T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2022/993 Esas - 2024/1135 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2022/993
KARAR NO : 2024/1135
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 09/03/2022
NUMARASI : 2020/375 Esas 2022/169 Karar
DAVACI :
VEKİLLERİ
DAVALILAR
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 26/08/2020
KARAR TARİHİ : 24/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/10/2024
Taraflar arasındaki itirazın iptaline ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Bankası A.Ş.'nin şubesi tarafından; davalıların müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzalamış olduğu sözleşmelerine istinaden asıl borçlu ... Müh. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ...-Mak Müh. San. Ve Tic. Ltd. Şti. lehine ayrı ayrı krediler kullandırıldığını, borcun ödenmemesi üzerine Ankara 24. Noterliği 27/12/2019 tarih ve 44751 yevmiye nolu ihtarnamesi ve Ankara 24. Noterliği 27/12/2019 tarih ve 44752 yevmiye nolu ihtarnamesi keşide olunmak suretiyle kredilerin kat edildiğini, Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2020/3371 E. sayılı dosyasından rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip, Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2020/3372 E. ve Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2020/3373 E. sayılı dosyalarından ise ilamsız haciz yolu ile takibe geçildiğini, iş bu dosyalara davalılar tarafından itiraz edildiği ve takiplerin durduğunu, davalıların itirazının yerinde olmadığından itirazların iptaline, davalıların %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalılar usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemişlerdir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; davacı bankanın ... Ltd. Şti.'nin kullandığı taksitli kredilerden dolayı doğan alacağın ve ayrıca da çek sorumluluk tutarının deposu amacıyla borçlu ... Ltd. Şti. aleyhine, Ankara 5. İcra Müdürlüğünün 2020/3371 esas , yine kullandırılan krediden kaynaklı alacağın tahsili ve çek sorumluluk tutarının deposu amacıyla kredi borçlusu ... Ltd. Şti.ile davalı kefiller aleyhine Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2020/3373 esas sayılı dosyasında, ... Makina Ltd. Şti'nin kullandırdığı krediden dolayı borçlu şirket ve davalı kefiller aleyhine Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2020/3372 esas sayılı dosyasında ilamsız takip yolu ile takip başlatıldığı, bilirkişiden alınan rapor ve ek raporlara göre kullandırılan krediler nedeniyle takip tarihi itibariyle borcun belirlendiği, davalı ... Ltd. Şti.'ne çek karnesi verildiği, iade edilmeyen çeklerden dolayı çek sorumluluk tutarının sözleşmede borçlu olarak görünen ... Ltd. Şti.'nin çek sorumluluk tutarından sorumlu olacağı, sözleşmede açıkça hüküm bulunmaması nedeniyle kefillerden çek sorumluluk tutarının deposunun istenemeyeceği kanaatine varılmakla açılan davanın kısmen kabulüne, Ankara 5.İcra Dairesinin 2020/3371 esas sayılı dosyada rehinin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takiple ilgili, davalı borçlu ... Ltd.Şti'nin 334.731,45 TL asıl alacak, 17.329,01 TL işlemiş faiz, 787,31 TL BSMV olmak üzere toplam 352.847,76 TL'ye yapmış olduğu itirazın iptaline, asıl alacak olan 333.244,74 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %28,14 oranında temerrüt faizi, 1.486,66 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %16,8 oranın temerrüt faizi uygulanmasına, davalı ... Ltd. Şti.'nin çek sorumluluk tutarı olan 14.850,00 TL'ye yapmış olduğu itirazın iptaline, bu miktarın davalıdan tahsili ile faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesine, nakdi alacak yönünden davalının %20 inkar tazminatı olarak hesaplanan 66.946,29 TL'ye ödemeye mahkum edilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, borçluların temerrüt tarihinin hesaplanması yönünden bilirkişi raporuna dayanarak verilen ve hukuki değerlendirme içermeyen mahkeme kararının hukuka uygun olmadığını, bilirkişi esas ve ek raporunda kefillerin yönünden ihtarnamenin bila tebliğ olduğu sebebiyle temerrüdün takip ve ödeme emri tebliğinin tarihi ile başlayacağını belirttiğini, ticari kredilere uygulanacak temerrüt faiz oranının bilirkişi raporunu esas alan mahkeme kararında açıkça hatalı tespit edildiğini, nitekim borçlulara çekilen ihtarnamelerde dahi temerrüt faiz oranlarının açıkça gösterilmişken sözleşme hükümlerini dikkate almaksızın karar veren mahkemenin kararını istinaf ettiğini, davalılar ile bankanın arasında akdedilen ve davaya konu genel kredi sözleşmesinin 10. maddesinde temerrüt faizinin "bankanın tespit etmiş olduğu en yüksek faiz oranının %50 fazlası" olarak tespit edileceğinin kararlaştırıldığını, yerel mahkeme kararındaki; temerrüt faizi tespitine yönelik Yargıtay kararındaki madde ile bankanın sözleşmesindeki maddenin farklı olduğundan dosyaya uygulanabilirliğinin bulunmadığını, ihtarnamelerde; hesap özetinin temerrüt faiz oranı kısmında %40 olarak gösterildiğini, ... Bankası A.ş. tarafından, T.C. Merkez Bankası’na gönderilen 08/04/2019 bildirim tarihli ve dosyada sundukları tebliğe göre; ticari kredilere uygulanacak faiz oranının ihtar tarihi itibari ile %40 olduğunu, gayrinakdi risklerden asıl borçluların hakkında yapılan hesaplamanın eksik olmakla ayrıca kefillerin sorumluluğu yönünden yapılan değerlendirmenin ve kararın da hukuka uygun olmadığını, buradaki kefillerin hem müşterek hem de müteselsil kefiller olduğunu, özellikle temerrüt faizinin ve oranının, çek depo bedellerinin hatalı hesap edilmesi nedeni ile hem alacaklarının eksik hesap edildiğini hem de haksız şekilde vekalet ücreti tahmiline dair karar verildiğini, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, icra inkar talepleri ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; davalı şirketlere kullandırılan kredilerden kaynaklanan borcun ihtara rağmen ödenmemesi üzerine borçlu ve kefiller aleyhine başlatılan takiplere yapılan itirazların haksızlığı iddiasıyla açılan itirazın iptali davasıdır.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2020/3371 E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı banka tarafından , davalı asıl borçlu ... Ltd. Şti. aleyhine taşınır rehnin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takipte; 1-170 7868494 ve 170 7869207 nolu ticari kredilerden kaynaklanan; asıl alacak 333.244,79 TL, işlemiş faiz 31.454,87, İşlemiş fazin %5 gider vergisi 1.572,74 TL olmak üzere toplam 366.272,40 TL'nin banka alacağının asıl alacak kısmına takip tarihinden itibaren işleyecek %40 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisi icra harç ve masrafları avukatlık ücreti ile birlikte tahsili,
2-Çek kanunu gereğince banka kaynağından ödenmiş olan 18 adet çek yaprak bedelinden kaynaklanan 1.651,31 TL asıl alacak kısmına takip tarihinden itibaren işleyecek %16,80 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisi icra harç ve masrafları avukatlık ücreti ile birlikte tahsili,
3-Çek kanunu gereğince iade edilmeyen 12 adet çek yapraklarının sorumluluğundan kaynaklanan 25.530,00 TL'nin depo edilmesi, tazmin olması halinde yukarıda belirlenen oranda tazmin tarihinden itibaren işleyecek 416,80 temerrüt faizi, faizin 45 gider vergisi icra harç ve masrafları avukatlık ücreti ile birlikte tahsili,
4- Meri teminat mektubundan kayaklanan 108.250,00 TL depo edilmesi, tazmin olması halinde tazmin tarihinden itibaren işleyecek 440 temerrüt faizi, faizin 65 gider vergisi icra harç ve masrafları avukatlık ücreti ile birlikte tahsili, harca esas değer 501.703,71 TL'nin tahsilde tekekrrür etmemek kaydıyla, ... Ltd. Şti.'nin maliki olduğu ... plakalı kamyonetin rehninin paraya çevrilmesinin talep edildiği,
Ödeme emrinin borçlu şirkete 16/03/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu şirket tarafından yasal süresi içerinde 16/03/2020 tarihinde tüm borca ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu,
Ankara 5. İcra Müdürlüğü 2020/3373 E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı banka tarafından, davalı asıl borçlu ... Ltd. Şti ve kefiller ...-Mak Ltd. Şti., ... ve ... adına başlatılan ilamsız haciz yoluyla takipte; 1- 170 7868494 ve 170 7869207 nolu ticari kredilerden kaynaklanan; asıl alacak 333.244,79 TL, işlemiş faiz 31.454,87 TL, işlemiş fazin %5 gider vergisi 1.572,74 TL olmak üzere 366.272,40 TL banka alacağının asıl alacak kısmına takip tarihinden itibaren işleyecek %40 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisi icra harç ve masrafları avukatlık ücreti ile birlikte tahsili,
2- Çek kanunu gereğince banka kaynağından ödenmiş olan 18 adet çek yaprak bedelinden kaynaklanan 1.651,31 TL asıl alacak kısmına takip tarihinden itibaren işleyecek %16,80 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisi icra harç ve masrafları avukatlık ücreti ile birlikte tahsili,
3- Çek kanunu gereğince iade edilmeyen 12 adet çek yapraklarının sorumluluğundan kaynaklanan 25.530,00 TL'nin depo edilmesi, tazmin olması halinde yukarıda belirlenen oranda tazmin tarihinden itibaren işleyecek %16,80 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisi icra harç ve masrafları avukatlık ücreti ile birlikte tahsili,
4- Meri teminat mektubundan kayaklanan 108.250,00 TL depo edilmesi, tazmin olması halinde tazmin tarihinden itibaren işleyecek 440 temerrüt faizi, faizin 65 gider vergisi icra harç ve masrafları avukatlık ücreti ile birlikte tahsili, harca esas değer 501.703,71 TL'nin tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla ödenmesinin talep edildiği,
Ödeme emrinin borçlulara tebliğ edildiği ve borçlular vekilince yasal süresi içerinde 11/03/2020 tarihinde tüm borca ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu,
Ankara 5. İcra Müdürlüğü 2020/3372 E. sayılı dosyanın incelenmesinde; davacı banka tarafından davalı asıl borçlu ...-Mak Ltd. Şti. ve kefiller ... Ltd. Şti, ... ve ... aleyhine başlatılan ilamsız haciz yoluyla takipte; 170 787 2588 nolu ticari krediden kaynaklanan; asıl alacak 523.880,15 TL, işlemiş faiz 55.539,62 TL, işlemiş faizin %5 gider vergisi 2.776,98 TL olmak üzere 582.196,75 TL banka alacağının asıl alacak kısmına takip tarihinden itibaren işleyecek %40 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisi icra harç ve masrafları avukatlık ücreti ile birlikte tahsili, harca esas değer 582.196,75 TL'nin tahsilde tekekrrür etmemek kaydıyla ödenmesinin talep edildiği,
Ödeme emrinin borçlulara tebliğ edildiği ve borçlular vekilince yasal süresi içerinde 11/03/2020 tarihinde tüm borca ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Bankacı bilirkişi ... tarafından dosyaya sunulan 13/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı banka ile davalı asıl borçlu ... Ltd. Şti ile davalı kefilleri ...-Mak Ltd Şti., ... ve ... arasında imzalanan 5.000.000 TL bedelli Genel Kredi Sözleşmesine istinaden, firmaya ticari kredi kullandırıldığı ve çek karnesi tahsis edildiği , aynı şekilde davacı banka ile davalı asıl borçlu ...-Mak Ltd. şti ile davalı kefilleri ... Ltd şti., ... ve ... arasında imzalanan 1.000.000,00 TL bedelli Genel Kredi Sözleşmesine istinaden, firmaya ticari kredi kullandırıldığı, davalı ... Mühendislik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin ünvanın 05 Şubat 2021 tarih ve 10261 sayılı ticaret sicil gazetesindeki ilana göre ... Grup Mühendislik İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited şirketi olarak değiştiği,
... Ltd. Şti. Kredi Borcu yönünden yapılan incelemede; dava konusu olan taksitli ticari kredi borçlarının ödenmesi ve çek yasal sorumluluk tutarı depo talebine ilişkin yapılan tespitlerde; depo talep edilen çek yasal sorumluluk tutarından davalı kefillerin sorumlu tutulamayacağının belirlendiği ve davacı bankanın asıl borçlu ... Ltd. Şti., davalı kefiller ...-Mak Ltd. Şti., ... ve ...'den taksitli ticari kredi borcu ve çek sorumluluk tutarı nakit riskinden kaynaklanan banka alacağının takip tarihi itibariyle; 334.731,45 TL asıl alacak, 17.329,01 TL işlemiş faiz ve 787,31 TL BSMV olmak üzere toplam 352.847,76 TL nakit alacağı bulunduğu, Mahkemece takibin devamına karar verilmesi halinde, takip tarihinden tahsil tarihine kadar, 333.244,79 TL asıl alacak üzerinden 428,14 temerrüt faizi, takip tarihinden tahsil tarihine kadar, 1.486,66 TL asıl alacak üzerinden 416,8 TL temerrüt faizi talep edilebileceği, gayri nakdi riski devam eden 14.850,00 TL çek sorumluluk bedeli riskinin ... Ltd. Şti.nden depo talep edilebileceği, riskin banka tarafından ödenerek nakde dönmesi halinde, tazmin tarihinden tahsil tarihine kadar 416,8 TL temerrüt faizi talep edilebileceği,
Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2020/3371 E. dosyası ile ... Ltd. Şti.'nin maliki olduğu ... plakalı kamyonetin rehninin paraya çevrilmesi talebinin infazda dikkate alınması gerektiği hususları,
...-Mak Ltd. Şti. kredi borcu yönünden yapılan incelemede ;
Dava konusu olan taksitli ticari kredi borcunun ödenmesi talebine ilişkin yapılan tespitlerde; asıl borçlu ...- Mak. Ltd. Şti ve kefillerinin temerrüt tarihlerinin farklı olduğunun tespit edildiği ve davacı bankanın asıl borçlu ...- Mak Ltd. şti., davalı kefiller ... Ltd. şti., ... ve ...'den taksitli ticari kredi borcu nakit riskinden kaynaklanan borcunun takip tarihi itibariyle; 523.880,16 TL asıl alacak, 43.517,58 TL işlemiş faiz ve 2.175,88 TL BSMV olmak üzere toplam 569.573,62 TL nakit alacağı bulunduğu, Mahkemece takibin devamına karar verilmesi halinde, takip tarihinden tahsil tarihine kadar, 523.880,16 TL asıl alacak üzerinden 27,72 temerrüt faizi talep edilebileceği,
Kefiller ... Ltd. Şti., ... ve ... açısından; 523.880,16 TL asıl alacak, 32.953,66 TL işlemiş faiz ve 1.647,68 TL BSMV olmak üzere toplam 558.481,51 TL nakit alacağı bulunduğu, Mahkemece takibin devamına karar verilmesi halinde, takip tarihinden tahsil tarihine kadar, 523.880,16 TL asıl alacak üzerinden %27,72 temerrüt faizi talep edilebileceği,
Davalıların asıl borçlu ve kefil olarak birlikte değerlendirilmesi durumunda toplam banka alacağı hesaplandığında; davacı Bankanın ... Ltd. Şti.'nden asıl borçlu ve kefil olarak toplam; 858.611,61 TL asıl alacak, 60.846,59 TL işlemiş faiz ve 2.963,19 TL BSMV olmak üzere toplam 922.421,38 TL nakit alacağı bulunduğu, Mahkemece takibin devamına karar verilmesi halinde, takip tarihinden tahsil tarihine kadar, 333.244,79 TL asıl alacak üzerinden %28,14 temerrüt faizi, 1.486,66 TL asıl alacak üzerinden 416,80 TL temerrüt faizi, 523.880,16 TL asıl alacak üzerinden %27,72 temerrüt faizi talep edilebileceği,
Davacı Bankanın ... ve ...'ten kefil olarak toplam ; 858.611,61 TL asıl alacak, 50.282,67 TL işlemiş faiz ve 2.434,99 TL BSMV olmak üzere toplam 911.329,27 TL nakit alacağı bulunduğu, Mahkemece takibin devamına karar verilmesi halinde, takip tarihinden tahsil tarihine kadar, 333.244,79 TL asıl alacak üzerinden %28,14 temerrüt faizi, 1.486,66 TL asıl alacak üzerinden %16,8 temerrüt faizi, 523.880,16 TL asıl alacak üzerinden 427,72 temerrüt faizi talep edilebileceği hususları tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, istinaf nedenleri ve yasal mevzuat birlikte değerlendirildiğinde; davacı banka ile davalı asıl borçlu ... Ltd. Şti. arasında 24/07/2018 tarihinde 5.000.000 TL limitli genel kredi sözleşmesi imzalandığı, iş bu sözleşmeyi ... Makina Ltd. Şti., ... ve ... 6.250.000 TL limit ile sorumlu olmak üzere müteselsil kefil sıfatı ile imzaladıkları, kefil ...'ın eşi ...'ın da eş muvafakatnamesinin mevcut olduğu, kefil ...'ün, borçlu şirket ortağı olması nedeniyle eş muvafakatinin alınmadığı, yine davacı banka ile borçlu davalı ... Makina Ltd. Şti.arasında 05/02/2019 tarihli 1.000.000 TL limitli genel kredi sözleşmesi imzalandığı, ... Ltd. Şti., ... ve ... bu sözleşmeyi müteselsil kefil sıfatı ile 1.250.000 TL limit ile sorumlu olmak üzere imzaladıkları, kefil ...'ün eşi ...'ün eş muvafakat namesinin alındığı, ... ise borçlu şirketin yetkilisi olması nedeniyle eş muvafakati alınmadığı, bu durumda kefaletlerin TBK'nun 583 vd maddeleri uyarınca usulüne uygun ve geçerli olduğu, davacı banka tarafından yukarıda ayrıntısı ile izah edildiği üzere nakit ve gayri nakit alacakların tahsili amacıyla davalılar aleyhine başlatılan takibe , davalı tarafça borca ve faize itiraz edilmesi üzerine, her bir takip yönünden takibin durdurulmasına karar verildiği ve davacının İİK'nun 67. maddesi uyarınca yasal süresi içerisinde her bir takip yönünden itirazın iptali davasını açtığı hususlarında dosyamız kapsamında uyuşmazlık bulunmadığı, dosyamız kapsamında halli gereken uyuşmazlığın, borçlu davalıların takip tarihi itibariyle borçlu olup olmadığının ve borçlu ise miktarının belirlenmesi noktasında toplandığı, 6100 sayılı HMK beşinci bölümünde "bilirkişi incelemesi" ismi altında ve 266-287.maddeleri arasında düzenlenen maddelere uygun olarak uzman bilirkişiden olayı aydınlatacak rapor alınması ve takip tarihi itibariyle asıl alacak ve fer'ilerinin belirlenmesi amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, dosya kapsamına sunulu bankacı bilirkişi raporunun hüküm kurmaya uygun , denetlemeye elverişli bulunduğu ve ilgili raporun hükme esas alınmasının yerinde olduğu görülmüştür.
Davacı banka vekilinin, kat ihtarının kefillerin genel kredi sözleşmesinde belirttiği adresine gönderildiği, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 4 maddesi uyarınca kabul edilen adrese veya bu adresteki muhtarlığa tebligat evrakı bırakılmak suretiyle her türlü tebligatın geçerli olacağına yönelik istinaf itirazı değerlendirildiğinde; taraflar arasında akdedilen sözleşmede asıl borçlu şirketin ve kefilin sözleşmede yer alan adresinin davacı banka tarafından yapılacak tebligatlarda esas alınacağı hususu düzenlenmiş ise de; İİK'nun 68/b maddesi uyarınca, kredi kullananın adres değişikliğini noter ihtarıyla bildirmediği takdirde eski adresin geçerli olacağı hükme bağlanmıştır. Anılan hüküm asıl borçluya ilişkin olup, kefile ilişkin bir düzenleme içermediğinden, kefil hakkında bu hükmün uygulanması mümkün olmamakla birlikte, kefillere hesap kat ihtarı usulüne uygun tebliğ edilmediğinden TTK 7. maddesi gereğince kefillerin temerrütünün icra takip tarihi itibariyle oluştuğunun kabul edilerek borç miktarının hesaplanması usul ve yasaya uygun olup, davalı bankanın bu yöndeki istinaf itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı bankanın temerrüt faiz oranın bilirkişilerce doğru tespit edilemediğine yönelik istinaf itirazı değerlendirildiğinde; davacı bankaca takip talebinde %40 olarak temerrüt faizi talep edilmiş ise de; emsal yargıtay ilamları gereğince bankanın temerrüt tarihinde fiilen uyguladığı faiz oranı esas alınması gerekirken ... Ltd. Şti.'ne uygulamış olduğu en yüksek faiz oranı yıllık %18,76 oranı olmakla sözleşmeye göre bu oranın %50 fazlası olan yıllık %28,14 olarak, ... Makina Ltd. Şti.'ne ise uygulamış olduğu en yüksek faiz oranı %18,48 oranı olmakla sözleşmeye göre bu oranın %50 fazlası olan oranın yıllık %27,72 olarak, bilirkişice hesap yapılması ve karar esas alınması hatalı ise de davalılar istinaf gelmediğinden eleştirilmekle yetinilmiş; davacı tarafından fazla talep edilmiş olduğunun bilirkişi raporunda tespit edilerek, bu oranlar esas alınmak suretiyle bilirkişice hesaplama yapıldığı, davacı bankanın temerrüt faizinin bankacı bilirkişinin belirtmiş olduğu orandan daha yüksek olduğunu somut bilgi belgelerle dosya kapsamına göre ispatlayamadığı da anlaşıldığından bu yöndeki istinaf itirazının da reddi gerektiği anlaşılmıştır.
Davacı bankanın gayri nakdi riskler açısından, bilirkişice asıl borçlular tarafından yapılan değerlendirmenin eksik, kefillerin sorumlu olmadığına ilişkin belirlemenin hatalı olduğu yönündeki istinaf itirazı değerlendirildiğinde; davalı ... Ltd. Şti.'ne çek karnesi verildiği, Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2020/3373 E, 2020/3371 E sayılı dosyalarında; çek sorumluluk tutarının deposu talep edildiği ve bilirkişiden alınan rapora göre de çek sorumluluk tutarı olarak toplam 14.850,00 TL belirlendiği, bu doğrultuda iade edilmeyen çeklerden dolayı çek sorumluluk tutarının sözleşmede borçlu olarak görünen ... Ltd. Şti.'nden talep edilebileceği, taraflar arasında arasında akdedilen sözleşmede açık hüküm bulunmadığından kefillerin çek sorumluluk tutarı ile depo talebinden sorumlu olmayacakları, her ne kadar yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunda 19/04/2019 basım tarihli, 889777k numaralı boş çek yaprağından kaynaklı riskin de dahil edilmesi suretiyle, çek sorumluluk tutarı olarak toplam 14.850,00 TL olarak belirlenmiş ise de; 5941 Sayılı Çek Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair 6273 Sayılı Kanunun 2.maddesi ile 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesine eklenen son fıkrasında “Çekin, üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi hâlinde, muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu sona erer” hükmünün düzenlendiği,
Yine aynı Yasanın Geçici 3. maddesinin 4. fıkrasında “Bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak, muhatap bankanın 3 üncü maddenin üçüncü fıkrasına göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu 30/06/2018 tarihinde sona erer.” düzenlemesinin mevcut olduğu,
Somut olayda da, söz konusu 889777 numaralı çek yaprağının baskı tarihinin 19/04/2019 tarihi olup, 19/04/2024 tarihinde bankanın sorumluluğunun sona erdiği,davacının iş bu çek yaprağı yönünden gayri nakit alacağa yönelik talebinin konusuz kaldığı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 11/09/2018 tarih, 2016/14467 E. 2018/5170 K., 13/02/2015 tarih, 2014/14408 E., 2015/1870 K sayılı ilamlarının da bu doğrultuda olduğu anlaşılmakla, iş bu çek yaprağı sorumluluk tutarı olan 2.670,00 TL 'lik gayri nakit alacak yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerekmiştir.
889777 numaralı çek yaprağı sorumluluk tutarı olan 2.670,00 TL yönünden gayri nakit alacağa ilişkin dava konusuz kaldığından yargılama giderleri yönünden davadaki haklılık durumunun dava tarihine göre tespiti gerekeceği, ilgili çek yaprağına ilişkin yasal sorumluluk süresinin Dairemiz inceleme tarihi itibari ile sona erdiği, bu durumda davacının dava açmakta haklı olduğu, lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, bu durumda yerel mahkemece hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderinde herhangi bir değişiklik olmayacağı takibin gayri nakit alacak için devamına karar verilmesi gerekirken ayrıca tahsil hükmü gibi kurulması da dikkate alınarak HMK 297. Maddesine aykırı olmakla takibin depoya teminen devamına karar vermek gerekmiştir.
Tüm bu nedenlerle, ilk derece mahkemesinin davanın kısmen kabulü yönündeki kararında, kamu düzenine aykırılık yönünden kısmen isabet görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kamu düzenine aykırılık gözetilerek kaldırılmasına, davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının reddine, davanın kısmen kabulüne, 889777 numaralı çek yaprağı yönünden gayri nakit alacağa ilişkin dava konusuz kaldığından bu çeke ilişkin sorumluluk tutarı olan 2.670,00 TL yönünden esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
A)1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzenine aykırılık gözetilerek KISMEN KABULÜNE,
2-Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/03/2022 tarih ve 2020/375 Esas 2022/169 Karar sayılı kararının kamu düzenine aykırılık gözetilerek KALDIRILMASINA, davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının reddine,
B)1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-Ankara 5.İcra Dairesinin 2020/3371 esas sayılı dosyada rehinin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takiple ilgili, davalı borçlu ... Ltd.Şti'nin 334.731,45 TL asıl alacak, 17.329,01 TL işlemiş faiz, 787,31 TL BSMV olmak üzere toplam 352.847,76 TL'ye yapmış olduğu itirazın iptaline,
3-Asıl alacak olan 333.244,74 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %28,14 oranında temerrüt faizi, 1.486,66 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %16,8 oranın temerrüt faizi uygulanmasına,
4-Davalı ... Ltd. Şti.'nin çek sorumluluk tutarı olan 12.180,00 TL'ye yapmış olduğu itirazın iptaline, bu miktarın davalıdan tahsili ile faiz getirmeyen bir hesapta deposunun teminen takibin devamına,
5-889777 numaralı çek yaprağı yönünden gayri nakit alacağa ilişkin dava konusuz kaldığından bu çeke ilişkin sorumluluk tutarı olan 2.670,00 TL yönünden esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
6-Nakdi alacak yönünden %20 inkar tazminatı olarak hesaplanan 66.946,29 TL'nin davalı ... Ltd. Şti.'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
7-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 24.103,03 TL nispi karar ve ilam harcının bu davalı ... Ltd. Şti.'nden tahsili ile hazineye irad kaydına,
8-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 34.188,84 TL nispi vekalet ücretinin bu davalı ... Ltd. Şti.'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalı ... Ltd. Şti.'ye verilmesine,
C)1-Ankara 5.İcra Dairesinin 2020/3373 esas sayılı dosyada ilamsız olarak başlatılan takiple ilgili tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davalı borçlu ... Ltd.Şti, kefiller ... Makine Ltd.Şti, ... ve ...'ün 334.731,45 TL asıl alacak, 17.329,01 TL işlemiş faiz, 787,31 TL BSMV olmak üzere toplam 352.847,76 TL'ye yapmış oldukları itirazın iptaline,
2-Asıl alacak olan 333.244,74 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %28,14 oranında temerrüt faizi, 1.486,66 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %16,8 oranın temerrüt faizi uygulanmasına,
3-Davalı ... Ltd. Şti'nin çek sorumluluk tutarı olan 12.180,00 TL'ye yapmış olduğu itirazın iptaline, bu miktarın davalıdan tahsili ile faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesini teminen takibin devamına,
4-Kefiller ... Makine Ltd.Şti, ... ve ... ile ilgili çek sorumluluk tutarı yönünden depo talebinin reddine,
5-889777 numaralı çek yaprağı yönünden gayri nakit alacağa ilişkin dava konusuz kaldığından bu çeke ilişkin sorumluluk tutarı olan 2.670,00 TL yönünden esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
6-Nakdi alacak yönünden %20 inkar tazminatı olarak hesaplanan 66.946,29 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
7-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 24.103,03 TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
8-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 34.188,84 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Davalılar vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalılara verilmesine,
D)1-Ankara 5.İcra Dairesinin 2020/3372 esas sayılı dosyada ilamsız olarak başlatılan takiple ilgili, davalı borçlu ... Makine Ltd.Şti'nin 523.880,16 TL asıl alacak 43.517,58 TL işlemiş faiz, 2.175,88 TL BSMV olmak üzere toplam 569.573,64 TL'ye yapmış olduğu itirazın iptaline,
2-Asıl alacak olan 523.880,16 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %27,72 oranında temerrüt faizi uygulanmasına,
3-Davalı Kefiller ... Ltd.Şti., ... ve ...'ün 523.880,16 TL'ye asıl alacak, 32.953,66 TL işlemiş faiz, 1.647,68 TL BSMV olmak üzere toplam 558.481,56 TL'ye yapmış oldukları itirazın iptaline,
4-Asıl alacak olan 523.880,16 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %27,72 oranında temerrüt faizi uygulanmasına,
5-Borçlu ve kefillerin itiraz ettikleri miktarlara göre belirlenen 104.776,03 TL %20 inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmelerine,
Fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
6-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 38.907,57 TL nispi karar ve ilam harcı için peşin alınan 8.733,66 TL'nin mahsubu ile noksan olan 30.173,91 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
7-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 45.528,68 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Makine Ltd.Şti.dışındaki davalıların bu miktarın maksimum 44.974,08 TL'sinden sorumlu tutulmalarına) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davalılar vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalılara verilmesine,
9-Davacı tarafından yatırılan 8.733,66 TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
10-Arabulucu ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
11-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru harcı ile 1.805,50 TL posta/tebligat/bilirkişi gideri olmak üzere toplam 1.859,90 TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan taktiren 1.786,74 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
12-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
E)1-Davacı taraftan istinaf karar harcı olarak alınan 80,70 TL harç ile 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının talep halinde davacıya iadesine,
2-İstinafa başvuran davacı tarafından yapılan 19,50 TL istinaf giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davalıya verilmesine,
3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.24/10/2024
Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -