T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
....
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
....
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19/12/2018
ESAS-KARAR NO:....
DAVANIN KONUSU: Alacak
KARAR TARİHİ: 07/02/2022
YAZILDIĞI TARİH: 07/03/2022
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili ile davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili, taraflar arasında 08/07/2015 tarihli davalı firmaya bağlı ..... ait deklase niteliğindeki makine, ekipman, teçhizat ile ambar yedeklerinin satışı konusunda satış sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye istinaden 02/06/2015 tarihinde söz konusu fabrika sahasında müvekkil firmaya yer gösterme yapıldığını ve yer gösterme tutağında sözleşme eki teknik şartnamede belirtilen malzemeler dışında kalan malzemelerin yer gösterimlerinin yapıldığını, müvekkilinin işe başlamasını müteakip teknik şartname gereği sözleşme kapsamında olması gereken ve fiyat teklifi bu şekilde verilen bir kısım malzemelerin verilemeyeceğinin müvekkiline şifai olarak bildirildiğini, müvekkili tarafından Bandırma 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/118 D.iş sayılı dosyası üzerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırıldığını, yapılan keşif sonucu sözleşme kapsamında olması gereken ve teslimi yapılmayan malzemelerin neler olduğu ve bu malzemelerin rayiç değerlerinin belirlendiğini, Ankara 16. Noterliğinin 16/07/2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile söz konusu keşif ve tespitte belirlenen malzemelerdeki haklarımız saklı kalmak kaydıyla diğer malzemelerin teslim alınacağı, diğer malzemelerin teslim alınmasının haklarından vazgeçmişi anlamına gelmediğinin davalıya ihtaren gönderildiğini, yine Ankara 16.Noterliğinin 20/10/2015 tarih ve 21895 yevmiye numaralı ihtarı ile keşifte belirlenen malzemelerin aynen olmaz ise belirlenen 360.250,00 TL'nin 7 gün içinde ödenmesinin davalıya ihtar edildiğini, davalının 27/10/2015 tarihli cevabi ile her hangi bir mal teslimi veya ödemenin yapılmayacağının bildirildiğini belirterek 08/07/2015 tarihli hurda alım satım sözleşmesi kapsamında olmasına rağmen müvekkiline teslim edilmeyen ve 14/07/2015 tarihli keşif neticesinde Bandırma 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/118 D.iş sayılı dosyasından tespiti yapılan malzemelerin müvekkiline aynen iadesine, bu mümkün olmaz ise 360.250,00TL malzeme bedelinin 30/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 05/01/2018 tarihli ıslah dilekçesi ile açtığı davayı ıslah ederek dava değerinin 744.358,30 TL olarak talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili, ... atıl durumda bulunan .... ile bu tesislere ait deklase durumda bulunan ambar yedek malzemelerinin ilan edilen ilan metni ve ihale dokümanları çerçevesinde takdir edilen 3.700.000,00 TL muhammen bedelle satışı için ihaleye çıktığını, yapılan açık artıma sonucunda 3.711.000,00 TL bedel teklifi ile tespit isteyen davacı firmanın en yüksek teklifi vererek ilk sırada yer aldığını ve firma ile sözleşme imzalandığını, teknik şartnamenin 1.maddesinde kapsam tarifi yapıldığını, bu kapsamda tesisin ihaleden önceki evveliyatında haiz olduğu malzemeleri ile değil mevcut ve hali hazır durumuyla satışa çıkartıldığı ifade edildiğini, gerek yer görme aşamasında istekli firmalara gerekli bilgilerin verildiğini, teknik şartname kapsamı dışında olanların belirtilmek suretiyle ayrıntılı belirleme yapıldığını, davacının iddialarının asılsız ve dayanaksız olduğunu, müvekkili kuruma ait ... fabrika sahasında atıl durumdaki .... 1991 yılından bu yana atıl halde bulunmakta olduğunu, tesisin satış aşamasına kadar olan süreçte ihtiyaç duyulan bazı ekipmanlar demonte edildiğini, tesis bu haliyle ihale dökümanlarında detaylandırıldığı şekilde satışa sunulduğunu, tesis sahasının 1991 yılından bu yana işletme müdürlüğünce modernizasyon çalışmaları çerçevesinde yapılan yenilemeler ile mevcut diğer tesislerden sökülen faal veya gayri faal olan makine ekipmanların stoklama alanı olarak kullanıldığını, davacı şirketin ihtarnamede belirttiği bakır bara'nın hiçbir şekilde fiziken ve miktarsal olarak satış kapsamında olmadığını, sahada bulunan bir miktar alüminyum baranın ise işletme müdürlüğünce enerji sistemlerinde yapılan modernizasyonlar ve iyileştirmeler sonucu geçmiş yıllarda demonte edildiğini, ihtiyaç halinde kullanılabileceği öngörüsü ile ....zemin katındaki alanda geçici olarak depolandığını ve işletme müdürlüğünce başka bir sahaya taşındığını, alüminyum baraların ..... tesisinin satışa esas malzeme muhteviyatında olmadığını, ... tesisi satışına esas montajlı veya montajsız hiçbir malzemenin sahadan taşınmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece, davalı kurum tarafından kuruma ait ... fabrika sahasında atıl durumdaki ... fabrikasının ..., azot oksijen, hidrojen oksijen tesislerine ait deklase nitelikteki makine, ekipman, teçhizat ile ambar yedeklerinin satışı için ihale yapıldığı, en yüksek teklifi veren davacı şirket ile sözleşme imzalandığı, sözleşme kapsamında malzemelerin davacı tarafından sökülerek teslim alındığı, dava konusu malzemelerin sözleşme ve şartname kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle davacıya teslim edilmediği iddia edilerek bunların aynen teslimi olmazsa bedellerinin tahsili talebiyle derdest davanın açıldığı, dava konusu bakır ve alüminyum baraların sözleşme kapsamında satılan hurda malzeme olduğu ve bunların davalı tarafından sözleşme kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle davacıya teslim edilmediği, bunların sözleşme kapsamında bulunan malzeme olup davacıya tesliminin gerektiği ancak talimatla yapılan keşifte aldırılan bilirkişi raporunun ikinci sayfasında belirtildiği üzere 27/07/2015 tarihli tespit keşfinde boş sahada bulunduğu belirtilen ve fotoğraflarda yer alan malzemelerin talimat keşfi sırasında mahallinde bulunmadığı, bu nedenle aynen tesliminin mümkün olmaması nedeniyle mahkememizce aldırılan bilirkişi heyeti raporunda belirtilen tespit tarihindeki rayiç değerinin esas alınarak davanın bu miktar yönünden kabulü ile bu bedelin temerrüt tarihi olan 30/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacının teslim almadığını iddia ettiği diğer malzemelerin teslim aldığı malzeme içinde olmadığına dair dosyaya herhangi bir belge sunmadığı dolayısıyla bakır ve alüminyum bara haricindeki malzemelere yönelik davasını ispatlayamadığından bu kalemlere yönelik talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, taleplerinin iki grup malzemeye yönelik olduğunu, birinci grubun alüminyum ve bakır baralar, diğer grubun kablolar, demir aksam ile mekanik ve teknik aksam oluşturduğunu, Bandırma 1.AHM tarafından yapılan keşifte her iki grup malzemenin de sahada varlığının tespit edildiğini, Bandırma 1.AHM'nin talimat sayılı dosyası üzerinden yaptırılan keşifte 1.grup malzemenin alüminyum ve bakır baraların sahada olduğu ve ikinci grup malzeme olan kablolar, demir aksam ve mekanik ve teknik aksamın sahada olmadığının belirlendiğini, bedel artırımı talebinde bulunduklarını, mahkemece baraların rayiç bedel yerine ihtar tarihindeki değeri üzerinden karar verilmesinin doğru olmadığını, kararın yanlış gerekçelendirildiğini, davaya konu teslim alınmayan malzemelerin teslim alınmadığına dair ispatın müvekkilinden beklenmesinin doğru olmadığını, davalı idare tarafından ispat edilmesi gerektiğini, tespit keşfinde sahadaki varlığı tespit edilen baralar dışındaki malzemenin, daha sonradan sahada olmaması, malzemeleri teslim aldıklarına delil sayılarak teslim almadıklarının ispatının beklenmesinin ve bu şekilde hüküm kurulmasının doğru olmadığını belirterek istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak ıslah talebi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini istinaf etmiştir.
Davalı vekili,kararın taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı olduğunu, ... Müdürlüğünde atıl durumdaki ... Tesisleri ile bu tesislere ait deklase durumda bulunan ambar yedek malzemelerinin ilan edilen ilan metni ve ihale dokümanları çerçevesinde takdir edilen 3.700.000- TL muhammen bedelle satışı için ihaleye çıkıldığını, yapılan açık arttırma sonucunda 3.711.000-TL. bedel teklifi ile tespit isteyen ... Petrol firması en yüksek teklifi vererek firma ile sözleşme imzalandığını, Teknik Şartname'nin 1.m.de kapsam tarifi düzenlemelerin mevcut olduğunu, aleminyum ve bakır baralar deklase olmadığını ve daha önce söküldüğünü ve hurda niteliğinde olduğunu, 1.m kapsamında tarifi yapılan malzemeden olmadığından istisna ile belirtilmeye gerek duyulmadığını, davacının asılsız iddialarla satış kapsamında olmayan malzeme ve ekipmanların kendilerine aynen teslim edilmesi ya da malzeme bedelinin ödenmesini talep ettiğini, mahkemece aldırılan bilirkişi raporunun eksik, yanlı ve sözleşmeye aykırı olduğunu, bilirkişilerin kendilerini hesaplama ile görevli saydıklarını ve sözleşmeyi ve yasal mevzuatı hiç değerlendirmediğini, bilirkişilerin davacı firmanın baraları sahiplik konusundaki iddiası peşin hükümle kabullenilerek parasal miktarının hiçbir ölçüm ve tartım yapmadan sadece tahmini verilerle hesaplama yapmaktan ibaret olarak davacı lehine aidiyet iddiasını peşin kabulle rapor hazırladığını, sözleşmenin 2.m.de sözleşmenin konusunun belirlendiğini ve ... fabrikasının tesislerine ait deklase makine, ekipman ve techizat ile ambar yedekleri olduğunu, bakır baraların deklase kavramına girmediğini, makine, ekipman, techizat olarak nitelendirilemeyeceğini, bilirkişi raporun hatalı olduğunu, bilirkişilerce ... Petrol Ltd. Şirketinin iddia ve taleplerine raporda yer verildiğini, satışın hali hazır durum ile gerçekleştirildiği hususunun dikkate alınmadığını, satış kapsamı irdelenmeden raporun tanzim edildiğini, malzemelerin ne zaman söküldüğünün belli olmadığını, davacının fabrikadaki malzemeyi deklase olarak neyi değerlendirip neyi değerlendiremediği hususu tamamen kendi kusurundan kaynaklandığını, müvekkili dışında hurda satış yetkisi olmadığını, hurda sözcüğü sözleşmede bahsedilmediğini, sözleşmenin her iki tarafının tacir olduğunu, davacının ihmali ve kusurunun olduğunu, aldırılan bilirkişi raporlarında davacının talep ettiği hurda malzemenin sözleşme kapsamında ortaya çıkarılmadığını, dayanaksız bilirkişi raporlarına göre kurulan hükmün hukuka aykırı olduğunu, bilirkişilerin malzemelerin genel ölçülerinin ve yapısının satış konusu tesislere ait olup olmadığı, baraların bulunduğu trafoların kapasitesi vs. konularını hiç değerlendirmediğini, ölçüm ve tartımı netleştirme imkanları varken yapmadığı halde sadece davacının "malzemelerin verilmediği" beyanının değerlendirmeye alınarak sübjektif davrandığını ve tahmini rayiç bedellerle tespit ettiğini, bilirkişilerin tespitlerinin tamamen çelişkili ve hatalı olduğunu, dava konusu bakır baraların bu tesisisin topraklamasına ait olmadığı hususunun müvekkili tarafından ispatlandığını, aldırılan raporlarda bakır ve aleminyum baraların hurda olduğunun tespit edildiğini, hurda olan ne zaman nereden çıktığı belli olmayan malzemelerin sözleşme kapsamında kabul edilebilmesine imkan bulunmadığını, keşif raporları arasında büyük bir fark bulunduğunu, bakır malzemenin satış fiyatlarını gerçek olmayan verilerle ve tahmini bir tonaj ve miktar üzerinden hesap edilmesi nedeniyle tespitlerin hatalı olduğunu, keşif sonucu alınan raporlardan ikinci rapora göre bilirkişilerce hesap yapılmasının hatalı ve çelişkili olduğunu, çelişkinin giderilmediğini belirterek usul ve yasaya aykırı yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddini istinaf etmiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık; hurda satış sözleşmesi kapsamında davaya konu edilen malzeme ve ekipmanların teslim edilip edilmediği; buradan varılacak sonucu göre aynen ifa veya bedelinin ödenmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, hurda satış sözleşmesine dayalı olarak eksik teslim edildiği iddia edilen malzemenin aynen iadesi, mümkün olmazı ise bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön olmamasına ve özellikle davacının davaya konu ettiği hurda malzemelerin taraflar arasında akdedilen ve ihale teknik şartnamesinin 2.8. maddesi uyarınca satış kapsamında olmayan malzemelere dahil olduğunun davalı yanca ispat edilememiş olmasına, buna karşın yine davaya konu edilen kablolar, demir aksam, mekanik ve teknik aksamlar ile pompalar ve bağlantı elemanlarının tespit sırasında yerinde olduğu iddia edilmiş ise de, raporda yerinde olduğuna dair her hangi bir tespit bulunmamasına, aksine yerinde olmadığı ve ne zaman söküldüğünün bilinmediğinin belirtilmesine göre davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70.-TL istinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 44,40.-TL harcın mahsubu ile bakiye 36,30.-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 13.603,66.-TL istinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 3.400,91.-TL harcın mahsubu ile bakiye 10.202,75.-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
4-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-HMK'nun 333. maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-Kararın tebliğinin Dairemizce yapılmasına,
HMK'nin 353/1-b-1.maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 361/1. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere, 07/02/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
...
Katip ...
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."