T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2022/1046 Esas - 2025/252 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/1046
KARAR NO : 2025/252
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 01/03/2022
NUMARASI : 2020/207 Esas 2022/125 Karar
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 14/05/2020
KARAR TARİHİ : 13/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/03/2025
Taraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabul kısmen reddine yönelik olarak verilen hükme karşı taraf vekillerince süresinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı banka ile borçlu ... Mobilya Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. arasında 02/02/2015 tarihli 1.500.000,00 TL ve 22/05/2018 tarihli 4.000.000,00 TL tutarlı genel kredi sözleşmeleri imzalanıp kredi kullandırıldığını, diğer davalıların müteselsil kefil olarak sözleşmeleri imzaladıklarını, kredinin zamanında ödenmemesi nedeniyle davalılar hakkında, Ankara 9. İcra Müdürlüğünün 2019/4758 Esas sayılı takip dosyasından icra takibi yapıldığını, haksız itiraz nedeniyle takibin durdurulduğun iddia ederek itirazın iptaline, %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, icra takibinin usule uygun olmadığını; kefaletin şekil şartlarının bulunmadığını, eş rızasının alınmadığını bildirerek davanın reddine ve % 20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre davanın kısmen kabulüne, asıl borçlu davalı ... Mobilya Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ yönünden davalının Ankara 9. İcra Müdürlüğü'nün 2019/4758 esas sayılı takip dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin; dava tarihi itibariyle hesaplanan toplam 677.434,00 TL asıl alacaktan (309.344,10 TL'lik işletme kredisi + 218.397,23 TL'lik KMH kredisi toplamı 527.741,33 TL asıl alacak, 142.564,45 TL işlemiş temerrüt faizi ve 7.128,22 TL BSMV olmak üzere) 300.000,00 TL ipotek bedelinin mahsubu ile bakiye 377.434,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, dava tarihi itibariyle hesaplanan 309.344,10 TL'lik işletme kredisinden kaynaklı asıl alacağa %20,64 oranında, KMH kredisinden kaynaklı 218.397,23 TL'lik asıl alacağa %31,80 oranında temerrüt faizi ve bu faizin %5 BSMV'si yürütülmesine, fazla istemin reddine, kefiller ... yönünden; davalı kefillerin Ankara 9. İcra Müdürlüğü'nün 2019/4758 esas sayılı takip dosyasına vaki itirazlarının iptali ile takibin dava tarihi itibariyle hesaplanan toplam (303.344,10 TL'lik işletme kredisi + 218.397,23 TL KMH kredisi toplamı 527.741,33 TL asıl alacak, 142.512,32 TL işlemiş temerrüt faizi, 7.125,62 TL BSMV olmak üzere) 677.379,26 TL üzerinden devamına, dava tarihi itibariyle asıl alacağın işletme kredisinden kaynaklı 309.344,10 TL'lik kısmına %20,64 oranında, KMH kredisinden kaynaklı 218.397,23 TL'lik kısmına %31,80 oranında temerrüt faizi ve bu faizin %5 BSMV'si yürütülmesine, fazla istemin reddine, kefil ... yönünden davalının Ankara 9. İcra Müdürlüğü'nün 2019/4758 esas sayılı takip dosyasına vaki itirazlarının iptali ile takibin; dava tarihi itibariyle hesaplanan toplam (134.875,93 TL işletme kredisi + 218.397,23 TL KMH kredisi toplamı 353.273,16 TL asıl alacak, 106.040,59 TL işlemiş temerrüt faizi, 5.302,03 TL BSMV olmak üzere) 464.615,78 TL asıl alacaktan 300.000,00 TL ipotek bedelinin mahsubu ile bakiye 164.615,78 TL asıl alacak üzerinden devamına, dava tarihi itibariyle asıl alacağın işletme kredisinden kaynaklı 134.875,93 TL'lik kısmına %20,64 oranında, KMH kredisinden kaynaklı 218.397,23 TL'lik kısmına %31,80 oranında temerrüt faizi ve bu faizin %5 BSMV'si yürütülmesine, hükmolunan alacağın (677.434,00 TL) %20'si oranında takdir edilen 135.486,80 TL icra inkar tazminatının (davalı kefil ... yönünden 92.923,16 TL'sinden, diğer davalı kefiller ...'ın 135.475,85 TL'sinden sorumlu olmaları kaydıyla) davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, teminat mektubu, 7 adet çek, KGF tahsilatları yönünden yapılan talebin dava tarihi itibariyle yasal koşulları bulunmadığından reddine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile borçlu ... Mobilya Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. arasında 02/02/2015 tarihli 1.500.000,00 TL ve 22/05/2018 tarihli 4.000.000,00 TL tutarlı genel kredi sözleşmeleri imzalanıp kredi kullandırıldığını, diğer davalıların müteselsil kefil olarak sözleşmeleri imzaladıklarını, borcun ödenmemesi üzerine hesabın kat edildiğini, kat ihtarına rağmen borcun ödenmemesi üzerine ilamsız icra takibi başlatıldığını, ilk derece mahkemesince somut olayda temerrüt başlangıç tarihini belirlenirken; davalı asıl borçlu şirket ile davalı kefillere Beşiktaş 17. Noterliğinin 21.01.2019 Tarih ve 13092 yevmiyeli kat ihtarnamesinin, asıl borçlunun 22.05.2018 tarihli genel kredi sözleşmesinde yer alan adresine değil, başkaca bir adrese gönderilip, tebliğ edilemeden iade döndüğü gerekçesiyle, temerrüt tarihinin ihtarname tarihi değil, icra takip tarihi olduğu yönünde hüküm tesis edildiğini, temerrüt tarihi yönünden karar verilmesi gerektiğini, davalı şirketin sözleşme tarihinden sonra bir kaç defa adres değişikliği olduğunu ve bankaya herhangi bildirimde bulunulmadığını, bu sebeple karşı tarafın haksız ve iyi niyetten uzak olduğunu, son ödeme tarihine kadar hesap özetinde bildirilen asgari tutarın ödenmemesi halinde kart hamilinin BK'nun 101/II.maddesi hükmü uyarınca temerrüde düşmüş sayılacağı ve bu tarihten itibaren borcunu temerrüt faiziyle birlikte ödemek zorunda olacağını, ilk derece mahkemesince gayri nakdi alacaklar için depo talebinde bulunulmuş olmasına karşın taraflar arasındaki depo talebine ilişkin sözleşme hükümleri arasında asıl borçlu ve kefilin depo talebinden sorumlu olduğuna dair kredi çerçeve sözleşmelerinde açık hüküm bulunmadığı ve davalı kefillerin depo tutarından sorumlu olmadığı yönünde hüküm kurulduğunu, ne var ki taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesi 3.3.maddesi gereği, müvekkilinin rehin - takas - hapis - mahsup hakkı bulunduğunu, genel kredi sözleşmesi içeriğinde risklerin depo edileceğine dair hüküm bulunmakla birlikte, bunun aksi düşünülse dahi, taraflar arasındaki icra takibine konu hukuki tek ilişkinin genel kredi sözleşmesi olmayıp; müvekkili nezdinde davalı tarafın 7 adet çek bakımından oluşan risk bedeli olan 14.210,00 TL ile, asıl borçlu şirket lehine Enerjisa firmasına hitaben verilmiş olan 14/08/2018 tarihli 31.053,93 TL meblağlı kesin ve süresiz teminat mektubununda müvekkili bakımından birer alacak kalemi teşkil ettiğini bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Ankara 9. İcra Müdürlüğü’nün 2019/4758 esas sayılı dosyası usul ve yasaya aykırı olduğunu, ilamsız takipte ödeme emrinin İcra İflas Kanunu ve ilgili yönetmelikleri gereği belirtilen nitelikleri taşımadığını, borca dayanak olarak kredi sözleşmelerinin, Beşiktaş 17. Noterliğinin 21.01.2019 tarih ve 13092 yevmiyeli ihtarnamesi belirtildiğini ve fakat başkaca hiçbir sebep belirtilmediğini, temerrüt şartları oluşmaksızın, yasal bir sebebe dayanmaksızın yapılan icra takibi hukuka aykırı olduğunu, dosyaya sunulan evrakların tetkikinde kefaletin şekil şartları mevcut olmadığı gibi sözleşmeyi müzakere ve değerlendirme imkanı bulunmayan eşlerinin de muvafakati bulunmadığını, sözleşmenin tamamında müvekkillerinin imzası bulunmadığı gibi gerçek iradelerinin müşterek ve müteselsil kefalete yönelik olmadığını, başlatılan icra takibine ... Mobilya Pazarlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına şirket müdürü ..., kendi adına ..., ..., ..., ..., ... adına da itirazlar tekrar edilmiş olup borca, faize, ferilerine ve faiz miktarına, hesaplamalarına açıkça itiraz edildiğini, temerrüt şartları oluşmadığı gibi ödeme emrinin kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı olarak hazırlandığını ve ödeme emrinde tahrifat yapıldığını, ayrıca ödeme emrinde borcun sebebi gösterilmediği gibi birden fazla sözleşme bulunmasına rağmen belirlilik unsurunun göz ardı edildiğini, kefaletin şekil şartları tam olmadığı gibi sözleşmenin hukuka aykırı olarak tanzim edildiğini, dosyaya makul ve makbul belge sunulmadığı gibi alacağın yargılama gerektirdiği ve itirazda haklı olduklarının açıkça ortada olduğunu, hiçbir haklı gerekçesi olmamasına rağmen müvekkillerinin mağdur edildiği gibi tahsil edilmiş müşteri evrakları düşülmeksizin icra takibi yapıldığını, bu zamana kadar dürüst bir tacir ve borçluda olması gereken iyi niyet müvekkillerinde bulunmasına ve düzenli olarak ödemelerini yapmasına rağmen 2018 ekonomik krizi bahane edilerek haksız ve kötü niyetle icra takibi başlatıldığını, müvekkillerinin icra dosyasına yapmış oldukları tüm itirazların hukuka uygun ve yerinde olduğunu, davacı tarafın itirazın iptali istemiyle açmış olduğu bu davanın tamamen reddi gerekirken kısmen red kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik olarak başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 22/07/2020 tarih ve 7751 Sayılı Yasa'nın 35.maddesi ile değişik 353/(1)-a.6.maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması." halinde duruşma yapılmadan karar verileceği, düzenlemeleri yer almaktadır.
Taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi, hesap kat ihtarnamesi, hesap ekstreleri, hesap kat ihtarnamesi, icra dosyası, ve sair deliller dosya arasında mevcuttur.
Ankara 9. İcra Müdürlüğünün 2019/4758 Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı borçlular aleyhine 895.854,71 TL asıl alacak, 1.418,44 TL %57 işlemiş temerrüt faizi, 14,71TL masraf olmak üzere toplam 897.287,86 TL alacağın tahsili (davalı ... yönünden ise toplam 714.552,44 TL alacağın tahsili istendiği) ve gayri nakdi krediler yönünden 45.263,93 TL'nin depo edilmsi istemiyle başlatılan ilamsız icra takibinin davalıların süresinde itirazları üzerine durduğu, eldeki itirazın iptali davasının İİK'nun 67.maddesinde öngörülen 1 yıllık hak düşürü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
19/04/2021 tarihli kök ve 06/10/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacı banka tarfından davalı asıl borçlu şirkete kullandırıldığı tespit edilen kredilerden dolayı takip tarihinden sonra dava tarihinden önce yapılan ödemeler dikkate alınarak yapılan ödemeler düşülmek suretiyle ayrı ayrı hesaplama yapıldığını, borçlu ... Mobilya Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ. yönünden, 677.434,00 TL toplam borçtan (-) 300.000,00 TL ipotek limiti düşüldükten sonra kalan; 377.434,00 TL ile 309.344,10 TL asıl alacağa % 20,64 oranı üzerinden, 218.397,23 TL asıl alacağa % 31,80 hesaplanacak temerrüt faizi ve bu faizin %5 BSMV uygulanması gerektiği, kefiller ... yönünden; 303.344,10 TL'lik işletme kredisi, 218.397,23 TL KMH kredisi toplamı 527.741,33 TL asıl alacak, 142.512,32 TL işlemiş temerrüt faizi, 7.125,62 TL BSMV olmak üzere toplam 677.379,26 TL alacak talebinde haklılık bulunduğu; alacağın 309.344,10 TL'lik kısmına % 20,64 oranında, KMH kredisinden kaynaklı 218.397,23 TL'lik kısmına %3 1,80 oranında temerrüt faizi ve %5 BSMV uygulanması gerektiği, kefiller ... yönünden ise, 134.875,93 TL işletme kredisi, 218.397,23 TL KMH kredisi toplamı 353.273,16 TL asıl alacak, 106.040,59 TL işlemiş temerrüt faizi, 5.302,03 TL BSMV olmak üzere toplam 464.615,78 TL asıl alacaktan 300.000,00 TL ipotek bedelinin mahsubu ile bakiye 164.615,78 TL alacak talebinde haklılık bulunduğu; alacağın 134.875,93 TL'lik kısmına % 20,64 oranında, KMH kredisinden kaynaklı 218.397,23 TL'lik kısmına % 31,80 oranında temerrüt faizi ve %5 BSMV uygulanması gerektiği bildirilmiştir .
Dosya kapsamından davacı banka ile davalı ... Mobilya Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ arasında bila tarihli 1.200.000,00 TL limitli, 02/02/2015 tarihli 1.300.000,00 TL limitli ve 22/05/2018 tarihli 4.000.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmeleri akdedildiği, davalı ...'ın 02/02/2015 tarihli genel kredi sözleşmesinde kefalet imzasının bulunmadığı, diğer iki sözleşmede müteselsil kefil olarak yer aldığı, diğer davalıların tüm sözleşmelerde müteselsil kefil olarak imzalarının bulunduğu, sözleşmeler kapsamında davalı şirkete kullandırılan kredi borçlarının ödenmemesi üzerine davacı bankaca hesabın 18/01/2019 tarihinde kat edilerek davalılara gönderilen ihtarnamenin davalı şirketin hesap kat tarihinde ticaret sicilinde kayıtlı adresine gönderildiği, taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesinin 5.3.maddesi gereğince söz konusu adrese gönderilen ihtarname bila tebliğ iade edilse bile bila tebliğ tarihi olan 23/01/2019 tarihinde tebliğ edilmiş sayılması gerektiği, davalı ...'a bila tebliğ iade edildiği, diğer davalılara ise 23/01/2019 tarihinde tebliğ edildiği, böylelikle davalı ...'ın takip tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, diğer davalılar yönünden ise temerrüt tarihinin 25/01/2019 tarihi olduğu, hal böyle olunca bilirkişi raporunda ki tüm davalıların takip tarihinde temerrüde düştüğüne ilişkin tespitin ve bu yöndeki mahkeme kabulünün hatalı olduğu, yine hükme esas alınan bilirkişi raporunda banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapılmaksızın dosyada mevcut bilgi ve belgeler kapsamında hesaplama yapıldığı, fiili faiz oranının tespit edilmediği, öte yandan, davalı ...'ın 02/05/2015 tarihli genel kredi sözleşmesinde kefil olmayıp diğer genel kredi sözleşmelerinde kefil olması karşısında kefaletinin bulunmadığı sözleşmelerden kaynaklanan kredi borçlarından sorumlu olmadığı gözetilerek takip konusu kredi borçlarının hangi genel kredi sözleşmesi kapsamında kullandırıldığının ve davalı ...'ın takip konusu borçlardan sorumlu olup olmadığının, sorumlu ise miktarının tespit edilmeksizin hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.
Hal böyle olunca, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 22.10.2015 tarihli ve 2015/1493 Esas 2015/13491 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere mahkemece banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yaptırılarak bankanın temerrüt tarihindeki aynı nitelikteki kredilere uyguladığı cari faiz oranı belirlenip bu oran üzerinden sözleşme hükümlerine göre temerrüt faiz oranı ve miktarı belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken böyle bir tespit yapılmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı gibi davacı ile davalı şirket arasında 3 adet genel kredi sözleşmesi bulunmakta olup, davalı ...'ın 02/05/2015 tarihli genel kredi sözleşmesinde müteselsil kefil sıfatıyla yer almaması karşısında takip konusu borçların hangi kredi sözleşmesinden kaynaklanığı ve davalı ...'ın takip konusu borçlardan sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise miktarının tespit edilmesi ve temerrüt tarihinin de yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda belirlenerek hesaplama yapılıp takip tarihi itibariyle borcunun denetim ve hüküm kurmaya elverişli şekilde rapor alınması gerektiğinden bu aşamada Dairemizce denetim yapılması mümkün değildir.
Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli nitelikteki delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olduğu anlaşılmakla 6100 Sayılı HMK'nın 22/07/2020 tarih ve 7751 Sayılı Yasa'nın 35.maddesi ile değişik 353/(1)-a.6.maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6 maddesi gereğince ayrı ayrı KABULÜNE,
2-Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/03/2022 tarih ve 2020/207 Esas 2022/125 Karar
sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
5-Davalılar tarafından yatırılan 2.935,42 TL istinaf karar harcının talep halinde davalılara iadesine,
6-Taraflar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
7-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davacı/lı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/(1)-a.6.maddesi uyarıca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 13/03/2025
Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -