T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2022/1779 Esas - 2025/246 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/1779
KARAR NO : 2025/246
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 23/06/2022
NUMARASI : 2021/540 Esas 2022/526 Karar
DAVA : Menfi Tespit/İstirdat ve İpoteğin Fekki
DAVA TARİHİ : 24/09/2021
KARAR TARİHİ : 13/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/03/2025
Taraflar arasındaki menfi tespit, istirdat, ipoteğin fekki istemli davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçelerle davanın reddine yönelik verilen hükme karşı, davacı ile katılma yoluyla davalı tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı; Ankara 3. İcra Müdürlüğü'nün 2019/13633 esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından, aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip başlatılarak satış için Ankara Gayrimenkul İcra Müdürlüğü'nün 2020/569 sayılı dosyasına talimat gönderildiğini, davalı ...'nun, ... Motorlu Araçlar Tic.Ltd. Şti'nin eski ortağı olduğunu, 2017 yılında düzenlenen protokol doğrultusunda davalının hisse devri yaparak şirket ortaklığından ayrıldığını, protokol ile davalıya hisse devri nedeniyle verilecek taşınmazlar ve ödenecek nakit miktarların belirlendiğini, bu sözleşmeye göre tarafından, davalı ...'ya devredilen diğer taşınmaz ve araçlar haricinde 720.000-TL nakit para ödenmesi kararlaştırılıp ayrıca 24 adet bono düzenlendiğini, düzenlenen bonoların yanı sıra iş bu davada fekkini talep ettiği ... parselde bulunan bağımsız bölüme konulan ipoteğin, 720.000-TL'nin teminatını teşkil etmek kaydıyla konulduğunu, ipotek senedinde "... lehine 1. derecede faizsiz faiz ve 24 ay süre ile "şeklinde ipoteğin verildiği tarih, miktarı ve süresi nazara alındığında, ipoteğin, sözleşmenin C maddesinde yazılı 720.000-TL için verildiğinin açık ve net olduğunu, ipoteğin bu sözleşme kapsamında başka bir borç için verildiğinin kabulünün hayatın olağan akışına da aykırı olduğunu belirkerek söz konusu ipotekten dolayı Ankara 3. İcra Müdürlüğünün 2019/13633 esas sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan icra takibinde 700.000-TL bedelli ipotekten ve takip konusu borcun ferilerinden borçlu olmadığının tespitine, ipoteğin fekkine, davalının kötü niyetli olması sebebiyle % 20'si oranında kötü niyet tazminatının, davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı; açılan davayı kabul etmediğini, davacının, söz konusu ipoteğin teminat ipoteği olduğunu yazılı delil ile ispatlaması gerektiğini, sözleşmede böyle bir ipotek konulduğundan hiç bir şekilde bahsedilmediğini, ipotekle teminat altına alınan borcun ödenmediğini, davacının fekkini istediği ve takibe konulan ipotek belgesi incelendiğinde kayıtsız şartsız bir borç ikrarını içerdiğini, davalının lehine verilen ipotek kayıtsız şartsız bir para borcunu içerdiğinden davacı taraf aleyhine ilamlı icra takibi yapıldığını, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre kayıtsız şartsız para borcu ikrarını içeren kesin borç ipoteğinde borcu ödediğini iddia eden ipotek borçlusu taşınmaz maliki bu iddiasını yazılı delille kanıtlamasının zorunlu olduğunu, taraflar arasında şirket hissesinin devrinden kaynaklı borç için verilen senetlerin ödenmesini bahane ederek davacının, ipotekten kurtulmak istediğini, borçlu verilen sürede borcunu ödemez ise hakkında takip yapılmasının kaçınılmaz olduğunu, davacının verilen 24 aylık süre zarfında borcunu ödemediğini, bu nedenle hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; taraflar arasında düzenlenen 20.09.2017 tarihli şirket hisselerinin devrine ilişkin adi yazılı sözleşme içeriğinde devir bedelinin teminatı olarak ipotek tesis edileceğine yönelik bir hüküm bulunmadığı, her ne kadar davacı tarafça toplam 720.000-TL bedelli her biri 30.000-TL olmak üzere 24 adet sıralı senetlerin teminatı olmak üzere ipotek verildiği ve senetlerin ödendiği iddia edilmiş ise de ipotek resmi senedinin sözleşme tarihinden önce 18/09/2017 tarihinde düzenlendiği, ipotek senedinde belirtilen alacak tutarının bono bedelli ile örtüşmediği, resmi akit tablosunun tetkikinde ipoteğin kesin borç (karz) ipoteği olduğu anlaşılmakla ilamlı icra takibi yapılabilmesine ilişkin İİK 149 maddesinde öngörülen koşulların gerçekleştiği, davacının iddiasını aynı kuvvette yazılı bir delille ispat etmesi gerektiği halde bu yönde bir ispat vasıtası sunulmadığı, davalı alacaklı tarafın ipotek senedinde lehine tesis edilen ipotek bedeline ilişkin takip başlatılarak 24 ay süreli olan ipoteğin süresinin bittiği 18/09/2019 tarihinden itibaren 30 gün içerisinde TMK 883/2 maddesine uygun olarak taşınmazın tapu kaydı üzerine İİK 150/c maddesinde belirtilen şerhin 18/10/2019 tarihi itibariyle işlenmiş olduğu, davacının delil listesinde yemin deliline de dayanılmadığı görüldüğünden tüm dosya kapsamı uyarınca kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle; "davanın reddine" ilişkin karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı istinaf dilekçesinde özetle; tanık dinletme talebinin reddine karar verildiğini, tanık dinletme hakkı bulunduğunu, dava dışı tarafların ortağı olan şirketin fer'i müdahale talebinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, taraflar arasındaki ipotek borcunun 20/09/2017 tarihli sözleşmeden kaynaklandığını, taraflara arasında başkaca bir borç ilişkisi bulunmadığını, 24 ayrı bononun ödenmesi, 24 ay süreli faizsiz ipotek tesis edilmesinin, miktarların birbirine yakın olmasının bu hususu ispatladığını, sözleşmede kararlaştırılan borca teminat teşkil ipotek yönünden, sözleşmede hüküm bulunmadığının fark edilmediğini, güvene dayalı sözleşmenin imzalandığını, sözleşme uyarınca 24 ay boyunca bonolardan kaynaklanan borçlar ödenip bitirildiğinde, ipoteğin fekki için ihtar gönderdiğini, ancak davalının, ihtara cevabında ipotekten kaynaklanan borcun, sözleşme ve bonolarla ilgili olmadığını bildirdiğini, bu hususu davalının ispat etmesi gerektiğini, ipotek alacağa bağlı hak olmakla gerçekte olmayan bir alacağa bağlı kurulmuş ipoteğin de yok hükmünde olacağını, süreli kurulan ipoteğin sürenin bitişi ile sona ereceğini, ispat külfetinin davalı alacaklıda olduğunu ileri sürmüştür.
Davalı katılma yoluyla sunduğu istinaf dilekçesinde; lehine takdir edilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan takip nedeniyle menfi tespit/istirdat ve ipoteğin fekki talebine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Davacı; dava konusu ipoteğin, taraflar arasındaki hisse devir sözleşmesinde belirtilen toplam 720.000-TL bedelli bonoların teminatını teşkil etmek üzere tesis edildiğini, ipoteğe konu borcun ödendiğini, karşı yanın 2 yıllık sürede alacağı tahsil etme hususunda herhangi bir işlem yapmadığını, sürenin dolması nedeniyle takip hakkının bulunmadığını ileri sürmüş, davalı ise; ipotek belgesinin kayıtsız şartsız bir borç ikrarını içerdiğini, davacının ipotek bedelini ödemediğini, ödenen senetlerin ipotekle temin edilen borç ile bir ilgisinin bulunmadığını savunmuştur.
Davacının, 16/03/2022 tarihli ıslah dilekçesiyle; davacının borçlu olmadığı halde cebri icra yoluyla ödediği 925.426,74-TL'nin, 22/11/2021 ödeme tarihinden itibaren en yüksek mevduat faizi ile istirdadına, dava konusu ipoteğin terkinine ve %20 tazminata karar verilmesi talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.
Ankara 3. İcra Müdürlüğü'nün 2019/13633 esas sayılı takip dosyanın incelenmesinde; alacaklı ... tarafından, borçlu ... hakkında 18/10/2019 tarihinde, 700.000-TL alacak talebi ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığı, takibin derdest olduğu; Ankara 16. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/987 esas 2020/662 karar sayılı dosya örneğinin incelenmesinde; davacı ... tarafından, davalı ... aleyhine takibin iptali talebi ile açılan davada, davalıya usulüne uygun ihtarname tebliğ edildiği, ipoteğin kayıtsız şartsız borç ikrarını içeren kesin borç ipoteği olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olduğu görülmüştür.
Yenimahalle Tapu Müdürlüğünden temin edilen ... Parsel (3402 sy.22/A maddesi gereğince yenileme ile ... Parsel) nolu taşınmaza ait aktif/pasif tapu kaydı ile ipotek akit tablosunun tetkikinde; davacı ... adına olan taşınmaz hissesi üzerine davalı ... lehine 700.000-TL bedelli 24 ay süreli ipotek tesis edildiği, ipotek resmi senedinin içeriğinde "...'dan aldığı 700.000,00 TL bedel mukabilinde diğer kredi için ... lehine 1. derecede faizsiz ve 24 ay süre ile ipotek tesis ettiği" ifadelerinin yer aldığı, taşınmazın tapu kaydına 18/10/2019 tarihinde İİK 50/c maddesi şerhinin işlenmiş olduğu tespit edilmiştir.
Somut dosya kapsamında; davacı tarafından sunulan 20/09/2017 tarihli adi yazılı sözleşmenin tetkikinde, ... Motorlu Araçlar San ve Tic. Ltd.Şti'deki davalı ...'ya ait 16640 adet şirket hisselerinin, davacı ...'a devri, devredilen hisselerin karşılığında ...'ın, ...'ya toplam 2.500.000-TL değerinde taşınır, taşınmaz, kıymetli evrak ve nakit para vereceğinin kararlaştırıldığı, sözleşme içeriğinde yer alan 720.000-TL tutarın, 30/10/2017 tarihinden başlamak üzere 24 adet 30.000-TL'lik senetlerle ödeneceğinin kararlaştırıldığı, senet ödemelerinin yapıldığı, bu hususta somut dosya kapsamında ileri sürülen bir iddia ile taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı, dava konusu ipoteğin hisse devir sözleşmesinde belirtilen toplam 720.000-TL bedelli bonoların teminatını teşkil etmek üzere tesis edildiğini, ipoteğe konu borcun davacı tarafça ödendiğini, davalının, 2 yıllık sürede alacağı tahsil etme hususunda herhangi bir işlem yapmadığını, sürenin dolması nedeniyle takip hakkının bulunmadığını ileri sürmüş davalı ise, ipotek belgesinin kayıtsız şartsız bir borç ikrarını içerdiğini, davacının ipotek bedelini ödemediğini, ödenen senetlerin ipotekle temin edilen borç ile bir alakasının bulunmadığını savunmuştur.
O halde taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davalı tarafından, ilamlı icraya konu edilen ve takip dayanağı olan ... Parsel (3402 sy.22/A maddesi gereğince yenileme ile ... Parsel) nolu taşınmazda, davacı ... adına olan taşınmaz hissesi üzerine, davalı ... lehine tesis edilen 700.000-TL bedelli 24 ay süreli ipoteğin, taraflar arasındaki az yukarıda sözü edilen hisse devir sözleşmesinde belirtilen ve davacı tarafından, hisse devir bedeli olarak davalıya ödenmek üzere verildiği anlaşılan toplam 720.000-TL bedelli, her biri 30.000-TL olmak üzere 24 adet sıralı senetlerin teminatı olmak üzere, davacı tarafından, davalıya verilip verilmediği, ipoteğin, karz ipoteği olup olmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamında toplanan delillere göre; taraflar arasında düzenlenen 20/09/2017 tarihli şirket hisselerinin devrine ilişkin adi yazılı sözleşme içeriğinde, devir bedelinin teminatı olarak ipotek tesis edileceğine yönelik bir hüküm bulunmadığı her ne kadar davacı tarafça toplam 720.000-TL bedelli, her biri 30.000-TL olmak üzere 24 adet sıralı senetlerin teminatı olmak üzere ipotek verildiği ve ödendiği iddia edilmiş ise de; ipotek resmi senedinin, sözleşme tarihinden önce olarak 18/09/2017 tarihinde düzenlendiği, ipotek senedinde belirtilen alacak tutarının bono bedelli ile örtüşmediği, resmi akit tablosunun tetkikinde ipoteğin kesin borç (karz) ipoteği olduğu anlaşılmakla, ilamlı icra takibi yapılabilmesine ilişkin İİK 149 maddesinde öngörülen koşulların gerçekleştiği, davacının iddiasını aynı kuvvette yazılı bir delille ispat etmesi gerektiği halde ispat edemediği, davalı alacaklının, ipotek senedinde lehine tesis edilen ipotek bedeline ilişkin takip başlatarak 24 ay süreli olan ipoteğin süresinin bittiği 18/09/2019 tarihinden itibaren 30 günlük süre içerisinde TMK 883/2 maddesine uygun olarak taşınmazın tapu kaydı üzerine İİK 150/c maddesinde belirtilen şerhi 18/10/2019 tarihi itibariyle işletmiş olduğu, davacının, yemin deliline de dayanmadığı, hal böyle olunca ispatlanamayan davanın reddine yönelik verilen mahkeme kabulünde her hangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmaktadır. Tüm bu nedenlerle davacının, tüm istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.
Davalının katılma yoluyla ileri sürdüğü istinaf sebebinin incelenmesine gelince; davalı, lehine takdir edilen vekalet ücretinin hatalı hesaplandığını ileri sürmüştür. Mahkemece, davalı lehine, reddedilen tutar göz önünde bulundurularak 52.050-TL vekalet ücretine hükmedilmiş ise de; karar tarihinde yürürlükte olan 20/11/2021 tarihli tarifenin 3. Kısmına göre davalı lehine hükmedilmesi gereken tutarın 63.321,34-TL olduğu hesaplanmış olup mahkemece, davalı lehine eksik vekalet ücreti takdir ve tayin edilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.
Ne var ki bu yanlışlık yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun ise vekalet ücreti yönünden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının vekalet ücreti yönünden HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi gereğince kaldırılmasına, davalı lehine 63.321,34-TL nispi vekalet ücreti takdirine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
A)1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davacıdan alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70-TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
B)1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/06/2022 tarih ve 2021/540 Esas 2022/526 Karar
sayılı kararının HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi gereğince vekalet ücreti yönünden KALDIRILMASINA,
B)1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 12.013,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 11.397,90-TL harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 63.321,34-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödemesine,
6-Kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
C)1-İstinafa başvuran davalı tarafından yatırılan 80,70-TL istinaf maktu karar harcının kararın kesinleşmesi ve talep halinde davalı tarafa iadesine,
2-İstinafa başvuran davalı tarafından yapılan 220,70-TL istinaf başvuru giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 13/03/2025
Başkan- ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi-...
... ... ... ...