T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2022/1958 Esas 2025/528 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/1958
KARAR NO : 2025/528
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 24/06/2022
NUMARASI : 2022/204 Esas 2022/539 Karar
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 16/03/2020
KARAR TARİHİ : 12/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/06/2025
Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının konkordato davası süresince atanan komiserler kuruluna 101.435,36 TL nakit, 4.060,00 TL gayri nakit alacak bildiriminde bulunduğunu, bildirilen nakit alacağın 88.698,37 TL'nin kabul edildiğini, nakit alacağa ilişkin fazlaya ilişkin kısım ile gayri nakit alacağın tamamının reddedildiğini, gayri nakit alacak ile fazlaya ilişkin nakit alacağın çekişmeli hale geldiğini belirterek 12.536,99 TL nakit alacağın muaccel hale geldiği kat tarihi olan 11/02/2019 tarihinden başlamak üzere yıllık %33 temerrüt faizi ile birlikte, gayrinakit 4.060,00 TL olmak üzere toplam 16.596,99 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacıya konkordato davasında kabul edilen miktar dışında borcu bulunmadığını, geçici mühlet tarihinden itibaren faiz işletilemeyeceğini bildirerek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacı bankanın geçici mühlet tarihi olan 26/10/2018 tarihi itibariyle davalıdan 8.290,12 TL nakit ve 4.060,00 TL gayrinakit alacağının kaldığı, bilirkişi raporunda genel kredi sözleşmesine dayalı 2 adet ticari kredi kartından ve gayrinakit çek kredisinden kaynaklı alacaklar belirtilerek bunların ayrı ayrı raporda dökümlerinin yapıldığı, konkordato projesinde kabul edilen miktarın düşümü ile davalının davacıya 8.290,12 TL nakit, 4060,00 TL gayrinakit borcunun kaldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 8.290,12 TL nakit alacağın 11/02/2019 kat tarihinden tahsiline kadar geçen sürede %33 temerrüt faizi ve faizin %5'i oranında BSMV'si ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2 adet çek yaprağı için 4.060,00 TL alacağın tazmin tarihinden tahsiline kadar %36,36 temerrüt faizi ve faizin %5 BSMV'si ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İİK'nun 294/3. maddesi uyarınca 26/10/2018 tarihinde verilmiş olan geçici mühlet kararından itibaren alacağa faiz işletilmesinin durdurulması gerekirken, bankanın faiz işletmeye devam ettiğini, mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi raporunda 26/10/2018 tarihinden önce doğmuş olan borçlar için faiz hesaplaması yapılmasının İİK'nun 294/3. maddesine aykırı olduğunu, bu hesaplamalara itibar edilerek verilmiş olan gerekçeli kararın hukuka aykırı bulunduğunu, nakit alacaklar yönünden yapılan hesaplamanın bu doğrultuda hükme esas alınabilir nitelikte olmadığını, faiz yürütülmeksizin asıl alacakların toplamı hesaplandığında, mahkeme kararı ile konkordato için itibar edilen 88.698,37 TL olan alacak tutarı ile borcun rahatça karşılanabilir olduğunun görüleceğini, gerekçeli kararda hükme bağlanan nakit alacakların müvekkilinden alınarak davacıya verilmesi yönündeki kararın İİK'nun 294/3. maddesine aykırılık teşkil ettiğinden söz konusu kararı istinaf ettiklerini, geçici mühlet öncesi nakde dönüşmeyen gayrinakdi alacak olan çeklerle ilgili sonradan alacak bildiriminde bulunulamayacağı hususunun söz konusu olduğunu, bu gayri nakdi alacakların talep edilemeyeceği rapor ile sabit hale geldiğini, buna rağmen ilk derece mahkemesi kararında gayrinakdi alacaklara yönelik kurulan hükmün hukuka aykırılık teşkil ettiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; alacağın hiç/eksik kaydedilmesi ile tasdik edilen konkordato nedeniyle hiç/eksik kaydedilen alacağın tahsili istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Dava Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmış olup 2020/167 Esas 2021/455 Karar ile görevli mahkemenin konkordato tasdik kararı veren Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, karar istinaf kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmiştir. Dosyanın gönderildiği Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesince ise 2021/608 Esas 2021/564 Karar sayılı karar ile davanın alacak davası olduğu, davanın açıldığı Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli bulunduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Anılan kararın istinaf edilmeden kesinleşmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 2022/124 Esas 2022/149 Karar sayılı kararıyla Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi yargı yeri olarak belirlenmiştir. Dosya anılan mahkemenin 2022/204 Esas sırasına kaydı yapılmıştır.
Genel kredi sözleşmesi suretleri, davalının banka hesap hareketleri, hesap kat ihtarı, Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/778 Esas sayılı dosyasının Uyap'tan gelen sureti, yargılama aşamasında bankacı bilirkişiden alınan 06/04/2021 tarihli rapor dosya içerisinde yer almaktadır.
Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/778 Esas sayılı dosyasında, davacı tarafından 21/06/2019 tarihli başvuru ile davalı şirketten 101.235,36 TL nakit, 4.060,00 TL gayri nakit alacağı bulunduğunu bildirmiş, anılan mahkemece 13/11/2019 tarihli ara karar ile 88.698,37 TL nakit alacağın kabulüne karar verilmiştir. Anılan mahkemece 26/10/2018 tarihinde 3 ay geçici mühlet kararı, 26/01/2019 tarihinde geçici mühlet süresinin iki ay süreyle uzatılması kararı, 26/03/2019 tarihinde 1 yıllık kesin mühlet kararı verilmiş, yapılan yargılama sonunda 2020/22 Karar sayılı kararla davalı hakkında konkordato tasdik kararı verilmiş, anılan karar istinaf ve temyiz kanun yollarından geçerek kesinleşmiştir.
Yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunda, davacının davalıdan hesap kat tarihi itibarıyla 88.498,86 TL, 14/06/2019 takip tarihi itibarıyla 96.988,49 TL alacaklı olduğu, konkordato davasında mahkemece kabul edilen 88.69837 TL alacak mahsup edildiğinde bankanın bakiye 8.290,12 TL nakit alacağı kaldığı, iade edilmeyen iki adet çek yaprağı nedeniyle bankanın yasal sorumluluk bedelinin 4.060,00 TL olduğu, davacının anılan miktarın depo edilmesini talep edebileceği tespit edilmiştir.
Taraflar arasında 07/08/2007 tarihli 250.000,00 TL limitli, 11/03/2011 tarihli 1.000.000,00 TL limitli, 04/01/2013 tarihli 3.500.000,00 TL limitli, 21/03/2014 tarihli 5.000.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmeleri akdedilmiştir.
Davacı tarafından kredi borcunun ödenmediği gerekçesiyle davalının kredi hesapları kat edilerek davalı ve dava dışı borçlulara 11/02/2019 tarihli hesap kat ihtarnamesi gönderilerek 24 saat içerisinde 88.698,37 TL nakit alacağın ödenmesi, 4.060,00 TL gayri nakit alacağın depo edilmesi talep edilmiştir.
Davacı yan taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmeleri kapsamında davalıdan nakit ve gayri nakit alacağı bulunduğunu, davalıdan olan nakit alacağın eksik olarak konkordato komiserler kurulunca kabul edildiğini, gayri nakit alacağın ise kabul edilmediğini iddia etmiş, davalı yan ise davanın reddini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Taraflar arasında genel kredi sözleşmeleri imzalandığı, kredinin ödenmediği iddiasıyla davacının kredi hesabını kat ettiği, davacının 101.235,36 TL nakit, 4.060,00 TL gayri nakit alacak için komiserler kuruluna başvurduğu, davacının 88.698,37 TL nakit alacağının konkordato davasının görüldüğü mahkemece kabul edildiği, fazlaya ilişkin nakit alacak ile gayri nakit alacağın ise nisaba dahil edilme talebinin reddine karar verildiği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık, davacının genel kredi sözleşmeleri kapsamında davalıdan komiserler kurulunca kabul edilmeyen nakit ve gayri nakit bir alacağı bulunup bulunmadığı, çekişmeli alacak var ise miktarı hususlarından kaynaklanmaktadır.
Davalı vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde, açılan dava, çekişmeli alacaklar hakkında dava başlıklı İİK'nun 308/b maddesi kapsamında alacağı itiraza uğramış olan davacı alacaklı tarafından açılan dava niteliğindedir. Davacı yan, dava dilekçesinde komiserler kurulu tarafından kabul edilen alacak dışında davalıdan başka nakit ve gayri nakit alacağı bulunduğunu ileri sürerek işbu alacak davasını açmıştır.
Yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporu ile, davacının davalıdan hesap kat tarihi itibarıyla 88.498,86 TL, 14/06/2019 takip tarihi itibarıyla ise 96.988,49 TL alacaklı olduğu, komiserler kurulunca kabul edilen nakit alacağın dışında bakiye 8.290,12 TL nakit alacağı ile 2 adet çekten kaynaklanan 4.060,00 TL gayri nakit alacağı bulunduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere davalı hakkında verilen geçici mühlet tarihi 26/10/2018, hesap kat tarihi ise anılan tarihten sonra 11/02/2019'dur. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesap kat tarihi itibarıyla tespit edilen alacak 88.498,86 TL, takip tarihi olan 14/06/2019 tarihi itibarıyla tespit edilen alacak miktarı 96.988,49 TL'dir.
Burada tartışılması gereken öncelikli husus, hakkında konkordato tasdik kararı verilen davalı şirketten alacaklı olan davacı bankanın asıl alacağına hangi tarihe kadar faiz işletilebileceğine ilişkindir.
15/03/2018 tarih ve 30361 sayılı Resmi Gazetede, 28/02/2018 kabul tarihli 7101 sayılı İcra ve İflas Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile birlikte İİK'nun 287. maddesinde yapılan değişiklik ile geçici mühlet imkanı getirilmiştir. Nitekim davalı şirket hakkında da Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/778 Esas sayılı dosyasında 26/10/2018 tarihinde geçici mühlet kararı verilmiştir.
İİK'nun 288. maddesinde belirtildiği üzere, geçici mühlet kesin mühletin sonuçlarını doğurur. Bu durumda kesin mühletin sonuçlarının düzenlendiği İİK'nun 294 vd. maddelerinin geçici mühlet için de uygulanması gerekir. Buna göre, İİK'nun 294/3. maddesi uyarınca konkordato projesi aksine hüküm içermediği takdirde kesin mühletten itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi duracağından geçici mühletten itibaren de rehinle temin edilmemiş her türlü alacak için faiz işlemesi duracaktır.
Somut olayda geçici mühlet tarihi 26/10/2018, hesap kat tarihi ise anılan tarihten daha sonra 11/02/2019'dur. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda geçici mühlet tarihi itibarıyla bir hesaplama yapılmamış ise de, anılan tarihten daha sonraki bir tarih olan hesap kat tarihi itibarıyla tespit edilen alacak miktarı 88.498,86 TL olup, konkordato davasında kabul edilerek davalının konkordato tasdik projesinde yer alan alacak miktarı ise tespit edilen bu miktarın üzerinde 88.698,37 TL'dir.
Hal böyle olunca, mahkemece İİK'nun 288. maddesi uyarınca geçici mühletin kesin mühletin sonuçlarını doğuracağı, davacı alacağına geçici mühlet tarihine kadar faiz işletilebileceği, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile geçici mühlet tarihinden daha sonraki bir tarih olan hesap kat tarihine göre dahi tespit edilen nakit alacak miktarının konkordato tasdik projesinde yer alan davacı alacağının altında bir alacak olduğu, davacının konkordato tasdik projesinde yer alan nakit alacağının dışında fazlaya ilişkin nakit alacağı bulunduğunu ispatlayamadığı gözetilerek nakit alacağa yönelik açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken nakit alacak yönünden yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.
Öte yandan, davacı yan davalıdan gayri nakit alacağı bulunduğunu iddia ederek gayri nakit alacağın da tahsilini talep etmiştir.
Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının hesap kat tarihi itibarıyla davalıdan 2 adet çekten kaynaklanan 4.060,00 TL gayri nakit alacağı bulunduğu tespit edilmiştir.
Depo talebine konu edilen çeklerin basım tarihleri dosya kapsamından anlaşılamıyor ise de hesap kat tarihi olan 11/02/2019 tarihinde anılan çeklerden kaynaklanan gayri nakit mevcut bulunduğundan anılan tarih esas alındığında dahi Çek Kanunu'nun 3/9. maddesinde öngörülen 5 yıllık süre dava tarihi olan 16/03/2020, ilk derece mahkemesi karar tarihi olan 24/06/2022 tarihlerinde dolmamış ise de, dosya Dairemize geldikten sonra, Dairemizin inceleme tarihi olan 12/05/2025 tarihi itibarıyla sona ermiş durumdadır. Bir başka anlatımla Dairemizin inceleme tarihi itibarıyla davacı bankanın çek yapraklarından kaynaklanan yasal sorumluluğu sona ermiş durumdadır.
Bu durumda gayri nakit alacak yönünden Dairemiz karar tarihi itibarıyla davacının yasal sorumluluğunun sona erdiği, davacının gayri nakit alacağa yönelik talebinin konusuz kaldığı gözetilerek gayri nakit alacak yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerekmiştir.
Gayri nakit alacağa ilişkin dava konusuz kaldığından yargılama giderleri yönünden davadaki haklılık durumunun dava tarihine göre tespiti gerekecektir.
Yukarıda açıklandığı üzere davacı yan gayri nakit alacağın tahsilini değil, ancak deposunu talep edebileceği halde işbu davada gayri nakit alacağın da tahsilini talep etmiştir. Bir başka anlatımla, davacı dava tarihi itibarıyla konusuz kalan gayri nakdi alacağın tahsili yönünden davalı aleyhine dava açmakta haksızdır.
Hal böyle olunca, davacının davalıdan gayri nakit alacağının bulunduğu tespit edilmiş ise de, Dairemiz inceleme tarihi itibarıyla davacı bankanın çeklerden kaynaklanan yasal sorumluluk süresinin sona erdiği, gayri nakit alacak yönünden davanın konusuz kaldığı, dava dilekçesindeki gayri nakit alacak talebinin depo edilmesine yönelik değil, tahsile yönelik olduğu, davacının gayri nakit alacağın tahsilini talep edemeyeceği gözetilerek gayri nakit alacak yönünden gelinen aşamada dava konusuz kaldığından kamu düzenine aykırılık teşkil eden bu husus re'sen gözetilerek Dairemizce yeniden kurulan hüküm sırasında konusuz kalan gayri nakit alacağa ilişkin talep yönünden yargılama giderleri gayri nakit alacak yönünden de işbu davada haksız bulunan davacı üzerinde bırakılmıştır.
Tüm bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzenine aykırılık da gözetilerek kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kamu düzenine aykırılık da gözetilerek kaldırılmasına, nakit alacak yönünden davanın reddine, gayri nakit alacak yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
A)1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzenine aykırılık da gözetilerek KABULÜNE,
2-Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/06/2022 tarih ve 2022/204 Esas 2022/539 Karar sayılı kararının kamu düzenine aykırılık da gözetilerek KALDIRILMASINA,
B)1-Nakit alacak yönünden davanın REDDİNE,
2-Gayri nakit alacak yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
3-Nakit alacak yönünden alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcı ile gayrinakit alacak yönünden alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 283,44 TL harcın mahsubu ile bakiye 947,36 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalının kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından reddedilen nakit alacak miktarı gözetilerek karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 12.536,99 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
6-Davalının kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından reddedilen gayrinakit alacak miktarı gözetilerek karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 4.060,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
7-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
8-Bakiye gider avansının HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
C)1-Davalı tarafından yatırılan 211,00 TL nispi istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,
2-Davalı tarafından istinaf aşamasında yargılama gideri olarak yapılan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Davalı tarafından istinaf aşamasında posta gideri olarak yapılan 72,00 TL yargılama giderinin davadaki haklılık durumu gözetilerek davacıdan tahsil edilerek davalıya verilmesine,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davalı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu miktar dikkate alındığında HMK'nın 362. maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi. 12/05/2025
Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.