T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO : 2022/1329 ( KABUL KALDIRMA)
KARAR NO : 2024/1683
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : DR. ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 06/04/2022
ESAS-KARAR NO : 2019/249 E - 2022/277 K
DAVACI
VEKİLİ
DAVALILAR
DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (İnanç Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : 16/12/2024
YAZILDIĞI TARİH : 13/01/2025
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili; müvekkilinin alacakları nedeniyle ... hesabından keşide edilen 0307111 seri nolu 4000 dolar, 0297971 seri nolu 10.000 dolar ve 0297972 seri nolu 10.000 dolar tutarlı 24.000 Dolar tutarında 3 adet çekin hamili olduğunu,davalıların murisi ...'ın cirosunun bulunduğu çeklerin arkasında kefalet zinciri ve güvence oluşturması için çek lehtarı ...'ın, ... ve ...'ın ortak oldukları ... Otelcilik Ltd. Şti. 'nin cirolarından sonra ...'ın babası ...'ın cirosu olduğunu, ...'ın kendi çekini kullanmasına iyi niyetle izin verdiğini,ayrıca ... ve ...'ın bu çeklerin keşide ve ilk cirolarını kanıtlamak üzere el yazıları ve imzalarını taşıyan çek keşide beyanlarının da mevcut olduğunu, ...'ın ...'ın ilzam ve kambiyo taytlarında bulunmaya yetkili vekil olarak onunla ve hesabına bu çekleri ciro ettiğini vekaletname örneklerinin sunulduğunu zaten müvekkilinin alacaklı olduğu paranın ...'ın silifke'deki otel inşaatı için alındığını çeklerin asıl borçlusunun müteveffa ... olduğunu ...'ın ...'ın baskısı sonucunda müvekkilinden aldığı borçla babasının inşaatına gönderip babasının da inşaatta kullandığını , ...'ın, babası ...'ın ve ortak oldukları ... Otelcilik Ltd Ştinin çek karnesi bulunmadığından işlerin ...'a ait çekler üzerinden yürütülmekte olduğunu, borç ilişkisinin tarafı ve sonuç olarak çeklerden dolayı borçluları olmadığını, ismi geçenlerin müvekkilinden ricada bulunarak çekleri işleme koymamasını, bir buçuk sene vade tanınmasını, vade farkının da eklenmek suretiyle Otelcilikle uğraşan şirketin keşideci ve borçlusu olduğu 50.000 YTL bedelli 15 12 2008 vade 15.06.2007 tanzim tarihli Bir bonoyu kendi kefaletlerini de içerecek şekilde vermeyi çeklerin de bunun güvencesi olarak müvekkilinde kalmasını teklif ettikleri, müvekkilinin iyi niyetli olarak bu ricayı kabul ettiğini ve ₺50.000 bedelli bonoyu aldığını, ertesi gün bir sıfır eksik yazılarak 5.000,00 TL yazıldığını fark ettiğini, otele giderek düzeltilmesini istediğini ancak ...'ın paralarla birlikte Silifke'ye gittiği için yeni bir bono düzenlemesinin mümkün olmadığını, bunun üzerine borç ilişkisi ile hatır için ilişiği olan ...'ın kendisinin de şahsi kefaletinin olduğu şirketin borçlu ve keşidecisi olduğu bonodaki eksik sıfırı Münferit ilan ve temsil yetkisi kapsamında keşide şirketinin temsilen eklemiş ve müvekkiline vermiş olduğunu, vade tarihi 1,5 yıl sonra olduğundan ilk etapta üzerinde durmadığını, 04/07/2017 tarihinde ...'ın şirketteki hissesini ...'a devrederek şirketten ayrıldığını, müvekkilinin bono vadesi geldiğinde ...'ın şirketten ayrıldığını, ...'ın vefat ettiğini, şirket hisselerinin veraseten mirasçılara intikal ettiğini öğrendiğini,... mirasçıları aleyhine Ankara 18. İcra Müdürlüğü'nün 2011/ 14 602 sayılı dosyasından icra takibi yaptığını bunu da tahrifat olduğu iddiasıyla şikayette bulunduklarını önce takibin iptaline karar verildiğini Yargıtay'ın bononun tamamının iptalini haksız bularak "0" eklenmeden önceki haliyle bononun 5.000 TL olarak geçerli olacağı gerekçesiyle kararı bozduğunu ve 5000 TL geçerli kabul edilerek bakiye 45 bin TL üzerinden takibin iptaline karar verildiğini kararın kesinleştiğini 5.000 TL'nin tahsil edildiğini bu tahsilatın sadece 4.000 dolar olan çekin bedeline tekabül ettiğine kalan 2 adet 10 bin dolar tutarında alacağın iptal edilen bono ile tahsilinin imkansız hale geldiğini, zamanaşımı süresi dolmadığı için Ankara 18. İcra Müdürlüğünün 2017/12137 esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlattığını, davalıların haksız ve kötü niyetli olarak itirazla bulunarak takibi durdurduklarını belirterek dava konusu 20.000 dolar tutarlı iki adet çeke dayalı olarak yapılan Ankara 18. İcra Müdürlüğünün 2017/12137 esas sayılı takibine ve borca karşı veraseten borçlu olan davalıların yaptığı haksız dayanaksız ve kötüniyetli itirazlarının iptali ile takibin devamına, % 30 oranında inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; müvekkillerinin murislerinin böyle bir borcu olmadığı gibi imzaladıkları böyle bir çek senet olmadığını, davacının dava dilekçesinde bahse konu edilen hadiselerde gerçeği yansıtmadığı gibi alacaklı görünmeyi kuvvetlendirmek için abartılı olduğunu düşündüklerini belirterek zamanaşımı ve esastan haksız davanın reddine, %20 inkar tazminatı ve %10 kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ
Mahkemece; TTK 780/1-e uyarınca çekte düzenleme yeri ve düzenleme tarihi bulunmasının zorunlu olduğu, aksi takdirde, diğer tüm zorunlu unsurları ihtiva etse dahi çekin geçerliliğini kaybedeceği (TTK m. 780/1, e), düzenleme tarihini içermediği için çek sayılmayan bir senedin, nama veya emre yazılı olmak kaydıyla adi havale hükmünde sayılacağı; hamiline düzenlenmiş olması halinde ise, havale alıcısını içermediği için havale olarak da nitelendirilemeyeceği sadece yazılı delil başlangıcı olarak kabul edileceği, somut olayda davacının başlatmış olduğu ilamsız icra takibine dayanak olarak dava dışı ... tarafından keşide edilen ve davalılar murisleri ... ve ...'ın sahibi olduğu ... Otelcilik adına ... tarafından cirolanan düzenlenme tarihi bulunmayan 10.000'er dolar bedelli iki adet çek gösterildiği, davacı ilgili çeklere ilişkin borcun kaynağını müteveffa ...'ın oğlu olan ... ve ...'a baskı yapması sonucu bu iki kişinin müvekkilinden aldığı borç olarak gösterdiği, alınan borcun ... Otel'in inşaatında kullanıldığını beyan ettiği, dava konusu vadesiz çekler yazılı delil başlangıcı sayılmak suretiyle davacının tanıklarının dinlendiği, tanıklardan ... aynı zamanda çeklerin keşidecisi ve hesap sahibi olmakla borçlu konumunda bulunduğundan davacı lehine beyanlarının hükme esas alınmadığı, kaldı ki tanık 2007 yılında oteldeki işinden ayrıldığını üç adet çekin bu tarihten önce önce düzenlendiği beyan ettiği, diğer tanık Bülent Varlı çeklere dayanak borcun dayanağı hakkında bilgi sahibi olmayıp yalnızca var olduklarını bildiği, hal böyle olunca davacı vadesiz çek yapraklarına dayanak borç ilişkisini ispatlayamamış olduğundan sübut bulmayan davanın reddine ve davacının ayrıca kötü niyeti ispat olunmadığından davalıların kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf kanun yoluna davacı vekili tarafından; Mahkemece eksik araştırmaya dayalı karar verildiği, davanın sübutunu sağlayacak yazılı belge yok sayılarak kararda söz edilmediği, davanın kabulü gerektiği bildirilmiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık, mahkemece eksik araştırmaya dayalı karar verilip verilmediği noktasındadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Ankara 18.İcra Dairesinin 2017/12137 esas sayılı dosyasında; alacaklı-davacı ... tarafından, müteveffa ..., müteveffa ...,... ve mirasçılar aleyhinde 20.000 USD alacak için 15.06.2017 ve 06.10.2017 tarihinde 0297971 ve...72 seri nolu çeklere dayalı ilamsız takip yapıldığı, takibe borca, imzaya, zamanaşımına, faize ve ferilerine itiraz edildiği anlaşılmıştır.
0297971 seri nolu çekin incelenmesinde; Keşidecisinin dava dışı ... olduğu, lehdarı ... olduğu, keşide tarihinin olmadığı, 10.000 USD tutarlı olduğu; çekin arkasında ... tarafından ... Otel Şirketine ciro edildiği, ibraz kaydına rastlanmadığı; 0297972 seri nolu çekin de aynı olduğu görülmüştür.
Davacı tarafça sunulan "çek keşide beyanıdır" başlıklı belgenin incelenmesinde; "Yetkili hamil ve keşideci olduğum ... Bankası ... şubesi 669 64 859 nolu hesaptan 10000 ABD doları tutarında 0297971 seri no'lu çeki bay ... borcumdan dolayı keşide ve teslim ettim beyan ederim" denilerek ... tarafından imzalandığı;
"Beyanımdır" denilerek aynı belgede devam edilerek; "yukarıda yazılı yetkili hamil ve alacaklı lehtarı olduğum çeki borcumdan dolayı ... Otelcilik Limited şirketine ciro ve teslim ettim. Karşılıksız çıkması halinde borçlu olduğumu beyan ederim." denilerek ... tarafından imzalanmıştır. Aynı beyanlar 0 29 79 72 seri no'lu çek için de yapılmıştır.
22 Mart 2010 tarihli "Borç ikrarı ve ödeme taahhütnamemdir" başlıklı belgede de ... imzalı olup "Şahsi çek karnem olmadığı için ortağım ve adıma borçlanmaya yetkili vekili ... tarafından kendisine ait ... Bankası ... şubesi nezdindeki 669 64 85 -9 sayılı hesaptan aşağıda bilgileri yazılı 3 adet tarihsiz çek keşide edilerek Şahsi ihtiyaçlarım için toplam 24.000 Amerikan doları borç parayı temin edip nakten bana vermiştir....dava konusu her iki çekin 9.04.1987 tarih 16403 yevmiye nolu vekaletname ile ... tarafından namına düzenlendiği yetkili hamil alacaklı ... teslim edilmiştir. Toplam 24 bin dolar tutarındaki 3 çekin bedeli olan borçtan dolayı tüm faiz ve ferileri ile birlikte borcun bana ait olduğunu, benim aldığım para için çeklerin keşide, kefalet cirosu ve nam ve hesabıma teslim cirosu edildiğini, tüm işlemlerin bilgim ve talimatıma uygun yapıldığını ve borcun bana ait olduğunu ikrar ederim... çeklerin takip dava ve şikayet konusu olması veya alacaklının talebi halinde ...'ın mesuliyet ve mağduriyetinin olmaması için tüm çek bedellerini faiz ve ferileri ile ödeyeceğini gayri kabili rücu olarak kabul ettiğini" beyan etmiştir.
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 2013/119667 soruşturma nolu dosyasında "çek keşide beyanıdır" ve "Beyanımdır" başlıklı belgelerdeki ... yazı ve imzanın eli ürünü olduğu; "Beyanımdır" başlıklı belgedeki ... imzasının da eli ürünü olduğu bildirilmiştir.
Ankara 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 16.10.2014 tarih, 2014/2018 Esas 2014/354 Karar sayılı kararının incelenmesinde; müştekilerin ... ... ...; sanıkların ..., ... olduğu, suç konusunun resmi belgede sahtecilik kamu kurum ve kuruluşlarını araç olarak kullanmak suretiyle dolandırıcılık suçundan dolayı dava açıldığı, mahkemece davacının ileri sürmüş olduğu iddialar orada da tekrarlanarak gerek 5.000 TL'lik tahrifat gerek "çek keşide beyanıdır" başlıklı belgeler irdelenerek sonuçta sanıklardan ...'ın 28.09.2007 tarihine kadar şikayetçilerin muris ... ile ... Otelcilik şirketinin hissedarı ve ortağı olduğu, ...'ın 05.04.2008 tarihinde öldüğü, ölümünden sonra suça ve şikayete konu, ...'ın borçlu olarak imzaladığı sanık ...'ın ise müşterek müteselsil kefil olarak imzaladığı 15.06.2007 düzenleme 15. 12. 2008 ödeme tarihli yalnızca 5.000 TL borç içeren senedi hukuka aykırı bir şekilde ele geçirdikten sonra senedin rakamla 5000 TL yazılı bölümünü 50.000 TL olarak düzelterek sahtecilik yapıldığı ve aynı şekilde aynı kalemle senedin daha önce boş olan yazıyla borç belirtilen miktar hanesine 50.000 TL yazılmak suretiyle sahte olarak düzenleyip senet borçlusu ... ve mirasçıları ile hiçbir alacak borç ilişkisi bulunmayan ...'a ciro ederek verdiği, ...'ın da suça konu senedi sahte olduğunu bilerek kullanarak Ankara 18 icra Müdürlüğü'nün 2011/14602 sayılı dosyasında icra takibine giriştiği Ankara 13. İcra Hukuk Mahkemesinin kararı sonucu 45.000,00 TL'lik kısmı yönünden senette takibin iptaline karar verildiği Yargıtay'dan geçerek kesinleştiği, her iki sanığın da sahte senedi bilerek kullanarak dolandırıcılık suçunu işledikleri sanıkların her ne kadar toplam 24.000 USD bedel karşılığı olarak senedin düzenlendiğini savunmuşlarsa da söz konusu çeklerin keşidecisi ... olup hamiline ve ... lehine düzenlendiği ve bu çekler de keşide tarihinin bulunmadığı, dolayısıyla hangi tarihte hangi alacağa karşılık olduğunun saptanamadığı belirtilerek her iki sanığın da cezalandırılmasına karar verilmiş yargılamanın yenilenmesi talebi reddedilmiş, Yargıtay 15. Ceza Dairesi tarafından 25.09.2019 tarihinde karar onanmıştır.
Bu bilgiler ışığında somut olaya bakıldığında dava konusu çekler, zorunlu unsurlardan olan keşide tarihi olmadığından kambiyo senedi vasfında değildir ( TTK 780 ve 781.madde). Davaya konu edilen bu belgeler adi nitelikte belge olduğundan temel ilişki kapsamında talepte bulunulabilecektir.
Bu kapsamda diğer davalılarla bir temel ilişki olmadığı anlaşılmakta ise de ... tarafından imzalı 22 Mart 2010 tarihli "borç ikrarı ve ödeme taahhütnamemdir" başlıklı belge irdelenerek sonucuna göre karar verilmelidir.
Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nin 353/1.a.6.maddesi uyarınca ilk derece Mahkemesi kararının kaldırılarak delillerin toplanması için işin esasına girilerek davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2019/249Esas, 2022/277Karar ve 06/04/2022 tarihli kararının KALDIRILMASINA,
2-HMK.'nin 353/1-a-6.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf başvurma harcı dışında alınan istinaf karar ilam harcının istek halinde davacıya İADESİNE,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
HMK'nin 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu 16/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."