T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO : 2023/704 ( KABUL KALDIRMA)
KARAR NO : 2025/1198
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : DR.... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 07/03/2023
ESAS-KARAR NO : 2022/659 E 2023/261 K
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit
KARAR TARİHİ : 17/10/2025
YAZILDIĞI TARİH : 03/11/2025
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 07.04.2017 tarihinde davalıya ait ... nolu parseldeki 20-1C pafta numaralı dairenin müvekkiline 120.000,00 TL bedelle satışı konusunda resmi şekil şartına uyulmaksızın adi yazılı sözleşme imzalandığını, sözleşmede kararlaştırılan bedelin müvekkili tarafından bono düzenlenerek ödenmesi konusunda anlaştıklarını, müvekkilinin davalıya her birinin meblağı 5.000'er TL olan 24 adet senet düzenleyerek teslim ettiğini, sözleşmede satışı konusunda anlaşılan dairenin satışının gerçekleşmediğini, müvekkilinin davalıya teslim ettiği ve satışın gerçekleşmemesi sebebiyle bedelsiz kalan senetlerin davalı tarafından Eskişehir 4. İcra Müdürlüğü’nün 2018/2548 E., Eskişehir 6.İcra Müdürlüğü’nün 2021/5085 E. ve 2021/5083 E. sayılı dosyaları ile icra takibine konu edildiğini, müvekkili ile davalı arasında başka bir alım-satım veya ticaret ilişkisinin bulunmadığını belirterek Eskişehir 4. İcra Müdürlüğü’nün 2018/2548 E., Eskişehir 6.İcra Müdürlüğü’nün 2021/5085 E. ve 2021/5083 E. sayılı dosyalarında borcunun bulunmadığının tespiti ile takip dosyalarının ve takibe konu edilen senetlerin iptaline, üç ayrı icra takibine konu edilen alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, Eskişehir 6. İcra Müdürlüğü’nün 2021/5085 E. sayılı dosyasında ödemesi gerçekleştirilen 47.288,92 TL'nin ödeme tarihi olan 08.04.2022, Eskişehir 4. İcra Müdürlüğü’nün 2018/2548 E. sayılı dosyasında ödemesi gerçekleştirilen 2.711,08 TL'nin ödeme tarihi olan 08.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkiline iadesine, Eskişehir 4.İcra Müdürlüğü’nün 2018/2548 E. ve Eskişehir 6. İcra Müdürlüğü’nün 2021/5083 E. sayılı dosyaları ile takibe konu edilen 19 adet senedin müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili, davaya konu senetler ile emlak alım satım sözleşmesinin arasında illiyet bağı bulunmamakta olup söz konusu sözleşmenin sonradan davacı tarafından düzenlenmiş bir sözleşme olduğunu, emlak sözleşmesinden müvekkilinin hiçbir bilgisi olmadığı gibi müvekkilinin böyle bir sözleşmenin akdedildiğini hatırlamadığını, sözleşmede bulunan imzanın da müvekkiline ait olmadığını, davacının borcu nedeniyle kendisine ait taşınmazın o dönem davacı tarafından gösterilen ve borcun bulunduğu şirket çalışanı olduğu belirtilen Mehmet Uslu'ya borca karşılık olmak üzere satışının yapıldığını, müvekkili ve davacının aralarında anlaşarak evin karşılığı olarak bedelin 24 aya bölündüğünü, davacının her ay düzenli olarak müvekkiline ödeme yapacağını taahhüt ettiğini, ödemelerin yapılmaması üzerine müvekkilinin takipleri başlattığını, müvekkilinin ilk icra takibini 2017 senesinde başlatmış olmasına rağmen davacının davayı 2022 yılında açtığını, aradan geçen 5 yıl gibi bir zamanda senetlerin geçersiz olduğuna yönelik hiçbir işlemde bulunmayıp bu dava ile senetlerin geçersiz olduğunu iddia etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, senetlerde malen kaydı yer almakta olup, davalı tarafın savunmasının senedi talil olarak nitelendirilemeyeceği, senet nedeniyle borçlu olunmadığının yazılı delillerle ispat yükünün davacı senet borçlusuna ait olduğu, davacı tarafça yazılı delil sunulmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf eden-davacı vekili tarafından;
Mahkemece ispat yükünün tayininde yanılgıya düşüldüğünü, soruşturma dosyası ve iş bu dosyadaki davalı beyanlarının talil niteliğinde olduğunu ve davalı yanca müvekkilinin talimatı ile devir işleminin yapıldığının ispat edilmesi gerektiğini, ispat yükü davalı yan üzerinde olmasına karşın müvekkiline yemin hakkının hatırlatılmadığını bildirerek başvurulmuştur.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık takibe dayanak bonoların bedelsiz olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava,İİK 72. maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit ve istirdat davasıdır.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Davacı dava konusu senetlerin bu sözleşme kapsamında verildiğini, taşınmazın devredilmediğini iddia ederek bedelsiz kalan senetler nedeniyle borçlu olunmadığının tespitini talep etmiş, davalı ise taşınmaz satışını kabul etmiş, taşınmazın davacının gösterdiği üçüncü kişiye devredildiğini ifade ederek davanın reddini istemiş olup, dava konusu senetlerin malen kaydı içerdiğinden her iki yanca da senet metninin talil edildiğinden bahsedilemeyecektir. Her ne kadar davacı yanca dosya kapsamına adi yazılı sözleşme olarak fotokopisi ibraz edilen sözleşme davacı yanca kabul edilmemiş, sözleşme aslı ibraz edilemediğinden imza incelemesi yapılamamış ise de her iki yanca da taşınmazın satışı hususunda anlaşıldığı hususu ihtilafsız olup, davacı yanca taşınmazın devredilmediği, davalı tarafından ise taşınmazın davacı yanın gösterdiği üçüncü kişiye devredildiği ve bedelinin ödenmemesi nedeniyle icra takibi yapıldığı ileri sürülmüş olup, davalı yanın beyanları talil değil ise de başka bir hukuki ilişki ileri sürülerek ispat yükünü üzerine aldığı anlaşılmıştır.
Mahkemece ispat yükünün tayinin de hataya düşülmüş olup, davalı yanın bildirdiği delilleri toplanıp gerektiğinde iddialarının ispatı noktasında cevap dilekçesinde yemin deliline de dayandığı gözetilerek yemin hakkı da hatırlatılmak suretiyle varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, açıklanan yönlerden inceleme ve değerlendirme yapılmak suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı yanın istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/659 Esas, 2023/261 Karar ve 07/03/2023 tarihli kararının KALDIRILMASINA,
2-HMK.'nin 353/1-a-6.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf başvurma harcı dışında alınan istinaf karar ilam harcının istek halinde davacıya İADESİNE,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
HMK'nin 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu 17/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan...
e-imzalıdır
Üye...
e-imzalıdır
Üye...
e-imzalıdır
Katip...
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."