T.C... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ (D Ü Z E L T E R E K Y E N İ D E N
E S A S H A K K I N D A K A R A R)
ESAS NO: 2019/617
KARAR NO: 2023/627
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
...
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ: Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 10.04.2018
ESAS-KARAR NUMARASI: 2017/166 E., 2018/260 K.
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
VEKİLİ:
Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde/duruşmalı yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkilinin, ...'ni işlettiğini ve yönetmelik hükümleri doğrultusunda üretilen her bir kWH için İdareye 2,9 kuruş ödemeyi taahhüt ederek Antakya-2 İskenderun-2 Elektrik İletim Hattı'ndan sisteme bağlantı hakkı kazandığını, davalı idare ile müvekkili arasında 06.02.2012 tarihli 53 MW Gücündeki Rüzgar Enerjisi (RES) Katkı Payı Anlaşması imzalandığını, ... Santrali'nin 53 MW olan kurulu gücünün 57 MW olarak artırılması ile sözleşmenin de revize edilerek aynı şartlarla 12.08.2015 tarihli RES Katkı Payı Sözleşmesi imzalandığını, anlaşmanın 3. maddesinde ve bu anlaşmanın dayandığı yönetmeliğin 9. maddesinde belirtilen esaslara göre hesaplanacak katkı payının, tesisin bir yıllık elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan bir önceki yıla ait toplam RES katkı payı tutarının 15 Ocak günü saat 17.00'a kadar ... tarafından müvekkiline faturalanması gerektiğini, bu hesaba göre katkı payı tutarının KDV dâhil 7.533.100,36-TL olması gerektiğini, davalının, anlaşmaya aykırı olarak 20.01.2017 tarih ve ... sayılı 11.165.555,13-TL tutarlı işbu davaya konu faturayı düzenlediğini, müvekkilinin, faturaya itiraz ettiğini ve itiraz edilmeyen kısım olan 7.533.100,36-TL'yi ödediğini beyan ederek davalı tarafından düzenlenen 20.01.2017 tarih ve ... sayılı faturada KDV dâhil 3.632.454,38-TL'lik kısım için borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, yargı yolu itirazını ileri sürdüklerini, ... RES Projesi için 19.08.2011 tarihinde yapılan yarışmada, davacı şirket tarafından teklif mektubu sunulduğunu ve kazanan davacı şirketle RES Katkı Payı Anlaşması yapıldığını, teklif mektubu yerine hiyarerşik olarak üste olduğu iddia edilen RES katkı Payı Anlaşması'nın uygulanması iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, RES Katkı Payı Anlaşmalarının, yarışmayı kazanan şirketin sunmuş olduğu teklif mektubunu temel alan bin anlaşma olup, aralarında yaptırım gücü açısından karşılaştırma söz konusu olmadığını beyan ederek öncelikle görev ve zamanaşımı nedeniyle ve ayrıca davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince "...Somut olayda, yukarıdan itibaren yapılan açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, her ne kadar davacı katkı payı tutarının hesaplanmasında yalnızca yönetmelikteki formülün uygulanması gerektiğini ve artık teklif mektubunun uygulanamayacağını ve bu nedenle güncelleme yapılamayacağını ileri sürmüş ise de, Yönetmeliğin 6.maddesinde açıkça "teklif vermesi için davet yazısı gönderilir" hükmü uyarınca davacının teklif mektubunu verdiği ve bu teklif mektubunun de yarışmayı kazanmasında kriter olarak kullanıldığı, dolayısıyla teklif mektubunda davacı tarafından teklif edilen, "İdarenizce 19/08/2011 tarihinde, ... RES Projesi için, üretilen kilowatsaat (kWh) başına RES Katkı Payı teklifi verilmesiyle ilgili bütün belgeler ve mevzuat tarafımızdan tamamen okunmuş ve incelenmiş olup, bütün şartlarıyla kabul edilmiştir. ... RES Projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 2,90 (ikivirgüldoksan) kuruş teklifimiz ile ... Anonim Şirketi (...) tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak toplam RES Katkı Payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... (...) tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...'a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz" şeklindeki taahhüt davacı yönünden bağlayıcı olduğundan, Yönetmeliğin 9.maddesindeki formül uygulanarak hesaplanan katkı payı tutarının güncellenmesinde sözleşme ve eklerine aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, gerek bilirkişi raporu ve gerekse uzman görüşünün yukarıdaki açıklama ve tespitlere aykırı yönleri uygulanabilir görülmediğinden, davanın reddine..." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İstinaf yasa yoluna başvuran davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle:
Mahkeme kararında teklif mektubu formu ile katkı payı anlaşmasının birbirine üstünlüklerinden bahsedilemeyeceği gerekçesinin, sözleşme hukukuna tamamen aykırı olduğunu, müvekkili şirket tarafından verilmiş teklifin, anlaşma aşamasında değiştirilmiş olması nedeniyle artık geçerli bir teklif olmadığını, bu nedenle artık teklif mektubu ile anlaşmanın birlikte değerlendirilmesinin söz konusu olamayacağını, üstelik bu katkı payı anlaşması metninin tamamen Yarışma Yönetmeliği hükümlerine göre hazırlandığını;
Teklif mektubunun verilme tarihinin 19.08.2011, anlaşmanın imzalandığı tarihin ise 06.02.2012 olduğunu, taraflar arasındaki anlaşmanın, teklif mektubunun verilmesinden tam 6 ay sonra imzalandığını, anlaşmanın imzalanması ile yeni bir öneri ve kabul ortaya çıktığını, artık teklif mektubundaki teklifin geçerli olmadığını, Yarışma Yönetmeliği'ndeki esas unsurun kWh başına ödenecek kuruş cinsinden para miktarı olduğunu, yarışmanın kWh başına ödenecek miktar üzerinden yapıldığını, yapılan anlaşmanın yönetmelik hükümlerine tamamen uygun olduğunu;
Davalının da 2015 yılına kadar olan uygulamalarında hiçbir tereddüte yer vermeyen anlaşma ve yönetmelik metnini uyguladığını ve katkı payı hesabını buna göre yaptığını, 2015 yılında ise tek taraflı olarak ve keyfi bir hareketle hesap yöntemini RES Katkı Payı Anlaşması'na ve yönetmeliğe aykırı olarak bir önceki yılın kümülatif TÜFE oranına bir puan ilave etmek suretiyle hesaplamaya başladığını;
Müvekkili şirketin, her basiretli tacir gibi söz konusu teklifini vermeden önce gerekli belgeleri incelediğini, imzalanacak anlaşmanın hükümleri doğrultusunda hesaplama yapılacağını bilerek teklifini sunduğunu;
Davalının yaptığı şekilde anlaşma hükümlerini yok sayarak katkı payı hesabı yapılırsa, birkaç yıl içerisinde müvekkili yatırımcı şirketin o yıl elde ettiği gelirin tamamını davalıya katkı payı adı altında ödemek zorunda kalacağını beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasındaki RES katkı payı anlaşması kapsamında davalı tarafından düzenlenen faturadaki katkı payı tutarının anlaşmaya aykırı hesaplandığı iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı tarafça davalıya verilen Teklif Mektubu, "...RES projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 2,90(rakam/yazı ile) kuruş teklifimiz ile ... Anonim Şirketi (...) tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak Toplam RES Katkı Payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... (...) tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...’a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz." şeklindedir.
Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Başvurulara İlişkin Yarışma Yönetmeliğinin 9. maddesi ise, "Toplam RES Katkı Payı tutarının heplanması için aşağıdaki formül uygulanır:
Toplam RES Katkı Payı Tutarı= kr* E*TÜFE
Kr = Şirket tarafından ...’a kilovatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden RES katkı payı,
E=Bir önceki yılda gerçekleşen Yıllık net elektrik enerjisi üretimi (kWh)
TÜFE=... tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi" düzenlemesini içermektedir.
Taraflar arasındaki RES Katkı Payı Anlaşmasının 3. maddesi de "Şirketin bağlantı hakkı kazandığı RES projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 2,9 kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas RES Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ... tarafından hesaplanacaktır.
Toplam Res Katkı Payı Tutarı=kr* E* TÜFE
Kr=Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş,
E=Bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi Üretimi (kWh)
TÜFE=... tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi." şeklinde düzenlenmiştir.
Dosya kapsamına göre, taraflar arasında 12.08.2015 tarihli RES Katkı Payı Anlaşması imzalandığı, davalı tarafça düzenlenen RES Katkı Payına ilişkin 20.01.2017 tarihli ve 11.165.555,13-TL bedelli faturanın davacıya gönderildiği, davacı tarafça faturaya davalı nezdinde itiraz edildiği, iade faturası düzenlendiği; faturaya konu meblağın teklif mektubuna uygun olarak (yani şirket tarafından kilowatsaat başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş x bir önceki yıl gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi tüketimi x santralin hizmete alındığı yıldan itibaren, faturanın düzenlendiği yıla kadar ... tarafından açıklanan TÜFE değerlerinin çarpımı suretiyle) bulunduğu, davaya konu ihtilafın bu nedenle doğduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafça teklif mektubunun sunulmasından sonra, taraflar arasında 12.08.2015 tarihli RES Katkı Payı anlaşması imzalanmış olup sözleşmede RES katkı payının hesabı, teklif mektubundaki hesaplamadan farklı olarak düzenlenmiştir. Taraflarca imzalanan sözleşmede RES katkı payının hesap şekli ile ilgili formül, Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Başvurulara ilişkin Yarışma Yönetmeliğinin 9. maddesine uygun şekilde kaleme alınmıştır. Davalı tarafça RES katkı payının hesabı ile ilgili teklif mektubundaki ibarelerin aynen sözleşmeye geçirilmesi mümkün iken farklı bir hesap şeklini içeren sözleşme imzalanmıştır. Her ikisi de tacir olan tarafların serbest iradeleriyle imzalamış oldukları anlaşma hükümleri ile bağlı oldukları açıktır. Taraflar arasındaki anlaşmada, davacının sunduğu teklif mektubuna sadece 3. maddede, toplam RES Katkı Payı tutarının hesaplanması ile ilgili kr* E* TÜFE formülünde, kr değerinin açıklanması sırasında yer verilmiştir. Sözleşme hükmü açık olup herhangi bir şekilde yoruma ihtiyaç gerektirmemektedir.
Buna göre ilk derece mahkemesince, bilirkişi raporundaki hesaplama dikkate alınarak, sonuç kısmının 4.2. bendinde yazılı olduğu üzere davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamış, Dairemizce davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesi kararını düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
I-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile:
Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/166 E., 2018/260 K. sayılı dava dosyasında verdiği 10.04.2018 tarihli KARARINI DÜZELTEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE.
Buna göre:
"1-Davanın kabulü ile;
Davalı tarafça düzenlenen 20.01.2017 tarihli, ... numaralı ve 11.165.555,13-TL bedelli faturanın 3.632.454,38-TL'si yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine.
2-Alınması gereken 248.132,95-TL harçtan peşin alınan 62.033,24-TL'nin mahsubu ile kalan 186.099,71-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına.
3-Davacı tarafça sarf edilen 62.033,24-TL harç, 3.878,23-TL posta-davetiye ve bilirkişi gideri toplamı 65.911,47-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine.
Davalı tarafça yapılan masrafın üzerinde bırakılmasına.
Taraflarca yatırılan gider/delil avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak ilgilisine iadesine.
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T uyarınca 259.973,63-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine."
II-Peşin alınan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve istek halinde iadesine.
III-HMK m. 359/4 gereğince kararın taraflara resen tebliğine; tebliğ, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin Dairemiz tarafından yapılmasına.
05.04.2023 tarihinde, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,HMK m. 361 gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 10.04.2023
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...