T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
.
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 04/06/2024
ESAS-KARAR NO: ...
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit
KARAR TARİHİ : 16/06/2025
YAZILDIĞI TARİH : 17/06/2025
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili; 17/03/2020 tarihinde alacaklısının davalılardan .... bir protokol düzenlendiğini, Protokol gereği 30/06/2020 tarihinde, keşidecisi ... .... olan bir senet düzenleneceğini, senede istinaden Ankara 8.İcra Müdürlüğünün 2018/9806 Esas sayılı dosyasına dair borçtan vazgeçileceğinin kararlaştırıldığını, 1.100.000,00 TL tutarlı senedin, alacaklı ... ... ... .. 30/06/2020 olan ödeme tarihinde nakden ödenmesine rağmen Ankara 8.İcra Müdürlüğünün 2018/9806 esas sayılı takip dosyasından protokol gereği feragat edilmediğini, dava konusu icra takip dosya borcu ödendiğinden icra takibinden feragat edilmesi ve müvekkili borçlunun ibra edilmesi gerekirken davalıların bu yükümlülüklerini yerine getirmeyerek hukuka aykırı olarak icra takip işlemlerini devam ettirdiklerini, belirterek müvekkilinin davalı ile arasında mevcut ve geçerli bir hukuki ilişkinin bulunmadığını ve borçlu olmadığının tespiti ile Ankara 8.İcra Dairesinin 2018/9806 sayılı dosyasına yapılan icra takibinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada; davacı ..... vekili; 17/03/2020 tarihinde bir protokolün düzenlendiğini, Protokol gereği 30/06/2020 tarihinde, keşidecisi ... ... ... olan bir senet düzenlenecek olup bu senede istinaden Ankara 8.İcra Müdürlüğünün 2018/13168 Esas sayılı dosyasına dair borçtan vazgeçileceğinin taraflar arasında kararlaştırıldığını, 1.100.000,00 TL tutarlı senedin, alacaklı ... ... ... Tic. Ltd. Şti.'ne 30/06/2020 olan ödeme tarihinde naklen ödenmiş ise de ödenen borç için davalılardan ...tarafından taahhütlerin yerine getirilmediğini 27/07/2020 tarihinde de şirketin vekili tarafından sözde olan 675.548,33 TL tutarında borcun Ankara 69.Noterliğinin .... Yevmiye No. İle alacağın devri başlığıyla ...'e devir edildiğini diğer bir değişle davalılarla yapılan protokole göre, davalılara 30/06/2020 vade tarihi 17/03/2023 tanzim tarihli 1.100.000,00 TL bedelli teminat senedinin verilerek vade tarihinde ödendiğini protokole göre davalılara ödeme yapıldıktan sonra dava konusu icra takip dosya borcu ödendiğinden icra takibinden feragat edilmesi ve müvekkillerinin ibra edilmesi gerekirken davalıların bu yükümlülüklerini yerine getirmeyerek hukuka aykırı olarak icra takip işlemlerini devam ettirdiklerini, yine davalıların müvekkiline zarara uğratmak amacıyla tahsil edilen alacaklarını iyi niyetli 3. Kişi yaratmak amacıyla hileli hareketlerle davalılardan ...’e temlik ettiğini, belirterek müvekkillerinin davalı ile arasında mevcut ve geçerli bir hukuki ilişkinin bulunmadığını ve borçlu olmadığının tespiti ile Ankara 8.İcra Dairesinin 2018/13168 sayılı dosyasına yapılan icra takibinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı ... vekili, Ankara 6.Genel İcra Müdürlüğünün 2018/13168 ve 2018/9806 Esas sayılı dosyaları ile başlatılan icra takiplerine konu alacaktan feragat edilmek şartı ile 17/03/2020 Tarihinde düzenlenen protokol uyarınca 1.100.000,00 TL bedelli ve 30/06/2020 tarih vade tarihli teminat senedinin diğer davalı ... ... ... Tic. Ltd. Şti'ne teslim edildiğini, protokolde teminat senedinin vade tarihinde ödenmesi halinde anılan icra dosyasındaki alacaktan feragat edileceğinin, gününde ödenmemesi halinde ise icra işlemlerine devam edileceğinin taraflar arasında kararlaştırıldığının söz konusu protokole rağmen davacılar tarafından teminat bedelinin ödenmediğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada;
I-)Davalı ... ... ...Şirketi vekili; davacı tarafından 30/06/2020 tarihinde müvekkiline 1.100.000,00 TL ödeme yapıldığı, ikna edilmekte ise de müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığını, ödemeye ilişkin herhangi bir belge sunulamadığını, söz konusu senedin vadesinde ödenmemesi nedeni ile 17/03/2020 tarihli protokolün geçersiz hale geldiğini 30/06/2022 tarihli senedin de, senedi taraflarına veren ...'a iade edildiğini, alacaklarının tahsili amacıyla icra takibine devam edildiği esnada ... tarafından taraflarına haricen ve nakden senet verilmek suretiyle ödeme yapılması nedeni ile ...'un vekaletname verdiği ...'e alacağın temlik edildiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
II-)Davalı ... vekili; davacılar tarafından, Ankara 6.Genel İcra Müdürlüğünün 2018/13168 Esas sayılı dosyası nezdinde başlatılan icra takibine konu alacaktan feragat edilmek şartı ile 17/03/2020 Tarihinde düzenlenen protokol uyarınca 1.100.000,00 TL bedelli ve 30/06/2020 tarih vade tarihli teminat senedinin diğer davalı ... ... ... Tic. Ltd. Şti'nin teslim edildiğini, protokolde teminat senedinin vade tarihinde ödenmesi halinde anılan icra dosyasındaki alacaktan feragat edileceğinin, gününde ödenmemesi halinde ise icra işlemlerine devam edileceğinin taraflar arasında kararlaştırıldığının söz konusu protokole rağmen davacılar tarafından teminat bedelinin ödenmediğini, bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARAR ÖZETİ
Mahkemece; mevcut davada iddia, varlığı taraflar arasında ihtilafsız olan 17/03/2020 tarihli protokol kapsamında, keşidecisi ... ... ....olan 1.100.000,00 TL bedelli bononun ödendiği, ancak protokole uygun olarak icra takiplerinin sona erdirilmediği iddiasına dayalı olarak söz konusu icra takiplerinin iptaline karar verilmesi istemine ilişkin olup, iddia, savunma, savcılık dosyası içeriği, dosyaya sunulan belgeler ve tüm dosya kapsamı bütün olarak değerlendirildiğinde, protokolün geçerlilik kazanması için zorunluluk arzeden protokol kapsamında düzenlenen bononun, davacılar tarafından ödendiği, kanıtlanamamış olmakla, alacağın icra takip alacaklısı tarafından alacağın usulünce ...'e temlik edildiği de dikkate alınarak, kanıtlanamayan esas ve birleşen davanın (birleşen davada tedbir kararı verildiği dikkate alınarak davacı aleyhine tazminata da hükmolunmak suretiyle) reddine karar verilmiş, hükme karşı davacılar vekili, davalılardan ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
I-)Davacılar vekili; taraflar arasında müvekkilinin icra dosyaları borcuna binaen düzenlenen protokol ve senet vadesinde ödenmiş ve senet borçlular tarafından geri alınarak hukuken kullanılamaz hale getirildiğini, daha sonra ise alacaklı olan taraf protokol gereklerini yerine getirmediğini, icra dosyalarını kapatmak yerine, protokol ile kefil olan ...'un akrabasına temlik edildiğini, bu temlik işlemi ile icra dosyalarından ikinci bir tahsil işlemine başlanılmıştır. Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi vermiş olduğu kararda, tarafımızın iddiasını kanıtlayamadığını gerekçe göstermiş olsa da, söz konusu protokolün ve protokole bağlı olarak oluşturulan senedin hangi hukuki gerekçelerle geçersiz olduğunu açıklayamadığını, protokole bağlı olarak verilen bononun ödendiğinin ispatı olarak yazılı belge istendiğini, kambiyo senedinin vasfı gereği ödendiğinde bononun teslim alınması yeterli delil olduğunu, davalı tarafça bononun mahkemeye sunulmadığını, borcun varlığını gösteren evrakın taraflarca imza altına alınan protokol ve bu protokol kapsamında oluşturulan senet olduğunu, borcun ödenmesi ile birlikte senedin teslim alındığını ve hukuken kullanılamaz hale getirildiğini, bu durumda borcun varlığını gösteren belge ile birlikte borcun da sona erdiğini, senedin ödendiğine dair kanıtın, senedin alacaklının elinde bulunması olduğunu, karine teşkil eden bu durumun mahkemece dikkate alınmadığını, mahkemece protokolün varlığının ihtilafsız olduğunu belirttiği, ancak protokolün geçerlilik kazanması için düzenlenen bononun ödenmesinin kanıtlanamadığını kabul ettiğini, ancak bononun ödendiğinin kanıtnın, bononun alacaklı tarafta bulunmaması olduğunu, belirterek ilk derece mahkemesinin kararı kaldırarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
II-)Davalılardan ... vekili; ihtiyati tedbir karar verilmesinden aylar sonra dosya borcu ödenmiş ancak ihtiyati tedbir bulunması nedeniyle işbu meblağ halen tarafımıza ödenmediğini, tedbir kararının hükümle birlikte kaldırılmamasının hatalı olduğunu bildirerek hüküm kısmından tedbirin kaldırılması kararı verilmesini istemiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık; taraflar arasında düzenlenen protokol kapsamında düzenlenen senedin ödendiği ancak protokole uygun olarak takiplerin son erdiğinin usulüne uygun delillerle kanıtlanıp kanıtlanamadığı hususuna ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Asıl ve birleşen dava, davalı ... .... tarafından davacılar ... ve ... ... ... A.Ş aleyhine, senede dayalı olarak Ankara 8.İcra Müdürlüğünün 2018/13168 Esas sayılı dosyası ile 2018/9806 Esas sayılı dosyasında yapılan icra takibinin, 17/03/2020 tarihli protokol kapsamında, keşidecisi ... ... .....olan 1.100.000,00 TL bedelli bononun bedelinin ödendiği, protokole uygun olarak icra takiplerinin sona erdirilmediği iddiasına dayalı olarak takiplerin iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Somut olayda, taraflar arasında düzenlenen protokol uyarınca keşide edilen senedin, bedelinin ödendiği ve protokole göre takiplerin konusunun kalmadığı iddiasıyla borçlu bulunulmadığının tespiti ve icra takiplerinin iptali istemli açılan asıl ve birleşen davada ; icra takiplerinin bedelsiz kaldığı, iddiası yargılama sırasında usulüne uygun delillerle kanıtlanamamıştır.
Davacılar tarafından; dava dilekçesinde yemin deliline dayanılmıştır.
Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder. Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir. Mahkeme ancak bu halde dava dilekçesinde yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür. Kendisine yemin teklif edilen taraf, yemin teklifinin kabulünden sonra, usulüne uygun biçimde (HMK m. 233) yemin eder ise, yemin teklif eden tarafın iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiş olur. Yemin teklif eden taraf, bundan sonra iddiasını ispat için başkaca delil gösteremez.
Davanın esasıyla ilgili olarak gösterilen “uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin” toplanmaması ile anlaşılması gerekenin hakimin belirli bir yargıya vararak karar vermesinde etkili/esaslı nitelikteki deliller söz edilmekte olup bu özellikte delillerin toplanmaması tahkikatın büyük ölçüde yeniden yapılmasını gerektirir nitelikte ise HMK’nin 353/I-a-6. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Zira somut olayda olduğu gibi taraflar arasındaki uyuşmazlığı oluşturan protokole ilişkin olarak davacıların borçlu olup olmadığının belirlenmesi için açıklanan yönlerden tahkikat yapılması zorunlu olup anılan araştırma ile davacıların ileri sürdüğü vakıaya dair delilin toplanmaması ve bu delillerin değerlendirilmemiş olması halinde yargı sistemimiz bakımından benimsenmiş olan dar istinaf sisteminden uzaklaşılarak ilk derece mahkemesince değerlendirilmemiş olan konularda ilk defa istinaf mahkemesince bir delile ilişkin olarak tartışma yapılarak yargıya varılacaktır ki bu da iki dereceli yargılama olan istinaf yargı sistemi ile bağdaşmayacaktır.
Bu bakımdan ilk derece mahkemesince davanın esasına yönelik uyuşmazlığın giderilmesi için yukarıda açıklanan delilin toplanmaması ve bu delille ilişkin her hangi bir değerlendirme yapılmamış olması bakımından davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-a-6. maddesi uyarınca kabulüne ilk derece mahkemesinin kararının anılan gerekçelerle kaldırılmasına, kaldırma sebebine göre tarafların diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2022/793Esas, 2024/439Karar ve 04/06/2024 tarihli kararının KALDIRILMASINA,
2-HMK.'nin 353/1-a-6.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf başvurma harcı dışında alınan istinaf karar ilam harcının istek halinde yatırana İADESİNE,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
HMK'nin 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu 16/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan...
e-imzalıdır
Üye...
e-imzalıdır
Üye...
e-imzalıdır
Katip...
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."