T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2019/356 - 2023/283
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ
(D Ü Z E L T E R E K Y E N İ D E N
E S A S H A K K I N D A K A R A R)
ESAS NO: 2019/356
KARAR NO: 2023/283
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ: Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 01.11.2018
ESAS-KARAR NUMARASI: 2014/878 E., 2018/676 K.
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALILAR:
VEKİLİ:
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ:
Davacı vekili, 07.10.2012 tarihinde ... adresinde çıkan yangının müvekkili şirketin deposuna sıçraması sonucu depoda bulunan davacıya ait emtialarla birlikte... A.Ş.'ye ve diğer şirketlere ait emtiaların yanarak zayi olduklarını, yangının aynı gün ... Sigorta Şirketi'ne ve sigorta acentelerine ihbar olunduğunu, 08.10.2012 tarihinde ... Sigorta A.Ş. eksperinin olay yerinde incelemeye başladığını, müvekkili şirketin... A.Ş. ile imzalanan sözleşme uyarınca bu depoda tutulan... A.Ş.'ye ait emtiayı ... Sigorta A.Ş.'nin endüstriyel yangın abonman poliçesi ile yangın, sel, su baskını ve diğer rizikolara karşı sigortaladığını, poliçe kapsamında zarar tutarının ödenmesi için davalı ... Sigorta A.Ş.'ye başvurduklarını, bu aşamada... A.Ş.'nin yangın nedeniyle zayi olan emtianın kendisi tarafnıdan ticari paket sigorta poliçesi ile ... Sigorta A.Ş.'ye sigorta ettirildiğini, bu şirkete başvuracaklarını bildirdiğini, ... Sigorta A.Ş.'nin diğer davalı tarafından ödeme yapılacağını belirterek ödeme yapmadığını, davalı ... Sigorta A.Ş.'ninde hasarın ... Sigorta A.Ş. tarafından ödenmesi gerektiğini bildirdiğini, ... A.Ş.'nin noterden gönderdiği 19.09.2013 tarihli ihtarname ile zararın davacı tarafından karşılanması gerektiğini bildirdiğini, ... Sigorta A.Ş.'nin 11.10.2013 tarihli ihtarname ile yangında zarar gören... A.Ş.'ye ait emtianın daha önce... A.Ş. tarafından ... Sigorta A.Ş.'ye sigortalattırılmış olması nedeniyle çifte sigorta söz konusu olduğunu, kendileri tarafından yapılan poliçenin hükümsüz kaldığını, ... Sigorta A.Ş. tarafından hasarın giderilmesi gerektiğinin bildirildiğini, her iki davalı sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmadığını belirterek davalılardan sorumlu olanların tespit edilerek KDV dahil 587.072,44-USD tutarlı hasar bedelinin 23.11.2012 tarihinden (08.10.2012 gününü izleyen 45. günden) başlayacak USD cinsinden Türk Bankalarınca uygulanan en yüksek mevduat faizi uygulanması suretiyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davanın... A.Ş. tarafından açılması ve aktif husumetten davanın reddinin gerektiğini, davacının deposunda bulunan... A.Ş.'ye ait emtianın 01.07.2012-01.07.2013 tarihleri arasında ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalanmış olması nedeniyle müvekkili tarafından teminat altına alınan sonraki sigorta poliçesinin TTK'nın 1467. maddesi uyarınca geçersiz olduğunu, istenilen tazminat tutarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddine, davanın ......Ltd. Şti.'ye ihbar edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Sigorta A.Ş. vekili, müvekkiline ait sigorta poliçesinin muhattabının... A.Ş. olduğunu, davacı ......A.Ş.'nin poliçe ile ilgisinin bulunmadığını, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, müvekkili tarafından... A.Ş.'ye poliçe kapsamında ödeme yapılmış olsaydı bile davacı tarafa rücu edileceğini, çifte sigorta iddialarını kabul etmediklerini, poliçeler incelendiğinde menfaatler/emtialar ve riziko adreslerinin farklı olduğunun görüleceğini, müvekkiline ait ticari paket sigorta poliçesinde "... adresinde bulunan faaliyet konusu ile ilgili emtialar" sigorta teminatı altına alındığını, bu adres dışındaki depo adresi ve isimlere ilişkin listenin hasardan sonra 15.10.2012 tarihli e-mail ile müvekkili sigorta şirketine bildirildiğini, bu çerçevede hasarın meydana geldiği deponun riziko adresi dışında kaldığından ötürü davanın reddinin gerektiğini, hasar ihbarının geç yapıldığını, hasar kalemlerinin belirsiz olduğunu, gerçek zarar miktarının tespitinin gerektiğini, faiz cinsinin ve başlangıç tarihinin hatalı olduğunu belirterek davanın reddine, ayrıca davanın ......Ltd. Şti.,... ve... A.Ş.'ye ihbarına karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan ...A.Ş. vekili, 19.06.2015 tarihli poliçe limitinin tamamının ... Sigorta A.Ş.'ye ödendiği bildirilmiştir.
İhbar olunan... A.Ş vekili, müvekkilinin davacıya bir bedel ödeme borcunun bulunmadığını, müvekkili yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirketin hasara konu emtiaları başka bir sigorta şirketine sigortalatmadığından çifte sigorta iddiasının gerçeği yansıtmadığını, 01.07.2012 başlangıç tarihli ticari paket sigorta poliçesi kapsamında rizikonun meydana geldiği depo bulunmadığını belirterek davanın müvekkili yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince "...Dosya kapsamına, toplanan delillere, iddia-savunma ve bilirkişi raporlarına göre; 07.10.2012 tarihinde, ... adresinde çıkan yangının davacı şirkete ait depoya sıçraması sonucu depoda bulunan ihbar olunan... A.Ş.'ye ait emtianın yangında zarar görerek zayi oldukları, zayi olan bu malların KDV dahil hasar tutarı bedellerinin 587.072,44-USD olduğu, ......A.Ş.'ye ait zarar gören emtianın ... firması tarafından davalı ... Sigorta A.Ş.'ne 01.09.2012 tarihinde düzenlenen "Ticari Paket Sigorta Poliçesi" ile 01.07.2012 - 01.07.2013 dönemi için sigorta ettirildiği, daha sonra aynı emtianın davacı tarafından davalı ... Sigorta Şirketine 30.09.2012 tarihinde düzenlenen "Endüstriyel Yangın Abonman Poliçesi" ile 30.07.2012 - 12.06.2013 dönemi için sigorta ettirildiği, yangının olduğu tarih itibariyle rizikonun her iki sigorta poliçesi kapsamında kaldığı, TTK 1467 maddesine göre çifte sigorta durumunun mevcut olduğu, sonradan ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ikinci sigorta geçersiz olduğundan davalı ... Sigorta A.Ş yönünden davanın husumetten reddine, meydana gelen zarardan davalı ... Sigorta A.Ş.'nin "Ticari Paket Sigorta Poliçesi" kapsamında sorumlu olduğu anlaşıldığından davalı ... Sigorta A.Ş yönünden davanın kabulüne, 587.072,44-USD'nin temerrüt tarihi olan 22.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Yasa'nın 4/a. maddesi uyarınca devlet bankalarının USD cinsinden 1 yıllık mevduata uyguladıkları en yüksek faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya ödenmesine..." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İstinaf yasa yoluna başvuran davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle:
Müvekkili şirket tarafından düzenlenen ticari paket sigorta poliçesinin sigortalısının ... A.Ş. olup davacının söz konusu poliçe ile bir ilgisi bulunmadığını, bu nedenle davacının müvekkiline doğrudan dava açma imkanı olmadığını, davacının işbu davayı dava dışı sigortalıdan aldığı muvafakat ile açtığını, ancak anılan belgede müvekkiline dava açılmasına muvafakat edildiğine dair bir ibare bulunmadığını, belgenin noter onaylı olmadığını, keza buna ilişkin bir vekaletname ve hukuken geçerli bir temlikname de bulunmadığını, davanın müvekkili şirket yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekirken husumet itirazlarının reddedildiğini;
Müvekkili şirket tarafından işbu dava sonucu hasar tazminatının ödenmesi halinde ödenen tutarın ardiye sözleşmesi hükümleri gereği zaten davacıya rücu edileceğini, davacının ardiye işletmecisi değil satıcı olduğu yönünde tespitlerin yer verildiği bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, ancak itirazlarının dikkate alınmadığını, oysa davacı tarafın 28.05.2015 tarihli celsede, yanan eşyaların depolanmak üzere davacıya verilen eşyalar olduğuna ve davacının aslında depolama işiyle uğraştığını açıkça beyan ettiğini, bilirkişi raporunda davacı tarafın iddia ve savunmalarını aşan ifadelere yer verildiğini, aynı yangında zarar gören ...'nın hasarlarının ... tarafından karşılanmasının iddialarını desteklediğini, müvekkili şirketin koruma altına aldığı menfaatin ...'a ait olan malların poliçede belirtilen riziko adreslerinde poliçede belirtilen şekilde zayi olmasına dair olduğunu, ilgili poliçenin riziko kapsamının genişletildiğini, ancak sigortalı şirket tarafından depo adreslerine ilişkin liste müvekkili şirkete hasardan önce gönderilmediği için poliçeye şerh düşülemediğini, riziko adresinin poliçe kapsamında yer almamasından dolayı hasarın davaya konu poliçe ile karşılanmasının mümkün olmadığını, ihbar olunan ... vekilinin de anılan deponun müvekkili tarafından akdedilen sigorta poliçesi kapsamında olmadığını açıkça beyan ettiğini, davacının deposunda bulunan emtialar için asla sigorta sözleşmesi akdetmediğini, bu yükümlülüğün sözleşme gereği davacıda olduğunu belirttiğini, bu hususun gözardı edilemeyeceğini;
Bilirkişi raporunda ... A.Ş.'ye ait ticari defter ve kayıtların incelenmediğini, yalnızca davacı tarafın belgelerinin incelendiğini, davacının talep ettiği hasar tazminatının hangi kalemlerden oluştuğunun açıklanmadığını, ayrıca bilirkişilerce hukuka uygun hasar tespiti yapılmadığını, tazminat ödenmesi yükümlülüğünün ...'de olduğuna kanaat getirilmiş olup tazminat hesabında ... adına ... tarafından tanzim edilen hasar ekspertiz raporu üzerinde inceleme yaparak KDV dahil 587.072,44-USD tazminat hesabı tespit ettiğini, oysa ... adına ...Sigorta Ekspertiz Hizmetleri tarafından tanzim edilen hasar ekspertiz raporunda 330.526,20-USD tazminat hesabı tespit edildiğini, ... ile ...'nın teminatlarının farklı olduğunu;
Davaya konu hasarın 08.10.2012 tarihinde meydana geldiğini, ancak hasar ihbarının dava dışı sigortalı tarafından müvekkili sigorta şirketine 22.10.2012 tarihinde yapıldığını; hükmedilen faiz oranı ile faiz başlangıç tarihinin haksız olduğunu, faiz hususunda davacı tarafın talebi ile bağlı kalınmadığını, davacının 23.11.2012 tarihinden itibaren faiz talep etmiş iken mahkemece 22.11.2012 tarihinden itibaren faize hükmedildiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
1-Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına, davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen poliçe tarihinin 01.09.2012; dava dışı ... A.Ş. tarafından düzenlenen poliçe tarihinin 30.07.2012 olması nedeni ile TTK m 1467 uyarınca çifte sigorta hükümlerine göre geçersiz olan poliçenin davalı tarafından sonradan düzenlenen poliçe olduğu halde, kararın gerekçesinde "...sonradan ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ikinci sigorta geçersiz olduğundan..." ibaresinin maddi hata niteliğinde bulunmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Dava, ticari paket sigorta poliçesi nedeni ile tazminat istemine ilişkindir.
TTK m 1427/2, ilk cümle, "...(2) Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur..." şeklindedir. Somut olayda ihbarın 08.10.2012 tarihinde yapıldığı, faiz istenebilecek tarihin 23.11.2012 tarihi olduğu, dava dilekçesinde de talebin bu şekilde olduğu halde talep aşımı yapılarak 22.11.2012 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi doğru olmamış, davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK m 353/1/b,2 uyarınca kararı düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
I-Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan nedenlere yönelik İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE.
II-Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile:
Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/878 E., 2018/676 K. sayılı dava dosyasında verdiği 01.11.2018 tarihli KARARINI DÜZELTEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE.
Buna göre:
"1-Davalı ... şirketi yönünden husumetten davanın reddine,
a-Davanın husumetten reddi nedeniyle AAÜT uyarınca 2.180,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
b-Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından 18,00-TL tebligat giderinden ibaret yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,
c-Davacı tarafından bu davalı yönünden yapılan davetiye giderlerinden ibaret 47,00-TL yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
2-Davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden davanın kabulüne,
a-587.072,44-USD'nin 23.11.2022 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD cinsinden 1 yıllık mevduata uyguladıkları en yüksek faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya ödenmesine,
b-Alınması gerekli 88.751,77-TL harçtan peşin alınan 22.187,95-TL'nin mahsubu ile kalan 66.563,82-TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazine'ye gelir yazılmasına,
3-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 32.117,25-TL yargılama giderinden davalı ... Sigorta A.Ş. için yapmış olduğu 47,00-TL yargılama giderinin düşümü ile kalan 32.070,25-TL yargılama giderinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
4-Kabul edilen miktarı üzerinden AAÜT uyarınca hesaplanan 62.927,50-TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak kendisinin vekil ile temsil ettiren davacıya ödenmesine,
5-Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,"
III-Peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde iadesine.
IV-HMK m. 359/4 gereğince kararın taraflara resen tebliğine; tebliğ, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin Dairemiz tarafından yapılmasına.
15.02.2023 tarihinde, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,HMK m. 361 gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 17.02.2023
Başkan Üye Üye Katip