT mesajının, bedelin hesaptan çekildiğine dair alıcı banka bildirimini içerdiği ve ilgili SWIFT mesajının bedelin alıcı hesabına ödendiğine dair kanıt teşkil ettiği ileri sürülmüş ise de davacının, havalenin geri alınmasına yönelik talimatının 30/04/2020 tarihinde saat 18:12:50 de verildiği, lehtar bankaca verilen 19/10/2021 tarihli SWİFT mesajından havalenin 29/04/2020 tarihi itibariyle alıcı hesabına geçildiği ve/ veya ödendiğinin anlaşılması durumunda ancak davacının, davalı bankadan bir talepte bulunamayacağının kuşkusuz olduğu " hususlarının tespit edilerek bildirdiği görülmüştür. Mahkemece, bilirkişi rapor ve ek raporlarındaki tespitler esas alınmak ve alıcı bankadan davalı bankaya gönderilen 19/10/2021 tarihli SWİFT mesajından, havalenin 29/04/2020 tarihi itibariyle alıcı hesabına geçildiğinin, davacının sonradan vazgeçtiği işleme konu paranın işlemden vazgeçme tarihi olan 30/04/2020 tarihinden önce davalı banka uhdesinden çıkmış olduğunun, İngilizce olarak düzenlenen SWİFT mesajının Google çeviri üzerinden yapıldığı anlaşılan Türkçe çevirisine göre kabulü ile, yazılı olduğu üzere davanın reddine yönelik karar verildiği anlaşılmaktadır.
Hal böyle olunca, davalı banka tarafından, davacının havale talimatı gereğinin 29/04/2020 tarihi itibariyle alıcı ... bankası tarafından yerine getirilerek havalenin iptaline ilişkin davacı talimatının verildiği 30/04/2020 tarihi itibariyle artık iadesi istenebilecek bir tutar bulunmadığının ispatı olarak dosyaya sunulan ve alıcı ... tarafından davalı bankaya gönderildiği anlaşılan 19/10/2021 tarihli SWİFT mesajının "İngilizce" dilinde yazılı olduğu, bankacı bilirkişinin, 12/09/2022 tarihli 3. Ek raporu kapsamında değerlendirilen bu belgenin, Google çeviri ile yapılan "Türkçe" diline çevirisinin esas alınması suretiyle bilirkişice yapılan değerlendirme sonucunda, tutarın havale alıcısının hesabına hangi tarihte geçtiğine veya havale alıcısına hangi tarihte ödendiğine dair açıklık taşımadığı yönünde görüş belirtildiği anlaşıldığı halde, mahkemece, alıcı ... tarafından davalı bankaya gönderildiği anlaşılan 19/10/2021 tarihli SWİFT mesajının usulüne uygun şekilde İngilizce dilinden Türkçe diline çevirisi yönünden konusunda uzman yeminli bir bilirkişiden rapor alınmaksızın yazılı olduğu üzere karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Tercüme edilen evrak bilirkişi raporunda belirtilen kriteri (havalenin alıcı hesabına geçtiği/veya ödendiği an'a ilişkin) karşılanmaz ise davalı bankaya kesin süre verilerek, sunulması halinde bu beyanı' da tercümesi yaptırılarak mahkemece; davacı tarafından, 29/04/2020 tarihinde aynı gün valörlü yapılan 17.750-USD tutarlı havale/ SWİFT işleminin, iptal talimatının verilme tarihi olan 30/04/2020 tarihi öncesinde hangi saate alıcı firma hesabına geçtiğinin veya ödendiği hususunun tespiti ile hasıl olacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. Belirtilen hususlarda rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu anlamda bir tahkikat yapılmaması ve delillerin tartışılmaması, HMK 353/1-a-6 anlamında esaslı delillerin toplanmaması ve değerlendirilmemesi anlamında olduğundan Dairemize bir değerlendirme yapılması da mümkün olmamıştır. Bu eksiklik aynı zamanda tahkikate ilişkin iki dereceli yargılama hakkına ilişkindir.
Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli nitelikteki delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olduğu anlaşılmakla 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6.maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6 maddesi gereğince KABULÜNE,
2-Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/11/2022 tarih ve 2020/542 Esas 2022/619 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/(1)-a.6.maddesi uyarıca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 27/10/2025
Başkan - ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi -...
... ... ... ...