T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2023/1706 Esas 2026/609 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/1706
KARAR NO : 2026/609
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ : 13/07/2023
NUMARASI : 2020/425 Esas-2023/520 Karar
DAVA : Banka Teminat Mektubunun Depo Edilmesi
DAVA TARİHİ : 13/08/2018
KARAR TARİHİ : 08/05/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/05/2026
Taraflar arasındaki banka teminat mektubunun depo edilmesi istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı taraf vekillerince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı banka ile dava dışı asıl borçlu ... İnş ve Tic. A.Ş arasında imzalanan genel kredi sözleşmesine istinaden adı geçen davalıya kredi tahsis edildiğini, davalıların sözleşme kapsamında kefil sıfatıyla sorumlu bulunduklarını, kredi sözleşmesine istinaden verilmiş 2.272.150,00 TL bedelli teminat mektuplarının davacı bankaya iade edilmediğini, Ankara 30.Noterliği'nin 22/05/2018 tarih 05478 yev nolu hesap kat ihtarnamesi ile teminat mektuplarının bedellerinin depo edilmesinin ihtar edildiğini, söz konusu bedellerin depo edilmediğini, davalıların sorumluluğunun genel kredi sözleşmesinin 8.04 maddesinden kaynaklandığını belirterek mer'i teminat mektuplarından kaynaklanan 2.272.150,00 TL'nin davalılar tarafından davacı bankanın faiz getirmeyen hesabına depo edilmesine, dava sürecinde gayri nakit riskin nakde dönüşmesi halinde söz konusu bedellerin ödeme tarihinden itibaren cari kısa vadeli kredilere uygulanan faiz oranının %50 fazlasının ilave edilmesi suretiyle hesap edilecek tutarda temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kefilin sadece kendi temerrüdünün hukuki sonuçları ve kefalet limiti ile sorumlu olduğunu, asıl borçlu ... A.Ş'nin birden fazla GKS imzaladığını, ancak kefil olan davalıların hangi mektuba kefil olduklarının açıkça belirtilmemiş olduğunu, kefilin sadece imzaladığı GKS'ye istinaden geri ödemesi yapılmamış kredilerden sorumlu olduğunu, davacı bankanın risk altında olmadığını, teminat mektuplarının geçerlilik sürelerinin sona erdiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; davacı banka ile davalı ... İnş. ve Tic. A.Ş arasında imzalanan 12/11/2015 tarihli 1.750.000,00 TL bedelli sözleşmede ... Gay. Yat ve Yön. A.Ş, davalı ... İnş. Tic. A.Ş ile ...'ın kefaletinin bulunduğu, kefalet şerhlerinin el yazısıyla kefaletin türü tarihi ve kefalet limiti belirtilmek suretiyle yasada ön görülen koşullara uygun olarak düzenlendiği, öte yandan asıl borçlu şirkete hesap kat ihtarnamesinin tebliğ edilmiş olduğu, sözleşme tarihleri itibari ile TBK 586 maddesi kapsamında müteselsil kefalet koşullarının oluştuğu anlaşıldığı, dava konusu edilen teminat mektuplarından 16/06/2017 tarihli 2.250.00,00 TL bedelli Toplu Konut İdaresi Başkanlığına verilen teminat mektubunun süresinin 29/11/2020 tarihine kadar uzatıldığı, Ankara 30. İcra Müdürlüğü'nün 2019/5012 esas sayılı takip dosyasına verilen 04/08/2015 tarihli 13.000,00 TL bedelli teminat mektubunun icra dairesinin cevabi yazısı uyarınca 25/05/2019 tarihinde tazmin edilerek nakde dönüştüğünün anlaşıldığı, Adana 3. İcra Müdürlüğünün 2015/499 esas sayılı takip dosyasına verilen 20/01/2015 tarihli 9.150,00 TL bedelli teminat mektubunu ise icra kasasında bulunduğu ve takibin infaz edilerek kapatılmış olduğunun Adana 3. İcra Müdürlüğünce bildirildiği tespit edildiği, genel kredi sözleşmesinde davalı kefilden gayri nakit alacağın depo edilmesini talep hakkı veren bir düzenleme bulunmadığından davacının genel kredi sözleşmesinde müteselsil kefaleti bulunan davalıdan gayri nakit alacağın depo edilmesi ve yine dava tarihinden sonra nakde dönüşen teminat mektubu bedelinin tazmini talebi yerinde görülmeyerek davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı kefilin , Genel Kredi Sözleşmesinin 8.04 maddesi, kefaletnamenin 3.12 ve 4.maddesi gereğince teminat mektubu bedelinin depo edilmesinden sorumlu olduğunu, ilk derece mahkemesin imzalanan sözleşmelerdeki düzenlemelerin davacı Bankaya gayri nakit alacağın depo edilmesine ilişkin talep hakkı vermeyeceği yönündeki değerlendirmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemecesinde davalı lehine 2.272.150,00 TL üzerinden nispi vekalet ücreti hükmedilmesi gerekir iken maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının vekalet ücreti yönünden kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; genel kredi sözleşmelerinden kaynaklanan gayri nakit alacağın depo edilmesi talebine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Davacı tarafça, Ankara 30. Noterliği'nin 22/05/2018 tarih, 5478 yevmiye numaralı ihtarnamesine konu mer'i teminat mektuplarından kaynaklanan 2.272.150,00 TL'nin ... İnş. ve Tic. A.Ş, ... Gay. Yat ve Yön. A.Ş, ... İnş. Tic. A.Ş, ..., ..., ... End .. A.Ş ve ... tarafından davacı bankanın faiz getirmeyen hesabına depo edilmesi talebiyle açılan davanın Ankara 13 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/559 E sayılı sırasına kaydedildiği, mahkemenin 17/09/2020 tarihli celsesinde dosyamız davalısı ... İnş. Tic. A.Ş yönünden dosyanın tefrik edilerek yukarıda belirtilen esasa kaydedildiği görülmüştür.
Davaya konu deposu talep edilen teminat mektuplarının , davacı banka tarafından asıl borçlu ... İnş. ve Tic. A.Ş lehine düzenlenen 16/06/2017 tarih 3700TM8560 numaralı 2.250.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubu, 21/01/2015 tarih 3700TM06521 numaralı 9.150,00 TL bedelli kesin teminat mektubu, 04/08/2015 tarih 3700TM06930 numaralı 13.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubu olduğu uyuşmazlık konusu değildir.
Yine dava konusu edilen teminat mektuplarından 16/06/2017 tarihli 2.250.00,00 TL bedelli Toplu Konut İdaresi Başkanlığına verilen teminat mektubunun süresinin 29/11/2020 tarihine kadar uzatıldığı, Ankara 30. İcra Müdürlüğü'nün 2019/5012 esas sayılı takip dosyasına verilen 04/08/2015 tarihli 13.000,00 TL bedelli teminat mektubunun icra dairesinin cevabi yazısı uyarınca 25/05/2019 tarihinde tazmin edilerek nakde dönüştüğü, Adana 3. İcra Müdürlüğü'nün 2015/499 esas sayılı takip dosyasına verilen 20/01/2015 tarihli 9.150,00 TL bedelli teminat mektubunu ise icra kasasında bulunduğu ve takibin infaz edilerek kapatılmış olduğunun Adana 3. İcra Müdürlüğünce bildirildiği dosya kapsamı ile sabittir.
Dosyamız kapsamındaki uyuşmazlık davalı (kefil) ... İnş. Tic. A.Ş'nin asıl borçlu ... İnş. ve Tic. A.Ş lehine düzenlenen teminat mektuplarının deposundan sorumlu olup olmadığı noktasında toplandığı görülmüştür.
Tefrik edilen istinafa konu dosya davalısı ... İnş. Tic. A.Ş yönünden dosya incelendiğinde;
Yargılama aşamasında alınan 18/11/2019 tarihli ek rapor ile , karşılığının nakden depo edilmesi talep edilen teminat mektuplarından sadece 16/06/2017 tarih 3700TM8560 numaralı 2.250.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubunun dosyamız davalısı ... İnş. Tic. A.Ş 'nin taraf olduğu 12/11/2015 tarihli genel kredi sözleşmesi imzalandıktan sonra düzenlendiği (diğer teminat mektuplarının bağlı olduğu GKS de dosyamız davalısının kefil sıfatıyla imzasının yer almadığı ) tespit edilmiştir.
Davacı banka ile davalı ... İnş. ve Tic. A.Ş arasında imzalanan 12/11/2015 tarihli 1.750.000,00 TL bedelli sözleşmede ... Gay. Yat ve Yön. A.Ş, davalı ... İnş. Tic. A.Ş ile ...'ın kefaletinin bulunduğu, kefalet şerhlerinin el yazısıyla kefaletin türü tarihi ve kefalet limiti belirtilmek suretiyle yasada ön görülen koşullara uygun olarak düzenlendiği, öte yandan asıl borçlu şirkete hesap kat ihtarnamesinin tebliğ edilmiş olduğu görülmekle sözleşme tarihleri itibari ile TBK 586 maddesi kapsamında müteselsil kefalet koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
Dosyamız davalısı ... İnş. Tic. A.Ş'nin kefil sıfatıyla imzaladığı davacı banka ile davalı ... İnş. ve Tic. A.Ş arasında imzalanan 12/11/2015 tarihli GKS'nin 8.04 maddesinin (g) bendinde teminat mektubu bedellerinin müşteri tarafından depo edilmesine ilişkin düzenleme yer aldığı ancak sözleşmenin kefaleti düzenleyen hükümlerinde kefillerden gayri nakit alacağın depo edilmesinin talep edilebileceğine ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı görülmüştür.
Davacı bankaca her ne kadar kefaletnamenin 3.12 maddesinde belirtilen kefilin GKS'nin kefaletin niteliğine aykırı olmayan maddelerin uygulanmasını kabul ve taahhüt eder şeklindeki düzenlemenin davacı bankaya müteselsil kefillerden gayri nakit alacağın depo edilmesine ilişkin talep hakkı vereceği ileri sürülmüş ise de , kefalet sözleşmelerindeki belirlilik ilkesi gereği davalı kefilin depo taleplerinden sorumlu tutulabilmesi için kredi sözleşmesinde açık hüküm bulunması gerekmekte olup , dava konusu genel kredi sözleşmesinde bu yönde açık hüküm bulunmadığından, davalı kefilin gayrı nakti alacaktan sorumlu tutulamayacağı , Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 06/11/2018 tarih 2018/19-689 E ve 2018/1624 K sayılı ilamının da bu yönde olduğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.
İlk derece mahkemesince ''....yine dava tarihinden sonra nakde dönüşen teminat mektubu bedelinin tazmini talebi yerinde görülmeyerek davanın reddine karar verilmiştir...'' şeklinde hüküm tesis edilmiş ise de , nakde dönüşen 04/08/2015 tarihli 13.000,00 TL bedelli teminat mektubunun davalının kefil olduğu 12/11/2015 tarihli GKS kapsamında tanzim edilmeyip, davalının imzasının yer almadığı 06/01/2014 tarihli GKS kapsamında düzenlendiği ve bu hale göre nakde dönüşen teminat mektubundan davalının sorumlu tutulamayacağı dikkate alındığında sonuç olarak davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmuştur.
Yine davalı vekili tarafından gayrinakdi alacağa ilişkin red edilen davada nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de ,hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AÜTT 13. maddesi nazara alındığında maktu vekalet ücreti tayininde yasaya aykırı bir yön bulunmamıştır.
Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-Davacıdan alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 462,15 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davalıdan alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 462,15 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Taraflarca yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 08/05/2026
Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -