T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1935 - 2024/658
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO: 2023/1935 (ESASTAN RET )
KARAR NO: 2024/658
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/10/2023
ESAS-KARAR NO: 2023/522 E - 2023/1054 K
DAVACI:
DAVALI:
VEKİLİ:
DAVANIN KONUSU: Kıymetli Evrak İptali
KARAR TARİHİ: 20/05/2024
YAZILDIĞI TARİH: 20/06/2024
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili; müvekkilinin ... şubesine ait, keşidecisi ... Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi olan, 31/03/2023 keşide tarihli, 7306258 seri numaralı, 38.000,00 TL bedelli, ... şubesine ait, keşidecisi ... Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi olan, 31/03/2023 keşide tarihli, 7306259 seri numaralı, 22.000,00 TL bedelli çeklerin yetkili hamili olduğunu, müvekkilinin, çekleri yasal ibraz süresi içinde bankaya ibraz ettiğini ve Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/1232 Esas sayılı dosyasından ödeme yasağı kararı konulduğunu öğrendiğini, bunun üzerine, çekin müvekkilinin elinde olduğunu bildirmek ve ödeme yasağının kaldırılmasını talep etmek amacıyla Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/1232 Esas sayılı dosyasına UYAP üzerinden beyanda bulunmak istenildiğini ancak çekin iptaline karar verildiğinin öğrenildiğini, bu nedenle müvekkilinin çek iptal davasından ve ödeme yasağından önceden haberdar olamadığını ve davaya müdahale imkanını kaybettiğini, TTK'nun 761.maddesinin vadesi gelmeyen poliçeler için ibraz süresinin vadeden itibaren başlayacağını öngördüğünü, TTK'nun 818. maddesinin “s” bendi uyarınca bu maddenin çekler hakkında da uygulanacağını, bu nedenle, mahkemenin çekin iptaline karar verirken çekin ibraz süresini beklemesi ve 3 aylık ibraz süresini de keşide tarihinden itibaren başlatması gerektiğini, ancak iptaline karar verilen çeklerin keşide tarihi 31/03/2023 tarihi olmasına rağmen, iptal kararı 15/03/2023 tarihinde yani çeklerin ibraz süresinden önce verildiğini, mahkemenin, çekin ibraz gününü bekleyip davacıya istirdat davası açmak için süre vermek ve bunun sonucuna göre hüküm kurmak yerine çekin iptaline karar vermesinin yerinde olmadığını, müvekkilinin dava konusu çekleri, aralarındaki ticari ilişkiye istinaden dava dışı ... şirketinden aldığını, ancak çeklerde ödeme yasağı bulunması nedeniyle çek bedellerini tahsil edemediğini, çek bedellerinin tahsil edilememesi nedeniyle müvekkili tarafından davalının da içinde bulunduğu çek borçluları hakkında Kocaeli İcra Müdürlüğü'nün 2023/33338 E sayılı dosyasıyla kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, belirterek Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/1232 Esas, 2023/330 Karar sayılı dosyasından verilen çek iptal kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili; dava konusu ... Gıda… Ltd. Şti. tarafından keşide edilmiş olan çeklerin, müvekkili firmanın gerçek yetkili hamili olduğu çekler olduğunu, bu çeklerin anılan şirket tarafından ...… Ltd.Ş.isimli firmaya keşide edildiğini ve bu firma tarafından da ... Gıda Toptan…Ltd. Şti. isimli firmaya ciro edildiğini, akabinde de anılan firma tarafından müvekkili ... Gıda A.Ş.'ye ciro edildiğini ve çekleri tahsilat makbuzu karşılığında alan firma çalışanı ... tarafından, şirketin Kahramankazan'daki merkez fabrika binasına gönderilmek üzere kargoya verildiği sırada da çeklerin çalındığını, Müvekkili firmanın bu çek çalınması hadisesinde toplamda 19 adet çeki çalındığını, müvekkili firmanın saha sorumlusu olarak çalışan ... tarafından, tahsilat makbuzu karşılığında alınan 19 adet çekin, firmanın Kahramankazan'daki merkez fabrika binasına gönderilmek üzere 19 ve 21 Kasım tarihlerinde kargoya verildiğini ve bu çeklerin kargonun taşınması aşamasında çalındığını, 22 Kasım tarihinde müvekkili firma merkezine gelen kargo poşetinin ağız kısmının bıçakla kesilerek içinden çeklerin alındığı ve kargo poşetinin teslime boş bir şekilde getirildiğinin görülmesi üzerine bu durumun müvekkili firma çalışanı ... tarafından tutanak altına alındığını ve açılan 2022/1232 E. Sayılı davada bu çeklerle ilgili ödeme yasağı ve çek iptal kararı alındığını, ayrıca savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, öncelikle davacının meşru hamili olduğunu iddia ettiği çeklerin meşru hamili olmadığını, işbu çeklerin çalıntı olduğunu ve buna ilişkin olarak da soruşturma dosyalarının hâlen devam ettiğini, olayları kronolojik sıralamasına göre davacının kötü niyetli hamil olduğu ve bu sebeple de taraflarınca alınan çek iptal kararını kaldırma talebinin yerinde olmadığını, doğrudan müvekkiline keşide edilmiş olan çeklerde, ilk cironun lehtara ait olması gerektiğinden, çekleri çalanlarca sahte imza ve kaşe ile müvekkili firma adına sahte cirolar yapıldığını ve bu yolla oluşturulan sakat ciro zincirleriyle çeklerin devredildiğini, bunlara ilişkin olarak imzaya itiraz davalarının icra hukuk mahkemelerinde devam etmekte olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ
Mahkemece; 2022/1232 E. 2023/330 K. sayılı ilamı ile dava konusu ... şubesine ait, keşidecisi ... Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi olan, 31/03/2023 keşide tarihli, 7306258 seri numaralı, 38.000,00 TL bedelli, ... şubesine ait, keşidecisi ... Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi olan, 31/03/2023 keşide tarihli, 7306259 seri numaralı, 22.000,00 TL bedelli çeklerin de içinde bulunduğu 17 adet çekle ilgili olarak zayi nedeniyle ayrı ayrı iptal kararı verildiği ve kararın istinaf edilmeksizin 14/04/2023 tarihinde kesinleştiği, Dosyaya kazandırılan ... Bankasının 25/05/2023 tarihli cevabi yazısı ile; dava konusu olan çeklerin, keşide tarihi olan 31/03/2023 tarihinde ... Cephe Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından ibraz edildiği ancak çek ödeme yasağı nedeniyle işlem görmediğinin bildirildiği, zayi nedeniyle iptal kararı verilen dava konusu çeklerin banka yazı cevabından ve tüm dosya kapsamından zayi olmadıkları anlaşılmakla, şekli inceleme yapılarak verilen 15/03/2023 tarih 2022/1232 esas 2023/330 karar sayılı karar ile ... şubesine ait, keşidecisi ... Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi olan, 31/03/2023 keşide tarihli, 7306258 seri numaralı, 38.000,00 TL bedelli çek ile ... şubesine ait, keşidecisi ... Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi olan, 31/03/2023 keşide tarihli, 7306259 seri numaralı, 22.000,00 TL bedelli çek hakkında verilen zayi nedeniyle iptal kararlarının ayrı ayrı iptaline karar verilmiş, hükme karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; çeklerin ziyaı sebebiyle iptali kararı verilirken çeklerin nasıl bir şekilde ziyaa uğradığına ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, çekleri elinde bulundurma ihtimali olan iyiniyetli kişiler için de ticaret sicili gazetesinde ilan verilerek, ibraz için süre verildiğini, bu durumdan haberdar olan davacı tarafın buna rağmen çeklerin kendisinde bulunduğuna dair mahkemeye bildirimde bulunmadığını, çekleri ibrazla tahsile çalıştığını, kötüniyetli hareket eden davacı tarafın, mahkemece verilmiş olan çeklerin iptaline ilişkin kararının iptali talebinin kabul edilmesi, müvekkil firmanın mağduriyetine sebep olacağını, ve aynı zamanda, çekleri elinde bulundurduğunu beyan etmeyen davacının kötüniyetli davranması durumunun söz konusu olacağını, bildirerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık; TTK'nın 757 ve devamı maddeleri gereğince dava konusu çekin zayi yönünden ipatli kararının davacının hamil tarafından zayi kararının kaldırılmasını talep edilip edilemeyeceği hususuna ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava hukuki niteliği itibarıyla "Kıymetli Evrak İptali Kararının Kaldırılması" davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının dava konusu çeklerin hamili olduğunu, davalı tarafça çek zayi davası üzerine dava konusu çeklerin zayi olduğundan bahisle iptallerine karar verildiğini, davacının bu durumu dava konusu çeklerin banka ibrazı sırasında öğrendiğini, dava konusu çekler bakımından icra takibi başlattıklarını, itiraz üzerine itirazın iptali davası açtıklarını, itirazın iptali davasında, zayi kararının iptali için kendilerine süre verildiğini, çek iptali kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Çekin zayi nedeniyle iptali istemi için açılan davada verilmiş bulunan iptal kararı bir ilam olmayıp tespit niteliğini taşımaktadır. Ayrıca bu karar, hasımsız olarak tesis edilmiş bulunmaktadır. Bu durumda iptal edilen çeklerin gerçek hamili olduğunu ileri süren davacının mahkemeden iptale ilişkin kararın ortadan kaldırılmasını istemesi mümkündür. (Yargıtay 11. HD.'nin 15/05/2018 tarih ve 2016/12402 Esas-2018/3564 Karar, Yargıtay 11. HD.'nin 30/09/2014 tarih ve 2014/8403 Esas-2014/14873 Karar, Yargıtay 11. HD.'nin 19/06/2007 tarih ve 2006/7027 Esas-2007/9354 Karar)
Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/1232 Esas,2023/330 Karar sayılı dava dosyasının incelenmesinde, davacının ... Gıda San. Ve Tic. A.Ş. olduğu ve dava konusu çeklerin kaybolduğundan bahisle iptaline karar verilmesini talep ettiği ve dava konusu çeklerin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu çeklerin incelenmesinden davacının dava konusu çeklerde yetkili hamil olduğu, davalının ise dava konusu çeklerde her hangi bir sıfatının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacının dava konusu çeklerin meşru hamili olduğu, dava konusu çeklerin hırsızlandığı şeklindeki iddiaların itirazın iptali ya da menfi tespit davası sırasında tartışılacak iddialar olduğu, iş bu davanın zayi davası açan kişiye karşı açılması gerekli olup kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.
Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına
3-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-HMK'nin 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
HMK'nin 362/1.a maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere 20/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."