T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2022/1902 Esas 2024/1402 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/1902
KARAR NO : 2024/1402
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 29/09/2022
NUMARASI : 2022/183 Esas 2022/720 Karar
DAVACILAR :
VEKİLİ
DAVALI
DAVA : Özel Denetçi Atanması
DAVA TARİHİ : 15/03/2022
KARAR TARİHİ : 12/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/01/2024
Taraflar arasındaki özel denetçi atanması istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacılar vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin davalı şirketin azınlık hissedarları olduğunu, davalı şirketin hakim hissedarı... ve müvekkilleri dışındaki diğer ortağı ...'ın, davalı şirketin yönetimini eline geçirerek, müvekkillerini şirketten uzaklaştırmak ve yapılan işlerle ilgili bilgi vermemek adına uzun zamandır uğraş sarf ettiklerini, konuya ilişkin müvekkillerinin davalı şirket aleyhine açtığı dava, şikayet ve arabuluculuk dosyaları bulunduğunu ve derdest olduklarını, davalı şirketin 15.12.2021 tarihli genel kurul toplantısında, müvekkilleri tarafından belirtilen konularda bilgi alma ve inceleme hakkı kullanılmış olduğunun genel kurul tutanağı ile sabit olduğunu, genel kurulda genel yönetim giderleri ve pazarlama satış dağıtım giderlerinin genel olarak çok şişkin ve fahiş olduğunun tespit edildiğini, bu giderler arasında yönetim kurulu üyelerinin ve çalışanların şahsi harcamaları olma ihtilamalinin yüksek olduğunu, konuya ilişkin detaylı bilgi talep ettiklerini, şirketin alımlarının ilişkili ... firmasından yapıldığı halde ödeme süreleri 20 günü geçmezken, hatta avans verilerek alınırken, satışlarında vadeler ortalamada 2-3 ay olarak gözüktüğünü, bu durumda finansal açıdan alım yapılan firmaya gerektiğinden hızlı ödeme yapıldığını ve örtülü kar ve finansman transferi yapıldığını düşündüklerini, bunun karşılığında iskonto alınıp alınmadığı, alınmıyorsa... firmasına bu şekilde kar ve finansman transferi yapılmasının sebebinin ne olduğunu, şirketin borçları Euro olmasına rağmen, şirkete ait paraların yönetim kurulu tarafından TL olarak ve piyasaya göre düşük faiz oranları bankalar da tutulmasının nedenin ne olduğunu, bu sebeple şirketin bugüne kadar uğradığı kambiyo zararlarının ne olduğunu, ... Ltd. Şti. aleyhine başlatılan takipten bir sonuç alınıp alınmadığını, anılan borcun tahsil edilebilme imkanı olup olmadığını, ... tarafından bu alacağa karşılık teminat olarak alındığı beyan edilen taşınmazın halen daha ... adına kayıtlı durup durmadığını, yönetim kurulu tarafından 2018 yılından 2021 yılına kadar ... hakkında neden hukuki işlem başlatılmadığını, şirketin yönetim kurulu tarafından personellere 2018, 2019, 2020 ve 2021 yıllarında yapılan maaş zamlarının ne kadar olduğunu, yapılan maaş zamlarında personeller arasında bir farklılık ve eşitsizlik yaratılıp yaratılmadığını, şirketin ortaklarından ve yönetim kurulu üyelerinden ... tarafından 16.11.2020 tarihinde şirket hesabından hangi gerekçe ile 19.502,78 Euro çekildiğini, bu çekilen tutarın muhasebesel olarak hangi hesapta incelendiğini ve tekrar iade edilip-edilmediği noktasında bilgi talep ettiklerini, şirketin ortaklarından ve yönetim kurulu üyelerinden ...’ın, şirketin rakiplerinden ... firması ile 2018-2021 tarihleri arasında herhangi bir hukuki iş ilişkisinin bulunup-bulunmadığı noktasında bilgi talep ettiklerini, “...” isimli ürünün satın alındığı ... Tarım ve Hayvancılık Gıda San. ve Tic. A.Ş. ünvanlı şirketin anılan ürünleri ithal ettikten sonra fahiş miktarda fiyat farkı koyarak, şirkete anılan ürünü sattığı, ürünün ... tarafından ithalatına ilişkin ürün bedelinin ve gümrükleme masraflarının şirket tarafından peşin olarak ödendiği, bu suretle anılan şirkete ciddi bir kaynak aktarıldığı ve finansman sağlandığının düşünüldüğünü ve konuya ilişkin bilgi talep ettiklerini, ... isimli şahıs şirketine 90 gün TL fiyat ve vade avantajlı ürün satışı yapıldığı, ayrıca aynı şahıs firmasından Aralık 2017 tarihinden itibaren danışmanlık hizmeti alındığı tespit edildiğini, bu kapsamda, anılan firmaya neden avantajlı ürün satışı yapıldığı ve hangi konuda danışmanlık hizmeti alındığı noktasında bilgi talep ettiklerini, şirketin ortaklarından ve yönetim kurulu üyesi ... tarafından, kendi öz kızı ve şirketin çalışanı ve aynı zamanda akrabası olan ... ile birlikte 17.07.2018 tarihinde ... Tarım Ürünleri İthalat İhracat A.Ş. ünvanlı bir şirket kurulduğu ve anılan şirketin şirket ile aynı alanda faaliyet gösterdiğinin tespit edildiğini, anılan şirketin hangi amaçla kurulduğu, yönetim kurulu tarafından TTK'nun 396/1-2. maddesi uyarınca ... hakkında bir işlem yapılıp yapılmadığı ve şirket çalışanı ... hakkında iş sözleşmesindeki rekabet yasağına aykırılıktan bir işlem yapılıp yapılmadığı noktasında bilgi talep ettiklerini, şirketin 2018, 2019, 2020 ve 2021 mali yıllarına ilişkin genel kurullarının neden kanunda öngörülen sürelerde yapılmadığı noktasında bilgi almak istediklerini, şirketin ortaklara olan borcunun şirketin parası olmasına rağmen, neden süresinde ödenmediği ve bu sebeple şirketin kur farkı artışları nedeniyle neden zarara uğratıldığı noktasında bilgi istediklerini, davalı şirket yönetim kurulu üyesi ... tarafından TTK'nun 437/2. maddesi uyarınca müvekkilleri tarafından istenen bilgilere ilişkin cevap verildiğini ve ancak müvekkilleri tarafından bu konuda TTK'nun 437/4. maddesi uyarınca inceleme hakkı talep edildiğinde, müvekkillerinin inceleme talebinin reddedildiğini, bunun üzerine, müvekkiller tarafından bilgi alma ve inceleme hakkı kullanılan yukarıdaki konulara ilişkin TTK'nun 438/1. maddesi uyarınca özel denetçi atanması talep edildiğini, müvekkillerinin özel denetçi talebinin şirketin yönetiminde yer alan ortakların oyları ile oyçokluğu ile reddedildiğini ve müvekkillerim tarafından anılan karara muhalefet şerhi konulduğunu, genel kurul toplantı tutanağındaki davalı şirketin yönetim kurulu üyesi ... tarafından "bilgi alma hakkına" ilişkin verilen cevaplardan anlaşılacağı üzere, müvekkilleri tarafından özel denetçi atanması talep edilen konuların tamamının doğruluğu tevil yoluyla ikrar edildiğini ve ancak bu eylemler/işlemler sebebiyle davalı şirketin bir zararının bulunmadığının iddia edildiğini, konuya ilişkin bilgi alma hakkında dayanılan davalı şirkete ilişkin kayıtların TTK'nun 437/4. maddesi uyarınca incelenmesi talep edildiğinde ise, müvekkillerinin bu talebinin reddedildiğini, bu şekilde, davalı şirketi yöneten yönetim kurulu tarafından denetimi mümkün olmayacak şekilde soyut ve afaki beyanlar/cevaplar ile müvekkillerinin somut bilgi alma ve inceleme haklarının geçiştirildiğini, müvekkillerinin bilgi alma taleplerine ilişkin tatmin edici cevaplar verilmediğini ve müvekkillerinin yönetim kurulunun beyanlarını tevsik edebilmesi de "inceleme talepleri" reddedilmek suretiyle engellendiğini belirterek TTK'nun 438/1. maddesi uyarınca, dava dilekçesinin 5 nolu bendinde (ve aynı şekilde 15.12.2021 tarihli genel kurul toplantı tutanağında) belirtilen konularda özel denetçi atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından 15.12.2021 tarihinde genel kurul toplantısı yapıldığını, davacılar tarafından işbu toplantıya katılınmış olsa da toplantının sekteye uğratılmaya çalışıldığını, diğer katılımcı hissedarları gerçek dışı iddialarda ve dayanağı olmayan sorulara maruz bırakarak açıklama yapmalarının beklendiğini, davacılar tarafından yöneltilen soruların tüm şeffaflığı ile diğer hissedarlar tarafından itiraz edilmeksizin detaylıca, hiçbir şüpheye mahal bırakmayacak şekilde cevaplandığını, davacılar işbu cevapların verilmesi akabinde yine de tatmin olmayarak salt şirketin huzurunu kaçırmak ve zarar vermek amacı ile hiçbir geçerli sebebi olmaksızın özel denetçi talebinde bulunduğunu, toplantı esnasında davacıların her sorusu detaylı şekilde kendilerine izah edildiğinden müvekkili şirketin zarara uğradığına dair ortada bir kanıt bulunmadığı, davacılardan herhangi bir bilgi ve belge saklanmadığından işbu talebin genel kurulda oy çokluğu ile reddedildiğini, ancak davacılar tarafından müvekkili şirkete huzursuzluk verme amacı ile işbu davanın ikame edildiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, özel denetçi atanmasının talep edilebilmesinin ön şartı olan, bilgi alma ve inceleme hakkının usulüne uygun kullanılmadığı, TTK'nun 437/5 maddesindeki prosedürün tüketilmemiş olduğu, özel denetçi atanması koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; 15.12.2021 tarihli genel kurulda müvekkillerinin TTK'nun 437/2. maddesi kapsamındaki bilgi alma talepleri kabul edilerek, bu çerçevede sorduğu sorular yönetim kurulu tarafından cevaplandığını, müvekkillerinin TTK'nun 437/4. fıkrası kapsamındaki inceleme taleplerinin ise reddedildiğini, mahkeme tarafından bilgi alma hakkı ve inceleme hakkının birbirinden bağımsız iki ayrı hak olduğu ve bunlardan birinin kullanılmış olmasının TTK uyarınca özel denetçi atanması için yeterli olduğu gözden kaçırılarak, 15.12.2021 tarihli genel kurulda müvekkillerinin bilgi edinme ve inceleme taleplerinin reddedildiğinden bahisle hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, kanun maddesi metninde veya bağlacı kullanılmış olup, bu suretle iki haktan birinin kullanılmasının özel denetçi talep etmek için yeterli olduğunun ortaya konulduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; davalı anonim şirkete 6102 Sayılı TTK'nun 438 vd. maddeleri gereğince özel denetçi atanması istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nun 438. maddesinde, her pay sahibinin pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu taktirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasının gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebileceğini, aynı kanunun 439. maddesinde ise, genel kurulunun özel denetim istemini reddetmesi halinde sermayenin en az onda birine halka açık anonim şirketlerde ise yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya payların itibarı değeri toplamı en az 1.000.000,00 TL olan pay sahiplerinin şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde üç ay içinde özel denetçi atanmasını isteyebilecekleri, aynı yasanın 440/2. maddesinde ise, mahkemece verilen kararın kesin olduğu belirtilmiştir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 26/12/2017 tarih 2016/8800 Esas 2017/7610 Karar sayılı ilamı). Kesin olan kararlara karşı HMK'nın 346/1. maddesi hükmü uyarınca ilk derece mahkemesince istinaf dilekçesinin reddine karar verilebileceği gibi, HMK'nın 352. maddesi gereğince yapılan ön inceleme neticesinde Bölge Adliye Mahkemesince de bu yönde karar verilebilir. Bu karar usule ilişkin nihai bir karardır (Tolga Akkaya, Medeni Usul Hukukunda İstinaf, sayfa 247).
Tüm bu nedenlerle davacılar vekilinin istinaf isteminin TTK'nun 440/2. maddesi gereği ilk derece mahkemesince verilen karar kesin olduğundan, HMK'nun 341. ve 352. maaddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince verilen bu usulden red kararına karşı TTK'nun 440/2. maddesi gereğince temyiz yolu açık değildir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacılar vekilinin istinaf isteminin ilk derece mahkemesince verilen karar TTK'nun 440/2. maddesi uyarınca kesin olduğundan HMK'nun 341. ve 352. maaddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Davacı ... tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcı ve 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 301,40 TL'nin talep halinde anılan davacıya iadesine,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nın 352. maddesi gereğince TTK 440/2 maddesi gözetildiğinde kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi. 12/12/2024
Başkan - ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi - ...
... ... ... ...
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.