T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2023/1893 Esas 2026/614 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/1893
KARAR NO : 2026/614
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ : 07/09/2023
NUMARASI : 2023/150 Esas 2023/881 Karar
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/02/2023
KARAR TARİHİ : 08/05/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/05/2026
Taraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabul kısmen reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kredi borcunu vadesinde ödemeyen borçlu aleyhinde 21/02/2022 tarihinde Ankara Batı İcra Müdürlüğünün 2022/19261 esas sayılı dosyasında 362.683,13TL üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçildiğini, takip konusu yapılan alacağın ipotek limitini aşan kısmı bakımından da takip borçlusunun sorumlu olduğunu, ödeme emrinin 29/08/2022 tarihinde takip borçlusuna tebliğ edildiğini, takip borçlusunun kötü niyetli olarak yetkiye ve borca itiraz ettiğini, 05/09/2022 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, sözleşme tarihinde ipotekli taşınmazın ... Köyüne kayıtlı olduğunu, Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkındaki 5747 sayılı Kanunun 2'nci maddesi gereğince Sincan İlçesine bağlı Yenikent İlk Kademe Belediyesi ile Polatlı İlçesine bağlı Temelli İlk Kademe Belediyesinin tüzel kişiliklerinin kaldırıldığını, Yenikent ile Temelli'nin mahallelerinin Sincan İlçesine katıldığını, Yenikent ile Temelli'nin tüzel kişiliklerinin mahallî idareler genel seçiminin yapıldığı 29/03/2009 tarihi itibarı ile sona erdiğini, taşınmazın bulunduğu Alcı Köyünün mahalle olarak Sincan İlçesine bağlandığını, taşınmazın bulunduğu Sincan İlçesinin Ankara Batı Adliyesinin yetki çevresinde yer aldığını, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte Ankara Batı İcra Müdürlüğünün yetkili olduğunu, 775 sayılı Gecekondu Kanunu ile Gecekondu Kanunu Uygulama Yönetmeliğine göre müvekkili bankanın Polatlı/Ankara Şubesi ile S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi arasında 31/03/2006 tarihinde Borçlandırma Sözleşmesi akdedilip borçlu cari hesap şeklinde işleyen borçlandırma hesabı açıldığını, Borçlanma Sözleşmesinin 4 ve 13'üncü maddelerine aykırı olarak davalı takip borçlusunun kredi ödemelerini vadelerinde gerçekleştirmediğini, takip tarihi itibarıyla davalı takip borçlusunun 120.014,15 TL anapara ve 242.668,98 TL işlemiş faiz olmak üzere hesap bakiyesinin 362.683,13 TL olduğunu, 775 sayılı Gecekondu Kanunu ile Gecekondu Kanunu Uygulama Yönetmeliğinde banka olarak ....'nun belirtildiğini, anılan bankanın tasfiye işlemleri ve müvekkili bankaya devri nedeniyle işlemlerin müvekkili bankaca yürütüldüğünü, bu doğrultuda TOKİ'nin 14/02/2020 tarihli yazısı ile müvekkili bankanın sözleşmeli avukatlarınca yasal takip başlatılması yönünde müvekkili bankaya talimat verildiğini, arabuluculuk sürecinin anlaşmazlıkla neticelendiğini beyan ederek, yetki itirazının kaldırılarak Ankara Batı İcra Müdürlüğü ve Ankara Batı Mahkemelerinin yetkili olduğunun kabulüne, Ankara Batı İcra Müdürlüğünün 2022/19261 esas sayılı dosyasında vaki itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den az olmamak üzere davalı takip borçlusunun tazminata mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı S.S. ... Konut Yapı Kooperatif'e 29/10/2023 tarihinde usulüne uygun tebliğ yapılmış olup, davalı tarafça dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; Ankara Batı İcra Dairesinin 2022/19261 esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın 119.180,00TL asıl alacak, 242.668,98TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 361.848,98TL yönünden iptaline, takibin 361.848,98TL yönünden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı tarafça dosyaya sunulan ödeme dekontlarındaki tutarların infaz aşamasında değerlendirilmesine, asıl alacak likit(bilinebilir, belirlenebilir) olduğundan ve davalı yan takibe haksız itiraz ettiğinden asıl alacak tutarının %20'si olan 23.836,00TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, uyuşmazlığın ticari nitelikte olmadığını, davalı Kooperatife , özel yasa ile tahsis edilen kamu arazisinin bedelinin davacı bankadan çekilen kredi ile peşin ödendikten sonra davacı bankaya taksitler halinde ödendiğini, her ne kadar davacı bankaca taşınmaz üzerinde ipotek tesis edilmiş ise de , davacı bankanın ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yetkisi bulunmadığını, alacak likit olmamasına rağmen mahkemece icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Dava konusu Ankara Batı İcra Müdürlüğünün 2022/19261 sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı borçlu aleyhine ... parseldeki taşınmaz üzerinde 03/04/2005 tarihinde 3707 yevmiye no ile ... Bankası lehine birinci dereceden tesis edilen 205.000,00 TL bedelli ipoteğe ilişkin şerh, ipotek belgesi ve borçlanma sözleşmesine dayanılarak 120.014,15 TL asıl alacak, 242.668,98 faiz olmak üzere toplam 362.683,13 TL'nin tahsili talebi ile 03/06/2022 tarihinde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığı, davalının süresi içerisinde 02/09/2022 tarihinde Ankara Batı İcra Müdürlüğünün yetkisine ve borcun tamamına itirazı üzerine takibin 05/09/2022 tarihinde durduğu, işbu itirazın iptali davasının İİK'nun 67. maddesi uyarınca, itiraz dilekçesinin alacaklı/vekiline tebliğ tarihinden itibaren başlayacak olan 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde 09/02/2023 tarihinde açıldığı dosya içeriğiyle sabittir.
5235 sayılı yasanın 35/2 maddesine göre 1 aylık süre geçmesi nedeniyle esasına girilmiştir.
Davacı ... Bankası Polatlı Şubesi ile davalı Sınırlı Sorumlu ... Konut Yapı Kooperatifi arasında 31/03/2006 tarihli ve 134.077,50 TL limitli Borçlanma Sözleşmesi (775 Sayılı Gecekondu Kanunu ve Bu Kanunun Uygulama Yönetmeliğine Göre Açılan Arsa Kredilerine Ait) akdedildiği, arsa tahsis bedeli 148.975,00 TL olup , bunun 1/10'luk kısmı (14.897,50 TL) kooperatiften peşin tahsil edildiği, davalı kooperatifin kalan 134.077,50 TL bakımından 9 yıl vadeyle borçlandırıldığı, akabinde satışa konu ... parsel numaralı taşınmaz üzerine 03/04/2006 tarih ve 3707 yevmiye numarası ile davacı ... Bankası lehine birinci dereceden ve 205.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiği ve yine banka lehine aynı zamanda iştira hakkı da tanındığı dosya kapsamı ile sabittir.
Yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunda; takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 119.180,00 TL asıl alacak, 242.668,98 TL faiz olmak üzere toplam 361.848,98 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.
Davacı yan borçlanma sözleşmesinden (775 Sayılı Gecekondu Kanunu ve Bu Kanunun Uygulama Yönetmeliğine Göre Açılan Arsa Kredilerine Ait) kaynaklanan kredi alacağı bulunduğunu, alacağın tahsili için başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini iddia etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle yukarıda açıklandığı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Taraflar arasında davacı banka ile davalı arasında borçlanma sözleşmesi imzalandığı, davalı kooperatifin gecekondulaşmayı önlemek için tahsis edilen kamu arazi bedelini bankadan aldığı kredi ile Maliye Hazinesine peşin ödediği, peşin ödenen miktar kadar da taksitler halinde davalı bankaya borçlandığı , (sözleşmenin birinci maddesinde de belirtildiği üzere taksit miktarı 14.897,50 TL olup 9 yılda ve 9 eşit taksitte ödenmesi kararlaştırılan kredinin 1'inci taksiti (14.897,50 TL) 15/06/2007 tarihinde ödenip, müşteri hesap ekstresine göre başkaca davalı yanca herhangi bir taksit ödemesi yapılmadığı, yani 9 yıl vadeli ve 9 taksitli kredinin ilk taksitinin davalı yanca ödenip, geriye kalan 8 taksitin ödenmemesi üzerine davacı tarafından davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık, takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan icra takip dayanağı borçlanma sözleşmesi nedeniyle talep edebileceği alacak bulunup bulunmadığı, var ise miktarı ve davacının davalı hakkında ipotekli takip başlatmasına yasal bir engel bulunup bulunmadığı , alacağın likit olup olmadığı hususlarından kaynaklanmaktadır.
Takibe dayanak 31/03/2006 tarihli Borçlanma Sözleşmesi'nin 16 maddesinde , "Gerek bu sözleşmedeki sürenin bitmesinde veya sürenin bitmesinden önce bu sözleşmede yazılı sebeplerden dolayı bütün borcun muaccel kılınması hâlinde; hesap sahibi borcunu teferruatıyla birlikte bankaya derhâl ve tamamen ödemez ise ve bu sözleşmedeki her çeşit taahhüt ve vecibelerini yerine getirmez ise banka, ipotekli gayrimenkulü umumi hükümlere göre sattırarak alacağını tamamen istifaya veya lehine tesis edilen iştira hakkını kullanmaya yetkilidir. Bu sözleşme ile ipotek işlemlerinde ve bu hesap ve sözleşmeden doğan idari ve hukuki kovuşturmada genel hükümler uygulanır. Ancak 775 sayılı Kanunun 34'üncü maddesinin son fıkrası hükmü saklıdır" düzenlemesine yer verilmiştir.
Bu hale göre bahsi geçen sözleşme hükmünde açıkça davacı takip alacaklısı bankanın ipotek hakkına dayalı olarak takip yapabileceği, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçilmesi veya iştira hakkının kullanılması konusunda bankaya seçimlik hak tanındığı açıkça belirtilmiştir.
Hal böyle olunca, davalı kooperatife gecekondulaşmayı önlemek için tahsis edilen kamu arazi bedelini peşin ödemek amacıyla davalı bankadan aldığı ve 9 yıl vade ile geri ödemesi kararlaştırılan taksitlerden sadece birinci taksidi ödeyip kalan sekiz taksidi ödememesi nedeniyle , davacı bankanın lehine kurulan ipotek hakkına ve 31/03/2006 tarihli Borçlanma Sözleşmesi'nin 16 maddesine dayanarak davalı hakkında ipotekli takip başlatması usul ve yasaya uygun olmakla , davalı tarafın istinaf itirazlarının dinlenme olanağı bulunmadığı anlaşılmıştır.
Yine davalı tarafın mahkemece aleyhine icra inkar tazminatı hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkin istinaf itirazı değerlendirildiğinde; alacaklı davacının talepte bulunduğu, geçerli bir icra takibi ve ödeme emrine süresinde yapılmış bir itiraz olduğu, itirazın iptali davasının İİK'nun 67/1. maddesi uyarınca süresinde açıldığı, davalının itirazında haksız ve alacağın belirlenebilir olduğu (borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek konumda bulunması nedeniyle alacağın likit ve muayyen nitelikte olduğunun kabulü ile) anlaşıldığından, davalının itirazında haksız çıktığı miktar üzerinden İİK'nun 67/2. maddesi uyarınca davacı alacaklı yararına, %20 oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olup, davalının bu yöndeki istinaf itirazlarının da reddine karar vermek gerekmiştir.
Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kısmen kabulü kısmen reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davalıdan alınması gerekli olan 24.717,90 TL harçtan peşin alınan 6.179,47 TL harcın mahsubu ile bakiye 18.538,43 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 08/05/2026
Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -