T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO: 2020/258 (KABUL- DÜZELTEREK YENİDEN ESAS
KARAR NO: 2022/1791 HAKKINDA KARAR VERİLMESİ )
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/11/2019
ESAS-KARAR NO: 2018/665E -2019/952 K
DAVACI
VEKİLİ
DAVALILAR
VEKİLİ:
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 19/12/2022
YAZILDIĞI TARİH: 16/01/2023
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili, davalılar hakkında çek hesabı borcu ve depo edilmesi gereken çek tutarları nedeniyle (çek hesabı açılış sözleşmesi vs) borcun muaccel hale geldiğini ve ödeme ihtarında bulunulduğunu, ilgili ihtarnamenin noter aracılığı ile borçlu şirketlerin adresine gönderildiğini ancak borcun bu süre zarfında da ödenmemesi nedeniyle icra takibine geçildiğini, Bankanın sorumlu olup ödemiş olduğu tutarların yanı sıra çek sorumluluk bedeli karşılığı ödenmesi gereken tutarlarında yargıtay kararları ışığında vekili hesabına depo edilmesi gerektiğini, Ankara 11. İcra Müdürlüğünün 2018/5200 nolu dosyası üzerinden gönderilen ödeme emrine borçlu şirketler vekili tarafından itiraz edilmesi sebebiyle takibin durduğunu, takibin haksız olduğunu belirterek, yapılan itirazın iptaline, %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına davalıların hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili, davacı bankanın talep ettiği ve henüz vadesi gelmemiş alacakların zaten rehin ile teminat altına alındığını, alacaklı bankanın rehni paraya çevirmeden haciz yolu ile talep etmekte olduğunu, alacaklı bankanın ilamsız icra takibi yapabilmesi için öncelikle ipoteği paraya çevirmesi ve ipoteğin alacağa yetmemesi gerekmekte olduğu, alacaklı banka tarafından talep edilen alacakların vadesinin gelmediği, dolayısıyla depo talebine gerek olmadığını, hususlarını belirtilerek davanın reddine, davacı banka aleyhine % 20’den az olmamak koşulu ile tazminata hükmedilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ
Mahkemece, bilirkişi raporunda davacı Banka ile davalı ... A.Ş. ve... İş Ortaklığı arasında imzalanan Çek Açılış Sözleşmesi ve Çek Kanunu da gözönüne alındığında; davalı firmanın 27.04.2018 İcra Takip tarihi itibariyle Banka kaynağından ödenmiş 24 adet Çek yapraklarından kaynaklanan borcunun 37.224,40 TL tutarında ve bankaya iade edilmeyen 8 adet çek yaprağı bedelinden kaynaklanan borcunun ise 16.240,00 TL tutarında olmak üzere toplam 53.464,40 TL borcu bulunduğunun belirlendiği, 2004 sayılı İİK.nun 45.maddesi gereğince "rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflas tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir. Ancak rehnin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoluyla takip edebilir. " denildikten sonra maddenin devamında" "Poliçe ve emre muharrer senetlerle çekler hakkındaki 167.madde hükmü mahfuzdur..." hükmünü içermekte olup davalının savunmasına itibar edilmediği, Çek Kanunu'nda ibraz edilmeyen çeklerden dolayı bankaca ödenmesi gereken zorunlu karşılık tutarlarının bankaya depo ettirilmesine ilişkin bir hüküm olmamakla birlikte taraflar arasında imzalanan sözleşmeye bu yönde bir hüküm konulmasına engel bir durum da bulunmadığı, sözleşmenin incelenmesinde ibraz edilmeyen çekler nedeniyle zorunlu karşılığın depo ettirilmesine dair bir hüküm bulunmadığı, öte yandan davacı yan dava dilekçesinde icra takibine vaki itirazın iptalini talep ettiği, yargılama aşamasında ise dava itirazın iptali davası olarak nitelendirilmiş bu kapsamda uyuşmazlık tespiti yapılmış olup davacı vekili mahkemece yapılan bu tespite katıldığını imzalı olarak beyan ettiği, bu durumda davanın itirazın iptali davası olduğu, davacı yanın takip talebinde depo talep etse de dava dilekçesinde depo kararı verilmesine yönelik bir talepte bulunmadığı, bu nedenlerle dava değeri dikkate alınarak ödenmiş çekler yönünden Ankara 11. İcra Dairesinin 2018/5200 sayılı dosyasına yapılan itirazın 35.930,00 TL asıl alacak, 1.232,76 TL işlemiş faiz, 61,64 TL BSMV olmak üzere toplam 37.224,40 TL yönünden iptaline yönelik davanın kısmen kabulüne karar verilmiş fazlaya ilişkin istemin ise reddi gerektiği; alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin de reddedildiği gerekçesi ile;
-Davanın kısmen kabulü ile Ankara 11. İcra Dairesinin 2018/5200 sayılı dosyasına yapılan itirazın 35.930,00 TL asıl alacak, 1.232,76 TL işlemiş faiz, 61,64 TL BSMV olmak üzere toplam 37.224,40 TL yönünden iptaline, takibin bu bedel üzerinden kaldığı yerden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %24,24 oranında temerrüt faizi, ve %5 oranında BSVM faizi yürütülmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, -İcra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf kanun yoluna başvuran davacı Banka vekili; Açılan bu davada harca tabi esas değer 48.920.55 TI olup takip dosyası bu miktar üzerinden başlatıldığı, davalıların icra tutarının tamamına itiraz ettiği ve takibin tamamının durduğu, dava harcının bu miktar üzerinden yatırıldığı, davanın konusunun borçlunun takibe itirazına ilişkin olduğu, borçlunun takibin tamamına itiraz edip takibin tamamı durmuşken yerel mahkemenin itirazın iptali kararı ile borcun bir kısmı ayrı bir kalem gibi değerlendirip reddetmesinin anlaşılamadığı, depo edilmesi talep edilen miktar dava konusu borçtan farklı bir kalem oluşturmadığı, yerel mahkemenin çek sorumluluk bedeli karşılığı ödenmesi gereken miktara ilişkin talebin reddine karar vermesinin yerinde olmadığı bildirilmiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Mahkemece depo bedeli talebinin değerlendirilmesi uyuşmazlık konusudur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Dava, çek hesabı sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili nedeniyle yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.
Ankara 11. İcra Müdürlüğünün 2018/5200 nolu dosyasının incelenmesinde; Çek Kanunu gereğince Banka kaynağından ödenmiş olan 24 adet çek yaprak bedelinden kaynaklı 35.930,00 TL asıl alacak, 1.276,71 TL işlemiş faiz, 63,84 TL faizin gider vergisi olmak üzere 37.270,55 TL üzerinden 02.05.2018 tarihinde takip başlatıldığı, iade edilmeyen 8 adet çek yaprağı sorumluluğundan kaynaklı 11.660,00 TL nin ise depo edilmesinin talep edildiği takip dayanağının kredi sözleşmesi, ihtarname ve eki hesap özeti olduğu, borçlular vekilinin 10.05.2018 tarihinde borca, dayanağına itiraz ettiği görülmüştür.
Bankacı uzman bilirkişiden alınan bilirkişi raporunda; 02.04.2019 tarihi itibariyle Banka kaynağından 26 adet karşılıksız çek için ödenen tutar 38.750,0TL olduğu, Davacı ...nin, davaya konu T.C.Ankara 11.İcra Dairesi’nin 2017/3355 sayılı dosyaya konu asıl alacağına ilişkin talebinin yerinde olduğuna, Davacı Banka ile Davalı ... A.Ş. ve... İş Ortaklığı arasında imzalanan Çek Açılış Sözleşmesi ve Çek Kanunu da gözönüne alındığında; davalı firmanın; 27.04.2018 İcra Takip tarihi itibariyle Banka kaynağından ödenmiş 24 adet Çek yapraklarından kaynaklanan borcunun 37.224,40 TL tutarında ve bankaya iade edilmeyen 8 adet çek yaprağı bedelinden kaynaklanan borcunun ise 16.240,00 TL tutarında olmak üzere toplam 53.464,40 TL borcu bulunduğu bildirilmiştir.
Davacı banka tarafından davalı tarafa 04.03.2018 tarihli borcun 24 saat içerisinde ödenmesi ihtarını içerir tebligat 07.03.2018 tarihinde tebliğ yapıldığından 08.03.2018 tarihinde borç muaccel hale gelmiştir.
İtirazın iptali davaları takibe sıkı sıkıya bağlı davalardır. Davacı tarafından takip talebinde Banka kaynağından ödenmiş olan 24 adet çek yaprak bedelinden kaynaklı 35.930,00 TL asıl alacak, 1.276,71 TL işlemiş faiz, 63,84 TL faizin gider vergisi olmak üzere 37.270,55 TL ve iade edilmeyen 8 adet çek yaprağı sorumluluğundan kaynaklı 11.660,00TL nin ise depo edilmesinin talep edildiği görülmektedir.
Mahkemece 37.224,40 TL yönünden itirazın iptaline karar verilmiş ise de; takip talebinde yer alan davacı talebi gözetilerek, 11.660,00 TL çek yaprağı sorumluluk bedelinin de takip talepnamesine konu edilmesi nedeniyle mahkemece bu talep yönünden de itirazın iptaline karar verilmesi gerektiğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun (icra inkar tazminatı ayrıca istinafa getirilmediğinden) istinaf sebepleri ile sınırlı inceleme yapılarak HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/665 Esas 2019/952 Karar ve 14/11/2019 tarihli kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,
2-1-Davanın kabulü ile Ankara 11. İcra Dairesinin 2018/5200 sayılı dosyasına yapılan takibe itirazın iptali ile, takibin takip talepnamesindeki koşullarla devamına,
2-İcra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 3.339,29 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 649,27 TL ile icra dosyasına yatırılan 186,35 TL peşin harçlar toplamı 835,62 TL'nin mahsubu ile noksan olan 2.876,37 TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsil olarak tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına kabul miktarına göre hesaplanan 7.154,97 TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan peşin alınan 649,27 TL ile icra dosyasına yatırılan 186,35 TL peşin harçlar toplamı 835,62 TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvuru harcı, 135,00 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı, 650,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 820,90 TL yargılama giderinin davalılardan müşterek ve müteselsil olarak tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
İstinaf aşamasında yapılan harç ve masraflar yönünden ;
3-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-HMK'nun 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nin 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere 19/12/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza