T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar .....
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
....
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
.....
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/01/2019
ESAS NO: .....
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 24/06/2021
YAZILDIĞI TARİH: 19/07/2021
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında akdedilen 14.03.2014 tarihli "Gelir Paylaşım İşi Sözleşmesi" ile ..... kain taşınmaz üzerine iki bina kompleksi imal edildiğini, binalardan biri müvekkili işletmesine diğerinin ise %50 kira paylaşımı esası ile davalı yan işletmesine hasredildiğini, binaların tüm imalatının müvekkili şirketçe yapıldığını, sözleşme gereği davalı yana teslim edilecek ...... bulunduğu binanın 29.01.2016 tarihinde bitirilerek davalı yana 01.02.2016 tarihli yapım işleri geçici kabul tutanağı ile davalı yana devir ve teslim edildiğini, taraflarca imza altına alınan 08.06.2017 tarihli kesin kabul tutanağı ile de geçici kabul kesin kabule dönüştürüldüğünü, taraflar arasında imzalanan Gelir Paylaşım İşi Sözleşmesi'nin 3. maddesi gereğince davalıya teslim edilen Savunma Sanayi Kompleksi'nin ticari olarak elde edeceği gelir paylaşımının %50 olarak belirlendiğini, sözleşmenin 4. mad.'si ile paylaşım esasına konu kira süresi 30 yıl olarak belirlendiğini, 30 yıllık sürede davalı yönetiminde bulunan Savunma Sanayi Kompleksi'nin %50 kira gelirinin müvekkili şirkete ait olacağının kararlaştırıldığını, sözleşmenin 5. maddesi uyarınca “binanın tesliminden 3 ay sonra kira geliri başlar” hükmü ile aynı maddesinin devamında; müvekkilinin payına düşen kira alacağının m2 başına (10) USD'nin altında olamayacağının hüküm altına alındığının, sözleşme gereği 2016 Mayıs ayından itibaren müvekkili tarafından sözleşme şartlarına uygun fatura tanzim edilerek davalı şirkete gönderilmiş olmasına karşı davalı şirketçe her faturaya başka bir gerekçe gösterilerek faturaların iade edildiğini, sözleşme konusu binaların, dava dışı ..... kullanılan USD kredisi ile imal edildiğini, bu nedenle Ankara 32. Noterliği’nin 24.11.2015 tarih ve .... yevmiyeli temlik sözleşmesi ile müvekkili şirketin davalı şirketten "Gelir Paylaşım İşi Sözleşmesi" gereği alacağı 23.040.000,00 USD'nin, ... ... kredi borcuna karşılık sözleşme ile temlik edildiğini, davalı ... .... ... A.Ş.(davalı şirketin eski ünvanı) 12.01.2016 tarihli yazısı ile temliknamenin 9.750.000,00 USD miktarını kabul ederek temlik alacaklısı banka hesabına yatıracağını kabul ve taahhüt ettiğini ancak ödeme yapmadığını, müvekkili şirketin davalı yandan sözleşmesel alacağını temlik ettiğinden cebri icra veya tahsil işlemlerine başlama hakkı olmayıp ancak alacağının tespitini isteme hakkı bulunduğunu belirterek fazlaya dair talep hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100.000,00 USD müvekkili yanın davalı şirketten Gelir Paylaşım İşi Sözleşmesi gereği tanzim edilen faturalardan kaynaklı alacaklı olduğunun tespiti, davalı yanın faturaları süresinde temlik bankasına ödememesinden kaynaklı müvekkili şirketin ödemek zorunda kalacağı faiz borcunun tespitini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili, davacı ile müvekkili şirket arasında imzalanmış olan 14.03.2014 tarihli gelir paylaşım işi sözleşmesinin konusunu teşkil eden binaların müvekkiline tam ve eksiksiz biçimde teslim edilmediğini, davacı şirketin alacağının doğmadığını, davacı şirketin sözleşmede belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmediğini bildirerek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki uyuşmazlığın 14/03/2014 tarihli "Gelir Paylaşım İşi Sözleşmesinden" kaynaklandığı ileri sürülen kira alacağının varlığının tespitine ilişkin olduğu, görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu belirtilerek davanın usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf eden-davacı vekili tarafından;
Taraflar arasındaki ilişkinin gelir paylaşımı işi sözleşmesinden kaynaklandığı, davalının kiralama ile elde edeceği gelirden müvekkiline eser sözleşmesi gereğince yapılan imalat bedeli olarak ödeme yapması gerektiği, sözleşme gereğince kiralama yapılsın ya da yapılmasın ödemenin yapılması gerektiği, mahkemenin nitelemesinin yerinde olmadığı, Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin.....K. sayılı kararı ile taraflar arasında kira ilişkisi bulunmaması nedenli ile görev yönünden usulden verilen red kararının merci tayini için ilgili BAM dairesine geldiği;
İstinaf eden-davalı vekili tarafından;
Taraflar arasındaki sözleşmenin gelir paylaşımı sözleşmesinden kaynaklandığı, uyuşmazlığın kira ilişkisinden kaynaklanmadığı, Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin..... K. sayılı kararı ile taraflar arasında kira ilişkisi bulunmaması nedeni ile görev yönünden usulden verilen red kararı verildiği, bu dosyanın da merci tayini için BAM ilgili dairesinde bulunduğu bildirilerek başvurulmuştur.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık görevli mahkemenin tayini noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasındaki 14.03.2014 tarihli gelir paylaşımı işi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın varlığının tespiti istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Davacı ile dava dışı... Yevmiye numaralı alacağın temliki sözleşmesi gereğince, davacının davalı ile imzaladığı 14/03/2014 Tarihli Gelir Paylaşımı İşi Sözleşmesi gereğince üst hakkı temlik eden davacıya ait olan dava dışı banka lehine ipotekli taşınmazda davacı tarafından yapılan ... Binalarının tamamlanması ve teslimini takiben 30 yıl süre ile elde edilecek kira gelirlerinin %50'lik kısmının 23.040.000,00 USD tutarına kadar olan bölümünün dava dışı bankaya temlik edildiği anlaşılmıştır.
Anılan temlik sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili talebi ile başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davası ile ilgili olarak Ankara 10. Asliye Mahkemesi'nin 19/10/2017 Tarih, ..... Sayılı kararı ile Sulh Hukuk Mahkemeleri'nin görevli olduğu gerekçesiyle usulden red kararı verildiği, yargılamanın Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dosyası üzerinden devam ettiği, Ankara 6.Sulh Hukuk Mahkemesince ise sözleşmenin 2. maddesi, taraf iddia ve beyanları dikkate alındığında uyuşmazlığın kaynağını teşkil eden sözleşme hükümlerine nazaran 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevini düzenleyen 4. maddesinde sayılan hallerden birinin söz konusu olmadığı, TTK.nun 4. maddesi gereğince davaya bakmakla Ticaret Mahkemelerinin görevli bulunduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
Yargı yeri belirlemesini yapan Ankara BAM 13. Hukuk Dairesi’nin 14.04.2019 tarih .... Karar sayılı kararı ile temlik sözleşmesinden kaynaklanmakta olan alacağın tahsili talep edildiğine ve kira ilişkisine yönelik bir uyuşmazlık bulunmadığına göre, uyuşmazlığın Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi yargı yeri olarak belirlenmiştir.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlığın 14.03.2014 tarihli gelir paylaşımı işi sözleşmesinden kaynaklandığı, davacının gelir paylaşım sözleşmesi kapsamında inşaat yapım işini eksiksiz yerine getirmesine karşın sözleşme gelirinin verilmediğinin iddia edildiği, temlik alan ile davalı arasında aynı alacağa ilişkin olarak devam eden itirazın iptali davasının da Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde devam ettiği, taraflar tacir olup, uyuşmazlığın ticari nitelikte olduğu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevini düzenleyen 4. maddesinde sayılan hallerden birinin söz konusu olmadığı, TTK.nun 4. maddesi gereğince davaya bakmakla Ticaret Mahkemelerinin görevli bulunduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle mahkemece, işin esasına girilerek tarafların iddia ve savunmalarına ilişkin delilleri toplanması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile verilen kararın HMK.353/1-a-3.maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi .... Karar sayılı 24/01/2019 tarihli kararının KALDIRILMASINA
2-HMK.nın 353/1.a.3.maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE
3-İstinaf başvurma harcı dışında alınan peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde istinaf edenlere iadesine,
4-İstinaf yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
5-Kararın tebliğinin İlk Derece Mahkemesince yapılmasına,
HMK'nin 353/(1).a. Maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 24/06/2021 tarihinde kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.
.....