T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2023/304 Esas 2025/1106 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/304
KARAR NO : 2025/1106
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 17/10/2022
NUMARASI : 2021/180 Esas 2022/643 Karar
DAVA : İpoteğin Fekki
DAVA TARİHİ : 13/03/2021
KARAR TARİHİ : 16/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/10/2025
Taraflar arasındaki ipotek fekki istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne yönelik verilen karara karşı, davalı tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı; 15/12/2016 tarihinde satın aldığı ... Parsel de kayıtlı 23 No'lu bağımsız bölüm ile ... Parsel 53 No' lu taşınmaz kaydı üzerine davalı banka lehine 10/07/2009 tarihinde ipotek konulmuş olduğunu, ancak geçen sürede ipotek ile güvence altına alınan alacağın sona ermesiyle alacağa teminat olarak verilmiş ipoteklerin boşa çıktığını, alacağın sona ermesi halinde ipotek hakkının da kendiliğinden ortadan kalkacağını, bu sebeple banka şubesine başvurulduğunu, teminatın sadece 2 adet çek yaprağı miktarı kadar riski olduğunun bildirilmesi üzerine bankanın Çankaya şubesine 04/06/2020 tarihinde risk bedelinin yatırılarak ipoteğin kaldırılması beklendiği halde bankaca ipoteğin kaldırılmadığını, bunun üzerine ihtarname gönderildiğini, yine Ankara 27. İcra Müdürlüğü'nün 2014/17985 Esas sayılı takibiyle başlatılan ipoteğin paraya çevrilme işleminin borç kapanınca sonlandırıldığını, buna rağmen ipoteğin kaldırılmadığını belirterek ... Parsel de kayıtlı 23 No'lu bağımsız bölüm üzerine konulan ipoteğin ve ...Parsel 53 No'lu taşınmazların kaydında bulunan ipoteklerin kaldırılmasına (fekkine), Ankara 27. İcra Müdürlüğü'nün 2014/17985 Esas sayılı dosyadan dolayı konulan 150/c şerhinin kaldırılmasına (fekkine) yönelik karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı; davaya konu ipoteklerin, dava dışı ... Enerji Tic.Ltd.Şti’nin bankadan kullanmış olduğu ve kullanacağı tüm kredilerin teminatını teşkil etmek üzere verildiğini, dava tarihi itibariyle adı geçen firmanın bankaya 2 adet iade edilmemiş çek nedeni ile devam eden toplam 2.090-TL çek bedeli kredisi borcu bulunduğunu, ipotek belgesi ve resmi senetten de anlaşılacağı üzere sözkonusu ipoteğin adı geçen firmanın bankaya olan doğmuş/doğacak nakdi ve gayrinakdi tüm kredi borçlarını kapsadığını, kısmi ödeme yapıldığını, kendisinden temlik talebi olmadığını, çek bedeli kredisi riskini teşkil eden çek yapraklarının bankaya iade edilmeden ya da söz konusu tutarın bankada faiz getirmeyen bir hesapta depo etmeden kredinin teminatına verilen ipoteğin fek edilmemesinin, taraflar arasında imzalanan sözleşmelere, ipotek belgesi ve resmi senede ve ilgili kanunun hükümlerine aykırılık teşkil etmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; davalı ... A.Ş ile dava dışı ... Enerji Tic.Ltd.Şti arasında akdedilen genel kredi sözleşmesine istinaden, davacı adına kayıtlı ... parselde kayıtlı 23 nolu bağımsız bölüm ile ... parsel 53 noda kayıtlı taşınmaz üzerine, toplam 460.000-TL kredi borcunun teminatı olarak davalı banka lehine ipotek konulduğu, davalı banka tarafından, Ankara 27. İcra Müdürlüğü'nün 2014/17985 Esas sayılı dosyası üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığı, söz konusu İcra Müdürlüğü'nün 26/08/2022 tarihli yazısı ile borcun bulunmadığının bildirildiği, ... A.Ş Genel Müdürlüğü'nün 17/06/2022 tarihli yazısı ile, dava ve takibe konu edilen borcun bulunmadığı, risklerin 29/12/2014 tarihinde tasfiye edilmiş olduğunun bildirildiği, ipotek ile teminatlandırılan borcun tüm ferileri ile birlikte sona erdiği gerekçesiyle; " davanın kabulü ile ... parselde kayıtlı 23 nolu bağımsız bölüm ile ... parsel 53 noda kayıtlı taşınmaz üzerinde davalı banka lehine, davacı ... hissesi üzerine konulan ipoteğin kaldırılmasına, kararın bir örneğinin İİK 28. Maddesi gereği ilgili tapu sicil müdürlüğüne gönderilmesine" dair karar verilmiş, karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı istinaf dilekçesinde özetle; eksik inceleme ile karar verildiğini, TMK 884. madde uyarınca borçlu firma risklerine mahsuben kısmi ödeme yapan 3. kişinin, TBK'nın halefiyet hükümleri uyarınca kendisine tanınan haklardan feragat ettiğine, bankadan temlik talebi ile ipoteğin fekkini istediğine dair talebinin alınmasının mümkün olmadığını, kusurunun bulunmadığını, 3.kişinin talebi bulunmadığından fekkin gerçekleştirilemediğini, çek yapraklarının iade edilmediğini, tutarının depo edilmediğini, dava tarihi itibariyle 2090-TL çek yaprağı borcu bulunduğunu ileri sürmüştür.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; teminatını teşkil ettiği borcun sona ermesi nedeniyle ipoteğin fekki istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Davacı; asıl borçlu ve kefillerin davalı bankaya olan kredi borçlarının sona ermesi nedeniyle banka lehine, 15/12/2016 tarihinde satın aldığı 2 parça taşınmazı üzerine öncesinde 10/07/2009 tarihinde konulan ipoteklerin kaldırılması gerektiğini ileri sürmüş, Davalı banka; kısmi ödeme yapan 3. Kişiden rıza alınamadığını, 2 adet çek yaprağı sorumluluk bedeli bulunduğunu bu nedenle ipoteklerin fek edilemediğini savunmuş, Mahkemece; yazılı olduğu üzere davacıya ait 2 parça taşınmaz üzerindeki ipoteklerin fekkine ilişkin yazı olduğu üzere karar verilmiştir.
Mahkemece, taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, 20/09/2021 tarihli bankacı bilirkişi raporunda özetle;" davalı banka ile dava dışı asıl borçlu (Kredi lehdarı) ... Enerji Tic.Ltd.Şti lehine ...'ın maliki bulunduğu gayrimenkulün ipoteğinin fekki için açılan ipoteğin fekki davasında, davalı bankanın çek yaprakları sorumluluğundan ödemesinin bulunmadığı, karşılıksız işlemi yapılmadığı, bankanın yasal yükümlülüğünün, Çek Kanunu'na 31.01.2012 tarihinde 6273 sayılı Kanun ile eklenen geçici 3.maddenin 4.fıkrasına göre sona erdiği, davalı bankaya kredi borcu bulunmadığı" bildirilmiş olup Ankara 27. İcra Müdürlüğü'nün dosya kapak hesabına göre bakiye 3.191.686,06-TL borç bulunduğunun görülmesi ile iş bu çelişkinin giderilmesi amacı ile mahkemece, bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verildiği; dosya kapsamına alınan 25/02/2022 tarihli 1.Ek raporda özetle;" kök rapordaki görüşlerin değişmediği, ancak çelişkinin giderilmesi için 11 madde halinde belirtilen belgelerin dosyaya kazandırılması halinde ek rapor tanzim edilebileceği" hususunun bildirilmesi ile, istenilen banka belgelerinin kazandırılması sonrası 29/09/2022 tarihli 2.Ek bilirkişi raporunda özetle;" davalı bankanın çek yaprakları sorumluluğunda ödemesinin bulunmadığı, karşılıksız işlem yapılmadığı, Çek Kanununa 31/01/2012 tarihinde 6273 sayılı Kanun ile eklenen Geçici 3.maddeye göre, banka sorumluluğunun ve depo talep hakkının sona erdiği, bankaya borcun bulunmadığı, ipoteğin borca bağlı olması nedeniyle fek edilmesi gerektiği, Ankara 27.İcra Müdürlüğü'nün 2014/17985 Esas sayılı dosyasından gelen 26/08/2022 tarihli yazı ile dosya borcunun bulunmadığı" hususlarının bildirildiği görülmekle, mahkemece, bilirkişi rapor ve ek raporunun hükme esas alındığı anlaşılmaktadır.
Somut dosya kapsamında toplanan delillerden, icra müdürlüğü ile davalı banka yazı cevabı kapsamı ile denetime elverişli bilirkişi rapor ve ek raporları kapsamından somut olayda; davalı bankanın Çankaya Şubesi'nce, dava dışı ... Enerji Tic.Ltd.Şti.'ne, 29/08/2012 tarihli, 10.000.000-YTL limitli Genel Kredi Taahhütnamesi'ne istinaden dava konusu Çek Bedeli Kredisi ve nakit kredilerin kullandırıldığı, nakit kredilerinin kapatıldığı, anılan Genel Kredi Taahhütnamesini dava dışı kefiller ... Enerji Tesisleri ... Ltd.Şti'nin müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıkları, davalı ... A.Ş ile dava dışı ... Enerji Tic.Ltd.Şti arasında akdedilen genel kredi sözleşmesine istinaden, davacı adına kayıtlı ... parselde kayıtlı 23 nolu bağımsız bölüm ile ... parsel 53 noda kayıtlı taşınmaz üzerine, toplam 460.000-TL kredi borcunun teminatı olarak davalı banka lehine 10/07/2009 tarihinde ipotek konulduğu, davalı banka tarafından, borcun ödenmemesi üzerine Ankara 27. İcra Müdürlüğü'nün 2014/17985 Esas sırasından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığı, ancak 3. Kişi tarafından borca ilişkin ödeme yapılması ile takibin sonlandırıldığı, mahkemece yazılan yazıya verilen Ankara 27. İcra Müdürlüğü'nün 26/08/2022 tarihli cevabi yazısı ile borç bulunmadığının açıkça bildirildiği, yine davalı ... A.Ş Genel Müdürlüğü'nün 17/06/2022 tarihli yazısı ile dava ve takibe konu edilen kredilere istinaden borç bulunmadığının, risklerin 29/12/2014 tarihinde tasfiye edilmiş olduğunun bildirildiği görülmüştür. İncelenen tapu kayıtlarından davalı bankanın halen dava konusu ipoteklerin lehtarı olarak yer aldığı ve kısmi borç ödemesi yaptığı savunulan 3. Kişiye, TBK'nun halefiyete ilişkin hükümleri uyarınca kendisine tanınan haklardan feragat edip etmediği, bankadan temlik talebi bulunup bulunmadığı, ipoteğin fekkini talep edip etmediğine dair davalı bankaca yazılmış bir yazı bulunmadığı gibi bu 3. Kişi tarafından da bankaya olumsuz bir cevap verildiğinin dahi davalı tarafından usulünce kanıtlanamadığı, hal böyle olunca, ipoteklerin fekki gerektiğine yönelik mahkeme kabulünde bir isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiş, bu hususa ilişkin istinaf istemi yerinde bulunmamıştır.
Davalı banka tarafından, ipoteğin fek edilmemesinin nedenlerinden biri olarak gösterilen çek yapraklarının, müşteriye verildiği tarihin, ibraz edilen belgelere göre; 2008 ve 2011 olarak göründüğü, nakit kredi risklerinin kapatıldığı anlaşılmaktadır. Çek Kanununa 31/01/2012 tarihinde 6273 sayılı Kanun ile eklenen Geçici 3.maddenin 4'üncü fıkrasında; aynen, “Bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak, davalı muhatap bankanın 3'üncü maddenin 4'üncü maddesine göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu 30/06/2018 tarihinde sona erer” denildiği, hal böyle olunca, bu çekler nedeniyle banka sorumluluğunun ve depo talep hakkının sona erdiği, bankaya bir borcun bulunmadığı açık olup davalının bu hususa ilişkin istinaf istemleri yerinde olmayıp reddi gerekir.
Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
3-Davalıdan alınması gerekli olan 31.422,60-TL harçtan peşin alınan 7.855,65-TL harcın mahsubu ile bakiye 23.566,95-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davacı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 16/10/2025
Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -