T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/762 - 2026/1007
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO : 2024/762 (ESASTAN RET)
KARAR NO : 2026/1007
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 06/03/2024
ESAS NO : 2022/680 E 2024/174 K
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVANIN KONUSU : Tazminat
KARAR TARİHİ : 03/07/2026
YAZILDIĞI TARİH : 06/07/2026
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin hazır beton üretim ve satım işi ile uğraştığını, bu kapsamda davacı şirket ile davalı şirket
arasında 14/10/2021 tarihinde Agrega (Mıcır) Alım-Satım
Sözleşmesi imzalandığını, söz konusu sözleşme ile davalı şirketin mıcır malzemesini satmayı kabul ettiğini, bunun karşılığında ise müvekkil şirketin 356.497,170 ton mıcırın, 56.497,170 tonluk kısmına denk gelen
1.000.000,00 TL'yi peşin, 300.000,000 tonluk kısmına denk gelen 5.841.000,00 TL'yi ise Kasım
2021 tarihinden Ağustos 2022 tarihine kadar her ayın 25. günü eşit tutarda çek ile ödeme yapmayı taahhüt ettiğini, davacı şirketin 26/10/2021 tarihinde 56.497,170 tonluk kısma karşılık gelen 1.000.000,00 TL'yi banka havalesi ile gönderdiğini, geriye kalan 300.000,000 tonluk kısma karşılık gelen 5.841.000,00 TL için ise davalı şirkete çek keşide ettiğini, davacı şirketin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, ancak davalı şirketin tedarik etmekle yükümlü olduğu günlük malzeme miktarı olan 1200 tonu Haziran ayına kadar tedarik oranında
teslim etmesine rağmen Haziran ayından sonra teslimat işlemini gerçekleştirmediğini, bunun üzerine müvekkil şirket tarafından davalı şirkete Sincan 2. Noterliği'nin 23/06/2022 tarih
ve 6829 yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini ve sözleşmeden doğan
yükümlülüklerin ifa edilmesi, aksi takdirde sözleşmenin tek taraflı ve haklı nedenle feshedileceği hususunun bildirildiğini, davalı şirketin ihtarnamenin tebliğinden ve arabuluculuk görüşmelerinden sonra bir miktar teslimat yapmasına rağmen sonrasında teslimatı tekrar durdurduğunu, 13/09/2022 tarihinde davacı şirkete ait kamyonun agregayı (mıcırı) teslim almak
üzere ifa yerine gittiğini, ne var ki davalı şirket yetkililerinin malzeme olmadığını söyleyip yüklenen aracı boşalttıklarını, davalı şirketin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle müvekkil şirketin zarara uğradığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece 17/01/2023 tarihli ön inceleme duruşmasında, istemin müspet zarar mı menfi zarar mı olduğu hususunun aydınlığa kavuşturulması amacıyla davacı şirkete iki (2) haftalık kesin süre verilmesi üzerine, davacı vekilinde ibraz edilen 23/01/2023 tarihli dilekçe ile, müvekkil şirket tarafından istenilen zararın, borçlunun borcunu gereği gibi ifa etmesi durumunda malvarlığının ulaşacağı durum ile ifanın gereği gibi yerine getirilmemesi sonucu mevcut durum arasındaki farka ilişkin bulunduğu ve bu zararın sözleşmenin taraflarca feshedilmemiş ve ayakta olması nedeniyle müspet zarar olduğu beyan edilmiştir.
Davacı vekili 02/01/2024 tarihinde Uyap sistemi üzerinden mahkemeye gönderdiği ıslah dilekçesiyle ise talebini, 208.597,31 ton betonluk ve asfalt agrega mıcır malzemesinin, davalı şirkete ait taş kırma ve eleme tesislerinde davacı şirkete teslim edilmesi suretiyle aynen ifa, bunun yanı sıra geç ve teslim edilmeyen mıcır malzemesi nedeniyle üçüncü kişilerden satın alınan malzeme nedeniyle ödemek zorunda kalınan 3.469.744,13 TL zararın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsili, ayrıca teslim edilmeyen 208.597,31 ton agrega mıcır malzemesi için sözleşme bedeli olarak ödenen 4.061.389,61 TL'nin iadesi olarak ıslah ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin 5. maddesine göre davacı şirketin müvekkil şirketin kırma eleme tesisinde agregayı kendi araçları ile alması gerektiğini, davacı şirketin 25/10/2021 ile 01/06/2022 tarihleri arasında sözleşme
kapsamında teslim alma yükümlülüğünü ifa ettiğini, Haziran ayının devamında müvekkil şirket tarafından mıcır üretimine devam edilmiş ise de, davacı şirketçe teslim alma yükümlülüğünün usulüne uygun şekilde ifa edilmediğini, davacı tarafından gönderilen 23/06/2022 tarihli ihtarnamenin gerçeği yansıtmadığını, davacı şirket tarafından Haziran ayının sonuna kadar 283.325,55 ton mıcır teslim alındığını, davacı şirketin kamyonlarının boşaltıldığı yönündeki açıklamanın yerinde olmadığını, zira nakliye aracına
istiap haddinden fazla yükleme yapılması nedeniyle
hem müvekkil şirkete hem de nakliye aracına ceza yazıldığını, davacı şirketin bu cezayı ödemeyi üstlenmesine karşın bu ödemeyi yapmadığını, müvekkil şirketin tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirketçe dava dilekçesinde sözleşmenin aynen ifa edilmemesi nedeniyle doğduğu iddia edilen maddi zararın tazmininin talep edildiği, 19/12/2023 tarihli ıslah beyanını içeren dilekçe ile ise 208.597,31 ton mıcır malzemesinin aynen teslimi, geç teslimi ve teslim edilmeyen malzeme sebebiyle piyasadan yüksek bedelli malzeme satın alınmasından kaynaklanan maddi zararın tazmini ile teslim edilmediği belirtilen 208.597,31 ton mıcır malzemesinin sözleşme gereğince ödenen kısmının tahsili talebinde bulunulduğu, davacı şirketin aynen ifa isteminin dava dilekçesinin "sonuç ve istek" kısmında yer almadığı halde ıslah dilekçesi ile ileri sürüldüğü, öte yandan her ne kadar davacı şirket tarafından sözleşme konusu malzemenin eksik teslimi nedeniyle oluştuğu belirtilen maddi zararın tazmini istenilmiş ise de, eldeki davanın açılmasından önce davacı yan tarafından davalı tarafa keşide ve tebliğ edilen Sincan 2. Noterliği'nin 23/06/2022 tarih ve 6829 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile sözleşme konusu edimin ifa edilmesi hususunun ihtar edildiği ve satıcı davalının temerrüdü nedeniyle seçimlik haklardan aynen ifaya yönelik seçimlik hakkın kullanıldığının ifade edildiği, ayrıca aksi takdirde sözleşmenin tek taraflı olarak feshedileceğinin bildirildiği, dosya kapsamından, söz konusu ihtarnameden sonra taraflarca sözleşmenin feshedildiğine yönelik herhangi bir delilin bulunmadığı, davalı şirketçe davacının söz konusu ihtarname ile sözleşmeyi feshettiğini belirtmesine karşın bahsi geçen ihtarnamenin, davacı şirketin açık ve karşı tarafa ulaşmakla kurucu yenilik doğurucu nitelikte bir fesih bildirimini içermemediği, bu nedenle taraflar arasındaki sözleşmenin halen geçerli ve ayakta olduğu, ayrıca ihtarname ile seçimlik hakkını aynen ifa yönünde kullanan ve tüketen davacı şirketin daha sonra söz konusu seçimlik hak yerine sözleşmenin ifa edilmemesinden doğan müspet zarara yönelik talepte bulunmasının açıkça hukuki dayanaktan yoksun olduğu, kaldı ki davalı satıcının temerrüdü nedeniyle dava konusu ticari satımda alıcı davacının aynen ifa (devir) isteminden vazgeçerek borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini istediğinin karine olarak kabulü gerekmekle birlikte somut olayda davacı yanın davalı şirkete keşide ettiği ihtarname ile aynen ifayı talep ettiği konusunun açık olduğu gerekçesiyle, davacı şirketin aynen ifaya yönelik talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer talepleri hakkında ise davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; gerekçeli kararın çelişkiler içerdiğini, müvekkil şirketin temerrüt ihtarnamesinde ve dava dilekçesi ile ıslah dilekçesinde borcun ifası ile gecikme nedeniyle tazminat isteminde bulunulduğunu, davacı şirketin, davalı şirketin teslim etmediği malzemeleri sözleşme ile kararlaştırılan bedelden daha yüksek bir bedelle piyasadan aldığının sabit olduğunu, eldeki davada TBK'nın 125/2 ve 212/2 maddelerinin uygulanma ihtimalinin bulunmadığını, somut olayda müvekkil şirketin borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteminden vazgeçmesi ve bu durumu davalı şirkete bildirerek ifa yerine tazminat istemesi gibi bir durumun olmadığını, dava dilekçesinde uğranılan zararın sözleşme fiyatından daha yüksek fiyatla malzeme satın alınması nedeniyle uğranılan zarar olduğunun açıkça ifade edildiğini, ayrıca malzemeleri teslim almak üzere davalı şirketin kırma ve eleme tesisine giden araçların geliş gidiş masraflarının ve işçilik alacaklarının zarar kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinin yine dava dilekçesinde belirtildiğini, davacı şirketin agregayı (mıcırı) almak için kamyon gönderdiğini, ancak davalı şirketin mıcır yüklenmesine engel olduğunu, dolayısıyla aynen ifa isteminin kabul edilmesi gerektiğini, dava dilekçesinin sonuç kısmında aynen ifa yer almasa dahi dilekçe içeriğinden ve sunulan ihtarname içeriğinden aynen ifa yönünde iradenin olduğunun anlaşılacağını, diğer yandan red kararının yerinde bulunmadığını, davacı şirketin dava dilekçesinde ve ıslah dilekçesinde borcun ifası ile gecikme sebebiyle tazminat talebi olarak seçimlik hakkın kullandığını, söz konusu zararın müspet zarar olduğunu, seçimlik hakkın TBK'nın 125/2 ve 212/2 maddeleri doğrultusunda kullanıldığının kabul edilmesi için öncelikle müvekkil şirketin sözleşmenin ifasından yani kalan malzemeyi almaktan vazgeçmesi, bu durumun hemen davalı şirkete bildirilmesi, seçimlik hak bu yönde kullandıktan sonra davacı şirketin ifa talebini kabul etmemesi, ifa yerine tazminat/borcun ifa edilmemesinden doğan zarar isteminde bulunulması gerektiğini, ne var ki bu yönde bir beyanın bulunmadığını, ıslah dilekçesinde yer alan "7.531.125,07 TL" şeklindeki açıklamanın mahkemece ayrı bir alacak kalemi olarak değerlendirilmesinin ve bu yönden de red hükmü kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, bu kısma ilişkin olumlu veya olumsuz herhangi bir karar kurulmaması gerektiğini, ayrıca vekalet ücretinin hatalı hesaplandığını, maddi tazminat istemli davanın tamamının reddi durumunda vekalet ücretinin AAÜT'nin 13/4. maddesi uyarınca hesaplanmasında zorunluluk bulunduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık, davacının dava dilekçesinin "Sonuç ve İstem" kısmındaki talebinin aynı zamanda aynen ifa talebini içerip içermediği, davalının Agrega (Mıcır) Alım-Satım Sözleşmesi kapsamında üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediği, bu kapsamda davacının zararının doğup doğmadığı noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, agrega (mıcır) malzemenin eksik teslim edildiği iddiasına dayalı müspet zararın tahsili talebine ilişkin, olup ıslah dilekçesi ile müspet zararın yanı sıra aynen ifa isteminde de bulunulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle seçimlik hakkın bir defa kullanılmakla sona ermesine/seçimlik hakkın bir kez kullanılmakla tüketilmesine göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın istinaf eden davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-HMK'nın 333. maddesi gereğince gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
6-Kararın tebliğinin Dairemizce yapılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 361/1. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere, 16/07/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."