T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
Esas NO: 2024/1628 (KABUL DÜZELTEREK YENİDEN ESAS
KARAR NO: 2025/433 HAKKINDA KARAR VERİLMESİ)
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: DR. ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/09/2024
Esas NO: 2024/181 E 2024/654 K
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 18/04/2025
YAZILDIĞI TARİH: 16/05/2025
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili olduğu, dava dışı ... A.Ş.'nin keşideci, davalı ... A.Ş.'nin lehtar olarak yer aldığı 30.365,00 TL bedelli çeke dayalı olarak müvekkili tarafından Ankara 6.İcra Müdürlüğü’nün 2007/10855 sayılı dosyası üzerinden kambiyo yolu ile icra takibi başlatıldığını, davalı ... A.Ş'nin haciz tehdidi olmaksızın 07/11/2007 tarihinde 5.000,00 TL ödediğini, icra dosyasının kalan bakiyesinin de dava dışı ... A.Ş. tarafından ödendiğini, dava dışı ... A.Ş. tarafından ödeme yapılmasına rağmen hem İcra Hukuk Mahkemesinde imzaya itiraz edildiğini hem de savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, Ankara 24. Asliye Ceza Mahkemesinin 2008/606 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada davalı şirket müdürü ...’ın sahte çek düzenlediği gerekçesiyle mahkumiyetine, müvekkilinin ise beraatına karar verildiğini, dava dışı ... A.Ş.'nin Ankara 9.İcra Hukuk Mahkemesinin 2007/1003 Esas sayılı dosyasında çekteki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığına dair ceza dosyasına dayanarak açtığı borca itiraz davasının da kabul edildiğini, dava dışı ... A.Ş'nin ceza ve icra mahkemesi kararına dayanarak ödediği bedelin faiziyle birlikte istirdadı için Ankara 10.İcra Müdürlüğü’nün 2011/112 dosyası ile müvekkili hakkında icra takibi başlattığını, itiraz üzerine Ankara 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/164 Esas 2012/153 karar sayılı kararla davanın kabul edildiğini, müvekkili tarafından dava dışı ... A.Ş.'ye 03/07/2013 tarihinde 80.833,00 TL ödeme yapıldığını, davalı ... A.Ş.'nin de aynı şekilde ceza ve icra mahkemesi kararlarına dayanarak borca karşılık ödediği 5.000,00 TL'nin tahsili için icra takibi başlattığını, itiraz üzerine açılan Ankara 1.Sulh Hukuk Mahkemesinde 2011/841 Esas sayılı itirazın iptali davasında davanın kabulüne karar verildiğini, kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 19.Hukuk Dairesince imzaların istiklali ilkesi gereğince ... A.Ş.'nin sorumlu olduğu gerekçesiyle kararın bozulduğunu, bozma sonrası ilgili mahkemece davanın reddine karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, müvekkilinin çekteki keşidecisi imzasının dava dışı ... A.Ş.'ye ait olmadığını bilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin iyi niyetli 3.kişi olduğunu, müvekkilinin dava dışı ... A.Ş'ye ödediği bedel kadar zarara uğradığını, Sulh Hukuk Mahkemesi kararına göre ... A.Ş.'nin müvekkile karşı sorumlu olduğunu, bu nedenle alacağın tahsili için Ankara 28.İcra Müdürlüğü’nün 2014/19460 Esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının haksız yere takibe ve borca itiraz ettiğini belirterek itirazın 51.346,66 TL'lik kısmının iptaline ve inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ödemenin dava dışı ... A.Ş.'ye yapılması nedeniyle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, takip konusunun zamanaşımına uğramış kambiyo senedi olduğunu, eldeki davada temel ilişkiye dayanılmaması nedeniyle zamanaşımının gerçekleştiğini, dayanak çekteki keşideci imzasının sahte çıktığının ceza yargılaması ile anlaşıldığını, bedeli ispatlanamamış çek olduğunu, davacının çek keşide tarihinde ve öncesinde bu meblağlı çeke dayalı iş yapabilecek ekonomik durumunun da bulunmadığını savunarak davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ
Ankara 14.Asliye Hukuk Mahkemesinin 22/12/2020 Tarih, 2015/259 Esas, 2020/754 Sayılı Kararı ile davanın reddine karar verildiği, kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 09/12/2021 Tarih, 2021/692 Esas, 2021/2007 Karar sayılı ilamı ile, Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle kararın kaldırıldığı, kaldırma kararı sonrasında mahkemece verilen görevsizlik kararı gereğince, dosyanın gönderildiği mahkemece 09/06/2022 Tarih, 202/300 Esas, 2022/475 Karar sayılı ilamı ile davanın hukuki yarardan reddine karar verildiği, kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 08/02/2024 Tarih, 2023/306 Esas, 2024/36 Karar sayılı ilamı ile kaldırıldığı, kaldırma kararı sonrasında mahkemece yapılan yargılama sonucunda, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davalının çekteki lehtar imzasını inkar etmediği, imzaların istiklali ilkesi gereğince keşidecinin imzasının sahteliği sebebiyle sorumluluktan kurtulamayacağı, davacının ödediği çek bedelini ve faizini isteyebileceği, keşideci tarafından açılan davalardaki giderlerden davalı ciranta sebep olmadığından davalıdan istenemeyeceği gerekçesiyle bilirkişi raporu doğrultusunda 30.365,00 TL asıl alacak, 3.376,75 TL faiz olmak üzere toplam 33.741,75 TL üzerinden davanın kısmen kabulü ile alacağın miktarı yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin kusuru olmaksızın çeki takibe koyduğunu, daha sonra keşidecinin imzasının sahte çıkması nedeniyle tahsil ettiği bedeli keşideciye iade etmesi üzerine iade ettiği bedeli davalıdan talep ettiğini, müvekkilinin keşideci imzasının sahte olduğunu bilemeyeceğini, keşideciye ödediği miktar kadar zarara uğradığını, icra inkar tazminatı yönünden alacağın likid olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının ödemeyi keşideciye yapması ve istirdat istemi ile takip başlatması nedeniyle keşideciye husumet yöneltmesi gerektiğini, müvekkili aleyhine takip başlatılamayacağını, alacağın kambiyo senedine bağlı alacak olduğunu, çekin ibraz tarihi 24/10/2007 tarihi olmakla temel alacak iddiası bulunulmadığından lehtar olan müvekkili yönünden zamanaşımı süresinin dolduğunu, davacı hamil ile çekteki cirantalar arasındaki ilişkilerin ceza dosyasında ortaya çıktığını, davanın açılmasında hukuki yararın bulunmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık, davacının çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus icra takibi ile tahsil ettiği alacağının bir kısmının keşideci imzasının sahte olması nedeniyle mahkeme kararı kararı ile keşideciye iade etmesinden kaynaklı zararını çekte lehtar olarak yer alan davalıdan tahsili için başlattığı icra takibi nedeniyle alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Dayanak Ankara 28.İcra Müdürlüğü’nün 2014/19460 sayılı dosyasının yapılan incelenmesinde, 29/09/2014 tarihinde davacı alacaklı tarafından davalı borçlu ... Enerji San. ve Tic. A.Ş. aleyhine, Ankara 6.İcra Müdürlüğü’nün 2007/10855 sayılı dosyasına mahsuben ... A.Ş.'den tahsil edilen paranın Ankara 14.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/164 Esas 2012/153 Karar sayılı kararı doğrultusunda 10. İcra Müdürlüğünün 2010/112 Esas sayılı dosyasına yapılan 80.833,00 TL asıl alacak ve 9.028,94 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 89.861,94 TL'nin Ankara 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/111 Esas sayılı kesinleşmiş kararı ile borçtan sorumlu olduğu tespit edilen ... A.Ş.'den tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun süresinde borca ve takibe itiraz ettiği, itirazın iptali davasının İİK 67.maddesi uyarınca süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Ankara 14. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2011/164 Esas sayılı dosyasının yapılan incelemesine göre, davacı ... Elektrik Müh. San. Tic. A.Ş. tarafından davalı ... aleyhine açılan itirazın iptali davası olduğu, dava konusunun davacının Ankara 6.İcra Müdürlüğü’nün 2007/10855 sayılı dosyasına yaptığı ödemelerin iadesine ilişkin 10. İcra Müdürlüğü’nün 2011/112 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama sonucunda mahkemenin 05/04/2012Tarih ve 2011/164 Esas 2012/153 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile 34.265,00 TL asıl alacak 9.481,66 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 43.746,66 TL yönünden itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verildiği, kararın Yargıtay denetiminden geçmek suretiyle kesinleştiği anlaşılmıştır.
Ankara 1.Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2013/111 Esas sayılı dosyasının yapılan incelenmesine göre, davacı ... Enerji San. Tic. A.Ş. tarafından davalı ... aleyhine açılan itirazın iptali davası olduğu, dava konusunun davacının Ankara 6. İcra Müdürlüğü’nün 2007/10855 sayılı dosyasına yaptığı 5.000,00 TL ödemenin iadesine ilişkin 10. İcra Müdürlüğü’nün 2011/113 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, mahkemece verilen davanın kabulüne ilişkin kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 09/10/2012 Tarih, 2012/6067 Esas, 2012/14710 Karar sayılı ilamı ile imzaların istiklali prensibi gereğince davalının sorumlu olduğu gerekçesiyle kararın bozulduğu, bozma ilamı üzerine mahkemece 20/03/2013 Tarih ve 2013/111-308 sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği ve kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği anlaşılmıştır.
Ankara 9. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2007/1003 Esas sayılı dosyasının yapılan incelenmesine göre, davacı ... Elektrik Müh. San. Tic. A.Ş. tarafından davalı ... aleyhine açılan imzaya itiraz davası olduğu, dava konusunun Ankara 6.İcra Müdürlüğü’nün 2007/10855 sayılı dosyası olduğu, yapılan yargılama sonucunda 15/04/2010 gün ve 2007/1003 Esas 2010/364 Karar sayılı kararı ile borca itirazın kabulüne karar verildiği ve kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği anlaşılmıştır.
Ankara 6.İcra Müdürlüğü’nün 2007/10855 sayılı dosya suretinin incelenmesine göre, alacaklı ... tarafından borçlular ... Enerji San. ve Tic. A.Ş., ... A.Ş. ..., ... Ve ... aleyhine, 24/10/2007 keşide tarihli ve 30.365,00 TL bedelli çek ve ihtiyati haciz kararına bağlı olarak 07/11/2007 tarihinde toplam 32.478,79 TL alacağın tahsili için kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibi başlatıldığı, icra dosyasına ödemeler yapıldığı, icra müdürlüğünün 07/03/2019 tarihli cevabi yazısına göre icra dosyasının 30/03/2009 tarihinde infazen işlemden kaldırıldığı anlaşılmıştır.
Takibe dayanak çekin 24/10/2007 keşide tarihli, 30.365,00 TL bedelli olduğu, keşidecinin ... A.Ş., lehtarın davalı ... Enerji Sanayi ve Tic. A.Ş. Olduğu, lehtar cirosundan sonra sırasıyla ..., ..., ..., ... ve son cirantanın davacı ... olduğu, çekin süresinde bankaya ibraz edildiği, karşılıksızdır kaşesinin bulunduğu görülmüştür.
Ankara 10. İcra Müdürlüğü’nün 2011/113 saydı dosyasının yapılan incelemesine göre, alacaklı ... Enerji San. ve Tic. A.Ş. tarafından, borçlu ... aleyhine, Ankara 6. İcra Müdürlüğü’nün 2007/10855 sayılı dosyasına mahsuben yapılan ödemenin Ankara 9.İcra Mahkemesi’nin 2007/1003 Esas sayılı dosyasından verilen kararına istinaden iadesini teminin 5.000,00 TL asıl alacak ve 3.441,10 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.441,10 TL yönünden 05/01/2011 tarihinde ilamsız icra takibinin yapıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Ankara 10.İcra Müdürlüğü’nün 2011/112 sayılı dosyasının yapılan incelemesine göre, alacaklı ... Elektrik Müh. San. ve Tic. A.Ş. tarafından, borçlu ... aleyhine, Ankara 6. İcra Müdürlüğü’nün 2007/10855 sayılı dosyasına mahsuben yapılan ödemenin Ankara 9. İcra Mahkemesi’nin 2007/1003 Esas sayılı dosyasından verilen kararına istinaden iadesini teminin 34.265,00 TL asıl alacak ve 22.727,55 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 56.992,55 TL yönünden 05/01/2011 tarihinde ilamsız icra takibinin yapıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu, 14. Asliye Hukuk Mahkemesi Kararı ibraz edilerek inkar tazminatı ve yargılama giderleri olmak üzere toplam 23.563,64 TL yönünden ayrıca icra emri gönderildiği ve yine davacı tarafça sunulan Makbuz-ibraname başlıklı belgeye göre 03/07/2013 tarihinde 80.833,00 TL nin haricen ödendiği anlaşılmıştır.
Ankara 24. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2008/606 Esas sayılı dosyasının yapılan incelemesine göre, şüpheliler ..., ... ve ... hakkında görevi kötüye kullanmak ve resmi evrakta sahtecilik suçundan dolayı açılan kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda 27/05/2009 gün ve 2008/606 Esas 2009/621 Karar sayılı kararı ile sanıklar ... ve ...’nın sahte çek tanzim etme suçuna iştirakten beraatlarına, sanık ...nın hizmet nedeniyle görevi kötüye kullanma ve resmi evrakta sahtecilikten mahkumiyetine ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Somut olayda, 24/10/2007 tarihli 30.365,00 TL bedelli çeke dayalı olarak davacı cirantanın başlattığı Ankara 6.İcra Müdürlüğünün 2007/10855 Esas sayılı kambiyo takibinde alacak miktarının bir kısmının keşideci, kalan miktarının da davalı lehtardan tahsil edilerek dosyanın 30/03/2009 tarihinde infaz edildiği, daha sonra keşidecinin imza inkarı iddiası ile açtığı davalarda imzanın keşideciye ait olmadığına karar verilmesi üzerine başlatılan Ankara 10.İcra Müdürlüğünün 2011/112 Esas sayılı dosyası nedeniyle davacı ciranta tarafından daha önce tahsil edilen borcun keşideciye 03/07/2013 tarihinde haricen ödendiği, davacı cirantanın bu defa keşideciye iade ettğii miktar için davalı lehtar aleyhine 29/09/2014 tarihinde dayanak Ankara 28.İcra Müdürlüğünün 2014/19460 Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlattığı, davalı lehtarın icra takibine itirazı üzerine işbu itirazın iptali davasının 22/05/2015 tarihinde açıldığı anlaşılmakla, alacağın dayanağı olan çekte davalının lehtar, davacının ise lehtar cirosundan sonra yapılan cirolardan sonra son ciranta olduğu, taraflar arasında temel ilişki bulunmadığı, davacının alacak talebinin temel dayanağı olan çekin keşide tarihi olan 24/10/2007 tarihi ile dayanak takip tarihi olan 29/09/2014 tarihi arasında çekten kaynaklı alacağın zamanaşımına uğradığı, davacı cirantanın aralarında temel ilişki bulunmayan davalı lehtardan kambiyo hukuku hükümlerine göre alacak talebinde bulunamayacağı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, yeniden yargılama yapılmasını gerektiren bir durum olmadığından davalının istinaf itirazlarının kabulü ile davanın reddi yönünden hüküm kurulmasına, davacının istinaf itirazlarının reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
3-Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26/09/2024 tarih ve 2024/181 Esas, 2024/654 karar sayılı kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN Esas HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,
4-a)Davacının davasının REDDİNE,
b)Alınması gerekli 615,40TL harçtan peşin yatırılan 427,58TL harcın mahsubu ile eksik alınan 187,82-TL harcın davacıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
c)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
d)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
e)HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
İstinaf aşamasında yapılan harç ve masraflar yönünden ;
5-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
6-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
7-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan 370,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
10-HMK'nun 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
11-Karar tebliğinin İlk Derece Mahkemesince yapılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nin 362/1.a.maddesi gereğince kesin olmak üzere 18/04/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."