T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO : 2023/775 (ESASTAN RET)
KARAR NO : 2025/1116
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : DR. ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 19/01/2023
ESAS NUMARASI : 2019/211 2023/35
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit
KARAR TARİHİ : 09/10/2025
YAZILDIĞI TARİH : 09/11/2025
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili; müvekkilinin davalıdan satın alacağın motorin karşılığı avans olarak çek verdiğini, çeke karşılık mal teslim edilmediğini, bedelsiz kalan çekin iadesi gerekirken iade edilmediğini, belirterek, 30.000,00TL bedelli 0039016 no’lu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında akaryakıt alım satım işi yapıldığını, bunun yanı sıra davacı ile müvekkili şirket arasında 2 adet kira sözleşmesi yapıldığını, kira bedellerinin ödenmediğini, 30.000 TL bedelli çek için müvekkili şirketin alacağı olan 13.900 TL kısmı için icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin alacağını alma gayreti içinde olduğunu, müvekkilinin cari hesap listesinin incelenmesinde bunun ortaya çıkacağını bildirerek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece; davalı yanın ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde: Taraflar arasındaki ticari ilişkide davacı tarafından davalıya avans olarak teslim edilen çek karşılığında davalının herhangi bir alacağının kalmadığı çekin bedelsizliğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının ... şubesine ait 0039016 seri nolu 28.02.2017 keşide tarihli keşide yeri Ankara olan 30.000 TL bedelli çek nedeniyle davacıya borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiş, hükme karşı davalı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; müvekkil ile davacı arasında motorin alım satımına ilişkin 11.08.2016 tarihli sözleşmeye istinaden akaryakıt verilmiş ve karşılığında davacıdan çek alındığı, sözleşmenin devamı süresince mülkiyeti müvekkile ait olan 2 adet taşınmazında müvekkil tarafından davacıya kiraya verildiğini, davacı akaryakıt, kira bedeli ve yakıt(kömür) bedellerini ödemediğini, davacı tarafından verilen çeklerin ödenmemesi nedeniyle icra takibine girişildiğini, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporuna göre müvekkilinin alacaklı olduğunu, eksik inceleme ile davanın kabulüne karar verilemeyeceğini bildirerek ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık; takibe ve davaya konu çekin avans olarak davalıya teslim edildiği mal tesliminin gerçekleşmemesi nedeniyle bedelsizlik iddiasının kanıtlanıp kanıtlanamadığı hususuna ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava İİK ’nın 72 Maddesi gereği avans olarak verilen çekin karşılığı mal tesliminin yapılmaması nedeniyle bedelsizliği iddiasına dayalı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Davacı yan, eldeki dava ile; davalıdan satın alacağı motorin karşılığı avans olarak çek verdiğini, çeke karşılık mal teslim edilmediğini, bedelsiz kalan çekin iadesi gerekirken iade edilmediğini belirterek, 30.000,00TL bedelli 0039016 nolu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, çekin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Davalı yan ise, davacı şirketin borçlu olduğunu, dava konusu çekten dolayı 13.900,00 TL alacaklı olduğunu, bu alacağın tahsili için Ankara 12.İcra Müdürlüğü ‘nün 2017/18170 esas sayılı dosyasında takibe giriştiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Eldeki dava bedelsizlik iddiasına dayalı menfi tespit ve çek iptaline ilişkin olup mahkemece davalının çeke dayalı alacağının 13.900.00 TL olduğu ile birlikte çekin avans motorin alım satımına ilişkin olarak düzenlendiğinin kabulü ile kira sözleşmesinden kaynaklanan alacağı için çeki kısmen icra takibine konu ettiğine dair savunması karşısında alacağının varlığını kanıt yükü davalı yan üzerinde olup davalı yanca alacağının varlığı usulüne uygun delillerle kanıtlanamadığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.049,30TL istinaf karar ve ilam harcının eşin alınan 512,33TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.536,97 TL harcın istinaf eden davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-HMK'nin 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
HMK'nin 362/1.a maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere 09/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan...
e-imzalıdır
Üye...
e-imzalıdır
Üye...
e-imzalıdır
Katip...
e-imzalıdır