T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2023/324 Esas 2025/1059 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/324
KARAR NO : 2025/1059
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ANKARA 6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 22/11/2022
NUMARASI : 2022/223 Esas 2022/806 Karar
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 29/03/2022
KARAR TARİHİ : 07/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/11/2025
Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı banka hesabından iş yerinin doğalgaz faturasının ... AŞ.'a ödenmesi için otomatik ödeme talimatı verdiğini, bu talimat doğrultusunda aylık doğalgaz faturalarının düzenli olarak ödendiğini, dava dışı ... AŞ. tarafından 17/11/2021 tarihinde müvekkiline 33.333,96 TL bedelli hasar bedeli faturası düzenlendiğini, aynı gün müvekkilinin sadece doğalgaz aylık faturalarının ödenmesi konusunda talimat verdiği hesabından anılan fatura bedelinin ödendiğini, dava dışı ... AŞ. tarafından düzenlenen faturaya yasal süre içerisinde itiraz edilerek faturanın iade edildiğini, davalının verilen talimattaki yetki sınırını aşarak ödeme yaptığını, ödenen faturanın doğalgaz faturası olmadığını, müvekkilinin dava dışı ASKİ ile yaptığı çalışmalarda dava dışı ... AŞ.'ın hasara uğradığı iddiasının taraflar arasında ayrı bir dava konusu olduğunu, ödenen faturanın tüketim bedeli faturası olmayıp, hasar bedeli faturası olduğunu belirterek şimdilik 1.000,00 TL'nin ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama aşamasında talebini toplam 33.333,96 TL olarak ıslah etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkiline yalnızca doğalgaz kullanım bedelinin otomatik ödeme kapsamında ödenmesi şeklinde sınırlanan bir talimatın bulunmadığını, otomatik ödeme talimatına göre dava dışı ... AŞ.'ın 17/11/2021 tarihli faturasının ödendiğini, müvekkili ile hizmet sağlayıcı ... AŞ. arasında akdedilen ve otomatik ödemeleri konu alan protokole göre müvekkilinin ödeme yahut fatura niteliğini değerlendirme imkanı ve sorumluluğu bulunmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; taraflar arasında 29.04.2016 tarihinde ticari hizmetler sözleşmesi akdedildiği, davacı tarafından davalı bankaya 08.09.2020 tarihli; “Şubeniz nezdinde bulunan 356-
209502 nolu ... İnş. Taah. Trz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmamıza ait... iş yerimizin ...’a ait 10004366686 abonman numaralı
doğalgaz aylık faturaların belirtilen hesabımızdan otomatik olarak tahsilatlarının yapılmasını...” şeklinde
talimat verildiği, davacı tarafından davalıya verilen talimatın doğalgaz tüketimine yönelik düzenlenen fatura ödeme talimatı olduğu, davalının dava dışı ... A.Ş'ye yaptığı ödemenin doğal tüketim bedeline ilişkin olmadığı, davalının kusurlu davranışı nedeniyle davacı zararının doğduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 33.333,96 TL'nin 1.000,00 TL'sine 03/12/2021 tarihinden, 32.333,96 TL'sine ıslah tarihi olan 10/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı firma tarafından müvekkiline verilmiş ve yalnızca doğalgaz kullanım bedelinin otomatik ödeme kapsamında ödenmesi şeklinde sınırlanan bir talimat bulunmadığını, otomatik ödeme talimatına göre 17.11.2021 tarihli, ... tarafından üretilmiş faturanın, ... İnşaat Firmasının Kızılay Şubesi nezdinde bulunan 356-209502 numaralı hesabından 17.11.2021 tarihinde saat 18.04’te nakit yönetimi otomatik tahsilat fonksiyonu ile ...’ın 835-20126 numaralı hesabına ödemesi gerçekleştiğini, kararda belirtilenin aksine davacı ... İnşaat Firması tarafından verilen otomatik ödeme talimatında tüketim bedeline yönelik bir ifade bulunmadığını, verilen otomatik ödeme talimatının ... bünyesinde bulunan abone numarasındaki faturaların ödenmesine yönelik olduğunu, talimata istinaden ilgili faturanın ödendiğini, müvekkilinin ... ile imzalamış olduğu protokolden ötürü, abone numaralarının borçlarının sorgulanması ve ödenmesinden sorumlu olması sebebiyle ilgili faturanın ödemesini gerçekleştirdiğini, yalnızca tüketim bedeline ilişkin faturaların ödenmesi gibi bir hususun ne otomatik ödeme talimatında ne de imzalanan protokolde bulunduğunu, dolayısıyla müvekkilinin şikayete konu otomatik ödeme talimatı ve ilgili protokole istinaden ödenen fatura vakasında herhangi bir kasıt ve kusurunun bulunmadığını, müvekkili ve hizmet sağlayıcı ... arasında akdedilen ve otomatik ödemeleri konu alan protokole göre, müvekkilinin ödeme yahut fatura niteliği değerlendirme imkanı ve sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili ve ... firması arasında 25.02.2013 tarihinde mekanik sayaç abonelerinin doğalgaz fatura bedelleri tahsiline yönelik protokol adında bir sözleşme imzalandığını, ilgili protokolle ... abonelerinden yapılacak doğalgaz faturalarının müvekkili aracılığıyla tahsilat yöntemleri, bu tahsilatların kullanımı, ilgili birimlere havalelerinin ne şekilde yapılacağının belirlenmesinin amaçlandığını, müvekkilinin abone numarasına göre borç sorgusu yapması ve abone numarasında bulunan borcu tahsil etmesinin olağan iş akışına uygun olduğunu, tacir niteliğindeki davacı şirketin, müvekkili ile akdettiği ticari hizmetler sözleşmesinde açıkça otomatik ödeme faaliyetlerinden kaynaklanan sorunlar nedeniyle müvekkilinden hak talep etmeyeceğini taahhüt ettiğini, dilekçe ekinde de sunulan ve müvekkili ile davacı şirket arasında akdedilen ticari hizmetler sözleşmesi'nin 3 .22.7 no.lu maddesinde “…müşteri; otomatik ödeme, banka’nın dijital bankacılık kanalları veya banka’nın tahsilata yetkili herhangi bir şubesinden yaptığı fatura ödemeleri nedeni ile üçüncü kişi (faturayı düzenleyen kurum) ile arasındaki ilişki ve ihtilaflarda banka’nın taraf olmadığını ve herhangi bir sorumluluğunun da bulunmadığını kabul ve taahhüt eder…” ibaresi bulunduğunu, dava dışı ... A.Ş'den, davacıyla bulunan ihtilafın durumu, faturanın muhteviyatı, tahsilat yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa davacıya iade edilip edilmediği gibi husususların sorulmadan karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddini karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava, davalı bankanın otomatik ödeme talimatına aykırı davrandığı iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Banka dekontu, taraflar arasındaki ticari hizmetler sözleşmesi, yargılama aşamasında bankacı bilirkişiden alınan 27/09/2022 tarihli rapor, dava dışı ... A.Ş. tarafından davacı adına düzenlenen 17/11/2021 tarihli fatura sureti, davacı tarafından davalıya gönderilen 23/11/2021 tarihli ihtarnamede, davacı tarafından dava dışı ... A.Ş.'ye gönderilen 23/11/2021 tarihli ihtarname ile dava dışı ... A.Ş. tarafından davacıya gönderilen 03/12/2021 tarihli cevabi ihtarname, davacı tarafından davalı bankaya verilen 08/09/2020 tarihli otomatik ödeme talimatı, dava dışı ... A.Ş mekanik sayaç abonelerinin doğalgaz fatura bedelleri tahsiline ilişkin dava dışı ... A.Ş. ile davalı banka arasında akdedilen 25/02/2013 tarihli protokol sureti dosya içerisinde yer almaktadır.
Davacı tarafından davalı bankaya verilen 08/09/2020 tarihli otomatik ödeme talimatı ile, bankada bulunan hesabından iş yerine ait bildirdiği abonman numaralı doğalgaz aylık faturaların hesaptan otomatik olarak tahsilatlarının yapılması talep edilmiştir.
Dava dışı ... A.Ş. tarafından davacı adına 17/11/2021 tarihli hasar bedeli açıklamalı 33.333,96 TL bedelli fatura tanzim edilmiştir.
Davacı hesabından dava dışı ... A.Ş. hesabına 17/11/2021 tarihinde 33.333,96 TL ödendiği banka dekontundan anlaşılmıştır.
Davacı tarafından davalıya gönderilen 23/11/2021 tarihli ihtarname ile dava dışı ... A.Ş. ile aralarında çekişmeli olan ve taraflarınca kabul edilmeyen hasarın sigorta muafiyet bedeli olan 33.333,96 TL'nin 2 iş günü içinde ödenmesi talep edilmiştir.
Davacı tarafından dava dışı ... A.Ş.'ye gönderilen 23/11/2021 tarihli ihtarname ile, 17/11/2021 tarihli faturaya itiraz ettikleri, şirketin ... A.Ş.'ye verdiği bir zarar olmadığı, otomatik ödemeyle banka tarafından fatura bedelinin ödendiği, ödemeye rızalarının olmadığı, bankanın yetkisini aşarak ... A.Ş.'ye ödediği 33.333,96 TL fatura bedelini 2 iş günü içinde iade edilmesi ihtar olunmuştur.
Dava dışı ... A.Ş. tarafından davacıya gönderilen 03/12/2021 tarihli cevabi ihtarname ile ise, iş sahibi ASKİ taşeronu olarak gerçekleştirilen hasar eylemi doğrultusunda hasar bedelini ödemedikleri, faaliyet sigorta poliçesi kapsamında muhtelif sigorta şirketlerinden tahsil edilmekle sadece poliçe muafiyet bedelinin fatura edildiği, faturanın ödendiği, hasar bedelinin davacı şirketin sorumluluğunda olduğu bildirilmiştir.
Davalı banka ile dava dışı ... A.Ş arasında akdedilen mekanik sayaç abonelerinin doğalgaz fatura bedelleri tahsiline ilişkin 25/02/2013 tarihli protokolün, abonelerin doğalgaz fatura bedellerinin tahsiline ilişkin olarak akdedildiği protokol içeriğinden anlaşılmıştır.
Yargılama aşamasında alınan bankacı bilirkişi raporunda, bankanın otomatik ödeme talimatında doğalgaz aylık faturaları ibaresinden otomatik ödemeye konu tutarların doğalgaz tüketim faturaları olduğunun açıkça anlaşıldığı, davacının doğalgaz aboneliği ile ilgisi bulunmayan davaya konu fatura bedelinin davacı şirket tarafından davalı bankaya verilen ve aylık doğalgaz tüketimi faturalarının otomatik olarak tahsili konusunda davalıyı yetkilendiren talimat kapsamında kalmadığı, davalının otomatik ödeme talimatı dışında kalan ve davacının doğalgaz aboneliğini ilgilendirmeyen fatura bedelini davacı hesabından tahsil etmek suretiyle davacının zararına sebebiyet verdiği, iadeye konu edilecek zarar tutarının 33.333,96 TL olduğu yönünde kanaat bildirilmiştir.
Davacı yan davalı bankada hesabı bulunduğunu, bu hesaba ilişkin olarak davacının iş yerinin abonman numarasını belirttiği doğalgaz aylık faturalarının hesaptan otomatik olarak tahsil edilmesine ilişkin otomatik ödeme talimatı verdiğini, dava dışı ... A.Ş. tarafından düzenlenen hasar faturası, doğalgaz faturası niteliğinde olmadığı halde davalının otomatik ödeme talimatına aykırı hareket ederek hesabından ihtilaflı olan hasar faturasını ödediğini iddia etmiş, davalı yan ise otomatik ödeme talimatına uygun hareket ettiğini bildirerek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Taraflar arasında davacının davalı bankada hesabı bulunduğu, bu hesabından iş yeri doğalgaz aboneliğine ait doğalgaz aylık faturalarının ödenmesi için davalı bankaya otomati ödeme talimatı verdiği, dava dışı ... A.Ş. tarafından davacı adına düzenlenen 17/11/2021 tarihli 33.333,96 TL bedelli hasar faturasının davalı banka tarafında davacı hesabından 17/11/2021 tarihinde dava dışı ... A.Ş. hesabına 33.333,96 TL aktarılarak ödendiği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık, davalının dava dışı ... A.Ş tarafından davacı adına düzenlenen ve doğalgaz aylık fatura niteliği bulunmayan hasar bedeli faturasını davacının hesabından ödemiş olmasının davacı tarafından verilen otomatik ödeme talimatı kapsamında bulunup bulunmadığı, davacı hesabından dava dışı ... A.Ş. hesabına aktarılan hasar faturası bedelinin davalıdan talep edilip edilemeyeceği hususlarından kaynaklanmaktadır.
Davalı vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde; davacının hesabından dava dışı ... A.Ş hesabına 33.333,96 TL bedelli hasar faturası davalı bankaca ödenmiştir. Yapılan ödeme dava dışı ... A.Ş. tarafından davacı adına düzenlenen 17/11/2021 tarihli 33.333,96 TL bedelli hasar bedeli açıklamalı faturaya istinaden yapılmıştır.
Davacı yan dava dilekçesinde ve aşamalarda hasar bedeli faturasının dava dışı ... A.Ş. ile aralarında ihtilaflı olduğunu, bankaya verilen otomatik ödeme talimatının hasar faturasını kapsamadığını, sadece doğalgaz aylık faturalarına ilişkin olduğunu ileri sürmüştür.
Bu durumda, davacı şirket hesabından paranın davacının hasar fatura borçlusu olduğu dava dışı ... A.Ş. hesabına aktarıldığı, aktarılan paranın dava dışı ... A.Ş. hesabında bulunduğu, davacının dava dışı ... A.Ş.'ye gönderdiği ihtarname ile otomatik ödenen paranın tahsilini talep etmiş ise de, dava dışı ... A.Ş. aleyhine anılan tutarın kesintisinin haksızlığı iddiası ile yasal yollara başvurularak sonucun da kesintinin haksızlığına dair hukuki durum ortaya çıktıktan sonra, kesintinin haksız olması halinde de ... A.Ş'den yasal yollarla tahsil edememesi halinde bankaya yönelmesi gerektiği, davalı bankanın kusurlu olup olmadığının, otomatik ödeme talimatına aykırı bir ödeme yapıp yapmadığının bu başvuru sırasında değerlendirileceği, açılan davanın erken açılan dava niteliğinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.
Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne yönelik kararında isabet görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A)1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/11/2022 tarih 2022/223 Esas 2022/806 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
B)1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin yatırılan 80,70 TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 513,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 21,70 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT hükümleri uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.560,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
C)1-Davalı tarafından yatırılan 569,26 TL nispi istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,
2-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan 492,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile posta gideri olarak yapılan 72,00 TL olmak üzere toplam 564,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Davalı tarafından istinaf aşamasında bakiye karar harcı olarak yatırılan 1.683,34 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davalı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu miktar dikkate alındığında HMK'nın 362. maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi. 07/10/2025
Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -