T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1567 - 2026/974
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO : 2023/1567 (KABUL KALDIRMA YENİDEN ESAS
KARAR NO : 2026/1016 HAKKINDA KARAR VERİLMESİ)
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 3.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 10/07/2023
ESAS-KARAR NO : 2022/290 E - 2023/540 K.
DAVANIN KONUSU : Alacak
KARAR TARİHİ : 30/06/2026
YAZILDIĞI TARİH : 17/07/2026
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin duruşmalı yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin medikal cihaz üretim işi ile uğraştığını, bu kapsamda davalı şirket ile ticari ilişki kurulduğunu, davalı şirkete ürün (medikal cihaz hammaddesi) temin edildiğini ve Covid-19 test kitlerinin sonucunu gösteren laboratuvar test kiti kağıt tedarikinde bulunulduğunu, devam eden süreçte davalı şirkete toplam 467.700,00 USD tutarında beş (5) parti ürün tesliminin sağlandığını ve faturalar düzenlendiğini, davalı şirketin söz konusu faturaları ticari defterlerine kaydettiğini ve bu faturalara ilişkin herhangi bir itirazda bulunmadığını, faturalar çerçevesinde davalı şirketçe kısmi ödemeler yapılmasına karşın tamamının ödenmediğini belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 USD'nin dava tarihinden itibaren ticari mevduat faizine uygulanacak en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin iddialarının gerçeği yansıtmadığını, taraflar arasında gerçekleşen ticari ilişki kapsamında teslim edilen ürünlerin bir kısmının ayıplı çıktığını, bu nedenle yapılan görüşmeler neticesinde ayıp bildirimi dikkate alınarak davacı şirket ile anlaşmaya varıldığını, bu anlaşma çerçevesinde fatura tutarlarından ayıp bedellerinin düşürüldüğünü ve ödenmesi gereken tutarın 150.000,00 USD olduğunun belirlendiğini, bu doğrultusunda müvekkil şirketin 06/04/2022 tarihinde 20.000,00 USD ve 26/05/2022 tarihinde 20.000,00 USD olmak üzere toplam 40.000,00 USD ödeme yaptığını, geriye kalan 110.000,00 USD'yi ise 20.000,00 USD'lik taksitler halinde 5,5 ay içinde ödemesi gerektiğini, müvekkil şirketin şifai anlaşma kapsamında taksitleri düzenli olarak yatırmaya başladığını, somut olayda davalı şirketin hukuka aykırı bir eyleminin bulunmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan herhangi bir yazılı sözleşme ve/veya taraflarca keşide edilmiş herhangi bir ayıp ihtarname örneği bulunmadığı, davalı şirketin, dava konusu faturalardan kaynaklı ürünleri teslim aldığını ve ürünlerin bir kısmının ayıplı olması nedeniyle alacaklı davacı şirket ile görüştüğünü, bu kapsamda davacı şirketçe satış bedelinde indirim yapıldığını, bakiye borcun 150.000,00 USD olduğunu, bu tutarın taksitler halinde ödeneceğini savunduğu, ancak davalı şirketin söz konusu savunmasını ispata yarar yazılı bir delili dosya içerisine ibraz etmediği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ürünlerin ayıplı olması nedeniyle taraflar arasında anlaşma sağlandığını, dosyaya sunulan Sulh ve İbra Protokolü içeriği incelendiğinde görüleceği üzere müvekkil şirketin ödemeleri imzalanan protokol çerçevesinde yaptığını, ilgili protokolün 3.5. maddesine göre davalı şirketin 150.000,00 USD borcunun bulunduğunu ve toplam 60.000,00 USD ödemede bulunduğunu, 13/07/2022 tarihinde gerçekleştirilen ödemenin borçtan mahsup edilmesi gerektiğini, Sulh ve İbra Protokolü'nün imzalanmasından sonra 03/10/2022 tarihinde davacı şirkete 30.000,00 USD gönderildiğini, dolayısıyla müvekkil şirketin ödemesi gereken toplam borç tutarının 60.000,00 USD olduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili dosyanın istinaf incelemesi için Dairemize gelmesinden sonra sunduğu 24/10/2023 tarihli dilekçe ile ise özetle; müvekkil şirket hakkında Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/382 Esas sayılı dosyası ile iflas kararı verildiğini, bu kapsamda İİK'nın 194. maddesinin uygulanması gerektiğini ifade ederek, davanın, yasal sürenin sonuna kadar durdurulmasını talep etmiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık, taraflar arasındaki alım satım ilişkisi kapsamında davacının, alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, alacak talebine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Uyuşmazlığın esasına yönelik istinaf incelemesine geçmeden önce, Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/10/2023 tarih ve 2023/382 Esas, 2023/705 Karar sayılı dosyasında verilen ve kesinleşen iflas kararı göz önüne alınarak, davalı ... ...Ticaret Anonim Şirketi'nin durumunun irdelenmesi gerekmektedir.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 191 ve 192. maddeleri uyarınca, iflasın açılmasıyla birlikte müflisin tasarruf yetkisi kısıtlanmış olup, müflisin iflas masasına giren mal ve haklarına ilişkin davaları takip etme yetkisi de sona erer. Müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlandığından, masa ile ilgili davalarda dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı) artık müflise değil, iflas idaresine aittir.
İflastan önce müflisin açmış olduğu davalarda, iflas idaresinin bu davayı takip yetkisini kullanıp kullanmayacağını; müflis aleyhine açılan davalarda ise dava konusu alacağın kabul edilip edilmeyeceğini tespit edebilmek için öncelikle iflas organlarının oluşması ve her dava hakkında esaslı bilgi sahibi olunması gerekir. Bu ise zaman gerektiren bir süreçtir. Bu nedenle kanun, müflisin taraf olduğu hukuk davalarının iflasın açılmasıyla birlikte belli bir süre için durmasını kabul etmiştir (İİK md. 194). Bu durma, ikinci alacaklılar toplantısından (md. 237) on gün sonrasına kadar devam eder; bu süreden sonra duran davalara devam edilebilir (md. 194/1). Bu süre içinde iflas idaresi, duran davalar hakkında araştırma yapar ve bu davaların geleceği hakkında karar verir.
Müflisin davacı olduğu davalarda, iflas idaresi bir davanın başarı şansı olduğu kanaatine varırsa, masanın bu davayı takip etmesine karar verir. Bu karar, ikinci alacaklılar toplantısının uygun bulmasıyla kesinleşir ve toplantıdan sonraki on günlük sürenin geçmesiyle davaya iflas idaresi tarafından devam edilir. İflas idaresi ve ikinci alacaklılar toplantısı, davanın başarı şansının olmadığı kanaatine varırsa, davayı takip yetkisi isteyen alacaklıya devredilir (md. 245).
İflastan önce müflis aleyhine açılmış olan davalarda, iflas idaresi dava konusu alacak iddiasının masaya kaydı için tayin edilen süre bittikten sonra dava konusu iddiayı inceleyip kabul veya ret kararı verir (md. 230). İkinci alacaklılar toplantısında alacağın iflas masasına kabul edilmesi hâlinde dava konusuz kalacağından, mahkemece karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi; alacağın masaya kabul edilmemesi hâlinde ise davaya kayıt kabul davası olarak devam edilmesi gerekir.
Yukarıda yapılan bu kısa açıklamalardan sonra, somut olaya gelindiğinde;
Davacı tarafından davalı hakkında açılan alacak davasının yargılaması sırasında, davalı (iflas nedeniyle) Tasfiye Halinde ... ...Ticaret Anonim Şirketi hakkında, Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/10/2023 tarih ve 2023/382 Esas, 2023/705 Karar sayılı kararı ile İİK'nın 308. maddesi uyarınca iflas kararı verildiği, bahsi geçen kararın istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonucunda 24/01/2024 tarih ve 2023/2235 Esas, 2023/150 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine hükmedildiği, verilen bu karara karşı gerçekleştirilen temyiz incelemesi neticesinde ise, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 29/04/2024 tarih ve 2024/742 Esas, 2024/1161 Karar sayılı kararı ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verildiği, bu itibarla iflas hükmünün 29/04/2024 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın ise, davalı ... ...Ticaret Anonim Şirketi'nin iflasından önce 21/04/2022 tarihinde açıldığı,
Kesinleşme kararı üzerine, ikinci alacaklılar toplantısının yapılıp yapılmadığının tespiti amacıyla Ankara İflas Dairesi'ne yazılan müzekkere üzerine 2023/11 İflas sayılı dosya üzerinden gönderilen 06/05/2026 tarihli yazı ile birinci ve ikinci alacaklılar toplantısının yapıldığının, ilk alacaklılar toplantısından seçilen iflas idare memurlarının görevinin düştüğünün, yapılan toplantılarda alacaklılarca yeniden iflas idare memurunun seçilmediğinin belirtildiği görülmüştür.
Diğer yandan, Ankara İflas İdaresi'nin 2023/11 İflas sayılı dosyasında düzenlenen 29/04/2026 tarihli sıra cetvelinin incelenmesinde, davacı ...'in cetvelin 20. sırasına 2.105.557,38 TL alacağının kaydedildiği tespit edilmiştir.
Buna göre, eldeki davada, ikinci alacaklılar toplantısında dava konusu talep ve alacağın (1.000 USD) masaya kaydedildiği, sıra cetvelinin hazırlandığı ve kabul edildiği dikkate alındığında, davalı müflis ... ...Ticaret Anonim Şirketi yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
Ayrıca, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun "Yargılama giderlerinden sorumluluk" başlıklı 326. maddesi "(1) Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir.
(2) Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır.
(3) Aleyhine hüküm verilenler birden fazla ise mahkeme yargılama giderlerini, bunlar arasında paylaştırabileceği gibi, müteselsilen sorumlu tutulmalarına da karar verebilir." hükmünü içermektedir.
Buna göre, kural olarak yargılama giderleri, davadaki haklılık oranına göre haksız çıkan tarafa yüklenir.
Aynı Kanunun "Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri" başlıklı 331. maddesi ise, "(1) Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.
(2) Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder. Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkûm eder.
(3) Davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hâllerde yargılama giderleri davacıya yükletilir." düzenlemesine yer vermiştir.
Davanın konusuz kalması halinde ne tür bir karar verileceği hakkında Kanunumuzda doğrudan bir düzenleme bulunmamakla birlikte HMK'nın 331/1. maddesindeki düzenleme göz önünde bulundurulduğunda, artık dava hakkında yargılama yapılmasına ve hüküm verilmesine gerek kalmadığından mahkeme davanın reddine değil, dava (esas) hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verir ve dava açılmasına sebebiyet veren taraf yargılama giderlerine mahkum edilir.
Diğer yandan, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 6. maddesi uyarınca; "(1) Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur. Bu madde yargı mercileri tarafından hesaplanan akdi avukatlık ücreti sözleşmelerinde uygulanmaz."
Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerin tetkikinde, yargılama aşamasında davalı ... ...Ticaret Anonim Şirketi'nin iflas ettiği ve 29/04/2026 tarihli sıra cetveli uyarınca davacı ...'in alacağının sıra cetveline kaydedildiği, bu kapsamda davanın konusuz kaldığı dikkate alınarak ve dava tarihi itibariyle davacı yana izafe edilecek bir kusurun bulunmadığı ve davacı şirketin dava açmakta haklı olduğu anlaşıldığından, davacı yararına yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilmesi gerekmektedir.
Dava dosyası kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; açıklanan nedenlerle davalı şirket vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.b.2. maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Müflis davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/07/2023 tarihli ve 2022/290 Esas, 2023/540 Karar sayılı kararının HMK'nın 356. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,
4-a)Müflis ... ...Ticaret Anonim Şirketi yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla, esas hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
b)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 462,15 TL harcın (davadaki haklılık durumu çerçevesinde) müflis ... ...Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak Hazineye irat kaydına,
c-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı ile 251,20 TL peşin harcın (davadaki haklılık durumu çerçevesinde) müflis ... ...Ticaret Anonim Şirketi'nden tahsili ile davacıya ödenmesine,
ç-Davacı tarafından yapılan toplam 1.298,00 TL yargılama giderinin (davadaki haklılık durumu çerçevesinde) müflis ... ...Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, ancak davalı şirketin iflas ettiği ve iflas kararının kesinleştiği dikkate alınarak yargılama giderinin iflas masasından sıra cetvelindeki sırasına göre tahsiline,
d-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden istinaf karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1 maddesi uyarınca takdir ve hesap edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin (davadaki haklılık durumu çerçevesinde) müflis ... ...Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, ancak davalı şirketin iflas ettiği ve iflas kararının kesinleştiği dikkate alınarak vekalet ücretinin iflas masasından sıra cetvelindeki sırasına göre tahsiline,
f-HMK'nın 333.maddesi gereğince gider ve delil avansından kalan/kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
İstinaf aşamasında yapılan harç masraf yönünden
5-İstinaf Kanun yoluna başvuran davalı müflis ... ...Ticaret Anonim Şirketi tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgilisine iadesine,
6-İstinaf eden müflis ... ...Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılan 277,50 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak müflis ... ...Ticaret Anonim Şirketi'ne verilmesine,
7-İstinaf incelemesi sırasında re'sen duruşma açıldığından ve davacı duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca takdir ve hesap edilen 42.000,00TL vekalet ücretinin (davadaki haklılık durumu çerçevesinde) müflis ... ...Ticaret Anonim Şirketi alınarak davacıya verilmesine, ancak davalı şirketin iflas ettiği ve iflas kararının kesinleştiği dikkate alınarak vekalet ücretinin iflas masasından sıra cetvelindeki sırasına göre tahsiline,
8-HMK'nın 333. maddesi gereğince gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
9-Kararın tebliğinin Dairemizce yapılmasına,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda yapılan inceleme sonucunda 361/1.maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 30/06/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."