T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2022/1884 Esas 2025/138 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/1884
KARAR NO : 2025/138
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 02/04/2019
NUMARASI : 2017/247 Esas 2019/235 Karar
DAVACI
VEKİLLERİ
DAVALI :
DAVA : Tazminat (Kasko Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 31/03/2017
KARAR TARİHİ : 20/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/03/2025
Taraflar arasındaki tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı ... Turizm ve Ticaret A.Ş.'den 24 ay süre ile kiraladığı, aracın davalı tarafından kasko sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, uzun süreli kiralanan aracın karıştığı trafik kazası sonucu hasara uğradığını, zararının giderilmesi için davalı şirkete başvurulduğunu, davalının ise sürücünün olay yerini terk ettiği gerekçesiyle araçta oluşan hasarı ödemediğini, müvekkilinin araçta meydana gelen 9.262,94 TL hasar bedelini aracın kiralandığı şirkete ödendiğini, araç kiralama bedeli içerisinde sigorta priminin ödendiğini, müvekkilinin sigorta poliçesi yapılmasında menfaati olduğundan meydana gelen hasarın sigorta kapsamında karşılanmaması nedeniyle davalıya karşı dava açma hakkı bulunduğunu, hasarın poliçe teminatı dahilinde olduğunu, sürücünün olay yerini terk etmesinin tek başına hasarın teminat dışı kalması için yeterli olmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 9.262,94 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sigortalının dava dışı ... Turz. ve Tic. A.Ş. olduğunu, sigortalının davacının sigortalanan aracı sigortalandığına dair herhangi bir bilginin müvekkiline bildirilmediğini, kazaya karışan davacı araç sürücüsünün kaza tarihinden bir gün sonra polis merkezine giderek ifade verdiğini, olay yerini terk ettiğini, kasko sigorta poliçesinin özel şartlar başlığında yer alan kullanım tarzı klozunda uzun süreli kiralama halinde hasar oluşursa hasar tutarından poliçede gösterilen kasko sigorta bedelinin %75'i oranında tenzili muafiyet uygulanacağının düzenlendiğini, temerrüt tarihinden itibaren avans faizi talep edilemeyeceğini bildirerek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, kaza tarihi olan 23/03/2016 tarihinde tutulan trafik kazası tespit tutanağında sigortalı araç sürüsünün tespit edilemediğinin belirlendiği, dosyada mevcut ...'nun ifade tutanağının 24/03/2016 günü saat 14:10'a ilişkin bulunduğu, kazaya karışan diğer araç sürücüsü ...'nin ifadesinde şahsın bir süreliğine olay yerinden ayrıldığı ve kendisi olay yerinden ayrılırken şahsın halen kaza yerine gelmediği ifadesinin yer aldığı, 2918 sayılı Yasanın 81. maddesine göre trafik kazasına karışanların kazayı yetkili ve görevli memurlara bildirmek ve bunlar gelene kadar veya bunların iznini almadan kaza yerinden ayrılmamak ile yükümlü bulundukları, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesinde yer alan teminat dışı zararlar kapsamında zorunlu haller hariç olmak üzere sürücünün kimliğinin tespitini engellemek için kaza yerinden ayrılması hususunun sayıldığı, davaya konu olayda resmi makamlarca tanzim edilen kaza tutanağına göre sürücünün olay yerinde bulunmadığının açık olduğu, zorunlu bir hali ile olay mahallinden ayrıldığını ispat yükünün sürücü üzerinde bulunduğu, davalı sigorta şirketinin sürücünün alkollü yahut ehliyetsiz olduğu yönünde bir iddiası bulunmamakla ispat külfetinin sigorta şirketi üzerinde bulunmadığı, sürücü iddialarını soyut ifadelerle değil somut delillerle kanıtlaması gerekirken buna ilişkin dosyaya somut bir delil ibraz etmediği, sürücünün olay mahallini terk etmesini gerektirecek makul bir delil sunmadığı, davacının talebinin kasko sigortası teminatı kapsamı dışında kaldığının kabulü gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ispat külfetinin zararın teminat kapsamı dışında olduğu iddiasındaki sigorta şirketinde olduğunu, kaza tutanağının tanzimi esnasında, daha önce belirtilen sebeplerle kaza mahallinde bulunamayan araç sürücüsünün emniyet birimine giderek kazayla ilgili ifade verdiğini, kaza anında sigortalı aracı kullandığını açıkça beyan ettiğini, kazaya karışan diğer aracın sürücüsünün de sigortalı araç sürücüsünün ifadelerinin doğru olduğunu kabul ettiğini, araç sürücüsünün gerçekten de ... olduğunu açıkça belirttiğini, tutanak tanzim eden polis memurlarının, kaza anında olay mahallinde bulunmamakla birlikte ihbar üzerine olay yerine intikal ettiğini, kaza ihbarını alan polis memurlarının ne kadar süre sonra olay yerine intikal ettiklerinin dahi bilinmediğini, dolayısıyla mahkemenin polis tutanaklarını birer kesin delilmiş gibi değerlendirmelerinin gerek sigorta hukuku ve gerekse genel ispat hukuku bakımından hatalı olduğunu, olaydan sonra emniyet birimine giderek ifade veren sigortalı araç sürücüsünün tuvalet ihtiyacını giderdikten sonra olay yerine döndüğünü, polis memurlarına araç sürücüsünün kendisi olduğunu söylemesine karşın, polis memurlarının tutanağı düzenledikleriınden bahisle kendisinin ifadesini almadıklarını belirttiğini, diğer araç sürücüsünün beyanlarının da bu doğrultuda olduğunu, sigorta şirketinin, sürücü ...'nun alkollü olduğunu gösterecek somut ve şüpheye mahal vermeyecek herhangi bir delil sunamadığını, araç sürücüsünün kaza anında alkollü olmadığını, sürücünün sigortalı aracı kullanabilmek için gerekli sürücü ehliyetine sahip olduğunu, davalı sigorta şirketinin hasarın herhangi bir sebeple teminat dışı olduğu iddiasında ise bu iddiasını tartışmaya mahal vermeyecek somut deliller ile kanıtlamakla mükellef olduğunu, kazaya karışan diğer aracın sürücüsünün de, kolluk kuvvetleri nezdinde verdiği ifadesinde sigortalı araç sürücüsünün ... olduğunu açıkça belirttiğini, ortaya çıkan zararın teminat dışında kaldığını gösteren en ufak bir emare dahi bulunmadığını, bununla birlikte sigorta şirketinin de iddialarını ispatlayacak herhangi somut bir delil sunamadığını, riziko sonrasında ortaya çıkan zararın teminat kapsamında olduğunun kabulü gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek, eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Dava Ankara 10. Tüketici Mahkemesinde açılmış olup, asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle verilen 2016/1087 Esas 2017/57 Karar sayılı görevsizlik kararının kesinleşmesi ve davacı vekilince süresinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talebi üzerine dosya Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmiştir.
Kasko sigorta poliçesi, ekspertiz raporu, yargılama aşamasında sigorta hakemi ve makine mühendisi bilirkişi heyetinden alınan 23/03/2018 tarihli kök, 18/06/2018 tarihli ek rapor, makine mühendisi ve sigorta uzmanı bilirkişi heyetinden alınan 11/12/2018 tarama tarihli rapor, sigortalı araç ruhsatı, otokiralama sözleşmesi, fatura, kaza tespit tutanağı, davalı tarafından dava dışı kiralayan ... Turizm A.Ş.'ye verilen başvuru cevabı, dava dışı ...'nin kollukta alınan 25/03/2016 tarihli ifadesi, dava dışı sürücü ...'nun 24/03/2016 tarihli kolluk beyanı, yapılan ödemelere ilişkin ödeme dekontu dosya içerisinde yer almaktadır.
Yargılama aşamasında alınan birinci bilirkişi heyeti kök raporunda; sigortalı araç sürücüsünün kazada %100 kusurlu olduğu, diğer araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, hasar onarım faturası üzerinden inceleme yapılması sonucu sigortalı araçta 8.880,15 TL hasar oluştuğu, sigortalı araç sürücüsünün yasal mazereti olmadan olay yerini terk etmesi nedeniyle davacının davalıdan tazminat talep etmesinin mümkün olmadığı, aksi kanaat halinde 8.880,15 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan talep edilebileceği, aracın hasarlı fotoğrafı olmadığı gibi, olay sonrası araç hasarının tespiti için alınmış bir bilirkişi raporu, ekspertiz raporu olmadığı tespit edilmiştir.
Alınan ek raporda sigortalı aracın sürücüsünün tespiti tartışmasız bir şekilde tespit olunmadığı yönündeki düşünce mahkemece de iştirak edilmesi halinde hasarın teminat harici kaldığının söylenebileceği yönünde kanaat bildirilmiştir.
Yeni heyetten alınan ikinci raporda, sigortalının iddialarını soyut ifadelerle değil, somut delillerle kanıtlaması gerektiği, sürücünün olay mahallini terk etmesini gerektirecek makul bir delil sunulmadığından davacının talebinin kasko sigortası teminatı kapsamı dışında kaldığı, aksi halde 8.880,15 TL zararın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan talep olunabileceği tespit edilmiştir.
Kasko sigortalı araç sürücüsü ... kollukta alınan beyanında, zaruri ihtiyacını karşılamak için lavaboya gittiğini, o sırada polisin geldiğini, trafik polisinin diğer aracın ifadesini aldığını, ekipteki polis memuruna kaza yapanın kendisi olduğunu söylediğini, memurun ifadesini almayarak alkol testi yapmadığını, aracını parka çektirdiğini, ihtiyacını gidermek için olay yerinden ayrılırken ehliyetini işlem yapılabileceğini düşünerek patronuna bıraktığını, diğer aracın sahibinin de kendisinin orada olduğunu gördüğünü belirtmiştir.
Dava konusu kazaya karışan diğer araç sürücüsü ... kollukta alınan beyanında, sigortalı aracın kendisini sollamak istediğini, aracının sol ön kısmına çarptığını, savrularak yol kenarında park halinde olan araca, daha sonrada binanın duvarına çarptığını, sürücünün araçtan indiğini, patronunu çağırdığını, patronu olay yerine geldiğinde şahsın bir süreliğine olay yerinden ayrıldığını, kendisinin trafik ekibine ifade vererek olay yerinden ayrıldığını, şahsın hala kaza yerine gelmemiş olduğunu, aracın sürücüsü ve kazaya karışanın aynı kişi olup, ... olduğunu ifade etmiştir.
Kaza tespit tutanağında sigortalı araç sürücüsünün tespit edilemediği belirtilmiştir.
Dava konusu sigortalı araca ilişkin davalı tarafından düzenlenen kasko sigorta poliçesinde sigortalı ... Turizm ... A.Ş. olup, aracın kullanım tarzı rent a car olarak belirtilmiştir.
Davacı ile dava dışı ... Turizm ... A.Ş. arasında 30/12/2015 tarihli 24 ay süreli oto kiralama sözleşmesi akdedilmiştir.
Davalı tarafından dava dışı kiralayan sigortalı ... Turizm ... A.Ş.'ye verilen 29/04/2016 tarihli cevapta, araçta 7.849,95 TL hasar oluştuğu bildirilmişse de hasarın kasko genel şartları A.5 maddesi gereği tazmin kapsamına alınamayacağı bildirilmiştir.
Dava dışı ... Turizm ... A.Ş. tarafından davacı adına düzenlenen 12/05/2016 tarihli 9.262,94 TL bedelli faturanın açıklama kısmında araç hasar, sigorta ret yazısı üzerinden, onarımlı ibarelerinin yer aldığı görülmüştür.
Davacı yan kasko sigortalı olup, uzun süreli kiralama sözleşmesi ile kiraladığı sigortalı aracın trafikte seyir halinde iken başka bir araçla karıştığı trafik kazası sonucu hasara uğradığını, davalının hasar bedelini ödemediğini iddia etmiş, davalı yan ise sürücünün olay yerini terk ettiğini, hasarın teminat kapsamında olmadığını savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasında davalının davacının uzun süreli kiraladığı aracın kasko sigortacısı olduğu, aracın hasara uğraması sonucu aracı uzun süreli kiralayan sigortalı tarafından davalıdan talep edilen hasar bedelinin ödenmediği, davacı kiracı tarafından kiralayan şirkete araçtaki hasar bedelinin ödendiği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık, kasko sigortalı aracın uğradığı hasarın kasko sigorta poliçesi teminatı kapsamında bulunup bulunmadığı, davacının davalıdan talep edebileceği bir tazminat olup olmadığı, var ise miktarı hususlarından kaynaklanmaktadır.
Davacı vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde, yukarıda açıklandığı üzere davacı sigortalı aracı kasko sigorta poliçesinde sigortalı olarak yer alan dava dışı ... Turizm ... A.Ş.'den uzun süreli kiralamıştır.
Davalı yan cevap dilekçesinde davacının kasko sigorta poliçesinde sigortalı olarak yer almadığını, bu nedenle sigortalı araçta oluşan hasarın tazminini kendisinden talep edemeyeceğini ileri sürmüş ise de, mahkemece yapılan yargılama sonunda uzun süreli kiralayan davacının davalıya hasar nedeniyle başvurabileceği kabul edilerek bu kabul çerçevesinde sigortalı araçta oluşan hasarın kasko sigorta poliçesi teminatı kapsamında bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi yoluna gidilmiştir.
Anılan mahkeme karar gerekçesine karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmamıştır. Davalı vekilince karar gerekçesine karşı istinaf kanun yoluna başvurulmadığından davacının uzun süreli araç kiralayan sıfatıyla davacıya başvurabileceğinin davalı tarafından da zımnen kabul edildiğine dair davacı yararına usuli kazanılmış hak oluştuğundan Dairemizce sigortalı araçta meydana gelen hasarın kasko sigorta poliçesi teminatı kapsamında bulunup bulunmadığına ilişkin delillerin istinaf başvurusu kapsamında değerlendirilmesi yoluna gidilmiştir.
Kasko Genel Şartlar A.5.10. maddesi “Zorunlu haller (tedavi ve yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeni ile uzaklaşma vb) hariç olmak üzere bu maddenin 5.4 ve 5.5 nolu bentlerindeki ihlaller nedeni ile sürücünün kimliğinin tespit edilmesini engellemek için kaza yerinden ayrılması” teminat dışı hal olarak düzenlenmiştir.
Kasko sigortalı araç sürücüsü kollukta alınan beyanında zaruri ihtiyacını karşılamak için geçici süre ile lavaboya gittiğini ifade etmiş, kazaya karışan diğer araç sürücüsü de kaza sırasında sigortalı araç sürücüsünün bu kişi olduğunu beyan etmiştir.
Kaskolu araç sürücüsünün alkollü, ehliyetsiz olduğuna, araçta sürücü değişikliği yapıldığına dair herhangi bir tespit bulunmamakta olup, kaza sonrası olay yerinin terk edilmesi de tek başına rizikoyu teminat dışında bırakan nedenlerden değildir. Kaza tespit tutanağı ve dosyadaki diğer delillere göre davacı aracının mevcut trafik kazası sonucu hasarlandığı sabit olup, riziko kasko sigortası geçerlilik süresi içinde meydana gelmiştir. Davalı tarafından kazanın teminat dahilinde olmadığı ileri sürüldüğünden olaydaki ispat külfeti mevcut durumun aksini iddia eden sigortacı üzerinde bulunmaktadır. Davalı sigorta şirketi sürücünün alkollü, ehliyetsiz olduğunu, araçta sürücü değişikliği yapıldığını soyut ifadelerle değil, somut delillerle kanıtlamalıdır. Dosya kapsamı itibariyle, davalı sigorta şirketi ileri sürdüğü hususları ispat edebilmiş değildir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 03/03/2014 tarih 2014/3572 Esas 2014/2883 Karar sayılı ilamı).
Yargılama aşamasında alınan ayrıntılı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi heyeti raporları ile sigortalı araçta kaza nedeniyle 8.880,15 TL hasar oluştuğu tespit edilmiştir.
Hal böyle olunca, salt sigortalı araç sürücüsünün kaza sonrası olay yerini terk etmesinin tek başına rizikoyu teminat dışında bırakan nedenlerden olmadığı, davalının sigortalı araç sürücüsünün tespit edilmesini önlemek amacıyla kaza yerini terk ettiğini usulüne uygun delillerle ispatlayamadığı gibi, araç sürücüsünün ... olduğunun kolluk beyanlarıyla sabit bulunduğu, sürücünün yeterli ehliyeti bulunduğu gibi, alkollü olduğuna ilişkin de somut bir delil sunulmadığı, hasarın poliçe teminatı kapsamında kaldığı gözetilerek sigortalı araçta meydana gelen ve bilirkişi raporları ile tespit edilen 8.880,15 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.
Davacı yan dava dilekçesinde hüküm altına alınan alacağa avans faizi işletilmesini talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık TTK'da düzenlenen ve mutlak ticari işlerden olan sigorta sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Bu durumda Dairemizce hüküm altına alınan tazminata avans faizi işletilmesine karar verilmiştir (Emsal Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 30/09/2013 tarih ve 2013/10862 Esas 2013/13042 Karar).
Öte yandan, davacı temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiş ise de, açık bir faiz başlangıç tarihi belirtmemiştir. Davacı sigortalı aracı uzun süreli kiralayan dava dışı sigortalı şirkete hasar bedelini ödemiştir. Yapılan ödemeye ilişkin 12/05/2016 tarihli kapalı fatura dosya içerisinde yer almaktadır. Davacı dava dışı sigortalıya yaptığı ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep edebileceğinden anılan tarih faiz başlangıç tarihi olarak esas alınmıştır.
Tüm bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A)1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/04/2019 tarih 2017/247 Esas 2019/235 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
B)1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 8.880,15 TL'nin 12/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Alınması gereken 615,40 TL başvurma harcı ile 615,40 TL karar ilam harcı olmak üzere toplam 1.230,80 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 301,65 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 2.301,65 TL yargılama giderinin davanın kabul ve reddi oranı gözetilerek 2.206,53 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden dolayı AAÜT uyarınca takdir olunan 8.880,15 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden dolayı AAÜT uyarınca takdir olunan 382,79 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
8-Bakiye gider avansından kullanılmayarak artan kısmın talep halinde yatıran tarafa iadesine,
C)1-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL maktu istinaf karar harcının talebi halinde davacıya iadesine,
2-Davacı tarafından yatırılan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından istinaf aşamasında posta masrafı olarak yapılan 52,00 TL yargılama giderinin davadaki haklılık durumu gözetilerek hesaplanan 49,85 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu miktar dikkate alındığında HMK'nın 362. maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi. 20/02/2025
Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.