T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1191 - 2026/610
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO : 2025/1191 (ESASTAN RET )
KARAR NO : 2026/610
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 10/07/2025
ESAS-KARAR NO : 2025/202 E - 2025/535 K
DAVA : İtirazın İptali/Kayıt Kabul
KARAR TARİHİ : 04/05/2026
YAZILDIĞI TARİH : 12/05/2026
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi birleşen dosya davalısı .... vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Asıl davada, davacı vekili, taraflar arasındaki demir konulu satım sözleşmesi kapsamında davacı şirketin önceden teminat çeki düzenleyip davalı ... şirketine teslim ettiğini, davalının çekler üzerinde tarih kısmında tahrifat yapmak suretiyle çekleri bankalara kredileri için ciro ettiğinin öğrenildiğini, davacının çek tarihinin değiştirildiği yönünde imza ve parafı bulunmadığını, bankaya süresinde imza edilmemiş olan çekin adi havale niteliğinde sayılacağını, bu tahrifatın banka tarafından görülerek çeklerin alınması karşısında iyi niyet karinesinden istifade edilemeyeceğini belirterek 07.01.2015 vadeli ... şubesinin 8052 nolu 200.000,00 TL 26.11.2014 vadeli ... şubesinin 7021218 nolu 300.000,00 TL çekler sebebiyle davacının davalılara bir borcunun bulunmadığının tespitine, çeklerin iadesine yada iptaline, tahsil halinde bedelinin en yüksek avans faizi ile birlikte davalılardan istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Ankara 13.Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/713 Esas sayılı davada, davacı vekili, davalı ile demir alamı satımı işlemi için müvekkilinin önceden teminat çeki düzenleyip davalı ... şirketine teslim ettiğini, davalının çekler üzerinde tarih kısmında tahrifat yapmak suretiyle çekleri bankalara kredileri için ciro ettiğinin öğrenildiğini, davacının çek tarihinin değiştirildiği yönünde imza ve parafı bulunmadığını, bankaya süresinde imza edilmemiş olan çekin adi havale niteliğinde sayılacağını, bu tahrifatın banka tarafından görülerek çeklerin alınması karşısında iyi niyet karinesinden istifade edilemeyeceğini belirterek 29.10.2014 tarihli ... şubesinin 7021217 nolu 160.800,00 TL çek sebebiyle davacının davalılara bir borcunun bulunmadığının tespitine, çekin iadesine ya da iptaline, tahsil halinde bedelinin en yüksek avans faizi ile birlikte davalılardan istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Ankara 14.Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/716 Esas sayılı davada davacı vekili, davalı ile demir alamı satımı işlemi için müvekkilinin önceden teminat çeki düzenleyip davalı ... şirketine teslim ettiğini, davalının çekler üzerinde tarih kısmında tahrifat yapmak suretiyle çekleri bankalara kredileri için ciro ettiğinin öğrenildiğini, davacının çek tarihinin değiştirildiği yönünde imza ve parafı bulunmadığını, bankaya süresinde imza edilmemiş olan çekin adi havale niteliğinde sayılacağını, bu tahrifatın banka tarafından görülerek çeklerin alınması karşısında iyi niyet karinesinden istifade edilemeyeceğini belirterek 14.01.2015 tarihli ... şubesinin 8053 nolu 200.000,00 TL çek sebebiyle davacının davalılara bir borcunun bulunmadığının tespitine, çekin iadesine ya da iptaline, tahsil halinde bedelinin en yüksek avans faizi ile birlikte davalılardan istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Ankara 14.Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/717 Esas sayılı davada davacı vekili, davalı ile yıllardır devam eden demir alım satımı işlemi için müvekkilinin önceden teminat çeki düzenleyip davalı ... şirketine teslim ettiğini, davalının çekler üzerinde tarih kısmında tahrifat yapmak suretiyle çekleri bankalara kredileri için ciro ettiğinin öğrenildiğini, davacının çek tarihinin değiştirildiği yönünde imza ve parafı bulunmadığını, bankaya süresinde imza edilmemiş olan çekin adi havale niteliğinde sayılacağını, bu tahrifatın banka tarafından görülerek çeklerin alınması karşısında iyi niyet karinesinden istifade edilemeyeceğini belirterek 18.11.2014 tarihli ... şubesinin 7021212 nolu 150.000,00 TL çek sebebiyle davacının davalılara bir borcunun bulunmadığının tespitine, çekin iadesine ya da iptaline, tahsil halinde bedelinin en yüksek avans faizi ile birlikte davalılardan istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Ankara 14.Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/718 Esas sayılı davada davacı vekili, davalı ile yıllardır devam eden demir alım satımı işlemi için müvekkilinin önceden teminat çeki düzenleyip davalı ... şirketine teslim ettiğini, davalının çekler üzerinde tarih kısmında tahrifat yapmak suretiyle çekleri bankalara kredileri için ciro ettiğinin öğrenildiğini, davacının çek tarihinin değiştirildiği yönünde imza ve parafı bulunmadığını, bankaya süresinde imza edilmemiş olan çekin adi havale niteliğinde sayılacağını, bu tahrifatın banka tarafından görülerek çeklerin alınması karşısında iyi niyet karinesinden istifade edilemeyeceğini belirterek 12.11.2014 tarihli ... şubesinin 7021213 nolu 150.000,00 TL çek sebebiyle davacının davalılara bir borcunun bulunmadığının tespitine, çekin iadesine yada iptaline, tahsil halinde bedelinin en yüksek avans faizi ile birlikte davalılardan istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Ankara 12.Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/767 Esas sayılı davada davacı vekili, davacı banka ile dava dışı ... İnş ... Ltd.Şti arasında kredi sözleşmesi düzenlenerek kredi kullandırıldığını, kredi kullandırılırken borçludan teminatlar istendiğini, verilen teminatlar arasında müşteri senedi diye nitelendirilen kambiyo senetlerinin de bulunduğunu, ... şubesine ait 008052 numaralı 07.04.2015 keşide tarihli 200.000,00 TL bedelli çek ve ... şubesine ait 7021218 numaralı 26.04.2015 keşide tarihli 300.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı davacı bankanın keşidece ... Ltd.Şti'den alacaklı olduğunu, bu iki çek için Ankara 29. İcra Müdürlüğü'nün 2015/22005 E. sayılı dosyasında ilamsız takip yapıldığını, borçlunun itirazı ile takibin durduğunu, TTK 818 madde atfıyla TTK 730 m. ve BK 77 m. hükümlerine göre dava konusu çeklerle ilgili sebepsiz iktisap koşullarının doğduğunu, dava dışı firma ile yasal takip işlemlerinin devam ettiğini tahsilat sağlanmadığını, çeklerdeki ciro ilişkisinden görüleceği üzere davacı bankanın meşru hamil sıfatı ile alacaklı olduğunu, keşideci davalının çeklerden dolayı sebepsiz yere zenginleştiğini belirterek toplam 500.000,00 TL çek bedellerinin sebepsiz iktisaba dayalı olarak keşide tarihlerinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Ankara 12.Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/448 Esas sayılı davada davacı vekili, davalıya ait ... şubesinin 29.10.2014 keşide tarihli 7021217 seri numaralı 160.800,00 TL bedelli çekin Safranbolu şubesi müşterisi olan lehtar ... İnş ... Ltd.Şti tarafından davacı bankadan kullandığı kredinin geri dönüşümünde kullanılmak üzere davacı bankaya verildiği, temlik cirosu ile davacı bankaya verilen bu çek hakkında Ankara 2. İcra Müdürlüğü'nün 2015/13669 esas sayılı ilamsız takip başlatıldığını, davalının borca itirazı nedeniyle takibin durduğunu, çekte yetkili hamil durumunda olan davacı banka tarafından çek yasal süresinde ibraz edilmediği için müracaat hakkı ortadan kalksa da bile TTK 644 maddesi uyarınca alacaklı durumunda olduğunu, ... Ltd.Şti ile aralarındaki ticari ilişkinin davacı bankaya ileri sürülemeyeceğini belirterek davalının takibe itirazın iptaline, takibin devamına ve %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Asıl davada davalı ... Bankası A.Ş. Vekili, davalı ... Ltd.Şti tarafından bankalarından kullandırılan kredilerin teminatına alınan çeklerle ilgili iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduklarından davalı bankanın bir sorumluluğu bulunmadığını, husumet ve yetki itirazında bulunduklarını, davanın İstanbul Mahkemelerinde açılması gerektiğini, bankaya temlik cirosu ile çekin devredildiğini, davacının diğer davalı ile olan ilişkilerinin bozulmasının çekin geçerliliğini etkilemeyeceğini, illetten mücerret bir çeke ilişkin iddiaların iyi niyetli 3.şahıs konumundaki bankaya ileri sürülemeyeceğini bildirerek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... İnş. … Ltd.Şti davaya cevap vermemiştir.
Birleşen Ankara 13.Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/713 Esas sayılı davada davalı ... Bankası A.Ş vekili, diğer davalı tarafından dava konusu çekin davalı bankaya temlik cirosu ile devredildiğini, yetkili hamil durumunda olan davalı banka tarafından dava konusu çek yasal süresinde ibraz edilmediği için müracaat hakkı ortadan kalksa da TTK 644. maddesi uyarınca alacaklı durumunda olduğunu, davacının diğer davalı ile aralarındaki ticari ilişkiyi davalı bankaya ileri süremeyeceğini bildirerek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... İnş. … Ltd.Şti davaya cevap vermemiştir.
Birleşen Ankara 14.Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/716 Esas sayılı davada davalı ... Bankası A.Ş vekili, davalı bankanın Karabük şubesi ile diğer davalı ... İnş. Ltd.Şti arasında genel kredi sözleşmesi akdedildiğini, dava konusu çekin davalı ... Ltd.Şti tarafından ciro edilerek davalı bankanın Karabük şubesine tahsil amacı ile teslim edildiğini, yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğundan yetki itirazında bulunduklarını, davalı bankanın davacı ile diğer davalı arasında olduğu iddia edilen ilişkide taraf olmayıp ileri sürülen şahsi def'ilerin davalı bankayı bağlamadığını, çeklerin teminat senedi olduğu iddiasının kambiyo senedi vasfının yitirmesine neden olmayacağı gibi ödenmesini de engellemeyeceğini bildirerek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... İnş. … Ltd.Şti davaya cevap vermemiştir.
Birleşen Ankara 14.Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/717 Esas sayılı davada davalı Türkiye ... A.Ş vekili, davalı bankanın kredili müşterisi diğer davalı ... İnş. Ltd.Şti'nin teminatı olarak 150.000,00 TL bedelli çekin borçlu firma tarafından verildiğini, ... şubesine provizyondan çek sorulduğunda banka tarafından çekin keşide tarihi tahrif edilmiş olduğundan ve keşide tarihindeki değişikliğin yanında yer alan imza banka nezdinde ki keşideci imza sirkülerine göre yetkili kişilerin imzalı ile uyumlu olmadığından herhangi bir işlem yapılmayarak iade edilmiştir şeklinde yazıldığını, teminat alınan davaya konu çekte iyi niyetli ciranta olduklarını bildirerek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... İnş. … Ltd.Şti davaya cevap vermemiştir.
Birleşen Ankara 14.Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/718 Esas sayılı davada davalı ... Bankası A.Ş ve davalı ... İnş. ve Otomotiv Pazarlama San ve Ltd.Şti davaya cevap vermemiştir.
Birleşen Ankara 12.Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/767 Esas sayılı davada davalı vekili, müvekkilince ikame edilen davada davacının bir şekilde elde ettiği çek sebebiyle davalı şirketin borcunun bulunmadığı ve çekin bedelsiz olduğunu dava ve talep ettiklerini, davalı şirket yönünden sebepsiz zenginleşme olmadığını, davacının tüm olaylardan haberdar olma ve davalı şirket yetkililerinin uyarısı sebebiyle süresinde çekleri bilerek ibraz etmediğini, TMK 2. maddesi bakımından davacının hukuken korunacak bir menfaatinin bulunmadığını, çek üzerinde tahrifat olmasının iyi niyetli hamili dahi sorumluluğunu bertaraf etmemekte olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.
Birleşen Ankara 12.Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/448 Esas sayılı davada davalı vekili, davaya konu çek ile ilgili açmış oldukları derdest dava var iken yeni bir dava ikime edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, davacının davalı şirketin konu çek ile bir borcunun bulunmadığını biliyor olması nedeniyle çeki süresinde ibraz etmediğini, icra takibinde davacının kusurlu ve kötü niyetli olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, çek lehtarı ... İnş. ve Oto. Paz. San Tic. Ltd.Şti tarafından davacıya herhangi bir mal teslimi bulunmadığından asıl ve bir kısım birleşen davalarda davacı ... İnş. Tic. Ltd.Şti tarafından asıl ve bir kısım birleşen davalarda ... İnş. ve Oto. Paz. San Tic. Ltd.Şti'ne keşide ederek teslim ettiği kanıtlanan çeklerin bedelsiz kaldığı hususunun kanıtlandığı, asıl ve birleşen davalarda davacı/davalı ... İnş. Tic. Ltd.Şti'nin kambiyo senedi vasfını yitiren çekler nedeniyle çek hamillerine karşı sebepsiz zenginleşmediği hususunu kanıtlayamadığı, keşideci ... İnş. Tic. Ltd.Şti'nin lehtar ciranta ... İnş. ve Oto. Paz. San Tic. Ltd.Şti'ne yönelik bedelsizlik iddiasını ciro yolu ile devralan bankalara karşı ileri süremeyeceği, asıl ve birleşen davalara konu çeklerde tahrifattan önceki keşide tarihleri esas alındığında diğer unsurları tamam olan çekler nedeniyle çek hamili bankaların bu çeke dayanarak TTK 732. maddesi uyarınca keşideci ... İnş. Tic. Ltd.Şti'ne başvuru hakkı bulunduğundan ... İnş. Tic. Ltd.Şti tarafından menfi tespit/çek iptali talebi ile açılan asıl ve bir kısım birleşen davalarda davalı bankalara/temlik alanlara yönelik menfi tespit ve çek iptali talebinin yerinde olmadığı, Birleşen Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/767 esas sayılı dosyası kapsamında davacı ... Bankası A.Ş'nin keşide tarihleri tahrif edilmiş ve bankaya ibraz müddeti geçmekle kambiyo senedi vasfını yitiren çekler nedeniyle yukarıda ifade edildiği üzere TTK 732. maddesi uyarına sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak çek keşidecisi ... İnş. Tic. Ltd.Şti'nden çek bedellerini talep edebileceği mahkememizce kabul edilmiş olup davalının süresinde verdiği cevap dilekçesinde zamanaşımı def'inde bulunmuş ise de talebe konu her iki çek yönünden zaman aşımı süresinin dolmadığı, ... şubesine ait 7021218 nolu 300.000,00 TL bedelli çek ve ... şubesine ait 8052 nolu 200.000,00 TL bedelli çekler yönünden kanıtlanan davanın kabulü ile davalının iflası kapsamında alacak davası kayıt kabul davasına dönüştüğünden 24.04.2015 birleşen dava tarihinden 20.03.2018 iflas tarihine kadar dava dilekçesindeki davacı talebi ile bağlı kalınarak hesaplanan 102.904,11 TL reeskont faizi ile birlikte toplam 602.904,11 TL alacağın iflas masasına kayıt ve kabulü gerektiği, birleşen Ankara 12 ATM 2015/448 esas sayılı davada itirazın iptali talebinde bulun davacı ... Bankası A.Ş'nin davaya ve takibe konu ... şubesine ait 7021217 nolu 29.10.2014 keşide tarihli 160.800,00 TL bedelli çek yönünden, çek tarihinde tahrifat yapılmadığı tespit edilmekle birlikte çekin yasal süresinde bankaya ibraz edilmediği bu kapsamda çeki elinde bulunduran davacı bankanın çek keşidecesi ... İnş. Tic. Ltd.Şti'nden TTK 732 maddesi gereğince sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında talebinin yerinde olduğu anlaşılmış olup birleşen davaya yönelik davalı süresinde zamanaşımı def'inde bulunmuş ise de davacı alacaklının 25.06.2015 tarihinde çeke dayalı takip başlattığı görülmekle 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı, davalının takipten evvel temerrüde düşürülmediği hususu gözetilerek 160.800,00 TL çek bedeline 29.06.2015 takip tarihinden 20.03.2018 iflas tarihine kadar ödeme emrinde %9 temerrüt faizi talebi ile bağlı kalınmak suretiyle hesaplanan 39.451,07 TL işlemiş faiz esas alınarak kayıt kabulü gerektiği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf eden-davalı .... vekili tarafından;
Mahkemece birleşen 2015/717 E. sayılı dosya kapsamında 150.000,00 TL bedelli çek yönünden davacı ve diğer davalı şirket arasında gerçekleşen ticari ilişkilerin tamamen müvekkilinin dışında olduğunu, müvekkilinin iyiniyetli 3. kişi olduğunu ve senedin kambiyo vasfını kaybetmesine dair iddiaların müvekkiline ileri sürülemeyeceğini bildirerek başvurulmuştur.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık, süresinde bankaya ibraz edilmeyen çekler nedeniyle hamil bankaların alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Asıl ve birleşen Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2015/713 esas, Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/716 esas, 2015/717 esas, 2015/718 esas sayılı davaları kambiyo senedi vasfını yitiren çekler nedeniyle menfi tespit-çek iptali, birleşen Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/448 esas ve 2015/767 esas sayılı davaları ise kambiyo senedi vasfını yitiren çekler nedeniyle TTK 732 maddesi gereğince sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak/kayıt kabul ve itirazın iptali/kayıt kabul taleplerine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle Mahkemece kaldırma kararı doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılarak karar verilmiş olmasına göre davalı .... vekilinin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı Türkiye .... vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Birleşen Ankara 14.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/717 Esas sayılı davada, Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00TL istinaf karar ve ilam harcın, peşin alınan 2.561,63TL harcın mahsubu ile bakiye 1.829,63 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde istinaf eden davalı ...'ya iadesine,
3-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-HMK'nin 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
HMK'nın 362/1.a maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere, 04/05/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."