T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2022/1988 Esas - 2025/557 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/1988
KARAR NO : 2025/557
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 22/09/2022
NUMARASI : 2022/326 Esas 2022/534 Karar
DAVA : Rehnin kaldırılması
DAVA TARİHİ : 18/05/2022
KARAR TARİHİ : 23/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/05/2025
Taraflar arasındaki Rehnin kaldırılması istemli davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne yönelik verilen karara karşı davalı tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı; davalı tarafından, maliki bulunduğu ... plakalı araca ilişkin Ankara 23. İcra Müdürlüğü'nün 2019/4723 E. numaralı dosyası ile 06/04/2019 tarihinde, aleyhine Taşınır Rehninin Paraya Çevrilmesi Yolu ile icra takibi başlatıldığını, icra takibine ve rehin hakkına itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, davalının, Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/385 Esas sayılı dosyasında itirazın iptali davası açtığını, yapılan yargılama sonucunda mahkeme tarafından, 09/12/2019 tarihli ilam ile,"... rehnin neyi güvence altına aldığı belli olmadığı gibi, anılan davalının rehinli aracında maliki olmadığı, bu itibarla geçersiz olan rehin sözleşmesine dayalı olarak taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılamayacağı.." gerekçesiyle; " davanın reddine" dair karar verildiğini, davalı tarafın istinafı üzerine Ankara BAM 21. Hukuk Dairesi'nin 2020/327 E., 2022/231 K. sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kesin olarak karar verildiğini, bunun üzerine keşide edilen Ankara 66. Noterliği 04/04/2022 tarih, 07977 yevmiye numaralı ihtarname ile, kesinleşen karar doğrultusunda araçtaki şerhin kaldırılmasına yönelik davalıdan talepte bulunulduğu halde davalının, talebini, hukuki dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle reddettiğini ve araç üzerindeki rehni kaldırmadığını, işbu davayı açmak mecburiyetinde bırakan davalının, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 329. Madde anlamında "kötüniyet sahibi" olduğunu, şirket ile vekili arasında bu davaya ilişkin Avukatlık Ücret Sözleşmesi imzalanarak 5.100-TL avukatlık ücreti ödendiğini belirterek; araç üzerindeki rehnin kaldırılmasına, HMK'nın 329. maddesi ve AAÜT'nin 23. maddesi uyarınca, 5.100-TL avukatlık ücretinin davalı tarafından, davacı şirkete ödenmesine, davalının, HMK 329/2. Maddesi uyarınca disiplin cezasına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı; açılan davayı kabul etmediklerini, davalı banka ile dava dışı ... arasında 22/03/2017 tarihinde, 500.000-TL limitli genel kredi sözleşmesi imzalandığını, davacı şirketin, aracın Kasko bedeli olan 72.039-TL bedeli üzerinden 17/11/2017 tarihinde Taşıt Rehni Sözleşmesi imzalayarak ... plakalı aracı rehin olarak gösterdiğini, söz konusu ... Plakalı araç üzerinde rehin tesis edildiğini, taşınır rehin sözleşmesinin imzalanan genel kredi sözleşmesinin mütemmim cüzü niteliğinde olduğunu, basiretli bir tacir olarak davacı ... firması yetkilisi tarafından imzalanan rehin sözleşmesinden kaynaklı kredi geri ödememesinin yapılmaması halinde teminatın mevcut olmadığının iddia edilmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; davacı adına kayıtlı araç için davalı tarafından rehnin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi yapıldığı, davacının itirazı üzerine açılan itirazın iptali davası sonucunda mahkemece rehin sözleşmesinin geçersiz olduğunun tespit edildiği, bu kararın kesinleştiği, davalı bankaya yapılan başvuruya rağmen araç üzerindeki rehnin kaldırılmadığı iddiasına dayalı olarak rehnin kaldırılması ve HMK’nın 329. Maddesi uyarınca vekalet ücreti ve disiplin cezası kararı verilmesi istemine ilişkin bu davanın açıldığı, 20/12/2016 tarihinde kabul edilen ve 01/01/2017 tarihinde yürürlüğe giren 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun 4/(6)-b maddesinde de belirtilen hususların, rehin sözleşmelerinde zorunlu unsur olarak sayıldığı, davaya konu rehin sözleşmesinde, sözleşmenin hangi tarih ve sayılı Genel Kredi Sözleşmesinin parçası olduğunun ve hangi tarihte düzenlendiğinin belirtilmediği, rehin konusu ... plaka sayılı aracın hangi miktar üzerinden rehnedildiğinin açıklanmadığı, rehin sözleşmesinin geçersiz olduğu anlaşıldığından ve bu konuda taraflar arasında görülen Ankara 5 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin belirtilen kararında hukuki uyuşmazlığın, rehin sözleşmesinin geçersizliği konusunda kesinleştiği anlaşılmakla birlikte, davalı tarafından, cevap dilekçesinde ve yargılama süresince araç üzerindeki rehin kaldırılması konusunda kabul beyanı bulunmadığından muarazanın devam ettiğinin görüldüğü, bu nedenle davanın kabulüne, davacı adına kayıtlı ... plakalı araç üzerindeki rehnin kaldırılmasına, Davalı banka, kesinleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/12/2019 tarihli, 2019/385 E, 2019/1160 K. sayılı kararından haberdar olduğu halde, davacı şirket tarafından keşide edilen ihtarname konusu kesinleşen karar doğrultusunda araçtaki şerhin kaldırılarak müvekkiline teslimi talebini reddettiği ve eldeki davanın açılmasına kötüniyetle sebebiyet verdiği anlaşıldığından; davacının HMK'nın 329/1 maddesi uyarınca talep ettiği akdi vekalet ücreti talebinin kabulüne, HMK'nın 329/2 maddesi uyarınca talep edilen disiplin cezası talebinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle; "Davanın Kısmen Kabulüne; ... plakalı araç üzerindeki davalı yararına konulan rehnin kaldırılmasına, HMK m. 329'a dayalı olarak 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Disiplin cezası isteminin reddine, " ilişkin karar verilmiş, karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı istinaf dilekçesinde özetle; söz konusu kredi borcunun ödenmediğini, kredi borcu ödenmediğinden rehnin kaldırılmaması nedeniyle kötüniyetli kabul edilemeyeceğini, hakkın kötüye kullanılmasının söz konusu olduğunu, vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağını ileri sürmüştür.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava, davacı adına kayıtlı araç üzerindeki rehnin kesinleşen ilama dayalı kaldırılması ile HMK'nın 329. Maddesi uyarınca davalı aleyhine vekalet ücreti ve disiplin cezasına kararı verilmesi istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Ankara 23. İcra Müdürlüğü'nün 2019/4723 sayılı takip dosyasında; alacaklının ... Bankası A.Ş, borçlunun, ... Grup Oto Kiralama Turizm İnş. San ve Tic. Ltd. Şti ve ... olduğu, 72.039-TL alacağın tahsili amacıyla taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatıldığı, davalı borçluların yasal süresi içerisinde rehin hakkına ve borca itirazları üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
İş bu davaya dayanak Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/12/2019 tarihli, 2019/385 E, 2019/1160 K. sayılı kararının incelenmesinde; davanın, taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama sonucunda; taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takibin ancak rehin sözleşmesine konu alacağın tahsili ve rehinli taşınır için söz konusu olabileceği, takip konusu taşıt rehni sözleşmesinde rehnin azami miktarı, tarihi ve rehnin ne için güvence teşkil ettiğinin belirtilmediği, davalı ...'ın icra müdürlüğüne yaptığı itirazında taşıt rehninin 22/08/2018 tarihinde kullandığı BCH kredisinin teminatı olduğunu belirttiği ancak, rehnin neyi güvence altına aldığının belli olmadığı, anılan davalının, rehinli aracın maliki olmadığı, bu itibarla geçersiz olan rehin sözleşmesine dayalı olarak taşınır sözleşmesine dayalı olarak taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılamayacağı gerekçeleriyle davanın reddine karar verildiği, işbu karara karşı (dosyamız davalısı banka) davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin 02/03/2022 tarih, 2020/327 E., 2021/231 K. sayılı kararı ile davacı bankanın istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır.
Dosyada mevcut ruhsat fotokopisinin incelenmesinde; dava konusu ... plakalı aracın, davacı ... Grup Oto Kiralama Turizm İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Davalı ... Bankası A.Ş ile dava dışı ... arasında 10/06/2016 tarihli ve 500.000-TL bedelli Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin müteselsil kefilinin ... olduğu, "Taşıt Rehni Sözleşmesi" başlıklı belge örneğinin incelenmesinde; müşterinin dava dışı ..., rehin verenin davacı ... Grup Oto Kiralama Turizm İnş. San ve Tic. Ltd. Şti olduğu, sözleşmenin hangi tarih ve sayılı genel kredi sözleşmesinin parçası olduğunun ve hangi tarihte düzenlendiğinin belirtilmediği, rehin konusunun ... plaka sayılı araç olup hangi miktar üzerinden rehnedildiğinin açıklanmadığı anlaşılmıştır.
Hemen belirtmek gerekirse geçerli bir rehin sözleşmesinden bahsedilebilmesi için rehin sözleşmesinde; borcun konusu, miktarı, borcun miktarının belirli olması, belirli değil ise rehnin ne miktar için verildiğinin yazılı olması gerektiği, rehin sözleşmesinde azami miktar ile tarih belirtilmedikçe geçerli olmayacağı, nitekim 20/12/2016 tarihinde kabul edilen ve 01/01/2017 tarihinde yürürlüğe giren 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun 4/(6)-b maddesinde de belirtilen hususların rehin sözleşmelerinde zorunlu unsur olarak sayıldığı anlaşılmaktadır.
HMK’nın 329. Maddesinde, " Kötüniyetle veya haksız dava açılmasının sonuçları " başlığı altında yer alan düzenlemenin 1. fıkrasında; " Kötüniyetli davalı veya hiçbir hakkı olmadığı halde dava açan taraf, yargılama giderlerinden başka, diğer tarafın vekiliyle aralarında kararlaştırılan vekalet ücretinin tamamı veya bir kısmını ödemeye mahkum edilebilir. Vekalet ücretinin miktarı hakkında uyuşmazlık çıkması veya mahkemece miktarının fahiş bulunması halinde, bu miktar doğrudan mahkemece takdir olunur." 2. Fıkrasında ise; " Kötüniyet sahibi davalı veya hiçbir hakkı olmadığı halde dava açan taraf, bundan başka beşyüz Türk Lirasından, beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezası ile mahkum edilebilir. Bu hallere vekil sebebiyet vermiş ise disiplin para cezası vekil hakkında uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Hal böyle olunca tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/12/2019 tarihli, 2019/385 E, 2019/1160 K. sayılı kesinleşen ilam kapsamı hep birlikte göz önünde bulundurulduğunda; 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'nun 4/(6)-b maddesinde de belirtilen hususların rehin sözleşmelerinde zorunlu unsur olarak sayılarak davaya konu rehin sözleşmesinde, sözleşmenin hangi tarih ve sayılı genel kredi sözleşmesinin parçası olduğunun ve hangi tarihte düzenlendiğinin gösterilmemesi, rehin konusu olan davacı adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın hangi miktar üzerinden rehnedildiğinin açıklanmaması ve dolayısıyla söz konusu rehin sözleşmesinin geçerli olup olmadığı hususundaki hukuki uyuşmazlığın, rehin sözleşmesinin geçersiz olduğu tespit edilerek belirtilen ilam çerçevesinde istinaf incelemesinden de geçerek kesinleştiğinin açıkça anlaşılması, buna karşın davalı banka tarafından, davacının gönderdiği ihtara rağmen Dairemiz kararıyla kesinleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/385 E, 2019/1160 K. sayılı ilamı gereğinin yerine getirilmesinden kaçınıldığının anlaşılması, davalı bankanın, rehnin kaldırılması yönelik işlem yapmama gerekçesine ilişkin savunmalarının, kesinleşen ilam karşısında dinlenemez bulunması, kesinleşen ilam gereğini yerine getirmeyen davalı bankanın, HMK’nın 329. maddesinin 1. ve 2. Fıkralarında yer alan düzenlemeler uyarınca, davacı ve vekili arasında ki Avukatlık Kanunu'nda düzenlenen sözleşme vekalet ücretinden sorumlu tutulması gerektiğine yönelik mahkeme kabulünde her hangi bir isabetsizlik bulunmadığı yine davalının 2. Fıkra uyarınca disiplin para cezasına mahkum edilmesi yönündeki yasal şartların da gerçekleştiği Dairemizce değerlendirilmiş olmakla birlikte, buna ilişkin talebin mahkemece reddine yönelik kararın istinaf konusu edilmediğinin anlaşılması ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davalıdan alınması gerekli olan 4.920,98-TL harçtan peşin alınan 1.230,25-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.690,73-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 23/05/2025
Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi-