T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/1538 - 2022/1483
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO: 2022/1538 (KABUL KALDIRMA)
KARAR NO: 2022/1483
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 02/05/2018
ESAS-KARAR NO : 2016/626 E 2018/309 K
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVALILAR :
DAVA: Menfi Tespit
ANKARA BİRLEŞEN 5 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2016/813 E, 2017/726 K SAYILI DOSYASINDA:
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLLERİ:
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 01/11/2022
YAZILDIĞI TARİH: 22/11/2022
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili; davacı şirketin ... ilçesinde hazır beton sektöründe faaliyet gösterdiğini, hırsızlık sonucunda şirket merkezinde bulunan nakit para, kıymetli evraklar, müşteri çekleri, şirket kaşesi, araçların yedek anahtarlarının çalındığını, Lüleburgaz CB'nın 2015/40084 dosyasında soruşturmanın devam ettiğini, bu çeklerle ilgili Lüleburgaz 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/621 Esas sayılı dosyasında çek iptali dosyası açıldığını, davaya konu çekinde bu çekler arasında olduğu, müvekkilinin elinden rızası hilafına çıkan ... şubesinin nolu 79.493,00 TL bedelli çekin davalı ... A.Ş. tarafından Ankara 29. İcra Müdürlüğü'nün 2016/12609 esas sayılı dosyasında icra takibine konu edildiğini, çekin müvekkilinin alacağına karşılık müşterisi olan ... ... Ltd. Şti. tarafından ciro edilmiş olup, müvekkilince iş yeri kasasında muhafaza edilmekteyken çalındığını, bu çekle ilgili ciro silsilesinde görülen herhangi bir şirkete müvekkilinin borcu olmadığını, çekin sahte imza ile ciro edildiğini belirterek müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada ise Lüleburgaz 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/621 Esas sayılı dosası ile taraflarına ilgili çeke ilişkin iade davası açmak üzere süre verildiğini, açıklanan nedenlerle davalının elinde bulunan ... Şubesine ait ...'ye ait 25/01/2016 vade tarihli ... nolu 79.493,00 TL bedelli çekin müvekkile iadesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu çekin müvekkili bankaya ciro silsilesine uygun şekilde ulaştığını, çekin sahte olduğuna dair bir iddia da mevcut olmadığını, bankanın iyi niyetli üçüncü kişi sıfatına haiz olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda; TTK 825 md gereği senet metninden anlaşılmayan (sahtecilik vb iddialar) iddialarla ilgili 3.şahıs konumunda olan hamilin bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması halinde sorumsuzluk def'ini ileri sürebileceği, somut olayda son hamil olan davalı ... çeki kredi müşterisi ... A.Ş.'den 26/10/2015 tarihinde çek senet tevdi bordrosu ile teslim aldığı, ... A.Ş.'nin de çekin kendisinden önceki cirantası olduğu, sonuç olarak kambiyo senedi vasfında olan çekin ciro yoluyla tedavüle sunulduğu, davacı şirketin kaşe ve imzası ile ciro edildiği, imzaların istiklali kuralı gereği sorumlu olduğu, son hamil ...'ın çeki usulüne uygun olarak önceki cirantadan kredi borcuna karşılık aldığı ve borçlunun zararına hareket ettiğine dair herhangi bir iddia ve delil olmadığı, iyi niyetli 3.şahıs konumunda bulunduğu diğer davalılar yönünden de davacının iddialarını ispatlayamadığı gerekçesi davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu çekin davacının rızası dışında elinden çıktığının sabit olduğunu, davalı bankaya da bu hususun bildirildiğini, çek üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık, asıl ve birleşen davalar yönünden infazı kabil hüküm kurulup kurulmadığı noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Asıl dava, çeke dayalı menfi tespit istemine ilişkin, birleşen davada ise dava konusu çekin iadesi istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
6100 sayılı HMK'nın 297/1-c maddesinde hükmün gerekçe bölümünün, 2.fıkrada ise hükmün sonuç bölümünün kapsayacağı hususlar düzenlenmiştir.
Anılan 297/1-c maddesinde, hükmün, iki tarafın iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri de kapsaması gerektiği öngörülmüştür. HMK'nın 297/2. maddesinde, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden herbiri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kararın hüküm fıkrası ile gerekçesi birbirine sıkı sıkıya bağlı olup, arasında çelişki bulunmaması gerekmektedir.
Ayrıca; HMK'nun karşılık 166.maddesi uyarınca, birleştirilen dava dosyaları birbirlerinden bağımsız ayrı bir dava olup, birleştirilen her dava hakkında usul hükümlerine göre ayrı ayrı hüküm kurulması, harç ve diğer yargılama giderlerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir. Yerel mahkemece yukarıda belirtilen ilkeler gözardı edilerek, asıl ve birleşen davalar yönünden ayrı ayrı hüküm kurulmamış olması doğru değildir.
Kanunda belirtilen sınırlar ve kurallar çerçevesinde hem maddi, hem de hukuki denetim yapılan istinaf kanun yolunda, HMK'nın 353/(1)-b-2, maddesi, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında duruşma yapılmadan karar verileceği düzenlemesini içermekte ise de, somut olayda maddi ve hukuki denetime elverişli bir hüküm bulunduğundan söz edilemez.
Bu durumda Dairemizce, bu husus kamu düzenine ilişkin olmakla HMK'nin 355.maddesi uyarınca esası incelenmeksizin kararın kaldırılmasına ve usulüne uygun nitelikte karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Kaldırma nedenine göre davacı vekilinin istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesi gerekmemiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/626 Esas 2018/309 Karar sayılı 02/05/2018 tarihli kararının KALDIRILMASINA
2-HMK.'nin 355.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf başvurma harcı dışında alınan istinaf karar ilam harcının istek halinde davacı İADESİNE,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran vekiline vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-İstinaf yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
6-Kararın tebliğinin İlk Derece Mahkemesince yapılmasına,
HMK'nin 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu 01/11/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."