T.... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ
(İ S T İ N A F B A Ş V U R U S U N U N
E S A S T A N R E D D İ)
ESAS NO: 2019/2020
KARAR NO: 2023/86
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ: Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 07.05.2019
ESAS-KARAR NUMARASI: 2016/566E., 2019/376K.
DAVACILAR :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
Davacılar vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ:
Davacı vekili; müvekkillerinin 19/06/2005 tarih ve 25 sayılı yönetim kurulu kararıyla davalı kooperatifin ortaklığına kabul edildiklerini, peşin üyelik bedeli olarak 19/06/2005 tarihinde 24 ve 25 numaralı makbuzlarla 45.000-TL'şer ödediklerini ve 19.06.2005 tarihinde kooperatife üye olduklarına dair ortaklık senetlerinin düzenlendiğini ancak müvekkillerinin kooperatife üye olmadıklarını Haziran 2016 tarihinde öğrendiklerini belirterek, müvekkillerinin davalı kooperatife peşin ödeme ile üye olduklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; kooperatif ile ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda Borçlar Kanunu gereğince zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğunu ve davacıların 2005 yılında kooperatife üye olarak ödeme yaptıklarını, üye olmadıklarını 2016 yılında öğrendiklerini bildirdiklerini bunun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ve MK 'nun 2. maddesindeki iyiniyet kuralları ile bağdaşmadığını bildirerek, zamanaşımı def'inde ve husumet itirazında bulunmuş ayrıca esasa ilişkin olarak; müvekkili kooperatifin kayıtlarında davacıların ortaklığa kabulüne dair bir karar olmadığını, ödeme yapıldığına dair makbuz ve muhasebe kaydı bulunmadığını, dava dilekçesinde yer verilen belgelerin kooperatif kayıtlarında bulunmadığını, doğruluğunun teyit edilemediğini, ödemelerin muhasebe kayıtlarına intikal etmediğini bu nedenle ödemeleri kabul etmediklerini, ortaklığa karar verildiği iddia edilen döneme ilişkin kooperatif yöneticilerinin ilgili dönem karar defterini teslim etmediklerinden karar defterinin kooparatifte bulunmadığını, davacıların kooperatife üye olduklarını iddia ettikleri hesap yılına ilişkin genel kurul toplantısı çağrı ve hazirun listelerinde ve daha sonraki toplantı çağrı ve hazirun listelerinde davacıların adının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince "Dava ; kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir.
Her ne kadar davalı vekili taraf zamanaşımı def'inde bulunmuş ise de davanın kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkin olduğu Kooperatifler Kanunun 17. madde " .... çıkan ve çıkarılan ortaklar ile mirasçılarının alacak ve hakları bunları isteyebilecekleri günden başlayarak beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. " hükmüne göre zamanaşımı süresi kooperatif ile kooperatifin eski ortakları arasındaki ihtilaflar için geçerli olup dava davacılar ile davalı kooperatif arasında ortaklık ilişkisinin tespiti istemi ile dava açılmış olduğundan zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
Davalı vekilinin husumet itirazı yönünden ise kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkin davanın üyeliğin tespiti istenen kooperatife yöneltilmesi gerektiğinden ve davacılar davalı kooperatife üye olduklarının tespiti istemi ile dava açtıklarından husumet itirazının da reddine karar verilmiştir.
Davacılar tarafından dosyaya ibraz edilen belge asıllarından 19.06.2005 tarihli yönetim kurul karar defterinde " .... Üyelik için müracaat eden ... ve ...'nin peşin üyelik bedeli (45.000YTL ) kırkbeşbin yeni türk lirası ... adına yatırılarak (45.000YTL ) kırkbeşbin yeni türk lirası ... adına yatırılarak peşin üyelikleri oy birliği ile ilan kabul edilmiştir. ... 22 nolu üyeliğe, ... 23 nolu üyeliği kabul olmuştur " şeklinde karar alındığı ve kararın yönetim kurulu başkanı olan ... ile mühasip üye ... tarafından imzalandığı ve ayni tarihte ... ve ...'den 45.000,00TL alındığına dair ...'in imzasını ve davalı kooperatifin kaşesini taşıyan para makpuzları ile yönetim kurulu kararından imzası bulunan ... ile mühasip üye ... tarafından imzalandığı anlaşılan ortaklık senetlerinin düzenlendiği ve asıllarının davacıya verildiği ve belge asıllarının davacılar vekili tarafından mahkememezi ibraz edildiği anlaşılmıştır.
Davalı kooperatife ait genel kurul toplantı tutanakları ,hazirun cedvelleri , yevmiye defterleri ve savcılık evrakları getirtilmiştir.
Dosyada mevcut deliller üzerinde mahkememizce yaptırılan inceleme neticesinde düzenlenen 27.11.2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle :Davacı ... ve ... 'nin 19.06.2005 günü imzalanan ortaklık senedine göre 19.05.2005 tarihinde ortak olma talebinde bulunduğu, bu talepleri kooparatif yönetiminin ayni gün 25 sayılı yönetim kurulu kararı ile peşin ortak olarak kabul ederek ...'nin 23 numaraya , ...'nin 22 numaraya ortak olarak kayıt edildiği ve 19.06.2005 tarih 24 ve 25 seri nolu para makpuzları ile 45.000,00TL ödeme yapıldığı, 12.02.2006 günü yapılan 2003-2004-2005 yıllarına ait olağan genel kurul toplantısında davacıların açık bir şekilde peşin ve sabit ödemeli ortak alındıklarına veya alınmalarına yönelik henhengi bir karar alınmadığı , 2005 yılı faaliyetlerini içeren yönetim kurulu çalışma raporlarında da davacıların peşin veya normal ödemeli ortak alındıkları yönünde her hangi bir acıklamaya yer verilmediği dolayısıyla davacıların zımnen de davacıları peşin ödemeli ortak oldukları yönnüde her hangi bir karar alınmadığının tespit edildiği , 19.06.2005 tarihli yönetim kurulu kararının bulunduğu defterlerin eski yönetim tarafından yeni yönetime teslim edilmediği , 12.02.2006 tarihli genel kurul toplantısında oy birliği ile onaylanan bilançonun açılımı olan 31.12.2015 tarihli mizanda 431 kod numaralı ortaklara borçlar hesabının dökümünde yar alan 25 ortak arasında davacıların isimleri ile yaptıkları ödemelerin yer almadığı ayni şekilde genel kurul toplantısına ilişkin hazirun cedveli ve çağrı listesinde de davacıların isimlerinin yer alamdığı, 31.12.2006 tarihli mizanda da 431 kod numaralı ortaklara borçlar hesabının dökümünde yar alan 32 ortak arasında davacıların isimleri ile yaptıkları ödemelerin yer almadığı,
-eski yönetim kurulu tarafından 52 ortağın üyelik formu ( ortaklık senet sözleşmesi ) yeni yönetime teslim edilirken ve teslim edilenler arasında 2005 yılında ortak olan 17 ortağın belgeleri bulunurken davacılara ilişkin belgelerin bulunmadığı,
-davacıların ortak olduklarını iddi ettikleri tarihten önce son olarak 21.11.2003 tarihde yapılan 2001-2002 yılları genel kurul toplantılarında ve ortak alındıkları iddi edilen tarihten sonra ilk olarak yapılan 12.02,2006 tarihli 2003-2004-2005 yolları genel kurul toplantılarında davacıların peşin ve sabıt ödemeli ortak olarak alındıklarına dair bir karar alınmadığı bu nedenle davalıların peşin ödemeli ortak olamıyacağı , normal aidat ödemeli ortak olduklarının düşünülmesi halinde ise kooperatif üyeliklerinin eylemsizlik nedeni ile zımmı olarak sone erdiği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Dosyada mevcut deliller üzerinde mahkememizce yaptırılan inceleme neticesinde düzenlenen 10.09.2018 tarihli bilirkişi raporunda da özetle ;
-... kooperatifinin Ankara TicaretOdası tarafından gönderilen 2014 yılı olağan genel kurul Hazirun cedvelinde davacıların isimlerinin yer almadığı
-21.11.2003 tarihi genel kurul toplantısına kooperatifin 9 ortağınından 7 ortağın asaleten 2 ortağın vekaleten katıldığı ve yönetim kurulu üyeliklerine ... , ...ve ... 'ın seçildiği
-12.06.2006 tarihli 2003-2004-2005 yılları genel kurul toplantı kayıtlarına göre kooperatifin 21 ortağının bulunduğu hazirun cedvelinde davacıların isminin bulunmadığı ,
-01.01.2005- 31.12.2005 ve 01.01.2006 - 31.12.2006 tarihleri arasındaki kooperatif mizanında ortaklara borçlar hesabında davacıların kaldının bulunmadığı
-12.02.2006 günü yapılan 2003-2004-2005 yıllarına ait olağan genel kurul toplantısında davacıların açık bir şekilde peşin ve sabit ödemeli ortak alındıklarına veya alınmalarına yönelik herhengi bir karar alınmadığı , 2005 yılı faaliyetlerini içeren yönetim kurulu çalışma raporlarında da davacıların peşin veya normal ödemeli ortak alındıkları yönünde her hangi bir acıklamaya yer verilmediği dolayısıyla davacıların zımnen de davacıları peşin ödemeli ortak oldukları yönnüde her hangi bir karar alınmadığının tespit edildiği ,
-davacıların üye olduklarını belgeleyen yönetim kurulu kararının alındığı 01.12.2003 tarihlı Ankara 20. Noterliği ...yevmiyesi ile onaylı karar defterinin yeni yönetime devir edilmediği ve 45.000,00TL peşin ödeme makpuzlarının dip koçanlarının mevcut olmadığı
-tahsil edildiği bildirilen paranın kooperatif muhasebe kayıtlarında ve banka kayıtlarında görülmediği ,
Davacıların kararda imzası bulunan ... ve ...tarafından dolandırılmış olabileceği , davacıların 45.000,00Tl gibi yüksek miktarda para vererek peşin ödeme şartı ile kooperatife üye olmaları ve üye olduktan sonra yaklaşık 11 yıl kooperatif üyeliiğini takip etmemelerinin hayataın olağan akışına aykırı olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; her iki bilirkişi raporunun birbirini teyid eder nitelikte olduğu , davacıların hiçbir genel kurul toplantı tutunağında ve hazirun cedvelinde ortak olarak kaydının bulunmadığı, davacıların ortak olarak kayıt edildiğini iddia ettikleri 19.06.2005 tarihinden dava tarihine kadar davalı kooperatif ile ilişki kurduklarına dair dosyaya her hangi bir belge ibraz etmedikleri , dava dışı yönetim kurul üyesi ...'in 30.06.2013 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında ibra edilmediği anlaşıldığından davanın reddine..." şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İstinaf yasa yoluna başvuran-davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle: karara esas alınan bilirkişi raporundaki tespitleri kabul etmediklerini, müvekkillerinin 2005 yılında davalı kooperatife 45.000,00-TL vererek bizzat kooperatif yönetim kurulu üyeleri tarafından verilen ödendi makbuzu karşılığında kendilerini kooperatif üyesi olarak bildiklerini, 19.06.2005 tarihine ilişkin kooperatif karar defterinin olmamasının kooperatifin sorumluluğunda olduğunu, bu durumun müvekkillerinin aleyhine değerlendirilemeyeceğini, bilirkişilerin müvekkillerinin dolandırılmış olabileceği yönündeki yorumlarının görevin aşılması niteliğinde olduğunu, ödemenin banka kanalıyla ya da elden teslim şeklinde yapılması arasında güven esası açısından bir fark olmadığını, mahkemenin ret gerekçesinin hakkaniyete uygun olmadığını, genel kurul toplantılarına katılabilmek için bu davayı açtıklarını, müvekkillerinin ...ile sürekli iletişim içinde olduklarını, ...'in kooperatifle ilgili her şeyin yolunda olduğu bilgisini verdiğini, sorun olmadığını söylediğini bildirerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir.
HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre davacılar vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-HMK m. 353/1,b,1 gereğince; Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/566E., 2019/376K. sayılı dava dosyasında verdiği 07.05.2019 tarihli kararına yönelik davacılar vekilinin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE.
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90-TL'den peşin olarak alınan 44,40-TL'nin düşümü ile kalan 135,50-TL'nin davacılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacılar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan avansın karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak iadesine.
4-HMK m. 359/4 gereğince kararın taraflara resen tebliğine; tebliğ, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin Dairemiz tarafından yapılmasına.
25.01.2023 tarihinde, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,HMK m. 361 gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 25.01.2023
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır