T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2022/1723 Esas - 2025/193 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/1723
KARAR NO : 2025/193
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 28/06/2022
NUMARASI : 2021/408 Esas 2022/483 Karar
DAVA : Sigorta (Rücuen Alacak)
DAVA TARİHİ : 24/06/2021
KARAR TARİHİ : 06/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/03/2025
Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne yönelik verilen hükme karşı, davacı ile davalı ... tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı; dava dışı ... Mühendislik
İnş. ... Şti. 'ye ait sigortalı ... plakalı aracın,
tarafından, 105958120 Birleşik Kasko Sözleşme Sigorta Poliçesi (Genişletilmiş Kasko) ile
23/01/2020-23/01/2021 tarihleri arasında güvence altına alındığını, 21/03/2020 tarihinde
Kırklareli İli, Merkez Karahıdır İlçesinde şirkete ait şantiye alanında çalışma yapılması esnasında, ... plakalı araç üzerinde yüklü bulunan 1 metre
çapında, 11 metre uzunluğunda, 3500 kg ağırlığındaki alt yapı işlerinde kullanılan çelik borunun,
davalılardan ... İş Mak. Vinç ... Ltd. Şti.'ne ait 34-09-3068 tescil
plakalı ... marka vinç marifeti ile diğer davalı vinç operatörü ... tarafından
indirilmesi esnasında, boru üzerine sarılı zincirin kopması ile borunun düşerek
sigortalı ... plakalı araca zarar verdiğini, sigortalı
aracın tamirini gerçekleştiren ... Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti'ne,
20/07/2020 tarihinde 53.100-TL ödeme yapıldığını, hasarın; boşaltma işini yapan vinç
operatörünün kusuru nedeni ile gerçekleştiğini, davalıların meydana gelen hasardan ve bu hasar
nedeni ile tarafından yapılan ödemeden sorumlu olduklarını ileri sürerek fazlaya ilişkin dava, talep ve ıslah hakları saklı kalmak
kaydı ile şimdilik; ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeni ile
ödenen 53.100-TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans
faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalılar; açılan davayı kabul etmediklerini, 21/03/2020
tarihinde, dava dışı ... Mühendislik İnş. ... Ltd. Şti.'ne ait, Karahıdır
Mahallesi’nde faaliyet gösteren şantiye sahasındaki çalışma esnasında, davacının beyanına göre
1 metre çapında, 11 metre uzunluğunda, 3500 kg ağırlığında ve alt yapı işlerinde kullanılan
çelik borunun, şirkete ait 34-003068 tescil plakalı, ... marka vinç ile
müvekkili şirketin çalışanı olmayan vinç operatörü ... tarafından indirilmesi
esnasında, boru üzerine sarılı zincirin koparak borunun ... plakalı araç üzerine düşmesi
ile kaza meydana geldiğini, boru, boru üzerine sarılı kopan zincir, olayda kullanılan kaldırma
aparatları ve vinç operatörünün dava dışı ... Mühendislik İnş. ...
Ltd. Şti.'ne ait olduğunu, 15 yılı aşkın süredir operatörsüz iş makinesi
kiralamakta olup dava dışı ... Mühendislik İnş. ... Ltd. Şti.'nin taşeron
şirketi ... Mimar Petrol Müh. İnş. İth. San. Tic. Ltd. Şti’ne de iş makinesi kiraladığını, taşeron şirket ile arasındaki güven ilişkisi nedeniyle kira
sözleşmelerinin sözlü yapıldığını, kazanın gerçekleştiği olay mahallinde bulunan şirkete
ait iş makinesinin de aynı usulle uzun vadeli olarak kiralandığını, kazanın ... Müh. İnş. ... Ltd. Şti'nin kusurlu eylemleri nedeniyle meydana geldiğini, kazada hiçbir kusurlarının bulunmadığını, şirketten kiralanan vincin hakimiyet alanında olmadığını, davalı operatörün, dava dışı ... Müh. .... Ltd. Şti.'nin talimatlarını yerine getirdiğini, gerçekleşen kazada hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, Davalı ... İş Makinaları Vinç İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden yapılan incelemede; davalı şirket tarafından, söz konusu iş makinesinin, dava dışı ... .... Ltd. Şti. ne uzun süreli operatörsüz kiralandığı, bu nedenle işleten sıfatı bulunmadığının iddia edildiği, 19/10/2021 tarihli rapora göre, davalı şirket tarafından dava dışı ... firmasına Paletli Vinç çalışma bedeli adı altında 17/04/2019 dan 28/09/2020 tarihine kadar toplamda 212.556,79-TL' lik fatura düzenlendiği, kaza anında vinci kullanan diğer davalı şoför ...'ın, SGK dan gelen yazı cevabına göre kaza tarihi itibariyle dava dışı ..... Ltd. Şti. sigortalı çalışanı olarak gözüktüğü, davalı şirket tarafından, dava dışı ... firmasına yaklaşık bir buçuk yıldır düzenli olarak fatura kesilmesi, kaza anında davalı şirkete ait iş makinesinin dava dışı ... firmasına sigortalı işçisi tarafından kullanılması göz önüne alındığında, davalı şirket ile dava dışı ... firması arasında vinc kiralamasına dair uzun süreli kira sözleşmesi olduğu kanaatinin oluştuğu, davalı şirketin kusur sorumluluğunun bulunmadığı, KTK m.3 uyarınca uzun süreli araç kiralama durumlarında kiracının işleten olarak kabul edileceği gözetildiğinde davalı şirketin kusursuz sorumluluğunun da bulunmadığı, davanın davalı şirket yönünden reddine karar verilmesi gerektiği; Davalı ... yönünden; Davalının, 10/11/2021 tarihli SGK Uzun Vadeli Hizmet Dökümü'ne göre 09/03/2020-18/06/2020 tarih aralığında ... Mimar Petrol Müh. İnş. İth. San. Tic. Ltd. Ştı'nin çalışanı olduğu; 12/05/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda davalının kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemesi, önlem almaması, yetkililere başvurarak güvenli kaldırma aparatlarını istemeyerek güvenlikli çalışma ortamı talep etmemesi, yükü kaldırdığı yerde çevre emniyetine dikkat etmemesi nedeniyle kusurlu bulunduğuna ve kazanın meydana gelmesinde %30 oranında kusurlu olduğuna yönelik tespiti dikkate alındığında, davalının %30 oranında kusurlu olduğu, davalı ... aleyhine açılan davanın, kusur oranı dikkate alınarak kısmen kabulü ile; 15.930-TL'nin ödeme tarihi olan 20/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle; " Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, Davalı ... İş Makineleri.... Ltd. Şti. Aleyhine açılan davanın reddine, Davalı ... aleyhine açılan davanın Kısmen Kabulü ile; 15.930,00 TL nin 20/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte söz konusu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, " ilişkin karar verilmiş, karara karşı davacı ile davalı ... tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından söz konusu vincin uzun süreli kiraya verildiğinin ispatlanması gerektiğini, böyle bir kiralama sözleşmesi varsa bile üçüncü kişileri bağlamayacağını, kiralamaya ilişkin sunulan faturaların söz konusu vince ait olup olmadığının belli olmadığını, uzun süreli kiralamada tek fatura kesilmesi gerektiğini, davalı şirket yönünden davanın kabulü gerekirken reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, dava dışı sigortalı şirket yönünden de belirlenen % 70 kusur oranının hatalı olduğunu, davanın tam kabulü gerektiğini ileri sürmüştür.
Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; kazada hiçbir kusurunun bulunmadığını, kazanın meydana gelmesinde 2 önemli neden bulunduğunu, bunlardan ilkinin, kiralanan vincin amacı dışında kullanılması olduğunu, davalı şirketten kiralanan vincin yetersiz veya kusurlu olmadığını, kazanın, dava dışı sigortalı ... Mühendislik şirketine ait zincirin kopması neticesinde meydana geldiğini, söz konusu zincirin, sigortalı şirkete ait olduğunu, ikinci nedenin ise, dava dışı sigortalı şirkete ait düşen borunun içinde olduğu aracın yüksek gerilim hattı nedeniyle doğru yere yanaştırılmamış olması olduğunu, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini, tüm sorumluluğun dava dışı sigortalı şirkete ait olduğunu, kendisinin sadece verilen talimatları yerine getirdiğini ileri sürmüştür.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; sigortalıya ödenen kasko tazminatının kusura dayalı alacak olarak davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
6102 sayılı TTK'nun 1472. maddesinde halefiyet düzenlenmiş olup düzenlemeye göre sigortacının, sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tanzim edilen bedel kadar sigortacıya intikal edeceği belirtilmiş olup düzenleme ile birlikte somut olayda değerlendirildiğinde, davacı sigorta şirketince kasko sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan aracın maddi hasarlı trafik kazası sonucu hasar bedelinin sigortalıya ödendiğinden bahisle rücuen alacak istemine ilişkin işbu dava açılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, kazanın oluşumunda taraflara yüklenecek kusur oranı ile tazminatın miktarına yönelik olduğu anlaşılmakta olup söz konusu olayda, dava dışı sigortalı araç sahibi ... Mühendislik şirketine ait şantiye sahasındaki çalışmalar esnasında, sigortalı ... plakalı aracın üzerindeki, 1 metre çaplı, 11 metre uzunluğunda ve 3500 kg ağırlığında, alt yapı işlerinde kullanılan
çelik borunun, davalı vinç kiralama şirketine ait 34-003068 tescil plakalı, ... marka vinç ile dava dışı ... Mühendislik şirketinin taşeronu olan ... şirketi SGK'lı işçisi olan vinç operatörü davalı ... tarafından indirilmesi
esnasında, boru üzerine sarılı zincirin kopması sonucu, borunun, ... plakalı sigortalı araç üzerine düşerek sigortalı aracın hasarlanmasına sebebiyet verdiği hususunda taraflar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece tüm deliller toplanarak poliçe ve hasar dosyası celp edilmiş, kaza sonrasında sigortalı araç için hasar dosyası açılarak hasar tespiti sonrası 53.100- TL hasar miktarının, 20/07/2020 tarihinde sigortalıya ödendiği anlaşılarak kusur ve makine mühendisi bilirkişilerden rücuya tabi alacak kapsamında istenilen zararın ne kadarının davalılardan tahsilinin istenebileceği ile kazada tarafların kusur durumlarının tespiti bakımından ayrıca sigortalı araç sahibi şirketin taşeronu olan dava dışı ... şirketi ile davalı vinç kiralama işi yapan ... İş Makinaları arasındaki uzun süreli kiralama ilişkisinin niteliğinin tespiti bakımından bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır.
19/10/2021 tarihli mali müşavir bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda özetle;" Davalı şirketin ticari defterlerinin onaylarının T'TK'nın 64/3. maddesine göre yasal sürelerde ve usulüne uygun şekilde yaptırıldığı, davalı şirketin, ticari defterlerinin kayıt nizamının Vergi Usul Kanunu’nun 215-219 maddelerine ve Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği hükümlerine uygun olduğu, ticari defterlerin içerdiği kayıtların birbirini doğruladığı, davalı şirketin usulüne uygun ticari defterlerinin; HMK'nın 222/2 maddesi uyarınca ticari davalarda delil olarak kabul edilebilme niteliğine sahip olduğu, davalı şirket ile dava dışı ... Mimarlık Petrol Müh. İnş. Haf. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında Paletli Vinç Çalışma Bedeli (2019 yılı fatura içerğinde operatörsüz ibaresi görülmüş olup 2020 yılı içeriğinde bı ifade görülememiştir.) işi için toplam 212.556,79 TL tutarlı faturaların düzenlendiği ve bedellerinin toplamı olan 212.556,79 TL'nin banka aracılığı ile tahsil edildiği" belirtilmiştir. Hasar yönünden aldırılan raporda ise; "22/05/2020 tarihli Anlaşmalı Servis İstasyonu Hasar Belgesi’nde, 21/03/2020 tarihinde hasar gören sigortalı ... Mühendislik’e ait 105958120 poliçe numaralı ve ... plaka sayılı aracın, servis istasyonu tarafından ve raporun Tablo-2’sinde yer alan malzeme ve işçilik hizmetine ait kalemlerin, dava dosyasında yer alan fotoğraflarla uyuştuğu, kaza tarihi itibariyle 53.101,20-TL’lik malzeme ve işçilik onarımı fiyatlarının piyasa rayiçlerine göre uygun olduğu," hususu bildirilmiştir. 12/05/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; " davalı ... İş Mak.Vinç....Ltd.Şti.’ne herhangi bir kusur atfedilemediği, dava dışı ... Mühendislik İnş. Tur. Dış. Tic. ve San. Ltd. Şti. ile dava dışı ... Mimarlık Petrol Müh. İnş. Haf. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin, kazanın meydana gelmesinde müştereken ve müteselsilen % 70 (yüzde yetmiş) oranında kusurlu oldukları, davalı operatör ...’ın kazanın meydana gelmesinde % 30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı çekici ve ... plakalı dorsesinde meydana gelen hasarın KDV dahil 53.101,20-TL olacağı ve söz konusu tutarın kasko poliçesi teminatının sınırları içinde kaldığı, " bildirilmiştir.
Kolluk kuvvetlerince 21.03.2020 tarihinde tanzim edilen tutanakta özetle; 21/03/2020 günü saat 17.00 sıralarında Karahıdır Mahallesi’nde faaliyet gösteren ... Mühendislik şantiyesinde maddi hasarlı iş kazasının meydana geldiği, ... Mühendisliğe ait şantiye içerisinde ... inşaat firmasına ait kurulu olan vincin, operatörü ... tarafından, ... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı dorse üzerinde yüklü olan 1 metre çapında 11 metre uzunluğunda 3.500 kg ağırlığında alt yapı işlerinde kullanılan çelik borunun vinç ile ... plakalı tırın üzerinden yere indirilmesi esnasında, boru üzerinde sarılı vaziyette gelen zincirin kopması sonucu, ... plakalı çekici ve ... plakalı dorsede maddi hasarlı kazanın meydana gelmiş olduğunun tespit edildiği belirtilmiştir.
Birleşik Kasko Sözleşme Sigorta Poliçesi (Genişletilmiş Kasko) kapsamında, davacı ... Sigorta Şirketi’nin 322322 acente kodlu ... Sigortacılık Aracılık Hiz. tarafından, ... Mühendislik İnş. Tur. Dış. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin sahibi olduğu ... plaka sayılı 2012 model yıllı otoyol/ıveco trakker ... model çekici aracı için düzenlendiği, Poliçe numarasının 105958120 olduğu, Poliçe vadesinin, 23.01.2020/23.01.2021 aralığını kapsadığı, gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi düşmesi, yuvarlanması gibi kazaların sigorta kapsamı içinde olduğu, rizikonun poliçe teminatı kapsamında bulunduğu anlaşılmaktadır.
Mahkemece, toplanan delillere göre somut olayda, davalı operatör ...'ın, kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemesi, önlem almaması, yetkililere başvurarak güvenli kaldırma aparatlarını istemeyerek güvenlikli çalışma ortamı talep etmemesi, yükü kaldırdığı yerde çevre emniyetine dikkat etmemesi nedeniyle kazanın meydana gelmesinde %30 oranında kusurlu olduğuna, davalı şirketin ise uzun süreli vinç kiralaması nedeniyle işleten sıfatı bulunmadığından sorumluluğu bulunmadığına, % 70 oranında sigortalı araç sahibi şirketin kusurlu olduğuna ilişkin bilirkişi raporlarındaki tespitler esas alınarak karar verildiği anlaşılmaktadır.
TBK'nın 74. maddesinin, ikinci cümlesine göre hukuk hakimi, “kusurun derecesini ve zarar tutarını belirlemede” tam bağımsız kılınmış olup HMK'nın 266. maddesi hükmüne göre kusur oranlarının belirlenmesi teknik değil hukuki bir konu olduğundan (Yargıtay 17 HD'nin, 09/07/2020 tarih ve 2018-6414/4591 sayılı ilamı) kusur oranına yönelik olarak Dairemizce yapılan değerlendirmede; tarafların beyanları, dosya kapsamında bulunan fotoğraflar ile olayın oluş şekli göz önünde bulundurulduğunda;
Mahkemece dinlenen tanıklar ... ile ... beyanlarından; Bursa Yüksek Hızlı Tren hattında zemin iyileştirme işlemleri ile ilgili taşeron firma olan ... San. Tic Ltd. Şti.’de görev yaptıkları, ana yüklenici firma olan ... Mühendislik görevlilerinin, tırlarında bulunan 12 metre uzunluğundaki sac malzemeden yapılmış boruyu indirmek için kendilerinden yardım istediklerini, yardım talebini kabul ederek boruyu indirmeye yardımcı olduklarını, boruyu kendi kiraladıkları vinç ve kendi operatörleri ile indirirken ana yüklenici şirket tarafından boruya bağlanan zincirin, vincin kancasına bağlandıktan sonra, taşıma esnasında kopması sonucu düşerek tıra zarar verdiğini, zincirin ... Mühendislik’e ait olduğunu, kendilerinin sadece vinci kullandırdıklarını beyan ettikleri görülmüştür.
Olay yeri görgü ve tespit tutanağı kapsamından; olayın 21/03/2020 günü, saat 17:00 sıralarında Kırklareli İli Merkez Karahıdır Mahallesi’nde faaliyet gösteren ... Mühendislik ... Ltd. Şti. şantiyesinde çalışma yapılması sırasında davalı ... İş Mak. Vinç ... Ltd. Şti. tarafından, dava dışı ... .. Ltd. Şti. firmasına kiralanan 34-09-3068 tescil plakalı ... marka vincin, dava dışı ... ... Ltd. Şti. operatörü ... tarafından, ... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı dorse üzerinde yüklü olan 1 metre çapında 11 metre uzunluğunda 3.500 kg ağırlığında alt yapı işlerinde kullanılan çelik borunun, vinç ile ... plakalı tırın üzerinden yere indirilmesi esnasında, boru üzerinde sarılı vaziyette gelen zincirin kopması sonucu, ... plakalı çekici ve ... plakalı dorsede maddi hasarlı kazanın gerçekleştiği, kazanın gerçekleştiği inşaat şantiyesinin sigortalı araç sahibi dava dışı ... Mühendislik İnş. ... Ltd. Şti.'nin sorumluluğunda olduğu, yazılı bir sözleşme bulunmamasına rağmen dava dışı ... ... Ltd. Şti.’nin, şantiyede dava dışı ... Mühendislik İnş. ... Ltd. Şti.'nin fore kazık gibi alt yapı kazı işlerini taşeron olarak yaptığı, iş makinesi tescil belgesinden; kaza günü kullanılan 34-09-3068 tescil plakalı ... marka vincin malikinin davalı ... İş Mak.Vinç İnş....Ltd.Şti. olduğu ve fatura ile banka dekontlarından, söz konusu vincin, dava dışı ... ... Ltd. Şti.’ne operatörsüz olarak kiralandığı, SGK hizmet dökümünden, anılan vinç operatörü davalı ...’ın ... ... Tic. Ltd. Şti.’nin olay tarihinde sigortalı çalışanı olup vinci kullanan kişi olduğu anlaşılmaktadır.
Yazılı bir sözleşme olmamasına rağmen, 34-09-3068 tescil plaka nolu ... 7055 marka iş makinesinin (vincin), olay günününü de içine zaman aralığında, maliki davalı ... İş Mak.Vinç ... Ltd. Şti. tarafından, dava dışı .... Ltd. Şti.’ne operatörsüz olarak kiralandığı ve kiralama karşılığı toplam 212.556,79-TL tutarlı faturalar bedelleri toplamı 212.556,79-TL'nin banka aracılığı ile tahsil edildiği, Davalı ... İş Makinaları Vinç İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden yapılan incelemede; davalı şirket tarafından, söz konusu iş makinesinin, dava dışı ... .... Ltd. Şti. ne uzun süreli operatörsüz kiralandığı, bu nedenle işleten sıfatı bulunmadığının iddia edildiği, 19/10/2021 tarihli rapora göre, davalı şirket tarafından dava dışı ... firmasına Paletli Vinç çalışma bedeli adı altında 17/04/2019 dan 28/09/2020 tarihine kadar toplamda 212.556,79-TL' lik fatura düzenlendiği, kaza anında vinci kullanan diğer davalı şoför ...'ın, SGK dan gelen yazı cevabına göre kaza tarihi itibariyle dava dışı ..... Ltd. Şti. sigortalı çalışanı olarak gözüktüğü, davalı şirket tarafından, dava dışı ... firmasına yaklaşık bir buçuk yıldır düzenli olarak fatura kesilmesi, kaza anında davalı şirkete ait iş makinesinin dava dışı ... firmasına sigortalı işçisi tarafından kullanılması göz önüne alındığında, davalı şirket ile dava dışı ... firması arasında vinc kiralamasına dair uzun süreli kira sözleşmesi olduğu kanaatinin oluştuğu, davalı şirketin kusur sorumluluğunun bulunmadığı, KTK m.3 uyarınca uzun süreli araç kiralama durumlarında kiracının işleten olarak kabul edileceği gözetildiğinde davalı şirketin kusursuz sorumluluğunun da bulunmadığı, davanın davalı şirket yönünden reddine karar verilmesi gerektiği; İlk Derece Mahkemesince davalı ... yönünden; Davalının, 10/11/2021 tarihli SGK Uzun Vadeli Hizmet Dökümü'ne göre 09/03/2020-18/06/2020 tarih aralığında ... Mimar Petrol Müh. İnş. İth. San. Tic. Ltd. Ştı'nin çalışanı olduğu; 12/05/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda davalının kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemesi, önlem almaması, yetkililere başvurarak güvenli kaldırma aparatlarını istemeyerek güvenlikli çalışma ortamı talep etmemesi, yükü kaldırdığı yerde çevre emniyetine dikkat etmemesi nedeniyle kusurlu bulunduğuna ve kazanın meydana gelmesinde %30 oranında kusurlu olduğuna yönelik tespiti dikkate alındığında, davalının %30 oranında kusurlu olduğu, davalı ... aleyhine açılan davanın, kusur oranı dikkate alınarak kısmen kabulü ile; 15.930-TL'nin ödeme tarihi olan 20/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle; " Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, Davalı ... İş Makineleri.... Ltd. Şti. Aleyhine açılan davanın reddine, Davalı ... aleyhine açılan davanın Kısmen Kabulü ile; 15.930,00 TL nin 20/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte söz konusu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği, kiralanan vincin anılan zaman aralığında sorunsuz olarak kullanıldığı, vinç maliki şirket tarafından, kiralanan paletli vinç dışında, davacı sigortalısına ve taşeron firmaya herhangi bir ekipman/aparat verilmediği, kazanın gerçekleştiği şantiye ve vinç operatörü üzerinde herhangi bir hakimiyeti olmadığı ve kazanın vincin teknik yetersizliğinden kaynaklanmayıp boruya bağlanan malzeme olan zincirin kopması ile meydana geldiği ve işleten sıfatı da bulunmadığı anlaşıldığından davalı şirkete herhangi bir kusur atfedilmeyerek hakkında açılan davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davacı sigorta şirketinin bu hususa ilişkin istinaf istemlerinin reddi gerekir.
İşçiler; kendilerinin ve diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşürmemek, iş sağlığı ve güvenliği bağlanımda alınan tedbirlere riayet etmek, işyerindeki araç, gereç, makine, ekipman ve diğer üretim araçlarım kurallara uygun bir şekilde kullanmak, kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru olarak kullanmak, işyerinde bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek hususlarında yükümlü olmakla birlikte, dosyadaki delillerden, taşıma konusu yük olan borunun doğru bağlanıp bağlanılmadığı, yükün dengesinin bozulmasını engelleyici aparat kullanılıp kullanılmadığı, işe uygun emniyetli ekipman kullanılıp kullanılmadığı, bağlamada kullanılan ve orjinal olduğu belirtilen zincirin sağlam olup olmadığı vb. doğru bağlanması için gerekli tedbirlerin alınıp alınmadığı anlaşılmamaktadır.
Davalı ...'a, 14/07/2002 tarih ve 06 belge nolu İş Makinesi Kullanma Sertifikası (Kazıcı-Yükleyici Operatörlük Belgesi) verildiği, yine 24/11/2019 tarih ve 8435 belge nolu Mobil Vinç Paletli İş Makinesi Kullanma Yetki Belgesi’nin verildiği, davalı ...'ın, çalıştığı işin tehlikesini bilecek gerekli operatörlük belgesini almış, yetişkin, aklıselim ve tecrübeli konumda bir kişi olduğu bilirkişi raporu kapsamından anlaşılmakta olup kaza tespit tutanağı ile tanık beyanları kapsamına göre, taşeron ... şirketine kiralanan vinç ile taşeron şirket çalışanı davalı operatörden, sigortalı araç içindeki boruların, şantiye sahasına indirilmesi konusunda ki yardım talebinin taşeron şirket tarafından kabul edildiği, sigortalı araç içindeki taşınması istenilen boruların, zincire sarılı halde bulunduğu, zincirinden vince bağlanması sonrası taşıma sırasında birden zincirin kopması ile borunun düşerek sigortalı araçta hasara sebebiyet verdiği anlaşılmakta olup söz konusu hasarın, davalı vinç operatörü ...'ın dikkatsizliği sonucu meydana geldiğinden söz edilemez.
O halde çalışanların yapmış oldukları işler sırasında ortaya çıkabilecek risklere karşı iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun davranışlarda bulunup bulunmadıklarını etkili bir organizasyon kurarak denetleyip uygunsuzlukların giderilmesinin sağlanmaması, iş sağlığı ve güvenliği kapsamında etkin bir şekilde işleyen kontrol ve denetim mekanizmalarının kurulmaması, iş güvenliği bilincini oluşturacak şekilde işe uygun sonuçlarının uygulamada takip edilmemesi, işyerinde geniş bir denetim ve gözetim mekanizması tesis edilmeyerek işin yürütümünün çalışanın dikkat ve inisiyatifine bırakılması, vinç için kullanılan zincirin kopmasında gerekli tedbirleri almaması nedenlerinden dolayı dava dışı ... Mühendislik İnş. ... Ltd. Şti.'nin kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunun kabulü gerekir. Davalı ...'ın bu hususa ilişkin istinaf istemleri yerinde olup kabulü gerekir.
Hal böyle olunca; yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle, hasarın oluşumunda tüm kusurun dava dışı sigortalı araç sahibi şirkete ait olduğu göz önünde bulundurularak davanın reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece, davalılardan vinç operatörü ...'ın, % 30 oranında kusurlu olduğunun kabulü ile yazılı olduğu üzere davanın kısmen kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup usul ve yasaya aykırıdır.
Tüm bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ...'ın istinaf başvurusunun ise kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
A)1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davacıdan alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70-TL harcın, davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
B)1-Davalı ...'ın istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/06/2022 tarih ve 2021/408 Esas 2022/483 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi gereğince Davalı ... hakkındaki dava yönünden KALDIRILMASINA,
C)1-Davalı ... hakkındaki Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 906,82-TL harcın mahsubu ile fazla alınan 291,42-TL harcın, kararın kesinleşmesini takiben talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden istinaf karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 30.000-TL vekalet ücretinin, İlk Derece Mahkemesince davalı şirket lehine hükmedilen 7.703,00-TL vekalet ücreti ile tahsilde tekerrür olmamak ve bu tutarın her iki davalıya ait (bakiye 22.297,00-TL'nin davalı ...'a ait olmak üzere) davacıdan alınarak davalı ...'a ödemesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise talep halinde yatırana iadesine,
C)1-İstinafa başvuran davalı ... tarafından yatırılan 272,10-TL istinaf maktu karar harcının, talep halinde davalı ...'a iadesine,
2-İstinafa başvuran davalı ... tarafından yapılan 220,70-TL istinaf başvuru giderinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,
3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu miktar dikkate alındığında HMK'nın 362. maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi.06/03/2025
Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi-