T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2022/1916 Esas 2025/527 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/1916
KARAR NO : 2025/527
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 23/12/2021
NUMARASI : 2019/755 Esas 2021/903 Karar
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 26/12/2019
KARAR TARİHİ : 12/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/06/2025
Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı ... Yapı Gıda Su Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden alacaklı olduğuıa, dava dışı ... Yapı Gıda Su Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davalı banka lehine DSİ Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü'nden 10.000.000,00 TL temlik aldığına ilişkin belgeyi müvekkiline sunduğunu, bu temlikten gelen paradan ödeme yapacağını söylediğini, müvekkiline 10.05.2013 tarihli 1.500.000,00 TL ve 11.06.2013 tarihli 6.000.000,00 TL bedelli hesap temliği verdiğini, bu temliklerin banka kayıtlarına işlendiği, davalının ... Yapı Gıda Su Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin aldığı temlikten hesaplara gelen paradan müvekkiline 5.940.492,36 TL ödeme yaptığını, hakedişlerden gelen para olduğu için bu ödemelerin kısım kısım müvekkilinin hesabına aktarıldığı, daha sonra müvekkilinin 10.000.000,00 TL temlikin tamamının dava dışı ... Yapı Gıda Su Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin hesaplarına gönderildiğini öğrenince bakiye alacağının ödenmesini davalı bankadan istediği, davalı bankanın kendi şubelerinden kaynaklanan bir nedenle 1.500.000,00 TL miktarlı hesap temliğinde hata yaparak işleme almadıklarını, gelen paraları daha sonra başka kişilere ödediklerini belirttiğini, bunun üzerine müvekkilinin icra takibi yaptığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın kaldırılması için açılan davada icra hakimliğinin alacağın yargılamayı gerektirdiği gerekçesi ile davayı reddettiğini, bu esnada itirazın iptali davası açma süresinin dolduğunu belirtilerek 1.500.000,00 TL'nin takip tarihi olan 02.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dayandığı müvekkiline hitaben düzenlenen belgelerin temlik niteliğine haiz olmayan talimat yazıları olduğunu, ortada sadece davacıya değil müvekkiline yapılan 10.000.000,00 TL'lik temlik bulunduğunu, dava dilekçesindeki iddiaların haksız bulunduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, 30.12.2013 tarihinde hesaba aktarılan 2.315.988,47 TL tutarındaki hakediş bedelinden banka payı olarak kesilen %15'lik tutardan sonra kalan 1.968.590,20 TL'nin tamamının saat 16:42'de davacıya ödenmesi mümkün iken bu tutarın 468.590,20 TL'lık kısmının saat 16:42'de davacıya ödenmesinden sonra, hesapta kalan 1.500.000,00 TL'nin daha sonra saat 17:06'da ... Gurup İnşaat Taah. San. Tic. A.Ş.'ne ödenmesi işleminden dolayı, davalı bankanın takip tarihi olan 02.03.2016 itibariyle 1.500.000,00 TL sorumluluğunun bulunduğu, davalı bankanın takip tarihi itibariyle temerrüte düştüğü ve tarafların tacir olup ticari iş nedeniyle davacının avans faizi talep edebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, 1.500.000,00 TL'nin 02/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak, (400.000,00 TL’sinin davacıya, 1.100.00,00 TL’sinin temlik alan ...’a) verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 03/02/2020 tarihli dilekçenin 6 nolu kısmında, davacı vekilinin aynı zamanda Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2019/1053 Esas sayılı dosyasıyla Şengül Kargın adına, davaya konu işlemlerin dayanağı olan temliknamenin iptali istemiyle müvekkili aleyhinde tasarrufun iptali davası açtığını, davanın derdest olduğunun belirtildiğini, delilleri kısmında anılan dosyanın da belirtildiğini, mahkemenin bu dosyayı doğrudan etkileyecek nitelikte olması sebebiyle bekletici mesele yapması gerekirken söz konusu dosyayı celp etmediğini ve incelemediğini, mezkur davanın kabulü halinde huzurdaki davanın konusuz kalacağını, öncelikle eksik inceleme sebebiyle kararın kaldırılması gerektiğini, dava dışı ... Firmasının DSİ’den olan hak ediş alacakları dava dışı ... Firmasının bankadaki risklerini teminen temlikname ile temlik alındığını, akabinde her hak ediş ödemesi yapıldıkça, ... Firmasının hesabına giren hak ediş bedelleri, firmadan alınan talimat yazılarına istinaden çeşitli firmalara gönderildiğini, davacı ... Hazır Beton Firmasının da ödeme yapılan bu firmalardan birisi olduğunu, icra takibine ve davaya dayanak gösterilen talimat yazısının verildiği tarihte hesapta bakiye bulunmadığından (henüz hak ediş ödemesi yapılmadığından), talimatın gereği yerine getirilemediğini, ancak sonradan hesaba para girdiğinde, yine ...'nin yeni tarihli yazılı talimatları doğrultusunda çeşitli firmalara ödeme yapıldığını, ... firmasının hesabından yapılan tüm ödemeler, ya firmanın yazılı talimatına dayanmakta ya da dekontlar üzerine firmanın ıslak imzası ile işlem yapıldığını, hesaba gelen toplam temlik tutarının 9.227.594,96 TL olduğunu, müvekkiline olan riski için ... firmasına aktarılan tutarın 977.102,60 TL olduğunu, davacı ... Hazır Beton firmasına aktarılan tutarın 5.940.492,36 TL, ... grup firmasına aktarılan tutarın 1.500.000 TL, ... firmasına aktarılan tutarın 600.000 TL, temlik tutarlarının 12.09.2013 tarihinde gelmeye başladığını, 11.10.2013, 03.12.2013, 30.12.2013, 10.04.2014, 09.05.2014 ve 13.08.2014 tarihlerinde de geldiğini ve sona erdiğini, temlik, temlik alan ile temlik eden arasında gerçekleşen bir işlem olup, söz konusu iki belge incelendiğinde temlik niteliğinde olmadıklarını, dava dışı banka müşterisi ... Yapı.. Ltd. Şti. firmasının müvekkiline hitaben yazdığı tek taraflı havale talimatı yazılarının olduklarının anlaşıldığını, müvekkilinin müşterisi dava dışı ... firmasının havale talimatlarında davacı şirketin taraf olmadığını, söz konusu talimatların, temlik, taahhüt veya sözleşme niteliğinde olmayıp davacı firma lehine hak ve alacak doğurmayacağını, tarafı olmadığı talimatlara aykırı davranıldığı iddiasında bulunulması husumet yokluğu nedeniyle reddedildiğini, bu talimatlara ilişkin her türlü hak, dava dışı hesap sahibinin ... firmasına ait olduğunu, ... firmasının ise müvekkiline yönelik talimatlarına aykırı davranıldığına dair herhangi bir itirazı bulunmadığını, müvekkilinin davacı tarafa iddia ettiği alacak miktarını ödeyeceğine dair herhangi bir taahhüt vermediğini, dolayısıyla da davacı tarafın alacak iddiasını yöneltebileceği kişinin de müvekkili banka değil dava dışı ... firması olduğunu, davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, mahkemece yine eksik inceleme yapılarak ihtilafın çözümü için işlem talimatını veren dava dışı ... firmasının kayıtlarını incelemediğini ve yetkililerini dinlemediğini, havale işlemi hukukumuza göre sözleşme olmayıp, çifte yetkilendirmeyi içeren tek taraflı bir hukuki işlem olduğunu, bu nedenle banka havale talimatını kabul etmek ve yerine getirmek zorunda olmadığını, alacak kaydı yapılmadığı sürece havale alıcısının bankadan herhangi bir talepte bulunabilmesinin mümkün olmadığını, havale tutarının gönderenin hesabından alınıp alıcının hesabına alacak kaydı ile havale işlemi tamamlanacağını, havale alıcısının bankadan ödemeyi talep hakkının da o anda doğacağını, havale gönderenin, her zaman havaleden rücu hakkını haiz olduğunu, havalenin geri alınmasına imkan tanıyan TBK'nun 559. maddesi emredici hüküm karakterinde olduğunu, bu nedenle havale edenin, geri alma yetkisinden önceden feragat etmesi geçerli olmadığını, dolayısıyla da, talimat yazısında gayri kabili rücu yazıyor olmasının bir önemi bulunmadığını, olayda da müşterinin muhtelif tarihlerde müstakbel alacağın hesaba gelmesini müteakiben yapılacak havale işlemlerine ilişkin talimatlar vermiş olup, müvekkilinin güncel sözlü ve yazılı talimatlarına uygun davrandığını, mahkemece, havale işleminin niteliği konusunda bilirkişilerin yetkilerinde olmayan ve hatalı hukuki yorumlarını aynen benimsediğini, bu konudaki beyan ve itirazlarını dikkate almadığını, ayrıca dosyada mevcut dekontlar ve hesap ekstresi incelendiğinde, hesaptan hesaba havale işlemlerinin mezkur yazılı talimatlara istinaden otomatik ödeme yapılması şeklinde değil, hesap sahibi ... firmasının yetkilisi ...’un her işlem için o andaki talimatı ve imzası ile yapıldıkları görüleceğini, mahkemenin bu hususu da dikkate almadığını, bilirkişinin aynı tarihli iki talimatın önceliği sonralığı konusuna dikkat çektiğini, oysa bu yorumun baştan hatalı olduğunu, zira aynı tarihli iki talimatın aslında bir bütün olduğunu, öncelik sonralık ayrımı yapılmasının hatalı olduğunu, çünkü bu iki talimatla yapılmak istenenin 30.12.2013 tarihinde hesaba gelen hak ediş tutarı olan 2.315.988,47 TL’nin 1.500.000 TL’sinin dava dışı ... firmasına gönderilmesi, %15’lik tutar olan 347.398,27 TL kesildikten sonra da bakiye 468.590,20 TL’nin davacı şirket hesabına ödenmesi olduğunu, zaten talimatı veren ... firması bu işlemlerden sonra talimatlarına aykırı işlem yapıldığına dair bir itirazda bulunmadığını, dava dışı ... firmasına 1.500.000 TL’nin gönderilmesine dair talimatın daha önce olduğunun gayet açık olduğunu, zira gelen paradan ... firmasına 1.500.000 TL’nin gönderileceğine dair talimat daha önce verilmeseydi, diğer talimata istinaden 30.12.2013 tarihinde gelen 2.315.988,47 TL’nin %15’i kesildikten sonra (1.500.000 tl ayrılmayarak) 1.968.590,20 TL’sinin davacı şirket hesabına ödenmesi gerektiğini, yani şube personeli her ne kadar 1.500.000 TL’lik havale işlemini saat olarak daha sonra yapmış olsa da, bu yöndeki talimatı daha önce aldığı için gelen paranın 1.500.000 TL’sinin ... firmasına gideceğini biliyor ve ona göre bu miktarı ayırıyor, önce bakiyesi hakkında sonra ayırdığı kısım için işlem yapıyor, bilirkişinin ise bu açık gerçeğin tam tersini iddia ettiğini, işlem daha sonra yapıldığı için 1.500.000 TL’lik talimatın sanki daha sonra verildiği iddiasında bulunduğunu, ona göre rapor tanzim ettiğini, talimatlar arasındaki öncelik sonralık konusunda da bilirkişi yorum yoluyla çok açık hata yaptığını, müvekkili ile davacı firma arasında ne bir sözleşme ne bir temlik ne de bir ödeme taahhüdü veya teyidi söz konusu olmadığını, müvekkilinin usule ve mevzuata uygun davrandığını, davacının talebinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, 02.03.2016 tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmesine de itiraz ettiklerini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; hesap temliği nedeniyle eksik ödenen bedelin tahsili istemine ilişkindir.
Dosya içerisinde davalı vekilinin istinaf dilekçesinin temlik alan davacı ...'a tebliğ edildiğine ilişkin bir bilgi ve belge bulunmadığı gibi, UYAP kayıtlarında da temlik alan davacı ...'a davalı vekilinin istinaf dilekçesinin tebliğine ilişkin herhangi bir tebliğ evrakı yer almamaktadır.
Hal böyle olunca, davalı vekilinin istinaf dilekçesinin temlik alan davacı ...'a tebliğ edilip, katılma yoluyla istinaf süresi beklenilerek, katılma yoluyla istinaf yoluna başvurulmaması halinde dahi yeniden istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi amacıyla dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesine karar vermek gerekmiş ve taktiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf dilekçesinin temlik alan davacı ...'a tebliğ edilip, katılma yoluyla istinaf süresi beklenilerek katılma yoluyla istinaf yoluna başvurulmaması halinde dahi dosyanın yeniden Dairemize gönderilmek üzere mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,
Dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda ...'nın 352. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 12/05/2025
Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.