T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/830 - 2023/1029
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO: 2023/830 (KABUL YENİDEN ESAS
KARAR NO: 2023/1029 ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASI)
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 04/04/2018
ESAS NO: .....
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 11/07/2023
YAZILDIĞI TARİH: 17/07/2023
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, Dairece verilen kararın temyiz incelemesi sonucu bozulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373.maddesi uyarınca, incelemenin duruşmalı yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirketle ders kitabı satın almak üzere anlaşmaya vardığını, karşılığında 3 adet avans çeki ile teminat mektubu verdiğini, ancak davalının sözleşmeye konu kitapları göndermediğini, bu nedenle davalıya verilen 3 adet her biri 30.000,00 TL bedelli çekin ve teminat mektubunun bedelsiz kaldığını belirterek bu çeklerden ve teminat mektubunden dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, teminat mektbunun iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili, davalı şirkete ceza mahkemesi kararı ile ../... kapsamında kayyum tayin edildiğini, ticari faaliyetlerinin askıya alındığını, davacıya bir kısım çeklerin iade edildiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafça taraflar arasındaki anlaşmaya istinaden davacıya teslim edilmesi gereken kitapların teslim edilmediği, çeklerin bedelsiz kaldığı, bu nedenle davacının sözleşmeyi fesihte haklı olduğu, bu nedenle 31/12/2016 keşide tarihli çekin ödenmesi nedeniyle davacının bu çek bedelini istirdat talebinde haklı olduğu, diğer çekler ve teminat mektubu yönünden ise davalının davacıya borçlu olmadığı, ancak yargılama sırasında diğer çeklerin ve teminat mektubunun iade edilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı belirtilerek davanın kabulüne ve konusuz kalan bölüm yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf eden-davalı vekili tarafından;
Davalının kendi elinde olmayan nedenlerle üretim yapamadığını, ayrıca davacının malların teslim edilmesi için gereken özeni göstermediğini, bununla birlikte 670 sayılı KHK'nın 5. maddesi gereğince KHK ile kapatılan ve resen terkin edilen şirketlere karşı dava açılamayacağını, davalı şirket nezdinde basılan kitaplar yönünden herhangi bir yasaklılık kararı bulunmadığını bildirerek başvurulmuştur.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık taraflar arasındaki satım sözleşmesi kapsamında avans olarak verildiği tarafların kabulünde olan çekler ve teminat mektubu gereğince davacı yanın borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, avans iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Dairemizin 31/05/2021 tarih 2018/1855 Esas, 2021/866 Karar sayılı kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 13.02.2023 tarih 2021/6372 E. 2023/782 K. sayılı kararı ile bozulmuş olup, bozma ilamına uyulmuştur.
Davalı tarafın 2015, 2016 ve 2017 yıllarına ait ticari defterlerinin incelendiği 15/02/2018 tarihli bilirkişi raporunda, davacının davalıya 31/12/2016 keşide tarihli ... numaralı çek ile ilgili borçlu olmadığı, borçlu olmamasına rağmen iş bu çekin ödemesi yapıldığından davacının 30.000,00 TL tutar kadar alacaklı olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda hazırlanan 28/11/2017 tarihli bilirkişi raporunda, davalının davacıya herhangi bir mal ve hizmet satışında bulunmadığı, bilahare davacının mal ve hizmet alımında bulunamadığından, çek karşılığı teslimi gereken mal ve/veya hizmet teslimi gerçekleşmediğinden, davacının davalıya iş bu çek bedeli olan 30.000,00 TL tutarla borçlu olmadığı, borçlu olmamasına rağmen iş bu çekin ödemesi yapıldığından davacının 30.000,00 TL tutar kadar alacaklı olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Dosya kapsamında bankalara yazılan müzekkere cevaplarının incelenmesinden, dava konusu edilen ....31/10/2016 keşide tarihli, ... çek nolu, keşidecisi ..... olan 30.000,00 TL bedelli, .. ...... keşide tarihli, .... çek nolu, .......31/12/2016 keşide tarihli, ... çek nolu, .. 30.000,00 TL bedelli çekin davacı tarafından 03/01/2017 tarihinde ödendiği anlaşılmıştır.
Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına .... olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle dava konusu çeklerin ve teminat maktubunun satım sözleşmesi kapsamında avans olarak verildiği ve karşılığında mal teslim edilmediği hususunda bir ihtilaf olmamasına, davacının sözleşmeyi feshinde haklı olmasına göre davalı vekilinin istinaf itirazlarının reddi gerekmiş, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla HMK’nın 356. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile,
2-... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 04/04/2018 Tarih, 2016/985 E. ve 2018/180 K. sayılı kararının HMK'nun 356.maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
a)Davacının .... Şubesine ait, 31/12/2016 keşide tarihli, ... Çek nolu, keşidecisi ..... olan 30.000,00 TL bedelli çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının ... ile davacı tarafından 03/01/2017 tarihinde ödenen çek bedeli 30.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b)Davacının Türkiye ... ........ 30.000,00 TL bedelli iki adet çek ile ... ... ... .. ....... numaralı 50.000,00 TL miktarılı teminat mektubu hakkındaki talebinin konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına,
c)Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 2.049,30 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 2.390,85 TL harçtan mahsubu ile bakiye 341,55 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya İADESİNE,
d)Davacı tarafından yapılan 2.130,90 TL yargılama harcının (iadesine karar verilen harcın mahsubundan sonra kalan) davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
e)Davacı tarafından yapılan bilirkişi, tebligat, müzekkere giderinden oluşan toplam 3.636,35 TL yargılama gedirinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
f)Davacı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesap ve takdir edilen 9.200,00TL vekalet ücretinin davalından alınarak davacıya verilmesine,
g)HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine,
İstinaf aşamasında yapılan harç masraf yönünden
4-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Bozma sonrası yasal olarak duruşma açıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-HMK'nun 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Taraf vekillerinin yokluğunda HMK'nin 356 maddesi uyarınca duruşmalı yapılan inceleme sonucunda HMK'nin 362/1.maddesi gereğince kesin olmak üzere, 11/07/2023 tarihinde oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
e-imzalıdır
e-imzalıdır
e-imzalıdır
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."