T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ (E S A S I İ N C E L E M E D E N
K A R A R I N K A L D I R I L M A S I)
....
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
...
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ: Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 28.05.2021
ESAS-KARAR NUMARASI:...
Davalı .... vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkilinin ... Mahallesi, .../Ankara'da faaliyet gösteren ...eratifi üyesi olup 2010 yılı genel kurulunda çekilen kurada kendisine, kooperatifin yükleniciliğini yaptığı ... Mahallesi, ... ... 1 ... 5 nolu konutun tahsis edildiğini, 2013 yılında tüm üyelere konutlarının tahsis ve teslim edildiği halde dava konusu konutun kooperatif ile aralarındaki alacak konusundan dolayı teslim edilmediği gibi yapılan ihtara rağmen tapu devrinin de yapılmadığını, davalı kooperatifin davacının kooperatife borcu olduğunu ileri sürdüğünü, Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açtığı davada davacının davalı kooperatife borcu olmadığının anlaşıldığını, hatta fazla ödemesinin bulunduğunun belirlendiğini, taşınmazın halen arsa sahibi ... adına tapuda kayıtlı olduğunu, davalı şahısların arsa sahibi olarak eser sözleşmesinde adlarının geçmesi nedeniyle zorunlu dava arkadaşı olarak davaya dahil edildiğini belirterek Ankara, ..., ... ..., ... ... 1 ... 5 nolu bağımsız bölümün davalılardan ... adına olan tapu kaydının iptali ile adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı mahkemeye verdiği dilekçe ile, dava konusu ettiği ... ..., .../Ankara'da bulunan taşınmazı ... ... 1 ... 5 nolu bağımsız bölüm olarak düzeltmiştir.
Davalı ... Kooperatifi vekili, dava dilekçesindeki hususların gerçeği yansıtmadığını, davacının müvekkili kooperatifin üyesi olduğunu, ancak belirttiği üzere kendisine ... Mah. ... ... 1 parselden 5 nolu taşınmazın tahsis edilmediğini, bu taşınmazın ... adına değil, söz konusu tapunun satış işlemi dolayısıyla, tapuda adına kayıtlı olanlardan müvekkili kooperatif adına kaydedildiğini, davacıya herhangi bir konut tahsis edilmediğini, Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'ndeki menfi tespit davasında verilen kararın, çok önceki bir tarihte Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2016/4820 E., 2017/629 K. sayılı kararı ile bozulduğunu, davacının kooperatife borçlu olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini ve Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/883 E. sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep etmiştir.
Davalılar ..., ..., ... vekili, davacının üyesi olduğu ...eratifi tarafından genel kurul kura çekilişinin 02.05.2011 yılında yapıldığını, kura çekilişi ile davacıya ... ... 1 nolu ... kayıtlı 5 nolu taşınmazın değil, ... ... 1 ... kayıtlı 5 nolu taşınmazın çıktığını, haksız ve hukuksuz şekilde konut tahsis kabul edilemeyeceğini, sözleşme gereği yapım işi tamamlanınca kat irtifakı kurulup, ... ... 1 ... bulunan 5 nolu taşınmazın tapuda davalı ... adına usulüne uygun şekilde tescil edildiğini, davalıların arsa sahibi olduklarını, haksız ve hatalı olarak dava konusu edilen taşınmazın kuraya dahil edilmediğini, davanın hali hazırda yanlış ve haksız taşınmaz üzerinde açılmış olmakla birlikte her halükarda davasının reddi gerektiğini, davanın reddedilmemesi halinde ise davacının asıl talep konusu yapabileceği ... ... 1 ... 5 nolu taşınmaz ile ilgili olarak menfi tespit davasının devam etmesi nedeniyle bu dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ:
İlk derece Mahkemesi'nce "..Davacı kesinleşen Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/883 E. 2019/1088 K. Sayılı ilamı ile kooperatife borçlu olduğu tespit edilen 14.105,61 TL yı yargılama sırasında 27.05.2021 tarihinde davalı kooperatifin hesabına yatırmıştır.
Kaldı ki, davacı bu ödemeyi yapmasaydı dahi, Kooperatifler Kanununun 23. Maddesi gereğince davalının eşitlik ilkesine aykırı davrandığı anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamına ve toplanan delillere göre; davalı S.S. ... Kooperatifi ile arsa sahipleri arasında 10.02.2009 günlü, .... yevmiye nolu düzenleme şeklinde Kat Karşılığı İnşaat ve ... Satış Vaadi Sözleşmesi imzalandığı, davalı kooperatife isabet eden taşınmazlar için Yenimahalle 2. Noterliği'nin 02.05.2011 tarih 7149 yevmiye nolu düzenleme şeklinde çekiliş tespit tutanağına göre davacı ...'na ... ... 1 ... 5 nolu bağımsız bölümün çıktığı, inşaatların bitirildiği, kooperatif üyesi olan davacının müteahhit konumunda bulunan davalı kooperatiften kura çekilişi ile kendisine isabet eden dairenin kendi adına tapuya kayıt ve tescilini talep edebileceği, kesinleşen Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi kararı ile davacının davalı kooperatife 14.093,60-TL borcunun bulunmasının açılan davayı etkilemeyeceği, ayrıca Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi gereğince kooperatifin üyeleri arasında eşitlik ilkesine riayet etmediği kanaatine varılarak açılan davanın davalı kooperatif yönünden kabulüne, davalı şahısların tapu iptal ve tescil istenen ... ... 1 ... 5 nolu bağımsız bölümle kayden ilgileri bulunmadığı anlaşıldığından davalılar ..., ... ve ... yönünden açılan davanın pasif husumetten reddine..." gerekçesi ile "...1-Davalılar ..., ... ve ... aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Davalı ... Kooperatifi aleyhine açılan davanın KABULÜ ile,
Davalı kooperatif adına kayıtlı Ankara, ......nolu bağımsız bölümün davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tesciline..." karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İstinaf yasa yoluna başvuran davalı .... vekili vekili istinaf dilekçesinde özetle:
Yerel mahkemenin, davacının borcunun ne kadar olduğunu araştırmadan, incelemeden, bilmeden ve tespit etmeden davacının borcunu ödemiş olduğuna ve bu nedenle davanın kabulüne karar verdiğini, bu kararın iki yönden hukuka aykırı olduğunu; yerel mahkemenin davacının müvekkili kooperatife ne kadar borcu olduğunu bilmediğini, bunun için sadece Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararındaki miktarlardan birisine dayandığını, söz konusu borç miktarının Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dava tarihindeki kısmi borç miktarı olduğunu ve davacının güncel borcunu göstermediğini, halen davacı tarafından ödenen 14.105,61-TL'nin dışında bir ödeme yapıldığının da ispat edilmediği dikkate alındığında, borcu devam eden davacının borcunun ödendiğinin söylenemeyeceğini, kaldı ki dava konusu taşınmazın tescilinin şartlarının oluşmadığının Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararıyla da açıkça görüldüğünü, Yargıtay kararlarında, kooperatif tarafından yapılan konutların ortaklar/üyeler adına tapuya tescilinin talep edilebilmesi için kooperatifte ferdileşmeye geçilmesi ve kooperatifin ferdileştirmeyi sağlamaması, ayrıca ortağın/üyenin kooperatife bir borcunun bulunmaması gerektiğine yer verildiğini, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi hükmü uyarınca, kooperatif ortaklarının bu kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve yükümlülüklerde eşit olduklarını, ancak somut olayda yerel mahkemenin "Kaldı ki, davacı bu ödemeyi yapmasaydı dahi" diyerek bu hükme rağmen hukuka aykırı olarak karar verdiğini, yerel mahkemenin, soyut ve varsayıma dayalı olarak, lehe olan delilleri göz ardı ederek oluşturduğu gerekçenin, HMK'nın ilgili maddelerine uygun olmaması nedeniyle yasal ve yeterli bir gerekçe sayılmasının mümkün olmadığını beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif ortaklığından kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Kooperatiflerde üyenin edimi, aidat borçlarını yerine getirmek; kooperatifin edimi ise aidatların tam ödenmesi karşılığında kullanılmaya müsait bir bağımsız bölümün üyeye tahsis edilmesidir. Aidat ödemelerini tam yerine getirmeyen üyenin tapu talep etme hakkı yoktur. Ödenmeyen aidatların depo edilmesi marifetiyle de tapu iptalinin talep edilmesi mümkün değildir.
Somut olayda, davacı üye tarafından davalı kooperatife aidat borcu bulunmadığına yönelik olarak açılan Ankara 8. ATM'nin 2018/883 E., 2019/1088 K. sayılı dava dosyasında 16.12.2019 tarihinde davanın reddine karar verildiği, davacının dava tarihi itibariyle davalı kooperatife fazla ödemesinin bulunmadığı belirlenmiştir.
Mahkemece öncelikle kooperatif kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, davacının borcu olup olmadığının, varsa dava tarihi itibariyle miktarının net olarak belirlenmesi ve tapu iptali isteminin reddedilmesi; ancak davacı gibi borcu bulunan ortaklara tapu devirlerinin yapıldığı anlaşılıyor ise Kooperatifler Kanunu m 23 'de yazılı eşitlik ilkesi gözetilerek iptal ve tescil istemi üzerinde durulması; borcu varsa ve davacı gibi borcu bulunan ortaklara tapuların verilmediği anlaşılır ise tapu iptali istendiği de gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken anılan hususlar yöntemince araştırılmadan, soyut gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru olmamış HMK 353/1,a,6 uyarınca esası incelenmeden kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davalı .... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile:
Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/70 E., 2021/390 K. sayılı dava dosyasında verdiği 28.05.2021 tarihli kararın, ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE.
2-Peşin alınan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve istek halinde iadesine.
3-Davalı .... tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından hükümle birlikte değerlendirilmesine.
4-HMK m. 359/4 gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile m. 302/5 gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına.
27.04.2022 tarihinde, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,HMK m. 353/1,a ve 362/1,g gereğince KESİN olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 29.04.2022
...