T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO : 2023/1933 (KABUL DÜZELTEREK YENİDEN
KARAR NO : 2025/1595 ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİ)
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : DR. ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA BATI 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 18/10/2023
ESAS NO : 2023/202 E 2023/1070 K
DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali
KARAR TARİHİ : 15/12/2025
YAZILDIĞI TARİH : 13/01/2026
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili; müvekkil şirket tarafından, davalıya ait hesaba "100 Takim Ebs Fren Sistemi Peşinatı" aciklamasi ile 50.000 Euro ödeme yapıldığını ancak davalının ihtarnameye rağmen müvekkiline malı teslim etmediğini, davalıya ödenen 50.000 Euro'yu da iade etmediğini, ödenen mal bedelinin iadesi için girişilen takibe davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili; gönderilen tutarın taraflar arasındaki sözlü anlaşma gereğince ön sipariş bedeli olarak gönderildiğini, sözlü anlaşmaya göre 30/03/2022 tarihinde 190.000 Euro daha gönderilmesi gerektiğini, bu para gönderilmiş olsaydı kalan 250 takım fren sisteminin gönderileceğini, 100 tane fren sistemini 2023 tarihinde teslim edeceğini, teslim tarihi 31/07/2023 tarihi olarak belirlendiğini, teslimat 100+100+100+50 olarak yapılacağını, sonuç olarak davacı tarafın kalan bedeli ödemediği için anlaşmaya aykırı hareket ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARAR ÖZETİ
Mahkemece; davacı taraf, taraflar arasındaki anlaşma gereğince davalıya 03/03/2022 tarihinde "100 Takım Ebs Fren Sistemi Peşinatı" açıklaması ile 50.000,00 Euro gönderdiği davacı taraf, bu ödemeye rağmen 100 takım fren sisteminin gönderilmediğini iddia ederken, davalı taraf, 28/02/2022 tarihli belgeye dayanarak anlaşmanın 350 takım üzerinden yapıldığı, 50.000 Euro peşinattan haricinde bakiye mal bedeli olan 190.000 Euro’nun da ödenmesi gerektiğini, ancak ödemeler tamamlandıktan sonra teslimatın yapılacağının kararlaştırıldığını savunduğu ancak, davalı tarafın dayanak olarak gösterdiği 28/02/2022 tarihli belgenin davacı yanca imzalanmadığı, yargılama sırasında belgenin aslının istendiği ancak sunulamadığı, dolayısıyla davalı savunmasını kanıtlayamadığı, davacı tarafın ihtarname ile işin üç gün içerisinde yapılmasını, aksi takdirde bedelin iadesine karar verilmesini talep ettiği, işin yapılmadığı, davacı tarafın talebinde haklı olduğu, faiz hesabının ihtarname tarihine göre yeniden yapıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, Ankara Batı İcra Müdürlüğünün 2022/61427 esas sayılı icra dosyasına davalının yaptığı itirazın iptaline, takibin 50.000EURO asıl, 159,38EURO işlemiş faiz üzerinden devamına, asıl alacak olan 50.000EURO'nun %20'si olan 10.000EURO'nun davanın açıldığı tarihteki kur üzerinden karşılığı olan 200.638,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, hükme karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; davanın konusu müvekkil ile davacı şirket arasında ahitleşilen ve 28.02.2022 Tarihli sipariş fişi gereğince davacının peşinat olan 50.000 Euro gönderdiğini, müvekkilinin dekontta ne yazdığına bakmadığını, para hesaba geçince bu parayı tedarikçiye gönderdiğini ve imal edip teslim edeceği setlerin malzemelerinin peşinatını verdiğini, 50.000 EURO ‘nun müvekkile davacının göndermesiyle sipariş fişindeki şartların kabul edildiğini, zira, dekonta 100 Adet ... EBS seti peşinatıdır yazmakla, zaten 100 adet setin fiyatının 50.000 Euro olmadığı açıkça anlaşıldığını, 50.000 Euronun gönderildiği tarih sipariş fişinde peşinatın yatırılacağı tarih olup bir buçuk yıl önceden para alınıp, hammadde bu para ile tedarik edilecek ve mal imal edilerek teslim edileceğini, davacı şirketin belirtilen tarihte parayı ödemeyince müvekkilinin de hammaddeyi alamadığını, malların imal edilemediğini, davacının üzerine düşen edimi yerine getirmediğini, 30.03.2022 Tarihinde ödemesi gereken 190.000 Euro zamanında ödenmediğini, edimini yerine getirmeyen davacının alacak talebinde bulunamayacağını ayrıca davada müvekkili aleyhine icra inkar tazminatına karar verilemeyeceğini, belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık; davacı tarafından mal bedeli olarak yapılan avans ödemesi karşılığında mal tesliminin gerçekleşmemesi nedeniyle avans olarak yapılan ödemenin iadesi koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususuna ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; avans olarak yapılan ödemenin mal tesliminin gerçekleşmemesi nedeniyle ödemenin iadesi için girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Davanın esasına ilişkin istinaf itirazlarının incelenmesinden önce itirazın iptaline konu icra takibinin usulune uygun olup olmadığı hususunun değerlendirilmesi gerekmektedir.
Uyuşmazlık, yabancı para üzerinden başlatılan icra takibinde takip talebinde yabancı para alacağının TL üzerinden değerinin gösterilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
Somut olayda davaya konu Ankara Batı İcra Müdürlüğünün 2022/61427 Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 26/12/2022 tarihinde davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 03/03/2022 tarihli banka ödeme belgesine dayanarak 50.000 Euro asıl alacak ve 198,63 Euro işlemiş faizin tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip talebinde yabancı para alacağının Türk parası karşılığının gösterilmediği, ancak ödeme emrinde tarih belirtmeden 1 Euro 19,7085 TL olarak gösterilmiş davalı borçlunun süresinde takibe ve borca itiraz ettiği, itirazın iptali davasının İİK 67.maddesi uyarınca süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
2004 sayılı Kanun'un 58/3 maddesi uyarınca ilamsız icra takibinin konusu olan alacak yabancı para alacağı ise bu alacağın Türk parası ile tutarının takip talebinde gösterilmesi gerekmekte olup bu husus kamu düzenine ilişkindir. Alacağın Türk parası ile tutarının takip talepnamesinde gösterilmesi mecburiyeti, takip talepnamesine uygun olarak düzenlenmesi gereken ödeme emri için de geçerlidir. Ödeme emrinde de yabancı para alacağının Türk parası ile tutarının gösterilmesi gerekir, yabancı para alacağı üzerinden ödeme emri düzenlenemez. Bu noksanlık kamu düzeni ve devletin hükümranlık haklarıyla ilgili olup, takibin her safhasında doğrudan doğruya göz önünde tutulmalıdır (Aynı yönde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22/05/2024 Tarih, 2023/957 Esas, 2024/281 Karar sayılı kararı). Takip talepnamesinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk parası karşılığının gösterilmemiş olması halinde icra takibine yönelik itiraza müteakip açılacak itirazın iptali veya kaldırılması davasının yasaya uygun takip yapılmadığından dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekir (Aynı yönde Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 23/10/2024 Tarih, 2023/6385 Esas, 2024/7541 Karar sayılı kararı).
Yukarıda açıklandığı nedenlerle, takip dosyası incelenmesinde; takip talebinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmeden takip başlatıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, takip talebinde yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığı gösterilmesinin takip talebinde bulunması gerekli zorunlu unsur olduğu dava konusu icra takip talebinde yabancı para alacağının Türk parası karşılığının gösterilmemiş olması nedeniyle yasaya uygun takip yapılmadığı anlaşıldığından ve usulüne uygun geçerli icra takibinin itirazın iptali davasında dava şartı olması nedeniyle davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulüne, yeniden yargılama yapılmasını gerektiren bir durum bulunmadığından HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-Ankara Batı 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/202 2023/1070 18/10/2023 kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,
2-a-Davanın USULDEN REDDİNE,
b)Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40TL harcın peşin alınan 17.200,04TL harçtan mahsubu ile bakiye 16.584,64TL harcın davacıya iadesine,
c)Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
d)Davalı taraf yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 45.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
e)Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 3.120,00TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
f)HMK'nun 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İstinaf aşamasında yapılan harç ve masraflar yönünden ;
4-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı yatırılan istinaf karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
5-Davalı tarafından yapılan 155,00TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-HMK'nun 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Karar tebliğinin Dairemizce yapılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 361/1. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 15/12/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan...
e-imzalıdır
Üye...
e-imzalıdır
Üye...
e-imzalıdır
Katip...
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."