T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/1828 - 2022/1963
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO: 2022/1828 KABUL- DÜZELTEREK YENİDEN ESAS )
KARAR NO: 2022/1963 HAKKINDA KARAR VERİLMESİ)
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/09/2022 (ara karar tarihi)
ESAS NO: 2022/651 E
İHTİYATİ TEDBİR
TALEP EDEN DAVACI:
VEKİLİ:
KARŞI TARAF DAVALI:
TALEP KONUSU: İhtiyati Tedbir
KARAR TARİHİ: 30/12/2022
YAZILDIĞI TARİH: 16/01/2023
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati tedbir talep eden vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
İhtiyati tedbir talep eden vekili; Müvekkil banka ile davalı ... Şirketi arasında tesis edilen finansal kiralama sözleşmeleri ile sözleşme konusu emtiaların Finansal Kiralama mevzuatı hükümleri çerçevesinde kiralanması için 26/08/2021 tarihli,... sözleşme no'lu Finansal Kiralama Sözleşmelerinin akdedildiğini, sözleşmelere konu menkul malların, müvekkili banka tarafından teslim alınarak Finansal Kiralama Sözleşmelerinde de belirtildiği üzere kiracıya teslim edildiğini, davalının sözleşmeye aykırı davrandığı, finansal kiracının, kira sözleşmeleri gereği ödemesi gereken kira bedellerini ödemeyerek temerrüde düştüğünü, kiracıya ödemesi gereken kira bedellerinin ihtarnamenin tebliğini müteakip 60 gün içinde ödenmesi, aksi takdirde sözleşmelerin feshedileceği ve kiralanan malların iadesi için yasal yollara başvurulacağını içeren Gebze 2. Noterliğinin 25/04/2022 tarih ve ... yevmiye sayılı işlemi ile ihtarname keşide edildiğini, ihtarnamenin tebliğinden uzun bir süre geçmiş olmasına rağmen borç ödenmediği gibi finansal kiralamaya konu malların da müvekkili bankaya iade ve teslim olunmadığını, diğer yandan davalı kiracı borçlarını tüm ferileriyle birlikte 60 gün içinde ödemediğinden işbu sözleşmenin feshedilebilme hakkı müvekkili banka lehine doğduğunu, 6361 sayılı 'Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu' 25. Maddesine yaptığı atıfla 6098 sayılı TBK'nın 126. maddesinde:" İfasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde, borçlunun temerrüdü hâlinde alacaklı, ifa ve gecikme tazminatı isteyebileceği gibi, sözleşmeyi feshederek, sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir. "diyerek müvekkili bankaya uğramış olduğu zararı davalıdan talep etme imkanı sağladığını, müvekkili bankanın işbu sözleşmeleri fesih hakkı doğduğundan sözleşmelere konu malların iadesi gerektiğini, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 31. ve devamı maddelerinde 'kiracının temerrüdü halinde kiralayanın sözleşmeye bağlı kalmasının kendisinden beklenemeyeceği, akdin feshi ve kiralananın iadesini isteyebileceği, ayrıca kira bedellerinin tamamının muaccel hale geleceği' hükme bağlandığını, yine aynı kanunun 31/3. Maddesi: " Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür. " hükmünü amir olup anılan madde mucibince teminat yatırarak finansal kiralama konusu mallarda tasarruf etmek istemekteyiz. (bir başka kişiye finansal kiralama ile kiralama veya satış yapılacaktır, bedeli 33. madde mucibince kiracı/davalının borcundan mahsup edilecektir.)
Davacı banka ile davalı şirket arasında finansal kiralama sözleşmeleri ile sözleşme konusu emtiaların Finansal Kiralama Mevzuatı hükümleri çerçevesinde kiralanması için 26/08/2021 tarihli, ... ve 21/09/2021 tarihli, ...sözleşme nolu finansal kiralama sözleşmeleri akdedildiğini, sözleşmelere konu menkul mallar davacı banka tarafından teslim alınarak sözleşmede belirtildiği üzere kiracıya teslim edildiğini, finansal kiracı sözleşmeler gereği ödemesi gereken kira bedellerini ödemeyerek temerrüte düştüğünü, kiracıya ödemesi gereken kira bedellerinin ihtarnamelerinin tebliğini müteakip 60 gün içinde ödemesi gerektiğini, aksi halde sözleşmelerin feshedileceğini, kiralanan malların iadesi için yasal yollara başvuracağını içeren Gebze 2. Noterliğinin 25/04/2022 tarih, ... yevmiye nolu işlemi ile ihtarname keşide edildiğini, ihtarname kiracı davalının davacı bankaya bildirdiği adresine ve Ankara şubesi adresine gönderildiğini, ihtarname tebliğinden uzun süre geçtiğini, borcun ödenmediğini,ihtarname kiracıya tebliğ edilmiş olmasına rağmen kira bedelleri ödenmemiş olup; mülkiyeti müvekkili Bankaya ait olan ve yalnızca Finansal Kiralama Mevzuatı hükümleri çerçevesinde borçlu-davalı elinde bulunan bu menkul malların daha fazla davalı yed'inde kalmasının müvekkili Banka yönünden ileride telafisi mümkün olmayan zararlara sebebiyet vereceği gerçeğinden hareketle; böyle bir zararla karşılaşmamak için Finansal Kiralamaya konu yukarıda zikredilen menkullerin bir an önce taraflarına teslimi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve ayrıca belirtilen nedenlerle Finansal Kiralama Mevzuatı hükümleri uyarınca taraflar arasında mevcut Finansal Kiralama Sözleşmelerinin fesholunduğunun tespiti ile sözleşmelere konu malların taraflarına teslimi için ve yine aynı yasanın 31/3. maddesi tahtında malda tasarruf etmesine izin verilmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi isteğinde bulunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece, dosya kapsamı, talep dilekçesi ekinde sunulan deliller ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için yeterli nitelikte görülemediğinden; yasal koşulları oluşmayan tedbir talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf kanun yoluna başvurun davacı vekili; ihtiyati tedbir kararı verilmemesinin müvekkilinin telafisi güç zararına neden olacağı, öte yandan 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 31. ve devamı maddelerinde 'kiracının temerrüdü halinde kiralayanın sözleşmeye bağlı kalmasının kendisinden beklenemeyeceği, akdin feshi ve kiralananın iadesini isteyebileceği, ayrıca kira bedellerinin tamamının muaccel hale geleceği' hükme bağlandığı, davalıya gönderilen ihtarname ile muaccel hale gelen kira bedellerinin talep edildiği, kira bedellerinin yasal süre içerisinde ödenmemesi halinde ise sözleşmenin feshedilmiş sayılacağı, yine aynı kanunun 31/3. Maddesi: " Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür." hükmünü amir olup mevzuat uyarınca teminat yatırarak müvekkili bankanın aynı mallar üzerindeki ticari işlemlerine devam edebilmesi için finansal kiralama konusu mallarda tasarruf etmek istediği (bir başka kişiye finansal kiralama ile kiralama veya satış yapılacaktır, bedeli 33. madde mucibince kiracı/davalının borcundan mahsup edilecektir.) davanın haklılığını yaklaşık olarak ispat edildiği bildirilmiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Finansal Kiralama Kanunu gereğince ihtiyati tedbir koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Talep, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 31.maddesine dayalı tedbir istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Geçici hukuki korumalardan olan İhtiyati tedbirin düzenlendiği, 6100 sayılı HMK'nın 389.maddesinde; ''Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.
Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır” hükmü düzenlenmekle ihtiyati tedbir açıklanmıştır.
6100 sayılı HMK'nın 390.maddesinde; "İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir.
(2)Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir.
(3)Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." şeklinde ihtiyati tedbirin şartları , 3. fıkrada ihtiyati tedbir talep eden tarafın, “davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda” olduğunu hükme bağlamaktadır.
6361 sayılı Finansal Kiralama ve Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 31/3. Maddesinde de; “Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür.” şeklinde Finansal Kiralama sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda uygulanmak üzere özel düzenleme yapılmıştır.
İhtiyati tedbir talebinin mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı, hakkın elde edilmesinin imkansız hale geleceği, hakkın elde edilmesinde gecikme nedeniyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğması ihtimalinin mevcut olduğu hallerde ihtiyati tedbir şartlarının var olduğu kabul edilerek uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İhtiyati tedbirde hakkında ihtiyati tedbir kararı alınacak hakkın bulunması ve HMK.nın 389. maddesinde belirtilen sebeplerin olması gerekir.
İhtiyati tedbir isteyen taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve ihtiyati tedbir türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden de haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.
Somut olayda, ihtiyati tedbir istenen Finansal Kiralama sözleşmesine konu malın, finansal kiralama sözleşmesinin kira bedelinin ödenmemesi nedeniyle feshedildiğinin tespiti ile sözleşmeye konu taşınmaz malın davacıya teslimi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve Finansal Kiralama Kanunu 31/3.maddesi gereğince, sözleşmeye konu malda tasarruf etmelerine izin verilmesini istemiş olması nedeniyle sözleşme konusu malın dava konusu olduğu anlaşılmaktadır.
Bu hale göre; mahkemece davacının Finansal Kiralama Kanunu 31/3.maddesi uyarınca kanundan doğan tasarruf yetkisi yerinde olduğundan ihtiyati tedbir talebinin kabulü gerekirken, yazılı gerekçe ile ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden, ihtiyati tedbir isteyen tarafın HMK 390/3 maddesi gereğince yaklaşık ispat koşulunu sağladığı, ancak talep edenin, HMK 392/1.maddesi gereğince haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorunda olduğundan teminat alınmasına karar vermek gerekmiştir.
Talebe konu iki sözleşme ekinde bulunan 24.08.2021 ve 20.09.2021 tarihli proforma faturada belirtilen mallar dışında sözleşmeye konu mallarla ilgili bir bildirim yapılmamıştır.Dava değeri 1.270.628,94TL olup %20 oranında teminatla tedbir talebinin kabulü gerekmiştir.
Açıklanan bu nedenlerle talep eden davacı vekilinn istinaf başvurusunun kabulü ile HMK.nın 353/1.b.2.maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak dava değerinin %20 si oranında teminatın yatırılması halinde tedbiren davacıya teslimine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 29/09/2022 Tarih, 2022/651 Esas sayılı kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,
3-a)Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin KABÜLÜ ile;
26.08.2021 ve 21.09.2021 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmelerine konu Ek-2 listede belirtilen ve eklenen 24.08.2021 ve 20.09.2021 tarihli faturalara konu; "1-... Marka,... model, akülü istifleyici(tüm ekipmanları ile birlikte) 1 adet, TPX4266 Asansör" ve "1-... Marka, E16C-02 Elektrikli Forklift (tüm ekipmanları ile birlikte) 1 TPX4625 Asansör, 23250 birim, 23250 Euro fiyatlı ürün ile 2-... Marka, T20SP model, akülü transpalet (tüm ekipmanları ile birlikte) 3 adet " malların HMK.'nın 389.maddesi gereğince davacıya teslimine,
b)Dava değerinin (1.270.628,94TL) %20’si olan 254.125,78 TL nakdi teminat veya süresiz banka teminat mektubunun davacıdan alınmasına,
c)Teminatın yatırılması ve HMK'nin 397.maddesi gereğince kararın uygulanma süresinin başlangıcının, gerekçeli kararın UYAP ortamına da elektronik imza ile onay tarihinden başlatılmasına,
d)Finansal Kiralama ve Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31/3.maddesi gereğince sözleşmeye konu mal üzerinde tasarruf yetkisine ilişkin talep ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına,
İstinaf aşamasında yapılan harç ve masraflar yönünden ;
4-İstinaf kanun yoluna başvuran ihtiyati tedbir talep eden davacı tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talep halinde yatırana iadesine,
5-İstinaf eden ihtiyati tedbir talep eden tarafından yapılan istinaf posta giderinin ilk derece mahkemesince nihai kararda değerlendirilmesine,
6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-HMK'nin 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Dair, HMK'nun 362/1.f.maddesi gereğince kesin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere 30/12/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."