T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2022/2084 Esas 2025/684 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/2084
KARAR NO : 2025/684
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 19/10/2022
NUMARASI : 2021/113 Esas 2022/760 Karar
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 11/02/2021
KARAR TARİHİ : 19/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/07/2025
Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... arasında satış taahhüdü sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre müvekkilinin davalı şirketin hisselerini, varlıklarını ve demirbaşlarını sözleşmede yazılı şartlarla devretmeyi, davalının ise bu devir işlemi karşılığında 16.100.000,00 TL ödeme yapmayı kabul ettiğini, davacının ediminin, davalı şirket ile ... 1, ... 2 ve ... şubelerinin devri ve devir edilen şubelere ilişkin yeni kira sözleşmelerinin yapılması olduğunu, kira sözleşmelerinin diğer yerler için asgari 5 yıllık, ... şubesi için asgari 1 yıllık yapılacağını, ödeme şeklinin 1.560.000,00 TL kapora, 5.108.954,00 TL borç ve yükümlülükler, 9.431.046,00 TL ise kalan ödeme tutarı olarak 7 adet çek karşılığında ödeneceğinin, beyan edilenler dışında başkaca bir şirket borcunun ortaya çıkması halinde değişikliklerin çek bedelinden düşüleceğinin, şirket hisse devri esnasında çeklerin devredene teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, sözleşme doğrultusunda müvekkilinin edimlerini yerine getirdiğini, 06/11/2018 tarihinde şirketin tüm hisseleri, varlık ve demirbaşları ile birlikte davalı ...'e devrettiğini, buna rağmen davalı tarafın sözleşmedeki bedeli ödemediğini, davalının gerekçe olarak daha önce öngörülmeyen başkaca şirket borçlarının olduğunu gösterdiğini, ayrıca ... şubesi için 1 yıllık kira süresinin henüz tamamlanmadığını belirttiğini, bunun üzerine taraflar arasında 09/04/2019 tarihli ek protokol imzalandığını, çeklerin davalı ...'e iade edildiğini, sonradan ortaya çıkan 4.863.581,98 TL'nin müvekkilinin alacağından düşüldüğünü, kalan alacakların listelendiğini, ... şubesinin kiralama ediminin tamamen gerçekleşmesi durumunda 4.000.000,00 TL'lik bedelin ödeneceğinin ek protokol ile belirlendiğini, ödeme tarihine kadar faiz işleneceğinin kararlaştırıldığını, borca karşılık teminat senedi düzenlendiğini, teminat senedinde keşideci davalı ... kefilin ise davalı şirket olduğunu, davalıların düzenlenen ek protokol ve sözleşme doğrultusunda hazırlanan teminat senedinden kaynaklı ödeme yapmadığını belirterek toplam 4.461.333,00 TL alacağın şimdilik 1.000.000,00 TL'sinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının karşılıklı anlaşma sonucunda imzalanan sözleşme şartlarını tam ve eksiksiz olarak yerine getirmediğini, müvekkili ...'in sözleşmede kararlaştırılan bedeli, sözleşme şartlarının tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi şartıyla ödemeyi kabul ettiğini, davacının ... otel ve diğer işletmeler için hali hazırda aldığı bir TAPDK belgesinin bulunmadığını, ... şubesi ve otopark alanı için yeni yapılan bir kira sözleşmesi bulunmadığını, tüm demirbaşların fiili sayımı yapılarak eksiksiz şekilde müvekkiline teslim edilmediğini, ... satış takip sisteminin davacı tarafından müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkilinin davacıya ait şirket hisse bedellerini satın almasına büyük ölçüde neden olan ... markasına ait franchise sözleşmelerinin müvekkiline teslim edilmediğini, taraflar arasında düzenlenen ek prtokolün satış taahhüdü sözleşmesinde bir değişiklik yapmadığını, sözleşmedeki şartları tamamen yerine getirmeyen davacının alacak talebinde bulunamayacağını bildirerek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacı ile davalı ... arasında imzalanan 27.10.2018 tarihli satış taahhüdü sözleşmesi ve 10.04.2019
tarihli satış taahhüdü sözleşmesi ek protokolü ile davalı ...
Otelcilik A.Ş. hissesi, varlık ve demirbaşlarının davalı ...'e satışının kararlaştırıldığı, ek protokolün asıl sözleşme ile kararlaştırılan tüm edimlere ilişkin olmadığı, sadece sözleşme konusu başlıklı B ve satış bedeli ve ödeme şartları başlıklı D
maddelerinin tadiline ilişkin olduğu, bu nedenle asıl sözleşmenin değişmeyen maddeleri ile ek protokol hükümlerine göre değerlendirme yapılması gerektiği, sözleşme ve ek protokol ile yukarıda içeriği belirlenen karşılıklı edimlerin belirlendiği, sözleşme uyarınca davacı tarafından davalı ...'e diğer davalı şirket hisselerinin devredildiği, 27.10.2018 tarihli satış taahhüdü sözleşmesinde belirlenen
ödemeye ilişkin olarak davalı şahsın 16.100.000,00 TL’den 10.832.535,98 TL’yi ödediği, bakiye borcun 5.267.464,02
TL olduğu, ancak 10.04.2019 tarihli satış taahhüdü sözleşmesi ek protokole
göre 5.267.464,02 TL kalan ödeme tutarından 4.567.464,02 TL'nin bloke edileceği ve geriye
kalan 700.000,00 TL'lik kısmın davacı edimleri yerine getirilince ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davacı tarafın sözleşme ve ek protokole göre ... Otel, ... ..., otopark iş yeri için asgari 5 yıl süreli, ... iş yeri için ise asgari 1 yıl süreli kira sözleşmesini yapmadığı, ... işyeri için TAPDK tütün mamulü belgesi almadığı, ... Otel ve ... ... işyerleri için TAPDK açık alkollü içki satış belgesi ve TAPDK tütün belgesi almadığı, demirbaşlar için fiili sayım yapıldığı, bu sayımın mizanlar ile karşılaştırıldığı ve devre ilişkin bir teslim-tesellüm belgesinin düzenlendiğine, franschise sözleşmelerinin teslim-tesellüm edildiğine ve ekipman, teçhizat ve demirbaşlarıyla işyerlerinin teslim edildiğine dair dosyaya belge ve delil sunmadığı, her ne kadar davacı, davalının ... iş yerini işlettiğini, iş yeri maliki ile gizli kira sözleşmesi olduğunu iddia etmiş ise de, malik tarafından davalıya karşı tahliye davası açıldığı, davalının bu süreçte kira sözleşmesi olmaksızın iş yerini kullandığı, gizli kira sözleşmesi olduğuna dair davacı tarafça herhangi bir delil de sunulmadığı, davacının sözleşme ile iş yeri maliki ile bir yıllık kira sözleşmesi yapılacağına dair taahhütte bulunması nedeniyle davacının edimini yerine getirdiğine dair iddiasına itibar edilmesinin mümkün olmadığı, bu haliyle taraflar arasındaki sözleşme ve ek protokollere göre, davacının edimlerini tam ve
eksiksiz yerine getirmediği için dava tarihi itibariyle alacağının olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; nitelikli itirazlarına rağmen ikinci bir bilirkişi raporu dahi alınmadığını, hukuka aykırı ve dava konusu ile hiçbir ilgisi bulunmayan tek bilirkişi raporunun kabul edildiğini, bilirkişi raporunda sözleşmenin karşılıklı edimlerine ilişkin bir yandan dava konusu olmayan kısımlar bir yandan ise hatalı ve eksik tespitlere yer verildiğini, davaya konu teminat senedinin konusunun, yalnızca ... kiralama blokajı olduğunu, her ne kadar bilirkişi raporunda sözleşmeye ilişkin tüm edimler hatalı da olsa incelenmiş ve sonucuna göre tespitlerde bulunulmuşsa da, davalı tarafından borca esas teşkil eden edimin, ... şubesinde 1 yıllık bir kiracılık ilişkisinin sağlanması olduğunu, dosyaya gelen tüm belgelerden ve aslen raporun kendi içinde de barındırdığı delillerden, davalının söz konusu plajda sözleşmenin kurulmasından bu yana kiracı olarak bulunduğunun görüldüğünü, 30.09.2019 tarihinde tahliye taahhütnamesini imzalayan kişinin davalı ... olduğunu, tahliye taahhütnamesinin yalnızca kiracı tarafından imzalanabileceğini, tamamen kiracının kendi insiyatifi ile imzalayabileceği bir belge olduğunu, kiracılık sıfatının mevcut olduğu açık olup davalının bilinçli olarak sözleşme gereği müvekkili tarafından ifa edilen edimi kendi eylemleri ile ortadan kaldırarak, ödeme yükümlülüğünden kurtulmaya çalıştığını, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarınca tahliye takibi açılıp kesinleşmesine rağmen tahliyenin gerçekleştirilmemesi, taraflar arasında yeni bir kira sözleşmesinin kurulması demek olduğunu, taraflar arasında açıkça yeni bir sözleşme kurulduğunu, kira sözleşmesinin yazılı şekil şartına tabi bir sözleşme olmadığını, aynı zamanda taraflar arasında imzalanan sözleşmede de yazılı bir kira sözleşmesinin imzalanacağına dair herhangi bir ibare bulunmadığını, sözleşme gereği, davalı şirket ile mülk sahibi arasında 1 yıllık kira sözleşmesinin kurulmasının yeterli olduğunu, mülk sahibinin, tahliye taahhüdüne dayanak tahliye emrinden sonra davalı tarafından yeni bir icra tahliye taahhüdü verilmesine rağmen davalıyı tahliye etmediğini, bu halin dahi açıkça yeni bir sözleşme kurulduğunu gösterdiğini, müvekkili tarafından, davalı şirket hisselerinin davalı şahıs üzerine tescili ile birlikte artık şirket adına işlem yapma yetkisinin de ortadan kalktığını, davalı şirket ile mülk sahibi arasında yeni bir yazılı kira sözleşmesi yapıldığının da taraflarınca bilindiğini, taraf sıfatlarının olmaması sebebi ile sözleşmenin bir örneğinin taraflarında mevcut olmadığını, olmasının da mümkün bulunmadığını, protokol tarihinde, davalı şirket hisselerinin tamamının zaten davalı şahıs tarafından satın alındığını ve tescil edildiğini, tek ve en büyük karlılığın bu şubeden sağlandığı ve sözleşmenin esaslı unsurunun bu şube olduğu bildirilmişse de, bu eksikliğe ilişkin herhangi bir ihtar veyahut yazılı bir bildirimde de bulunulmadığını, davalı şirketin tüm hisselerinin de davalı şahısta olduğunu, müvekkilinin müdahale alanının ortadan kaldırıldığını, kiracılık ilişkisinin taraflarınca ispat edilemediği düşünülse dahi, mevcut durumda ispat külfetinin yer değiştirdiği karine ilkesinin devreye girdiğini, karineten bir mülkte 3 yıl boyunca ticari hayatın devam ettirilmesinin kiracılık ilişkisinin olduğuna karine olduğunu, yeni bir kiracılık ilişkisinin kurulduğunu, her ne kadar kira sözleşmesi bilhassa dosyaya sunulmamışsa da, kira sözleşmesinin yazılı olmasının da zorunlu olmadığını, şifahi sözleşme ile de kurulabileceğini, 1 yıllık kiracılık ilişkisi sonucunda ödeme taahhüt edilen teminat senedine esas tutarın artık muaccel hale geldiğini, davanın tek konusu ve aynı zamanda teminat senedinin tek dayanağının ... kiralama blokajı olduğunu, yan edimlerin eldeki dava ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, raporda dava konusuna ilişkin yalnızca ... işyeri olarak dosyadaki delillere değinilerek herhangi bir tespite ulaşılmadığını, bir yorum belirtilmediğini, bahsi geçen delillerin yalnızca kira sözleşmesi ve tahliye takibi olduğunu, raporda gerekçeli sonuç başlığı atılmış ise de, onun da altına bir gerekçe yazılmadığını, mali müşavir tarafından bir hakim gibi karar verilerek davacının alacağı yoktur denildiğini, davanın konusunun tek bir edim olduğunu, onun da ... kiralamasına ilişkin bulunduğunu, raporda bu şubedeki kiracılığa ilişkin hiçbir tespit, değerlendirme bulunmadığını, sadece deliller sıralandıktan sonra sözleşmedeki edimlerin tam ve eksiksiz yerine getirilmediğinden bahsedildiğini, teminat senedinin TAPDK şartına bağlanmadığını, otopark işletmesinin kiracılığına ya da TAPDK belgesine bağlanmadığını, davalı tarafından yalnızca ... için ödeme taahhüdü verildiğini, bilirkişinin dava dilekçesini ve dava konusunu okumadığını, kiracılık ilişkisinin varlığına veyahut yokluğuna, ya da zaten görüldüğü üzere hala ticaretini aynı adreste devam ettiren davalı bakımından var olan bu kiracılık ilişkisinin taraflar arasında kurulan sözleşmede belirtilen edim bakımından ifa niteliğinin olup olmadığına dair raporda tek bir tespitin dahi bulunmadığını, dava konusuna dair raporda yer verilen tek kısım olan deliller kısmının dahi eksik bulunduğunu, davalı ile mülk sahibi arasındaki para transferlerine, kira ödemelerine ilişkin, ... şubesinde faaliyetin devam ettiğine dair kaymakamlık cezalarına ilişkin, hatta aynı adreste aboneliklerin davalı yan adına devam ettiğine ilişkin tek bir delile dahi bu başlık altında yer verilmediğini, dava konusu talebin, ... kiralama blokajı ile sınırlı teminat senedinden kaynaklı alacak olduğunu, teminat senedinin bağlandığı sözleşme hükümleri gereğince 1 yıllık kiracılığın gerçekleşmesi halinde bu teminatın paraya çevrileceğini, dosyaya giren abonelik yazıları, tanık beyanları, ceza ve bildirim belgelerinden de görüleceği üzere davalının 3 yıldır mevcut taşınmazı kiracı sıfatı ile kullandığını, bu halde taraflarınca davaya konu alacağa hak kazanıldığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; hisse devir sözleşmesinin teminatı niteliğindeki kambiyo senedinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
... Vergi Dairesi müzekkere cevabı, teminat senedi sureti, kambiyo senedi sözleşmesi, satış taahhüdü sözleşmesi ek protokolü, satış taahhüdü sözleşmesi, anonim şirket pay devri sözleşmesi, Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/531 Esas sayılı dosyasının Uyap'tan gelen sureti, davalı şirket Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi ilanları, Eskişehir Ticaret Sicil Müdürlüğü müzekkere cevabı, ... İcra Müdürlüğünün 2019/214 sayılı takip dosyası sureti, anılan dosyadaki tahliye taahhüdü, kira sözleşmesi, icra taahhüdü, ... İcra Müdürlüğünün 2019/213 sayılı takip dosyası sureti, anılan dosyadaki tahliye taahhüdü, kira sözleşmesi, icra taahhüdü, açık alkollü içki satış belgesi, davalı şirket adına düzenlenmiş su ve atık su abonelik sözleşmeleri, elektrik abonelik sözleşmesi, yargılama aşamasında mali müşavir bilirkişiden alınan 16/09/2022 tarihli rapor dosya içerisinde yer almaktadır.
Tanık ..., ..., ..., ..., ..., ... yargılama aşamasında dinlenmiştir.
Davacı ile davalı ... arasında, ... markası adı altında faaliyet gösteren işletmeler ile bu markanın franchise işletmesinin işbu sözleşmedeki şartların 31/12/2018 tarihli mesai bitimine kadar eksiksiz olarak sağlanması halinde satıcı tarafından alıcıya devredilmesini konu alan 27/10/2018 tarihli satış taahhüdü sözleşmesi imzalanmıştır. Anılan sözleşmede ... otel, ... ... ve ... şubesi ... 2'ye ait varlıklar ve iş yerlerinin devredileceği, şirketin bu adreslerde ayrı ayrı üç şube açılışı yapacağı, bu şubelerle ilgili vergi levhası, iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatı, TAPDK açık alkollü içki satış belgesi, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü işletme kayıt belgesi, TAPDK tütün mamulü perakende satış belgesi evraklarını tamamlayacağı, iş yerleri için ve ilave olarak otopark alanı için yeni kira sözleşmeleri yapılacağı, sözleşme sürelerinin asgari 5 yıl olacağı, ... şubesi (... 2) asgari 1 yıl olabileceği, tüm bu şartların belirlenen tarihte eksiksiz yerine getirilmesi halinde alıcının gerekli kontrolleri 5 iş günü içinde gerçekleştireceği, davalı şirketin hisseleri, bu şirkete ait varlıkları ve hakları kendi ya da vekili olduğu tüzel kişi ya da gerçek kişi namına 16.100.000,00 TL bedelden şirkete kayıtlı borç ve yükümlülükler ile kaparo olarak nakit olacak ve satıcının istediği şekilde, ödenen 1.560.000,00 TL düşerek satın alacağı, satış bedelinin 16.100.000,00 TL, kaparo bedelinin 1.560.000,00 TL, borç ve kalan yükümlülüklerin 5.108.954,00 TL, kalan bedelin 9.431.046,00 TL olduğu, şirket hisseleri devredildiğinde çeklerin devredene teslim edileceği düzenlenmiştir.
Davalı ... ile davacı arasında 10/04/2019 tarihli satış taahhüdü sözleşmesi ek protokol imzalanmıştır. Anılan protokolde ... markası adı altında faaliyet gösteren işletmeler ile bu markanın franchise işletmesinin satıcı tarafından alıcıya devredilmesine ilişkin 27/10/2018 tarihinde imzalanan satış taahhüdü sözleşmesinin, sözleşme konusu ve satış bedeli, ödeme şartları maddelerinin tarafların karşılıklı uzlaşması neticesinde tadil edilmesine ilişkin olarak düzenlendiği, sözleşmenin yeni konusunun ... markası altında faaliyet gösteren işletmeler ile bu markanın franchise işletmesinin işbu sözleşmedeki şartların 30/09/2019 tarihli mesai bitimine kadar eksiksiz olarak sağlanması halinde satıcı davacı tarafından, alıcı davalı ...'e devredilmesine ilişkin satın alma taahhüdü sözleşmesi olduğu, devir bedelinin 16.100,00 TL, borç ve yükümlülükler blokajının 4.567.464,02 TL, kaporanın 10.832.535,98 TL, kalan ödeme tutarının 700.000,00 TL olduğu, inceleme ve mutabakat işlemleri sonucunda meydana gelecek artışların ilave edileceği, azalışların verilecek borç ve yükümlülükler blokajından düşüleceği, borç ve yükümlülükler blokaj listesinde 24/02/2019 SGK inceleme potansiyel risk minimum 50.000,00 TL, 25/03/2019 ... TAPDK blokajı 375.000,00 TL, 25/03/2019 ... kiralama blokajı 4.000.000,00 TL, 25/03/2019 demirbaş borç ve riskler blokajı 142.464,02 TL olmak üzere borç ve yükümlülükler blokajı toplamının 4.567.464,02 TL olduğu, belirlenen tarihte ilgili sözleşmedeki şartların tamamen yerine getirilmesi halinde borç ve yükümlülükler blokajının kaldırılacağı, sadece ... kiralama blokajı (4.000.000,00 TL) maddesindeki tutarın kalanına işbu ek protokolün imzalanması tarihi ile ödeme yapıldığı tarih arasında adatlandırma faizi işletileceği, ayrıca ödeneceği, borç ve yükümlülükler blokajının meydana gelecek tüm borç ve yükümlülükleri kapsadığı, her bir blokajın ayrı ayrı ya da bütün olarak meydana gelecek tüm borçların mahsup edileceği, kalan 700.000,00 TL'nin bu protokolün imzalandığı tarihte, 27/10/2018 tarihinde imzalanan satış taahhüdü sözleşmesine istinaden satıcıya teslim edilmiş olan çek ve senetlerin alıcıya teslim edilmesi halinde nakit olarak satıcıya ödeneceği hükme bağlanmıştır.
Davacı ile davalılar arasında imzalanan 10/04/2019 tarihli kambiyo senedi sözleşmesinde, taraflar arasında imzalanan satış taahhüdü ek protokolünün E3. Borç ve yükümlülükler blokajı maddesinde belirtilen ... kiralama blokajı 4.000.000,00 TL tutarlı blokoja ve önceden belirlenmiş adatlandırma faizine karşılık olmak ve bu borçlar doğduğunda ilgilisine yasal yolla başvurmak, tahsil edilmek üzere senedin ilgilisince özgür iradeyle düzenlenerek alacaklıya verildiği belirtilmiştir.
İşbu davaya dayanak teminat senedinde tanzim tarihinin 01/10/2019, vade tarihini 01/10/2019, borçlunun ... (davalı), avalistin ... ... A.Ş. (davalı), lehtarın ... (davacı) olduğu, 4.461.333,00 TL bedelli senedin ihdas nedeninin teminat olduğu görülmüştür.
... Vergi Dairesi'nin 17/11/2021 tarihli müzekkere cevabıyla, davalı şirket ortaklarının 09/01/2018-05/11/2018 tarihleri arasında ... (davacı), 06/11/2018, 11/11/2020 tarihleri arasında ... (davalı), 11/11/2020 tarihinden itibaren ise ... (dava dışı) olduğu bildirilmiştir.
Anonim şirket pay devri sözleşmesinin 11/11/2020 tarihinde davalı ... ile dava dışı ... arasında imzalandığı, anılan davalının davalı şirketteki 6.500 adet payını 650.000,00 TL bedel ile dava dışı ...'a devrettiği görülmüştür.
Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/531 Esas sayılı dosyasında, dava dışı ... tarafından davalı ... ve dava dışı ... aleyhine davalı ... ile dava dışı ... arasında 11/11/2020 tarihinde imzalanan anonim şirket pay devri sözleşmesine ilişkin hisse devrinin iptali talebiyle 16/09/2021 tarihinde dava açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı şirkete ilişkin 12/11/2020 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi ilanından, davalı şirketin yetkili temsilcisi olan davalı ...'in davalı şirketi temsil yetkisinin sona erdiği, davalı şirketin yeni münferit yetkilisinin ... olduğu görülmüştür.
... İcra Müdürlüğünün 2019/214 sayılı takip dosyası ile, 26/03/2019 tarihinde kiralayan ... İnş...A.Ş. tarafından kiracı ... ... A.Ş. (davalı) aleyhine ... adresindeki mecurun akdin feshi ile tahliyesi ve boş olarak teslimine ilişkin tahliye taahhüdüne dayanarak tahliye talepli takip başlatılmıştır. Anılan takibe dayanak tahliye taahhüdü davalı şirket yetkilisi sıfatıyla ... (davacı) tarafından imzalanmış olup, mülkiyeti ... İnşaat...A.Ş'ye ait taşınmazın 28/02/2019 tarihinde kayıtsız şartsız tahliye edileceği taahhüt edilmiştir. Yapılan icra takibi sırasında kiracı ... ... A.Ş. yetkilisi ... icra dosyasına tahliye emrine itirazının bulunmadığını, sürelerden feragat ettiğini, takibin kesinleştirilmesini, 30/09/2019 tarihine kadar tahliye işlemlerini tamamlayabilmeleri için kendilerine süre verilmesini talep etmiştir.
Anılan icra takibinde tahliye taahhüdüne konu olan taşınmaza ilişkin kiralayan ... İnş...A.Ş. ile kiracı ... ... A.Ş. (davalı) arasında 15/01/2018 akit başlangıç, 30/09/2018 akit bitiş tarihli kira sözleşmesi imzalanmıştır.
... İcra Müdürlüğünün 2019/213 sayılı takip dosyası ile, 26/03/2019 tarihinde kiralayan ... Enerji...A.Ş. tarafından kiracı ... ... A.Ş. (davalı) aleyhine ... adresindeki mecurun tahliyesi talepli takip başlatılmıştır. Anılan takibe dayanak tahliye taahhüdü davalı şirket yetkilisi sıfatıyla ... (davacı) tarafından 30/10/2018 tarihinde imzalanmış olup, taşınmazın 28/02/2019 tarihinde tahliye edilerek kiralayana teslim edileceği taahhüt edilmiştir. Yapılan icra takibi sırasında kiracı ... ... A.Ş. yetkilisi ... 05/04/2019 tarihinde icra dosyasında tahliye emrine itirazının bulunmadığını, 30/09/2019 tarihine kadar tahliye işlemlerini tamamlayabilmeleri için kendilerine süre verilmesini talep etmiştir.
Anılan icra takibinde tahliye taahhüdüne konu olan taşınmaza ilişkin kiralayan ... Enerji ... A.Ş. ile kiracı ... ... A.Ş. (davalı) arasında 15/01/2018 akit başlangıç, 30/09/2018 akit bitiş tarihli kira sözleşmesi imzalanmıştır.
Açık alkollü içki satış belgesinin davalı şirket ... şubesi adına 26/02/2018 tarihinde tanzim edildiği görülmüştür.
Yargılama aşamasında davalı şirket defterleri üzerinde yapılan inceleme ile hazırlanan mali müşavir bilirkişi raporunda, vergi dairesi ve SGK kayıtlarından davalı şirketin adı geçen iş yerlerinde faaliyetlerinin devam ettiği, sözleşme ve ek protokollerdeki davacı edimlerinin İzmir adresindeki merkez (... otel), ... adresinde faaliyet gösteren ... 1 şubesi (... ...) ve ... İzmir adresinde faaliyet gösteren ... 2 Şubesi (...)'ne ait varlıklar ve işyerleri devredilecek, şirketin bu adreslerde ayrı ayrı 3 şube açılışı yapılacak, bu şubeler ile ilgili vergi levhası, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı, TAPDK için açık alkollü içki satış belgesi, Tarım Ve Hayvancılık Müdürlüğü işletme kayıt belgesi, TAPDK tütün mamulü perakende satış belgesi evraklarını tamamlayacağı, belirtilen işyerleri için ve ilave olarak otopark alanı için yeni kira sözleşmeleri yapılacağı, sözleşme sürelerinin asgari 5 yıl olacağı, bu konuda tarafların tekrar uzlaşabileceği, ... şubesinin asgari 1 yıl olabileceği, tüm demirbaşların fiili sayımı yapılacağı, bu sayım önceden teslim edilmiş sözleşmeye ekli mizanlar ile karşılaştırılacak ve ... Otelcilik A.Ş. hisseleri ile birlikte devredileceği, bu şirketlerde kullanılan yazar kasa/yazar kasa pos cihazları, ... satış takip sistemi cihazları, bu cihazlara ait yazıcı ve diğer ekipmanlar ile bu programa ait lisans ve hakların ... Otelcilik A.Ş. ile birlikte devredileceği, bu devirlerin tescil ve kayıtlarının yapılacağı, tescil ettirilmiş olan ... Markası ve tescil ettirilmiş olan ... logosunun ... Otelcilik A.Ş.'ye devredileceği, bu devirlerin tescil ve kayıtlarının yapılacağı, ... Otelcilik A.Ş. ile ... ... unvanlı mevcut franchise işletmeleri ile içeriğini alıcının belirlediği franchise sözleşmeleri imzalanacağı, bu işletmeler arasında bulunmayan ancak isim kullanıcısı olan firmalar var ise dahil edileceği, görüşme halinde olup halen anlaşılmamış olanlar var ise sözleşme hakkında bilgilendirilip bu şartlar ile franchise verileceğinin bildirileceği, franchise sözleşme örneğinin sözleşmenin imzalanmasını takip eden 10 iş günü içerisinde satıcıya teslim edileceği, ... Otelcilik A.Ş.'nin tüm resmi hesaplarına gerçek ve net değerler ile düzelteceği, bu düzeltmeler kayıt esaslı olmayacak imzalı ve karşılıklı mutabakatlar sağlanarak yapılacağı, demirbaş listelerinin fiili olarak teslim edileceği, tüm iş yerlerinin çalışmaya hazır eksiksiz ve hasarsız ekipman teçhizat ve demirbaşlar ile teslim edileceği, taraflar arasındaki 10.04.2019 tarihli satış taahhüdü sözleşmesi ek protokolü ile davacı edimlerinin 31.12.2018 tarihine kadar eksiksiz sağlanması hükmündeki sürenin 30.09.2019 tarihi olarak değiştirildiği, ayrıca davacı tarafından 10.01.2018 ödeme günlü 1.000.000,00 TL'lik teminat senedi, 31.12.2018 ödeme günlü 1.500.000,00 TL'lik senet, muhatabı ... Aydınlatma A.Ş. olan toplamı 4.002.000,00 TL olan 3 adet ... Bankası çekinin davalı şahsa iade edileceğinin kararlaştırıldığı, davalı edimlerinin ise davalı şahıs, davacı edimlerinin belirlenen tarihe kadar yerine getirilmesi halinde gerekli kontrollerin yapılması ile 5 gün içinde 16.100.000,00 TL bedelden 1.560.000,00 TL kaparo düşülerek ... Otelcilik Gıda Turizm San. ve Tic. A.Ş. hisselerini satın alacağı, satış bedelinden kaparo düşüldükten sonra kalan tutardan şirketin borç ve yükümlülükleri için 5.108.954,00 TL'nin bloke edileceği, 9.431.046,00 TL'nin nakit ve çek ile ödeneceği, taraflar arasındaki 10.04.2019 tarihli satış taahhüdü sözleşmesi ek protokolüne göre davalı şahsın edimlerinin değiştirildiği, ek protokole göre sözleşme bedeli olan 16.100.000,00 TL'den, ek protokol tarihine kadar yapılmış olan 10.832.535,98 TL ödeme kaparo olarak düşüleceği, kalan tutardan borç ve yükümlülükler için belirlenen 4.567.464,02 TL blokajdan sonra 700.000,00 TL ödeyeceği, borç ve yükümlülükler SGK incelemesi potansiyel riski için 50.000,00 TL, ... TAPDK için 375.000,00 TL, ... kiralama için 4.000.000,00 TL ve demirbaşların borç ve riskleri için 142.464,02 TL olmak üzere toplam 4.567.464,02 TL olarak belirlendiği, borç ve yükümlülükler listesindeki ... kiralama blokajı kalktığında ayrıca adatlandırma faizi işletileceği ve toplamda 4.461.333,00 TL olarak ödeneceği, ayrıca davacı tarafından 10.01.2018 ödeme günlü 1.000.000,00 TL'lik teminat senedi, 31.12.2018 ödeme günlü 1.500.000,00 TL'lik senet muhatabı ... Aydınlatma A.Ş. olan toplamı 4.002.000,00 TL olan 3 adet ... Bankası çekiısı davalı şahsa iade edilmesi halinde, davalı şahsın kalan 700.000,00 TL'yi ödeyeceği şeklinde düzenlendiği, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 09.11.2018 tarihli nüshasında yer alan ilandan davalı şirketin 02.11.2018 tarihli genel kurul kararına göre, yönetim kurulu üyesi olan davacının yetkisinin kaldırıldığı ve davalı şahsın yönetim kurulu üyesi olarak seçildiği, bu durumun 06.11.2018 tarihinde tescil edildiği, aynı gazetedeki tek ortaklık bilgisi ilanından da, bu tarihte davacı ile davalı şahıs arasında hisse devrinin yapıldığının anlaşıldığı, ... Otel, ... ... Ve ... işyerleri için işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı konusunda dosyada bilgi bulunmadığı, TAPDK'dan gelen yazıya göre ... işyeri için TAPDK açık alkollü içki satış belgesi bulunduğu, TAPDK tütün mamulü belgesinin olmadığı, ... Otel ve ... ... işyerleri için TAPDK açık alkollü içki satış belgesi ve TAPDK tütün mamulü belgesinin bulunmadığı, ... otel, ... ... ve ... işyerleri için Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü işletme kayıt belgesi konusunda dosyada bilgi olmadığı, ... Otel, ... ..., otopark işyeri için asgari 5 yıl süreli, ... işyeri için asgari 1 yıl süreli kira sözleşmesi yapılmadığı, demirbaşlar için fiili sayım yapıldığı, bu sayımın mizanlar ile karşılaştırıldığını ve devre ilişkin bir teslim tesellüm belgesinin dosyada bulunmadığı, yazar kasa / yazar kasa pos ve satış takip sistemi cihazları ile yazıcı ve ekipmanlarının şirket hisselerinin devredilmesi, tescili ve yetkililerinin değişmesi nedenleriyle devrine gerek bulunmadığı, ancak bu ekipmanların teslim edildiğine dair bir teslim tesellüm belgesinin dosyada olmadığı, marka ve logonun devir ve tesciline dair dosyada bilgi bulunmadığı, ancak Türk Marka ve Patent Kurumu web sayfasından yapılan sorgulamada marka ve logonun devir ve tescil işleminin yapıldığının görüldüğü, franchise sözleşmelerinin teslim tesellüm edildiğine dair dosyada belge olmadığı, resmi hesapların gerçek ve net değerler ile düzeltilmesi ve karşılıklı mutabakatlar sağlanması ile ilgili bir belgenin dosyada bulunmadığı, (ticari defterlerin incelenmesinde hesaplar ile ilgili bir düzeltme yapılmadığının görüldüğü, sözleşmede de resmi hesapların ticari defterlerde düzeltilmeyeceğinin kararlaştırıldığı), demirbaş listelerinin fiili olarak teslimine ilişkin olarak dosyada belge olmadığı, ekipman, teçhizat ve demirbaşlarıyla işyerlerinin teslimine ilişkin olarak dosyada belge olmadığı, sözleşme ve ek protokole göre davacının edimlerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmediği, bu nedenle davacının alacağının bulunmadığı yönünde kanaat bildirilmiştir.
Davacı yan, anonim şirket hisse devrine ilişkin satış taahhüdü sözleşmesi ve ek protokol kapsamında ... kiralama blokajı olan 4.000.000,00 TL tutarlı blokoja ve önceden belirlenmiş adatlandırma faizine karşılık olmak üzere düzenlenen teminat senedinden kaynaklanan alacağının tahsili gerektiğini iddia etmiş, davalı yan ise davacının sözleşme ve ek protokoldeki edimlerini yerine getirmediğini, alacak talep edemeyeceğini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında davacı ile davalı ... arasında, davacının ... Otelcilik ... A.Ş'deki hisselerinin devrine ilişkin satış taahhüdü sözleşmesi ve ek protokol imzalandığı, ... kiralama blokajı ve önceden belirlenmiş adatlandırma faizine karşılık olmak üzere davalı ...'in borçlu, diğer davalının avalist, davacının ise lehtar olduğu teminat senedi düzenlenerek davacıya verildiği, davacı tarafından davalı anonim şirket hisselerinin davalı ...'e devredildiğinin ticaret sicilinde tescil ve ilan edildiği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık, davacının davalı ... ile aralarında akdettiği satış taahhüdü sözleşmesi ve ek protokoldeki edimlerini ifa edip etmediği, dava konusu teminat senedi nedeniyle davalılardan dava tarihi itibarıyla alacaklı olup olmadığı, alacak var ise miktarı hususlarından kaynaklanmaktadır.
Davacı vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde, yukarıda açıklandığı üzere davacıyla davalı ... arasında satış taahhüdü sözleşmesi ve ek protokol düzenlenmiş olup, davacı edimleri arasında yer alan ... kiralama blokajı ve önceden belirlenmiş adatlandırma faizine karşılık olmak üzere teminat amacıyla borçlusu davalı ..., avalisti davalı şirket, lehtarı davacı olan 01/10/2019 tanzim tarihli 4.461.333,00 TL bedelli teminat senedi düzenlenmiştir. Davacı yan işbu davada anılan teminat senedi nedeniyle davalılardan alacaklı olduğunu ileri sürmektedir.
Devir bedelinin 16.100.000,00 TL olduğu, ödenen kaparo miktarının ise 10.832.535,98 TL olduğu hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı gibi, davacının davalı şirket hisselerini diğer davalıya devrettiği de dosya içeriğiyle sabittir.
Teminat senedinin düzenlenmesine dayanak olan ve davacı ile davalı ... arasında akdedilen 10/04/2019 tarihli kambiyo senedi sözleşmesinde açıkça senedin ... kiralama blokajının teminatı olduğu yazılı ise de, taraflar arasında akdedilen 10/04/2019 tarihli ek protokolde borç ve yükümlülükler blokajı listesi başlıklı E.3 maddesinde 4.000.000,00 TL bedelli ... kiralama blokajının da içinde bulunduğu borç ve yükümlülükler blokajı toplamı olan 4.567.464,02 TL'ye ilişkin blokajın, maddede ayrı ayrı belirtilen tarihlerde ilgili sözleşmedeki şartların tamamen yerine getirilmesi halinde kaldırılacağı, sadece ... kiralama blokajı (4.000.000,00 TL) maddesindeki tutarın kalanına ek protokolün imzalanma tarihi ile ödeme yapıldığı tarih arasında adatlandırma faizi işletileceği ve ayrıca ödeneceği, borç ve yükümlülükler blokajının meydana gelecek tüm borç ve yükümlülükleri kapsadığı, her bir blokajın ayrı ayrı ya da bütün olarak meydana gelecek tüm borçlara mahsup edilebileceği açıkça hükme bağlanmıştır.
Anılan açık hükümde ek protokoldeki borç ve yükümlülükler blokajının meydana gelecek tüm borç ve yükümlülükleri kapsadığı, her bir blokajın ayrı ayrı ya da bütün olarak meydana gelecek tüm borçlara mahsup edilebileceği ibaresine yer verilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen ek protokol ile 27/10/2018 tarihli satış taahhüdü sözleşmesinin konusu, satış bedeli ve ödeme şartları değiştirilmiş olup, tarafların satış taahhüdü sözleşmesindeki yükümlülükleri ise aynı şekilde kalmıştır.
Burada öncelikle tartışılması gereken husus, davacının akdedilen satış taahhüdü sözleşmesindeki edimlerini ifa edip etmediğidir.
Akdedilen satış taahhüdü sözleşmesinde davacının edimleri arasında, İzmir adresindeki merkez (... otel), ... adresinde faaliyet gösteren ... 1 şubesi (... ...) ve ... İzmir adresinde faaliyet gösteren ... 2 Şubesi (...)'ne ait varlıklar ve işyerleri devredilecek, şirketin bu adreslerde ayrı ayrı 3 şube açılışı yapılacak, bu şubeler ile ilgili vergi levhası, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı, TAPDK için açık alkollü içki satış belgesi, Tarım Ve Hayvancılık Müdürlüğü işletme kayıt belgesi, TAPDK tütün mamulü perakende satış belgesi evraklarını tamamlayacağı, belirtilen işyerleri için ve ilave olarak otopark alanı için yeni kira sözleşmeleri yapılacağı, sözleşme sürelerinin asgari 5 yıl olacağı, bu konuda tarafların tekrar uzlaşabileceği, ... şubesinin asgari 1 yıl olabileceği, tüm demirbaşların fiili sayımı yapılacağı, bu sayım önceden teslim edilmiş sözleşmeye ekli mizanlar ile karşılaştırılacak ve ... Otelcilik A.Ş. hisseleri ile birlikte devredileceği, bu şirketlerde kullanılan yazar kasa/yazar kasa pos cihazları, ... satış takip sistemi cihazları, bu cihazlara ait yazıcı ve diğer ekipmanlar ile bu programa ait lisans ve hakların ... Otelcilik A.Ş. ile birlikte devredileceği, bu devirlerin tescil ve kayıtlarının yapılacağı, tescil ettirilmiş olan ... Markası ve tescil ettirilmiş olan ... logosunun ... Otelcilik A.Ş.'ye devredileceği, bu devirlerin tescil ve kayıtlarının yapılacağı, ... Otelcilik A.Ş. ile ... ... unvanlı mevcut franchise işletmeleri ile içeriğini alıcının belirlediği franchise sözleşmeleri imzalanacağı, bu işletmeler arasında bulunmayan ancak isim kullanıcısı olan firmalar var ise dahil edileceği, görüşme halinde olup halen anlaşılmamış olanlar var ise sözleşme hakkında bilgilendirilip bu şartlar ile franchise verileceğinin bildirileceği, franchise sözleşme örneğinin sözleşmenin imzalanmasını takip eden 10 iş günü içerisinde satıcıya teslim edileceği, ... Otelcilik A.Ş.'nin tüm resmi hesaplarına gerçek ve net değerler ile düzelteceği, bu düzeltmeler kayıt esaslı olmayacak imzalı ve karşılıklı mutabakatlar sağlanarak yapılacağı, demirbaş listelerinin fiili olarak teslim edileceği, tüm iş yerlerinin çalışmaya hazır eksiksiz ve hasarsız ekipman teçhizat ve demirbaşlar ile teslim edileceği bulunmaktadır. Taraflar arasındaki 10.04.2019 tarihli satış taahhüdü sözleşmesi ek protokolü ile davacı edimlerinin 31.12.2018 tarihine kadar eksiksiz sağlanması hükmündeki süre 30.09.2019 tarihi olarak değiştirilmiştir.
Davacı yan sözleşmede yer alan ... şubesi için kira sözleşmesinin davalı ile taşınmaz maliki arasında sözlü olarak akdedildiğini, davalının halen ... şubesinde kiralanan yerde faaliyet gösterdiğini ileri sürmüştür. Davalının halen ... şubesinde kiralanan yerde faaliyet gösterdiği davalının da kabulünde ise de, davalı yan taşınmaz maliki ile kira sözleşmesi akdedilmediğini, tahliye talepli icra takipleri ile karşı karşıya kalındığını ileri sürmüştür.
Davacı ... şubesine ilişkin sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde 1 yıl süreli kira sözleşmesi yapıldığına ilişkin dosyaya bir delil sunmadığı gibi, anılan şubeye ilişkin sözleşmede yer alan edimlerinden TAPDK tütün mamulü belgesi aldığına, diğer şubelere ilişkin ise TAPDK açık alkollü içki satış belgesi ve TAPDK tütün mamulü belgesi aldığına ilişkin bir delil de sunmamıştır.
Yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporu ile de, davacının satış taahhüdü sözleşmesindeki ... iş yeri için TAPDK tütün mamulü belgesi alınmadığı, ... otel ve ... ... iş yerleri için TAPDK açık alkollü içki satış belgesi ve TAPDK tütün mamulü belgesi alınmadığı, ... ve otopark iş yerleri için belirlenen asgari sürede kira sözleşmelerinin yapılmadığı, davacının sözleşmede yer alan anılan edimlerini ifa etmediği anlaşılmıştır.
Bu durumda, mahkemece taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ek protokol hükümleri uyarınca davacının sözleşmedeki şartları tamamen yerine getirmesi halinde ... kiralama blokajının da içinde bulunduğu borç ve yükümlülükler blokajının kaldırılacağı, davacının sözleşmede yer alan edimlerini ise ifa etmediği, teminat senedinden kaynaklanan alacağının tahsilini dava tarihi itibarıyla talep edemeyeceği gözetilerek yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.
Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davacıdan alınması gerekli olan 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davalılar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 19/06/2025
Başkan - ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi - ...
... ... ... ...
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.