T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO: 2021/1117 (ESASTAN RET )
KARAR NO: 2024/515
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/03/2021
ESAS-KARAR NO: 2018/783 E - 2021/199 K
DAVACI
VEKİLİ
DAVALI:
DAVANIN KONUSU: Alacak
KARAR TARİHİ: 26/04/2024
YAZILDIĞI TARİH: 23/05/2024
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili, davalı taraf ile müvekkili arasında 21/03/2017 tarihinde ağırlıkları 160-300 kg arasında değişen AB Menşeli 9.000 baş besilik sığır tedarik sözleşmesi, 14/04/2017 tarihinde ağırlıkları 300-350 kg arasında değişen AB menşeli 3.500 baş besilik sığır tedarik sözleşmesi olmak üzere iki adet sözleşme akdedildiğini, müvekkili şirketin her iki sözleşme uyarınca toplam 12.500 adet canlı baş besilik sığırın mahreç ülkelerden Türkiye'ye ihraç edilerek alıcı davalıya teslim edilmesi edimini üstlendiğini, sözleşmeye konu hayvanların müvekkili şirket tarafından sözleşmeye uygun olarak Kapıkule Gümrüğü'ne getirildiğini, ancak davalı kurumun hayvanların kabulünün ve giriş işlemlerinin gerçekleşmesini teminen yapılması gereken işlemlerin geç yapılması nedeniyle hayvanların gereğinden fazla gümrük kapısında beklemesine, kilo kaybetmesine ve bu suretle bazı hayvanların ölümüne sebebiyet verdiğini, davalı kurumun bazı hayvanların sütçü ırk olması nedeniyle kabul etmeyerek gümrüğe terk ettiğini, ancak hayvanların seçiminin kurumun veterinerlerinin de bulunduğu seçim heyetince gerçekleştirildiğini, sütçü ırktan olan hayvanların kabulü yapılmadığı için bu durumun fark faturasına yansıtıldığını, davalı kurumun kilo farkları sonucu tek taraflı olarak fatura keserek müvekkilinin alacağından kesinti yaptığını, açıklanan nedenlerle taraflar arasında akdedilen sözleşmelere aykırı hareket eden davalıdan, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 13/04/2017 tarih- 522178 no'lu- 3.344,80 Euro, 13/04/2017 tarih-522182 no'lu-7.363,00 Euro, 26/05/2017 tarih-999452 no'lu-6.552,60 Euro, 28/04/2017 tarih- 522248 no'lu 3.622,360 Euro fatura bedellerinin 14/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline/müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, (toplam 20.882,76 Euro, günlük kur 6.54TL, fiili ödeme günündeki döviz alış kuru üzerinden), 15 adet sığır bedeline karşılık şimdilik 1000,00 TL'nin 16/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, gümrük giderleri adı altında düzenlenen 27/06/2018 tarih, 487890 no'lu fatura ile 128.459,25 TL'nin 07/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline/müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili, fark faturalarına ilişkin istem yönünden, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 7.2.maddesi gereğince, davacı şirketin gümrük formalitelerinde yaşandığı iddia olunan gecikmelerden kaynaklı kilo kaybından hak iddia etmesinin mümkün olmadığını, sözleşmenin 11.1. maddesi uyarınca teknik şartname ve sözleşmede nitelikleri saptanan hayvanları temin ve teslim yükümlülüğünün davacı satıcının uhdesinde olduğunu, sözleşmede belirlenen nitelikleri taşımadığı anlaşılan hayvanların mahrece/gümrüğe terk prosedürüne tabi tutulacağının öngörüldüğünü, davacı yanın bir kısım hayvanların sütçü ırktan seçilmiş olmasının zarara yol açtığı savının yerinde olmadığını, aynı şekilde davacı yanın mahreç ülkeden vasıtalara yüklenen hayvanların gümrük noktasına gelene kadar geçen günlerde kilo kaybına uğramadığı, gümrük noktasında geçen saatler dahilinde kilo kaybının yaşandığı savının da yerinde olmadığını ve ispatı gerektiğini, sözleşmenin 7.maddesi uyarınca hayvanların taraflarına teslimine kadarki sigorta, navlun,demoraj ve teslim yerindeki tahliye masrafları gibi her türlü masrafın satıcıya ait olduğu düzenlendiğinden, hayvanların tahliyesine dair tüm giderlerin satıcı davacıya yansıtıldığını, sözleşmenin 13.4., 7.7. maddesi uyarınca davacı satıcının veteriner sağlık sertifikalarıyla bulaşıcı hastalıkların besicilere teslim sonrasında karantina dahilinde ortaya çıkması halinde meydana gelecek ölüm ve mecburi kesim zararlarından sorumluluğunun mevcut olduğunu, buna göre; davacı satıcı aracılığıyla ülkemize getirilen hayvanlardan satın alan besicilerden .....A.Ş.'nin 1, ...'ın 14 hayvanın menşei kaynaklı bulaşıcı hastalıklardan öldüğünün kurumun ilgili komisyonuna yaptıkları başvuru neticesinde anlaşılması üzerine davacının teminat hesabından 17.579,44Euro tahsil edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ
Mahkemece, dava taraflar arasında akdedilen 21/03/2017 -14/04/2017 tarihli sözleşmelere istinaden bakiye fatura bedeli, gümrük giderleri adı altında düzenlenen fatura bedelleri ve ölen 15 baş sığır bedeli olmak üzere toplam 266.036,50 TL'nin tahsili istemine ilişkin olup, davalı kurumca ödeme için teslim anındaki tartım sonucunun esas alındığı, her iki tarafında kabulünde olan gümrük işlemlerinde izlenen prosedür dikkate alındığında, davalı kurumca gümrük işlemlerinin geciktirildiğine dair somut delil veya kayıt bulunmadığı, davacı şirketçe temin edilen hayvanların hangi aşamada kilo kaybettiklerine dair bilimsel bir veri mevcut olmadığı, söz konusu hayvanların mahreç ülkeden Türkiye'ye getirildikleri süre dikkate alındığında bu aşamada da kilo kaybedebileceklerinin mümkün olduğu, bu durumdan davalı kurumun kusurlu olduğuna dair somut delil sunulmadığı, sözleşmede belirtilen niteliklere sahip olmayan hayvanların gümrüğe terk işleminin uygulanmasında sözleşmeye aykırı bir durumun bulunmadığı gözönüne alınarak davacı yanın fark faturalarına ilişkin isteminin yerinde görülmediği;
21/03/2017 tarihli sözleşmenin 7.2. maddesinde; taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin hayvanların belli bir yerde toplanması ve mahreç ülke yükleme noktasında gemi ve diğer araçlara yüklenmesi, teslim yerine nakliye masrafları ile karantina süresi içerisinde ve nakliye sırasındaki bakım, besleme, veteriner sağlık sertifikasında belirtilen her türlü aşı, test ve laboratuar analiz masrafları ve alıcıya teslime kadarki sigorta, navlun, demoraj masrafları ve teslim yerindeki tahliye masrafları gibi her türlü masraflar satıcıya aittir," hükmü uyarınca davalı kurumca mesai ücreti, yolluk gideri, tarım ücreti, tahliye ücreti, kantar ücreti ve ordino ücreti adı altında düzenlediği gümrük işlemlerine ilişkin düzenlenen fatura bedellerinden, davacı satıcı sorumlu olup, sözleşmeye aykırı bir durum olmadığından, davacı yanın 487890 no'lu fatura bedelinden sorumlu olmadığı isteminin yerinde görülmediği; sözleşmenin 13.4.maddesinde; satıcı, sözleşme konusu hayvanların alıcıya teslimine kadar korunmasından, karantina sürecinde ortaya çıkacak ve Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı birimlerince menşei ülkeden kaynaklandığı tespit edilen bulaşıcı hastalıklarla ilgili uygulanan tüm test ve analiz ücretleri ile bulaşıcı hastalıklar sebebiyle ortaya çıkacak hayvan ölümleri ile mecburi kesime ilişkin doğan zarardan sorumludur," hükmü uyarınca davacı satıcı hem bulaşıcı hastalıklar sebebiyle ortaya çıkacak hayvan ölümlerinden hem de mecburi kesime ilişkin doğan zarardan sorumlu olduğu; bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarında belirtildiği üzere 15 adet hayvanın bulaşıcı hastalıktan kaynaklı olarak öldüğü, ancak 3 tanesinin kulak küpesinin bulunmadığı, sözleşme hükmü gereğince karantina sürecinde ortaya çıkacak hayvan ölümlerinden kaynaklı zarardan davacı satıcının sorumlu olduğu açık olup, yalnızca 3 adet hayvanın kulak küpesi bulunmaması nedeniyle davacı satıcı tarafından temin edilen hayvanlar olup olmadığı yönünde net bir tespit yapılamaması gözönüne alınarak, 26/09/2019 tarihli heyet raporunda hesaplandığı üzere 3 hayvan bedeli olan 3.515,88 Euro tutarındaki zarardan davacı satıcının sorumlu olmadığı belirtilerek taleple bağlı kalınarak 1000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren (daha önce temerrüde düşürüldüğüne dair belge sunulmadığından); Davanın Kısmen Kabulüne, davacının 15 adet sığır bedeline ilişkin talebi yönünden 1.000,00TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, -Fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
1-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili tarafından; İddiaları tekrarla tüm taleplerin kabulü gerektiğini bildirmiştir.
2-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili tarafından; IBR'den (İnfectious Bovine Rhinotracheitis) zayi olan 3 adet sığırın kulak küpe numarası taşımadığından davacının - salt bu nedenle - oluşan zarardan sorumlu bulunmadığı kanaatine varılarak Kurum aleyhinde hüküm kurulmasının hatalı olduğu, bu talebin de reddi gerektiği bildirilmiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Davaya konu alacaklardan sözleşme kapsamında sorumluluk durumunun değerlendirilmesi uyuşmazlık konusudur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
... (alıcı) ile ... (satıcı) arasında düzenlenen 14.04.2017 tarihli sığır alım sözleşmesinin incelenmesinde; Sözleşmenin konusunun 5.1 madde; satıcı tarafından tedarik edilen ve Türkiye'ye ihraç edilmek üzere özellikleri ekli şartnamede ve veteriner sağlık sertifikasında belirtilen sağlık şartlarına uygun AB2 menşeli AB mahreçli kastre edilmemiş besilik erkek sığırların belirtilen şartlarla alım satım işini kapsadığı;
5.2.2 maddesinde; Ödemeye esas ağırlığın, teslim yerinde yapılacak tartım ile belirleneceği;
7.2. maddesinde; Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin hayvanların belli bir yerde toplanması ve mahreç ülke yükleme noktasında gemi ve diğer araçlara yüklenmesi, teslim yerine nakliye masrafları ile karantina süresi içerisinde ve nakliye sırasındaki bakım, besleme, veteriner sağlık sertifikasında belirtilen her türlü aşı, test ve labaratuar analiz masrafları ve alıcıya teslime kadarki sigorta, navlun, demoraj masrafları ve teslim yerindeki tahliye masrafları gibi her türlü masraflar satıcıya ait olduğu;
9.1.7 maddesinde; Mahreç ülke mevzuatı ve veteriner sağlık sertifikası ile ilgili her türlü prosedürü yerine getirme yükümlülüğünün satıcıya ait olduğu, satıcının seçimi yapılmış olan hayvanların Türkiye'ye naklini gerçekleştirecek olan araca alıcının istediği kriterlere uygun olarak taşımak ve yerleştirmekle mükellef olduğu;
13.4 maddesinde; satıcı sözleşme konusu hayvanların alıcıya teslimine kadar korunmasından, karantina süresinde ortaya çıkacak ve Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı birimlerince menşei ülkeden kaynaklandığı tespit edilen bulaşıcı hastalıklarla ilgili uygulanan tüm test ve analiz ücretleri ile bulaşıcı hastalıklar sebebiyle ortaya çıkacak hayvan ölümleri ile mecburi kesime ilişkin doğan zarardan sorumlu olduğu hususları düzenlenmiştir.
Buna göre Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 5.1, 5.2 ve 11.maddesi gereğince davalı kurumca ödeme için teslim anındaki tartım sonucunun esas alınmasına, her iki tarafında kabulünde olan gümrük işlemlerinde izlenen prosedür dikkate alındığında, davalı kurumca gümrük işlemlerinin geciktirildiğine dair somut delil veya kayıt bulunmamasına, davacı şirketçe temin edilen hayvanların hangi aşamada kilo kaybettiklerine dair bilimsel bir veri mevcut olmamasına, söz konusu hayvanların mahreç ülkeden Türkiye'ye getirildikleri süre dikkate alındığında bu aşamada da kilo kaybedebileceklerinin mümkün olmamasına, bu durumdan davalı kurumun kusurlu olduğuna dair somut delil sunulmamasına, sözleşmede belirtilen niteliklere sahip olmayan hayvanların gümrüğe terk işleminin uygulanmasında sözleşmeye aykırı bir durumun bulunmadığı gözönüne alınarak davacı yanın fark faturalarına ilişkin isteminin yerinde bulunmamasına; sözleşmenin 7.2.maddesi uyarınca davalı kurum tarafından mesai ücreti, yolluk gideri, tarım ücreti, tahliye ücreti, kantar ücreti ve ordino ücreti adı altında düzenlediği gümrük işlemlerine ilişkin düzenlenen fatura bedellerinden davacı satıcının sorumlu olmasına ve sözleşmenin 13.4.maddesi uyarınca menşei ülkeden kaynaklanan hayvanlardaki bulaşıcı hastalıklar nedeniyle hayvan ölümlerinden ve mecburi kesime ilişkin doğan zarardan davacının sorumlu bulunmasına; ancak üç adet hayvanın kulak küpesinin olmaması nedeniyle davacı satıcının sorumlu olduğunun kanıtlanamaması nedeniyle taleple bağlı kalınarak davanın bu miktar yönünden kabulüne karar verilmesine göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-a-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 68,31 TL harcın mahsubu ile bakiye 359,29 TL harcın istinaf eden davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
b-Harçlar Kanunu Genel Tebliği eki (1) sayılı tarifenin A-III-1-e uyarınca işin esası ile ilgili olduğundan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 68,31 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 9,01 TL harcın istinaf eden davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-HMK'nin 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-Kararın tebliğinin Dairece yapılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 361/1. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 26/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."