T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/2066 - 2023/1884
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
23. H U K U K D A İ R E S İ
(İ S T İ N A F B A Ş V U R U S U N U N
E S A S T A N R E D D İ)
ESAS NO: 2023/2066
KARAR NO: 2023/1884
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ: Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 13.10.2022
ESAS-KARAR NUMARASI: 2021/69 E., 2022/650 K.
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALI:
Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Davacı vekili, davalı şirketin 2010 yılında tahvil çıkartmak yolu ile 200.000.000 USD borçlandığını, Lüksemburg Sermaye Piyasası'ndan ihraç edilen bu tahvilin bankalarda aracı kurumlar tarafından elektronik ortamda satıldığını ve müvekkilinin 08.11.2010 tarihinde tahvil satın aldığını, tahvilin halihazırda ... Şubesi'nde bulunan ... nolu emanet hesabında durduğunu, davalının, vadesi 10.11.2015 tarihinde dolan tahvillerin ana para ve son kupon ödemesini yapmadığını, müvekkilinin satın almış olduğu tahvilin 100.000 USD ana para, 4.750 USD son kupon ödemesi ve vade tarihinden itibaren işlemiş 47.241,92 USD tutarındaki faizinin tahsili için davalı aleyhine Ankara 26. İcra Müdürlüğü'nün 2020/9829 esas saylı takip dosyası ile iflas yolu ile icra takibine giriştiğini, davalının takibe kötü niyetli olarak itiraz ettiğini beyan ederek itirazın kaldırılmasına, davalının iflasına, davalının defterinin tutulması için iflas müdürlüğüne görev verilmesine, sair muhafaza tedbirlerinin uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, tahvil sözleşmesi uyarınca tahvillerin yurt dışına ihraç edildiğini, Türkiye'de satışa sunulmadığını ve satış işlemlerinin yurt dışında yapıldığını, tahvillerin ödeme yeri Türkiye olmadığı gibi ödeme aracısı sıfatıyla hareket eden tahvil sözleşmesi tarafının da yurt dışında kurulu başka bir şirket olduğunu, tahvil sözleşmesinin Türkiye'deki hiçbir işlemi ihtiva etmemesi ve müvekkili şirket haricinde taraflarının da Türkiye'de kurulu olmaması neticesinde tahvil sözleşmesinin yabancı bir ülkede imza edildiğini, taraflarca yabancı mahkemelerin yetkili kılındığını ve yabancı hukukun uygulanmasının kararlaştırıldığını;
Huzurdaki davada davacının iflas talebinin dinlenebilmesi için öncelikle alacaklı olduğunu ispatlaması gerektiğini, alacağın tespiti yönünden ise münhasıran yetkili mahkemenin İngiliz Mahkemeleri olduğunu, ayrıca bu kararın Türkiye'de delil olarak sunulabilmesi veya uygulanabilmesi için öncelikle bu kararın Türk Mahkemelerince tenfiz edilmesi gerektiğini, yabancı hukuk kurallarına tabi olan alacağın yabancı mahkeme nezdinde ispat edilmesinin davanın iflasa ilişkin kısmının mahkeme tarafından görülmesinin şart olduğunu;
Tahvil sözleşmeleri ve tahvillere ilişkin olarak belirlenen talep ve yetki anlaşmaları ile bir yandan tahvil sahiplerinin birbirlerine karşı korunması ve diğer yandan borçlunun mükerrer ödeme yapmasının önüne geçilmesinin sağlanması gerektiğini, tahviller konusunda işlem yapma yetkisinin ancak tahvil sözleşmesinin tarafları ve orada yetkilendirilen yabancı finans kuruluşları olduğunu, bu yönü ile davacı tarafından sunulan delillerde hak sahipliği ve talebin tahvil sözleşmesi ve eklerine uygun olduğunu gösterir herhangi bir bilgi bulunmadığını, tahvil sözleşmesi uyarınca tahvil sözleşmesinin tarafı olan yedieminin, tahviller konusunda hukuki yollara başvurma yetkisinin bulunduğunu, bu kapsamda yedieminin tahvillerle ilgili her türlü tasarrufunun yatırımcıyı bağlamadığını, davacı tahvil yatırımcısı olsa bile talepleri ve tahvile ilişkin yürütülecek işlemler bakımından talepte bulunma ve işlem yapma yetkisini haiz olmayan yatırımcının müvekkili şirkete başvurmasının mümkün olmayacağını, huzurdaki davada sunulan delillerin davacının tahvil sözleşmesinin tarafı olduğunu, tahvile ilişkin talepte bulunma ve işlem yapma yetkisi bulunduğunu göstermediğini, davacının tahvilin maliki ve hamili olmadığını, müvekkili şirketin alacaklı olduğunu iddia eden davacı ile hiçbir ilişkisinin olmadığını, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını;
Davacının hiçbir şekilde tahvil sözleşmesine veya başka herhangi bir sözleşmeye ilişkin dayanağı olmaksızın adi yazılı ve geçmiş tarihli belgelere dayanarak alacak iddiasında bulunduğunu, ayrıca davacı tarafın, alacak iddiasını dayandırdığı belgelerin müvekkili şirketin sözleşmesel bir ilişkisinin bulunmadığı kurumlara ait olduğunun görüldüğünü, müvekkili şirketin ihraç ettiği tahviller yönünden tahvil sözleşmesi 10 Kasım 2010 tarihli olup tahvillerin de aynı tarihte ihraç edildiğini, buna karşın davacının satın alma işlem belgesi olarak sunduğu belgede işlem tarihinin 8 Kasım 2010 olarak belirtildiğini, bu çelişkinin dahi tek başına davacının müvekkili nezdinde herhangi bir alacak iddiasını kanıtlayamadığını açıkça gösterdiğini, davanın itirazın kaldırılmasına ilişkin kısmı yönünden uygulanacak hukukun İngiliz Hukuku olması nedeniyle uygulanacak hukuka ve mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince "....Davalı tarafından yetki itirazında bulunulduğu, bu çerçevede yapılan değerlendirmede; davanın dayanağını oluşturan 30.09.2015 tarihli tahvil sözleşmesinin 6p maddesinde İngiliz mahkemelerinin ihtilafta yetkili olarak gösterildiği, somut bir mahkemenin belirlenmemiş olduğu, dolayısıyla yetki sözleşmesinin yetkili mahkemenin belirlenmesine imkan verecek bilgileri içermemesi nedeniyle geçersiz olduğu mahkememizce kabul edilmiş ve davalının yetki itirazının MÖHUK. 47. maddesi uyarınca reddine,
Davalının mevcut davada İngiliz Hukukunun uygulanması gerektiği yönündeki itirazı değerlendirildiğinde; 30.09.2015 tarihli tahvil sözleşmesinin 6g maddesinde ihtilaflarda uygulanacak hukuk olarak İngiliz hukuk gösterilmiş ise de, İflas hukukuna ilişkin kuralların devletin egemenlik hakkına ilişkin olduğu, bu nedenle kamu düzenine yönelik olmakla taraflarca uygulanacak hukukun seçiminin yapılamayacağı gözetilerek, davalının uygulanacak hukukun İngiliz hukuku olduğuna ilişkin itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Tarafların bildirmiş olduğu delilleri toplandıktan sonra dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından hazırlanan 06/07/2021 tarihli rapora göre, tahvil sözleşmesindeki "Bir kaydi tahvil, kayıt tutmakla görevli kuruluşun imzası olan bir belge ile doğrulanana kadar geçerli değildir. Kayıt tutmakla görevli kuruluşun imzası tahvil sözleşmesi kapsamında kaydi tahvilin tevsik edildiğine dair kesin bir kanıt niteliği taşımaktadır." hükmü ile kayıt tutmakla görevli kuruluşlar hukuk müşaviri olduğu belirtilen kişinin e-posta mesajının hesap bildirim yazılarındaki tahvil sahipliği bilgisinin kayıt tutmakla görevli kuruluş olan "..." tarafından yazılı olarak doğrulanması gerektiği, dolayısıyla dava dosyasında yer aldığı şekli ile bu bölgelerin tahvil sahipliğini kanıtlamak için yeterli olmadığının rapor edildiği görülmüştür.
Bilirkişi raporundan sonra davacı vekili tarafından kayıt sahipliğinin ...'tan sorulmasının talep edildiği, bu çerçevede mahkememizce alman makamlarından istinabe talep edildiği, söz konusu istinabe talebine 9341E-1/3-1055/22 dosya nolu yazı cevabı ile "Eldeki talebiniz yerine getirilmeden size iade edilmektedir. Öncelikle dava ilgililerinden talep ettiğiniz banka belgelerini ...'den temin edip size ibraz etmelerini isteminize rica ederim. Ayrıca Alman kanunlarına göre bankaların bilgi verme yükümlülüğünün olmadığını ve banka gizliliği nedeni ile talebinizin yerine getirilemediğini belirtmek isterim." şeklinde cevap verildiği görülmüştür.
Davacı vekili tarafından kayıt sahipliği belgesinin davalı tarafından sunulmasının talep edildiği, söz konusu talebin dosyadaki ispat yükünün davacıda olması hususu gözönüne alınarak mahkememizin 16/06/2022 tarihli (3) no'lu ara kararı uyarınca reddedilmiştir.
Mahkememizce yapılan değerlendirme sonunda, davacı tarafından her ne kadar 100.000 USD tutarındaki tahvil nedeni ile davalının iflası talep edilmiş ise de, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında da anlaşılacağı gibi, davacının söz konusu tahvilin sahipliğini ispatlaması için tahvil sözleşmesi uyarınca kayıt kuruluşu olan ...'den tahvil sahipliğinin bilgisini yazılı olarak doğrulatmasının gerektiği, mevcut doğrulamanın davacı tarafından dosya kapsamına sunulmadığı, bu nedenden ötürü mahkememizce davacının söz konusu tahvilin kayıt sahipliğini tahvil sözleşmesi uyarınca ispatlayamadığı..." gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
İstinaf yasa yoluna başvuran davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle:
Mahkemece ısrarlı bir şekilde talep edilen hak sahipliğini gösterir belgenin dosyaya getirilmesi gerekmediği gibi kanuni bir zorunluluk da olmadığını, taraflarınca dosyaya sunulan emanet hesabı ekstresi ve diğer tüm sundukları belgelerin zaten müvekkilinin hak sahipliğini kanıtladığını; müvekkilinin tahvil sahipliğini gösterir münferit belgenin ya da tüm tahvil sahiplerini gösterir kayıtların davalı tarafından ibrazının taraflarınca talep edildiğini, ancak mahkemenin bu delilleri hukuka aykırı bir şekilde toplamadığını;
Davalı tarafın yabancı mahkemelerin bilgi taleplerini bu şekilde reddedecek bir kuruluşu sözleşmede ana para ödemesine aylar kala yaptığı değişiklik ile kayıt kuruluşu olarak seçmiş olmasının kötüniyetli olduklarının en baş göstergesi olduğunu, hiç bir şekilde sözleşmede yer alan yetki şartının geçerli olduğunu kabul etmemekle birlikte, sözleşme bu şekilde düzenlenirken sözleşme değişikliği ile İngiltere Mahkemelerine yetki verildiğini ve kayıt kuruluşu olarak Almanya'da mukim bir bankacılık şirketi atandığını, tahvil sözleşmesinde tahvil sahiplerinin mülkiyeti kanıtlamalarının kayıt kuruluşunun vereceği belgelere bağlanmış olduğu hükmü de dikkate alındığında, davalı şirketin yaptıkları bu kurnazca değişiklikle, bir uyuşmazlık halinde herhangi bir tahvil sahibinin, bu sıfata dayanarak davalıdan talepte bulunmasının önüne geçilmesini sağladığını, davalının bu değişiklik ile bütün ispat haklarını ortadan kaldırmaya çalışarak ve ispata elverişli belgelere erişimin mümkün olmadığını bilerek kötüniyetle davranmış olduğunu;
Mahkeme nezdinde müvekkilinin tahvil üzerinde hak sahipliğinin bulunduğu kanaati oluşmadığından ne müvekkilinin ne de yerel mahkemenin erişiminde olmayan belge hakkında HMK'nın 220. maddesinde düzenlenen hükmün uygulanmasının talep edildiğini, ancak taleplerinin hukuki koruma altında olmasına rağmen reddedildiğini;
Taraflarınca yerel mahkemeden davalının defterinin tutulması için iflas müdürlüğüne görev verilmesinin talep edildiğini, ancak bu konu hakkında da herhangi bir kararın mahkeme tarafından değerlendirilmediğini, kaldı ki davalının uluslararası ve ülke içinde 200.000.000 US$ borcu bulunduğu somut verilerle sabit iken ve davalının mal kaçırma ihtimalinin kuvvetle muhtemel olduğu gözetildiğinde, mahkemenin bu yöndeki taleplerini hiç değerlendirmemiş oluşunun, müvekkili nezdinde ciddi zarar tehlikesi oluşturduğunu ve bu tehlikenin halen devam ettiğini, bu açıdan da mahkemenin eksik inceleme ile karar verdiğini beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Dava, İİK'nun 156 vd. maddeleri uyarınca iflas istemine ilişkindir.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/69 E., 2022/650 K. sayılı dava dosyasında verdiği 13.10.2022 tarihli kararına yönelik davacı vekilinin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE.
2-Alınması gereken istinaf karar harcı peşin alındığından başka harç alınmasına yer olmadığına.
3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan avansın karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak iadesine.
4-HMK m. 359/4 gereğince kararın taraflara resen tebliğine; tebliğ, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin Dairemiz tarafından yapılmasına.
22.11.2023 tarihinde, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,İİK'nin 164 ncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 10 gün içinde, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere,
OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 24.11.2023
Başkan Üye Üye Katip