T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/83 - 2026/654
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO : 2024/83 (ESASTAN RET )
KARAR NO : 2026/654
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 02/11/2023
ESAS-KARAR NO : 2020/73 E - 2023/725 K
DAVANIN KONUSU : Alacak
KARAR TARİHİ : 06/05/2026
YAZILDIĞI TARİH : 21/05/2026
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan 07/06/2018 tarihli Beton Pompası Satış Sözleşmesi uyarınca müvekkilinin davalıdan Sudan'da (Afrika) kullanmak üzere, 57.500 € bedel karşılığında, PIPO35D Çekilebilir Tip Beton Pompası (30 Metre Beton Basma Borusu Dahil) satın aldığını, beton pompasının doğrudan davalıya ait fabrikadan Sudan'a sevk edildiğini, davalının makinanın Sudan'a sevk edilmesinden itibaren makinanın montaj ve gereken tüm işlemlerini yerine getirerek makinayı kullanıma hazır hale getirmesi gerektiği halde beton pompasının devreye alınması işlemleri sürecinde davalının üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini, Sudan'a sevk edildikten sonra makinanın kullanılması için ucuna hortum takılması gerektiği bilgisi verildiğini, hortumun Türkiye'den getirilmesi akabinde kelepçelerin eksik olduğu bilgisine ulaşıldığını, tekrar Türkiye'den kelepçe temin edildiğini, gönderilen bazı parçaların hatalı olduğunun tespit edildiğini, beton pompasının kurulumunun güçlükle yerine getirilmesi akabinde makinanın ayıplı/kötü mal olmasından ötürü yaşanan sorunların devam ettiğini, beton pompası ile kullanılan ürünlerin gerekli standartların sağlanması için gereken testlere uygun olduğu tespit edildikten sonra kullanıldığını, beton pompasının çalıştırılması aşamasında hiçbir şekilde verim alınamadığını, beton pompasının sürekli ısınarak gereken kapasiteyi sağlayamadığını, ısınması nedeniyle sürekli şekilde makinanın soğutulması gerektiğini, beton pompasının müvekkili şirketin kullandığı iklime uygun olmadığını, beton pompasının soğutma ünitesinin fan sisteminin yetersiz olduğunu, makinanın gereken sağlamlıkta olmadığını, sürekli arızalandığını, mekanik parçalarının da dayanıksız olduğunu, buna ilişkin olarak davalı şirketin bilgilendirildiğini, davalının umursamaz davrandığını, davalının makine ayarlarının yapılması, devreye alma, bilgilendirme vb. sözleşmenin gereği olan yükümlülüklerin hiçbirini yerine getirmediğini, makinanın çıkan sorularına ilişkin davalı şirket yetkilileri ile gerek e-mail gerek whatsapp gerekse telefon görüşmesi ile iletişime geçildiğini, ancak davalı tarafça sorunlara çözüm üretilmediğini, sözleşme konusu makinanın müvekkili şirket tarafından kullanılmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin Sudan'da üstlendiği iş ilişkisi gereği üzerine düşen edim yükümlülüklerini zamanında yerine getirememesi nedeniyle ayrıca bir beton pompası kiralamak suretiyle işe devam etmek zorunda kaldığını, kira sözleşmesi kapsamında kullanım bedelinin aylık 350.000 Sudan Cüneyh'i olduğunu, 1 yıl süreyle kiralandığını, 01.08.2019 tarihli ihtarname ile sözleşmeden dönme hakkının kullanıldığının davalı tarafa bildirildiğini, beton pompasının davalıya ait fabrikadan Sudan'a sevk edilmesi sırasında taşıma için 3.800 $ navlun bedeli, 406,60 TL gümrük masraflarının müvekkili şirket tarafından ödendiğini, aşamalarda yaşanan sorunlar nedeniyle davalı şirket çalışanlarının Sudan'a ulaşması için gereken uçak bileti bedeli olan 5.649,96 TL'nin müvekkili şirket tarafından karşılandığını, sözleşmeden dönülmesi nedeniyle, müvekkili şirketin uğradığı tüm zararların davalı şirket tarafından giderilmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 57.500 € beton pompası bedeli ve 3.800 $ taşıma bedelinin davalıdan tahsiline, beton pompasının davalı tarafa iadesi için gereken taşıma masraflarının bilirkişi kanalıyla hesaplatılmak suretiyle davalıdan alınarak taraflarına verilmesine, mahkemece sözleşmeden dönme haklı görülmezse, satış bedelinden indirilecek tutarın ve aynı zamanda beton pompasında ayıp nedeniyle meydana gelen değer kaybı tazminatının davalıdan tahsiline, 875.000 Sudan Cüneyh beton pompası kiralama bedelinin davalıdan tahsiline, 406,60 TL gümrük masraf bedelinin, 5.649,96 TL uçak bileti bedelinin davalıdan tahsiline, beton pompası kiralama sözleşmesinin çeviri gideri 1.000,00 TL ve davalı yana sözleşmeden dönme hususunda çekilen ihtarname masrafı 165,10 TL'nin yargılama giderleri kapsamında olmak üzere davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı iddialarının doğru olmadığını, taraflar arasında yapılan görüşmeler sonucunda davacının Sudan'daki (Afrika) şantiyesinde kullanmak üzere tercih ettiği özelliklere ve iklime uygun bir ürün olan "PIPO35D Çekilebilir Tip Beton Pompası (30 Metre Beton Basma Borusu Dahil)" satımı konusunda taraflar arasında anlaşma sağlandığını, 07/06/2018 tarihinde sözleşme imzalandığını, beton pompasının sevk öncesi gerekli test ve kontrolleri yapılarak güncel bakımlarının gerçekleştirildiğini, sonrasında istek üzerine 09/08/2018 tarihli sevk irsaliyesi ile İzmir'de davacıya teslim edildiğini, davacının beton pompasını Sudan'daki şantiyesine göndermesi sonrasında devreye alınması için Aralık 2018'de müvekkili firma ile iletişime geçtiğini ve personel talep ettiğini, müvekkili personelinin 27/12/2018-29/12/2019 tarihleri arasında Sudan’a makina teslimatı için müvekkili firma tarafından gönderildiğini, yapılan test ve kontroller sonucunda beton pompasının müvekkili personeli tarafından devreye alındığını ve 3 saat boyunca sorunsuz bir şekilde çalıştırıldığını, test ve kontroller sonucunda davacı firmaya beton pompasının tesliminin gerçekleştirildiğini, teslim formuna davacı şirket yetkilisince teşekkür notu dahi yazıldığını, beton pompasının garanti süresinin teslimat sonrasında 01/01/2019 tarihinde başladığını, 25/01/2019 tarihinde lastik takozlarda sorun yaşandığı beyan edilerek müvekkili firmadan yeni lastik takoz talebinde bulunulduğunu, müşteri memnuniyeti açısından lastik takozların temin edilerek garanti kapsamında ücretsiz değişiminin sağlanacağının firmaya bildirildiğini, 1 set 2 adet olmak üzere teslimin davacı firmaya gerçekleştirildiğini, davacı firmanın lastik takoz montajı sırasında sorun yaşadığını bildirmesi üzerine kendisine yardımcı olunduğunu, 18/02/2019 tarihinde lastik takozların bir tanesinin kırıldığı bilgisinin müvekkiline iletildiğini, yapılan inceleme ve değerlendirmelerde kırılmanın müşteri hatasından kaynaklandığının tespit edildiğini, davacının kullanım hatasını ve bu hatanın garanti kapsamı dışında olduğunu kabul ettiğini, parçayı satın almak istediğini bildirmesi üzerine parçanının kendisine gönderiminin sağlandığını, Nisan 2019'a kadar kendisinden herhangi bir geri bildirim/şikayet/talep alınmadığını, bir süre sonra davacının müvekkilini arayarak pompayı iade etmek istediğini bildirdiğini, yapılan kontrollerde pompanın 300 saate yakın kullanımının tespit edildiğini, iddia edilenin aksine satışı gerçekleştirilen beton pompasında herhangi bir ayıp bulunmadığını, müvekkilinin garanti ve bakım kapsamında herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacının Sudan'daki darbenin yarattığı ticari iklim ve beklentilerini karşılayamadığı için işletmesel karar ile sözleşmenin bağlayıcılığından kurtulmak istediğini, ödediği tutar dışında tüm masrafları afaki, soyut ve kurmaca iddialar ile müvekkilinden tahsil etmeye çalıştığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ
Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında davalı tarafından satılan beton pompasının ayıplı olup olmadığı, ayıp mevcut ise ayıbın imalat hatasından yada kullanım hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davacı tarafın sözleşmeden dönmesini haklı kılacak nitelikte satılanda ayıp mevcut olup olmadığı noktalarında uyuşmazlık bulunduğu, yargılama aşamasında davacı vekilinin sunmuş olduğu 30/09/2021 tarihli dilekçesi ile Sudan'da devam eden iç savaş mevcut olduğunu, iç savaşın kısmen durulması ile müvekkili şirketin Sudan ülkesinde mahkeme kanalı ile beton pompasının teknik incelemesi için başvuru yaptığını, buna dair alacakları raporu mahkemeye sunacaklarını bildirdiği, sonraki aşamada davacı vekilinin 02/11/2022 tarihli almış olduğu belge fotokopisini ve tercümesini dosyaya sunduğu, belgede ismi yazan mühendislerin ve makine operatörünün avukat ve aynı zamanda noterlik yapan kişiye başvuruda bulunarak yeminli olarak beyanda bulundukları, belge kapsamında Sudan'daki şantiyelerine getirilen dava konusu beton pompanın Sudan'da sıcaklık derecesinin 40 dereceyi bulduğu için makinenin soğutma bölümünün çalışmadığı, görevini yerine getirmediği, sık sık arızalanması yüzünden çalışamaz hale geldiğinin teknik olarak tespit edildiğinin belirtildiği, belge içeriğinden belgenin bilirkişi raporu niteliğinde olmadığı, davacı tarafın şantiyesinde çalışanlarının beyanının tespiti niteliğinde olduğu, bu belgenin dava konusu beton pompasının ayıplı teslim edilmiş olduğuna ilişkin davacı tarafın iddiasını ispatlamaya yeterli olmadığı, 08/02/2023 tarihli duruşmada davacı vekilinin tanıklarının Sudan'da olduğunu, mahkemece uygun gün verildiği takdirde mahkemece hazır edebileceklerini beyan ettiği, ayıp ihbarına yönelik tanıkların dinlenmesine karar verilerek duruşmanın 11/05/2023 tarihine bırakıldığı, davacı vekili 06/04/2023 tarihli dilekçesi ile vekillikten çekildiği, davacı şirkete çekilme dilekçesi ve duruşma günü ve saati tebligatta bildirildiği halde davacı şirket temsilcisi yada vekilinin duruşmaya gelmediği, duruşmaya katılan davalı vekilinin davayı takip ettiği, satış sözleşmesinin 5.2.maddesinde pompanın teslim yerinin Çiğili İzmir (alıcı şantiyesi) olarak belirtildiği, sözleşmenin 8.maddesinde garanti süresinin 1 yıl olduğu, 09/08/2018 tarihli sevk irsaliyesine göre dava konusu beton pompasının davacı firmaya İzmir'de teslim edildiği, daha sonra beton pompasının Sudan ülkesinde bulunan davacı tarafın şantiyesine götürüldüğü, burada pompanın kurulumunun davalı personeli tarafından yapıldığı, 29/12/2018 tarihli servis kaydına göre davalı tarafın personeli tarafından pompanın çalışır vaziyette teslim edildiği, her nekadar davacı makinenin Sudan'da çalıştıracağını önceden davalı tarafa bildirdiğini, makinenin Sudan hava şartlarında çalışmaya uygun olmadığından sık sık arıza yaptığını, kullanılamaz hale geldiğini bildirmişse de ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, davacının beton pompasının ayıplı olduğuna ve ayıptan dolayı davacı tarafın sorumlu olduğuna dair iddiasını sunmuş olduğu delillerle kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıdan Sudan'da kullanılmak üzere beton pompası satın aldığını, kurulum ve montajın davalının sorumluluğunda olduğunu, kurulumun düzgün yapılmadığını, eksik parçaların olduğunu, makinanın sürekli arıza verdiğini, kapasitesini karşılamadığını, sıcak iklimde aşırı ısındığını, soğutma sisteminin yetersiz olduğunu, mekanik parçaların dayanıksız olduğunu, eksik parçaların Türkiye'den temin edildiğini, davalı çalışanlarının Sudan'a gidiş geliş masraflarının müvekkili tarafından karşılandığını, davalıya derhal ve sürekli bilgi verilmesine rağmen çözüme ulaşılamadığını, işin durmaması için başka makinanın kiralandığını, delillerin toplanmadığını, tanıkların dinlenmediğini, yurt dışında bulunan tanıkların istinabe yoluyla dinlenmesi gerekirken bu yolun kullanılmadığını, tanıkların hazır edilmesi yönünde ara karar kurulduğunu, daha sonra tanıkların hazır edilmediği gerekçesi ile tanıklar dinlenmeden karar verildiğini, Türkiye ve Sudan arasında özel adli anlaşma olmadığını, bu nedenle Uluslararası adli yardım kurallarının uygulanması gerekiğini, Sudan'da iç savaş çıkması nedeniyle makinanın incelenememesinin müvekkilinin kusuru olmadığını, beton pompasının savaş şartları nedeniyle Türkiye getirilmesinin imkansız olduğunu, getirilebileceği düşünülse dahi masrafların müvekkiline yükletilmesinin doğru olmayacağını, Sudan'da istinabe yoluyla bilirkişi incelemesinin yaptırılamamasının müvekkilinin kusurundan kaynaklanmadığını, Sudan'da mahkeme kanalıyla teknik inceleme yapılması için başvuru yapıldığını, buna dair tanzim edilen raporun noter onaylı haliyle mahkemeye sunulduğunu, mahkemece rapor resmi bilirkişi raporu olarak kabul edilmese de, raporun tanık beyanı ve uzman görüşü olarak delil olarak değerlendirilmesi gerektiğini, kaldı ki bu kişilerin müvekkili şirket nezdinde çalışanlar değil şantiyede çalışan mühendisler olduğunu, teknik bilirkişi dahi görevlendirilmeden iddialar değerlendirilmeden karar verildiğini, davalı tarafın makinanın seri üretilen makina olduğunu beyan ettiğinden Türkiye'de aynı marka aynı model benzer makine üzerinde bile inceleme yaptırılmadığını, 24 gün içinde parça kırılması olması, beton pompasının sürekli arıza vermesi ve 300 saat kullanımda bile performans olmamasının makinanın ayıplı olduğunu göstermekte olduğunu, belgeli masrafların celbine yönelik işlem yapılmadığını, vekalet ücretinin fahiş olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık, satıma konu makinanın ayıplı olup olmadığı, davacının sözleşmeden dönme ve zararlarının tahsiline yönelik talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, tazminat istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle davacının yurt dışında bulunan satıma konu makinanın öncelikle ayıplı olduğunu usulüne uygun delillerle ispat etmesi gerekmesine, bu yönde yetkili merciler tarafından yapılan tespitin bulunmamasına, dosyaya sunulan tercüme evrakının şantiyede çalışan mühendislerin beyanından ibaret olması nedeniyle ayıbı ispata yeterli olmamasına, ayıp ispat edilemediğinden zarara ilişkin delillerin toplanmadığına yönelik iddiaların sonuca etkili olmamasına, hükmedilen vekalet ücretinin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uygun olmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 462,15 TL harcın istinaf eden davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-HMK'nin 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
HMK'nin 362/1.a maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere 06/05/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
¸e-imza
Üye
¸e-imza
Üye
¸e-imza
Katip
¸e-imza
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."